Các bài đăng bởi mattaxuanlanh

Những điều rất ngộ

Chào các bạn,

Các em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình có nhiều điều rất ngộ, chẳng hạn đang ở nhà Lưu trú học yên lành các em lại thích có lý do gì đó để đến xin về nhà trong Buôn Làng chơi một chút, nhưng đến lúc mình cho về hoặc phải về gia đình trong những dịp nhà trường cho nghỉ học dài ngày, thế nào cũng có một số em đến xin ở lại với tổ trực, hoặc có những buổi chiều sau giờ lao động của nhà Lưu trú, một số em thích đến xin theo bạn ra ngoài, trong khi bạn mua một ít dụng cụ đồ dùng cá nhân thì em đi chơi. Continue reading Những điều rất ngộ

Nói chuyện trong giờ học

Chào các bạn,

Gần đến thi học kỳ II của năm học Nk 2014 – 2015 nhưng một số em học sinh Lưu trú của mình không biết lo, vẫn rất thích nói chuyện trong những giờ học bài ôn bài. Nhìn chung trong ba khối: Khối Mười, khối Mười một và khối Mười hai, các em học sinh khối Mười một học yếu nhất nhưng đạt kỷ lục về nói chuyện trong các giờ học bài ôn bài, làm cho mình có cảm tưởng các em không biết phải học gì ôn gì, chỉ còn việc duy nhất để làm cho hết giờ là ngồi nói chuyện. Continue reading Nói chuyện trong giờ học

Yêu cả cái bụng tốt và cái bụng xấu

Chào các bạn,

Mình cùng đi với mẹ Thủy đến nhà bố mẹ Lôi ở thôn Hai, trên đường rẽ vào thôn Hai lúc ngang qua cửa nhà bếp gia đình mẹ Rôkin, từ ngoài đường nhìn vào thấy một người phụ nữ ngồi trên bệ cửa nhà bếp, bế một em bé nhỏ xíu mình nghĩ vợ em A Chương mới sanh, mình nói mẹ Thủy ghé vào một chút. Mình vào đứng ở cửa nhà bếp nhìn đúng vợ em A Chương đang bế em bé còn đỏ, em bé nhắm tít mắt ngủ chỉ mặc phong phanh một cái áo trắng bình thường, không áo ấm, không mũ len, không vớ tay vớ chân cũng không được cuốn trong khăn bông như mình thấy ở các em bé mới sanh khác. Continue reading Yêu cả cái bụng tốt và cái bụng xấu

Hoa trái ngọt ngào

Chào các bạn,

Sáng thứ Sáu tuần rồi Buôn Làng mình có đám tang em Hát, hôm đó mình ở ngoài Lưu trú không đến viếng em Hát được nên chiều Chúa nhật mình đi với mẹ Hreng đến thăm gia đình em Hát.

Em Hát năm nay mười chín tuổi là con gái thứ hai trong gia đình sáu anh chị em, bố mẹ em Hát đã đi với ông bà bảy năm nay, sáu anh chị em ở với bà ngoại bên thôn Hai. Sau khi bố mẹ em Hát đi với ông bà  được hai tháng, các em được một số người ở Tp. Buôn Ma Thuột đến thăm, biết hoàn cảnh của sáu anh em đã giúp đỡ và giới thiệu sáu anh em vào ở trong mái ấm tại Tp. Buôn Ma Thuột, là cơ sở của nhà nước nuôi các em mồ côi. Continue reading Hoa trái ngọt ngào

Do số phận hay không?

Chào các bạn,

Hơn bảy giờ tối trên đường từ thôn Một về nhà mình cùng đi với mẹ Gáo. Sau cơn mưa chiều đường Buôn Làng trơn trượt và trời tối, đi đến thôn Tư mình nghe tiếng xe máy chạy ngược chiều nhưng không nhìn thấy người vì xe không có đèn, mình và mẹ Gáo dọi đèn pin đi sát lề đường, sợ những chiếc xe máy không đèn chạy với tốc độ nhanh và ẩu của anh em Buôn Làng. Lúc chiếc xe máy đến gần mình nghe giọng của bố Quang hỏi:

– “Yăh đi thăm bà con Buôn Làng về hể?” Continue reading Do số phận hay không?

Hôn nhân tự do

Chào các bạn,

Trên đường đến thăm những đám ruộng lúa vụ mùa đông xuân của anh em Buôn Làng thôn năm về, khi đi ngang qua nhà bố mẹ Ngal mình nhìn vào thấy mẹ Ngal ngồi trước hiên nhà, nhìn ra thấy mình mẹ Ngal vui vẻ chào và mình ghé vào thăm gia đình mẹ Ngal một chút.

Bố mẹ Ngal khoảng trên bốn mươi tuổi, ở trong một căn nhà nhỏ mái tranh nền đất vách nứa ọp ẹp với sáu người con. Đi vào sân mình gặp bố Ngal ôm tấm lưới đi ra, mình hỏi và được biết bố Ngal đi lưới cá với bố Trai và bố Knai cùng người thôn năm, cách nhà bố mẹ Ngal một đám ruộng. Continue reading Hôn nhân tự do

Xây bể chứa nước

Chào các bạn,

Nguồn nước sinh hoạt trong các gia đình của anh em Buôn Làng được lấy từ những cái giếng đào của các gia đình hoặc các giếng công cộng. Trong Buôn Làng cũng có hai cái giếng khoan công cộng, một cái bên xóm Đào và một cái bên thôn Một. Tuy có nhiều giếng nhưng đến mùa nắng nóng gần như mọi giếng trong Buôn Làng đều cạn khô, trừ hai cái giếng khoan còn có ít nước, vì vậy một số gia đình có người nhà làm ở các lò gạch, xin hoặc mua được gạch cháy, gạch nổ với giá rẻ đem về xây bể chứa nước để dùng trong gia đình. Continue reading Xây bể chứa nước

Hôn nhân ở Buôn Làng

Chào các bạn,

Sau nhiều lần nói chuyện với các bố mẹ trong Buôn Làng, mình đã biết đã hiểu tại sao trước kia nhiều bố mẹ không yêu nhau, nhưng gia đình bảo lấy người này lấy người kia, các bố mẹ không muốn lấy vẫn vâng lời gia đình uống rượu cưới để thành một gia đình mới.

Ngày nay trong khi các em còn đi học, có những em đã có người yêu nhưng khi bố mẹ nghe tin đồn, hỏi thì các em giấu kín không bao giờ nói cho bố mẹ biết trừ khi các em đã nghỉ học đi làm. Continue reading Hôn nhân ở Buôn Làng

Khóc cho Chúa nghe

Chào các bạn,

Gần bảy giờ tối Chúa nhật mình đang ở thôn Một trong nhà mẹ Hnin cùng với mẹ E và mẹ Hreng, mọi người cùng nói chuyện vui vẻ, bỗng chuông điện thoại mẹ Hnin reo, mẹ Hnin mở máy nghe và nói to với nét mặt và giọng nói hốt hoảng, mẹ Hnin nói tiếng Sêđăng mình không hiểu nhưng nhìn sắc mặt và nghe giọng nói mình cảm nhận đang xảy ra sự cố trầm trọng. Sau vài phút mẹ Hnin tắt điện thoại nói với mình:

– “Mẹ Buôn em ruột của mình chiều nay đi làm ở lò gạch ông Nhân bên thôn Một, cùng với cháu Khiêm đứa con gái mười hai tuổi. Continue reading Khóc cho Chúa nghe

Chuyện ở Buôn Làng xa trung tâm

Chào các bạn,

Chiều Chúa nhật mình gọi điện thoại cho mẹ Nê ở bên thôn Một đến nhà, mình cho hai bao áo quần mới đem về chia sẻ cho các gia đình bên thôn Một, tuần trước mình cũng đã cho mẹ Xel đem về cho xóm Đào hai bao như vậy.

Trong Buôn Làng, xóm Đào và thôn Một ở xa trung tâm xã, mỗi khi có khách đến chơi muốn thăm anh em Buôn Làng mình thường dẫn qua xóm Đào hoặc thôn Một là hai thôn tương đối xa ít người đến, cũng như khi có những gì có thể chia sẻ được mình thường để dành cho xóm Đào và thôn Một. Continue reading Chuyện ở Buôn Làng xa trung tâm

Điều kiện đi học

Chào các bạn,

Chiều thứ bảy mình ở ngoài Lưu trú về nhà trong Buôn Làng, đến nhà tìm chìa khóa vào nhà mới biết mình để quên chìa khóa ngoài nhà Lưu trú. Không vào nhà được, phải đứng ngoài sân đợi Yăh ở với mình đi thăm anh em Buôn Làng về.

Trong khi đứng trong sân đợi để có chìa khóa vào nhà, nhìn ra con đường mòn trước nhà có rất nhiều nhóm các em nhỏ đi ngang qua. Một số em xách can đi lấy nước cho gia đình; một số em được mẹ nhờ ra quán bà Tiến mua dầu ăn hoặc bột ngọt; một số em vừa trai vừa gái tuổi từ năm đến bảy tuổi, trèo lên những cây lớn bên kia con đường mòn trước nhà mình, vợt những con ve đang bu vào những cành hoặc thân cây lớn kêu rân ran. Continue reading Điều kiện đi học

Câu trả lời không biết

Chào các bạn,

Trên đường cùng về nhà với mình, mẹ Ke nói: Những điều Yăh nói về anh em Buôn Làng mình đều đúng. Chẳng hạn Yăh nói khi hỏi đến một chuyện gì lớn hoặc nhỏ, kể cả chuyện liên quan đến chính bản thân mình, cũng được nghe trả lời không biết! Mà đúng thật như vậy Yăh hể. Và mẹ Ke thấy nhiều nhất là khi đi khám bệnh về, anh em Buôn Làng mình ít biết người nhà bị bệnh gì. Vì khám bệnh xong không dám hỏi bác sĩ, vì vậy về nhà gặp Yăh hoặc bà con Buôn Làng hỏi con cháu đau bệnh gì, được trả lời không biết. Continue reading Câu trả lời không biết

Cuộc đời bà cố ngoại

Chào các bạn,

Gần đến ngày giỗ bà cố ngoại của mình, mình không khỏi chạnh lòng khi nghĩ về bà cố ngoại với một cuộc đời quá đỗi thăng trầm.

Ba mình mất đã mười lăm năm, từ ngày ba mất, má ở một mình mặc dầu gia đình mình đông anh em trai gái đều đủ cả, kinh tế gia đình các em tương đối ổn có thể phụng dưỡng má sống đầy đủ thoải mái trong tuổi già, nhưng má không thích, chỉ thích ở trong ngôi nhà của mình, mặc dầu những vật dụng trong nhà không văn minh hiện đại bằng nhà của các em. Continue reading Cuộc đời bà cố ngoại

Chuyện nhức đầu

Chào các bạn,

Chiều thứ bảy mẹ Lam đến nhà gặp mình, vừa vào nhà không đợi mình hỏi mẹ Lam đã nói đến xin mình thuốc nhức đầu, ba đêm nay mẹ Lam không ngủ được! Mình hỏi nguyên nhân, mẹ Lam nói:

– “Mình không nói chắc Yăh cũng biết chuyện em Mười, người em trai út của mình đã làm cho mình không khỏe, không ngủ được.”

Khi về Buôn Làng được nửa năm, mình nghe biết chuyện em Mười và em Xêlít đã yêu nhau. Continue reading Chuyện nhức đầu

Con rắn trong mơ

Chào các bạn,

Có những lúc nói chuyện với anh em Buôn Làng cho mình cảm nhận thật ngộ, như lần nói chuyện với gia đình mẹ Gáo ở thôn năm.

Trưa Chúa nhật, sau khi mình ra thăm những đám ruộng lúa trồng cấy vụ mùa đông xuân của anh em Buôn Làng thôn năm, lúa đã chín vàng gần đến ngày gặt. Trên đường về mình ghé vào nhà mẹ Gáo, trong khi nói chuyện với gia đình một người đàn ông khoảng ba mươi bảy tuổi, cao gầy đi vào chào và cùng ngồi nói chuyện. Continue reading Con rắn trong mơ

Lần đầu trốn học

Chào các bạn,

Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai là trường các em nữ học sinh Lưu trú sắc tộc cấp III của mình đang học, chỉ cách nhà Lưu trú chưa đến năm trăm mét, vì vậy ở nhà Lưu trú nghe tiếng trống trường rất rõ. Sáng thứ bảy sau khi mình nghe tiếng trống trường vào lớp học được khoảng năm phút, điện thoại của mình báo có tin nhắn. Thường mình rất ít xem tin nhắn ngay sau khi có chuông báo, vì đa số các tin nhắn đến trong điện thoại có nội dung như muốn mua lại sim mình đang sử dụng, hoặc quảng cáo việc mua bán sim số đẹp, cơ hội may mắn trúng thưởng… Continue reading Lần đầu trốn học

Khi phải nghe nhiều người chê

Chào các bạn,

Hơn ba tháng mình không gặp em Kim Cương con trai út của mẹ Hreng, lần này đến nhà gặp mình thấy em Kim Cương lớn nhiều, đã ra dáng một thanh niên, nhất là em Kim Cương nói năng linh hoạt hơn, không còn quá chậm do bị nói ngọng nữa!

Nghe mình khen, mẹ Hreng rất mừng hỏi lại mình:

– “ Yăh thấy em Kim Cương có lớn thêm hể?”

Và không đợi mình trả lời, mẹ Hreng nhìn em Kim Cương nói: Continue reading Khi phải nghe nhiều người chê

Thơ ấu đói nghèo của phụ nữ thành đạt

Chào các bạn,

Mẹ Xel đi xe máy với mình ra Tp. Buôn Ma Thuột, trên quãng đường dài sáu mươi cây số mẹ Xel đã kể cho mình nghe về quãng đời thơ ấu của mẹ Xel. Mình thật bất ngờ khi nghe mẹ Xel kể:

– “Những năm học cấp I mình thường chơi với mẹ Thanh, mẹ Val, mẹ Rít và mẹ Yuong, đó là bốn bạn học, bốn bạn thân của mình khi mình học tiểu học. Ngày đó gia đình bố mẹ mình nghèo lắm! Bốn bạn có dép đi học còn mình không có dép phải đi chân không đến trường, mình chỉ có hai cái áo, một cái áo rách nhiều mình mặc ở nhà, một cái áo rách ít hơn mình để dành mặc đi học. Continue reading Thơ ấu đói nghèo của phụ nữ thành đạt

Người mẹ đảm đang

Chào các bạn,

Mình ra phía góc sân để tắt công tắc máy bơm lên bồn chứa nước nhà Lưu trú, vì trong nhà vừa mới bị mất điện. Ra đến nơi thấy em Lương học sinh lớp Mười hai đang ngồi ở gần hộp công tắc điện nói chuyện với em Phương học sinh lớp Mười, mình nói trong nhà vừa mới mất điện, em Lương đến đóng cầu dao máy bơm nước lại.

Ở nhà Lưu trú em Lương và em Loan được giao trách nhiệm, mỗi ngày hai lần sáng và chiều mở nước lên bồn chứa nước của nhà Lưu trú cho cả nhà dùng. Có lẽ vậy giờ này em Lương ngồi chơi phía trước để đợi đóng cầu dao máy bơm nước khi nước trên bồn chứa đầy. Continue reading Người mẹ đảm đang

“Saigon ơi vĩnh biệt”

Chào các bạn,

Ngày 30/ 4/ 2015 Kỷ niệm 40 năm ngày thống nhất đất nước, mình giới thiệu các bạn Video Clip với ca khúc “Sàigòn Ơi Vĩnh Biệt” của nhạc sĩ Nam Lộc.

Những nỗi niềm nhớ thương về một Sài Gòn, đã làm cho tâm hồn nghệ sĩ của Nam Lộc có nhiều rung cảm để viết thành một trong những ca khúc tiêu biểu của những người bỏ xứ ra đi, nhưng luôn hẹn một ngày về. Nhạc phẩm Sài Gòn Ơi Vĩnh Biệt, ra đời vào đêm 12 tháng 11 năm 1975 trong một lúc tâm hồn ông cảm thấy chán chường với cuộc sống vô vị và tẻ nhạt, trong những ngày tháng đầu tiên trên xứ lạ để hướng tâm hồn về Sài Gòn. Nam Lộc đã hoàn tất ca khúc này trong vòng 45 phút. Continue reading “Saigon ơi vĩnh biệt”

40 năm trưởng thành

Chào các bạn,

Mình về Dòng tĩnh tâm, trùng với những ngày Tp. Buôn Ma Thuột đang tưng bừng chuẩn bị mừng bốn mươi năm thống nhất đất nước. Trong bầu khí rộn ràng lễ hội mừng đất nước. Buổi chiều mình lần bước dưới những lũy tre bao bọc chung quanh khuôn viên dãy nhà vãng lai, mình cảm thấy lòng rộn lên một niềm vui và tự hỏi: Tự bao giờ những cây tre này vươn mình cao vút, thân lá xanh tươi cùng với những búp măng, cũng lần lượt vươn lên một cách mạnh mẽ lạ lùng. Gợi lên trong lòng mình một hành trình bốn mươi năm sau ngày thống nhất đất nước. Một hành trình nối kết mình với quá khứ, khám phá trách nhiệm với hiện tại và định hướng cho tương lai trong việc bảo toàn và ước mơ vươn lên hơn nữa, trong đời sống hiến thân phục vụ. Continue reading 40 năm trưởng thành

Chạy ngày giải phóng

Chào các bạn,

Mình đến thăm ruộng lúa của anh em Buôn Làng cùng với mẹ E, trên đường về mình và mẹ E ghé vào nhà mẹ Hreng nghỉ chơi một chút vì ngoài trời quá nắng, nắng của những ngày Tây nguyên chuẩn bị mưa nên rất oi bức, mình nghĩ đi thêm chút nữa chắc mình chết vì nắng!

Vào nhà, mẹ Hreng bưng lên một rổ chuối cau nhà mẹ Hreng trồng. Cùng ngồi nói chuyện có em Kim Cương con trai mẹ Hreng.

Hình bài 30 - 4 (1)

Hình bài 30 - 4 (2)
Continue reading Chạy ngày giải phóng

Học sửa xe máy

Chào các bạn,

Sau khi nói chuyện với mẹ Thép, mình biết em Thép không mấy vui khi đang học sửa xe máy, và mẹ Thép cũng cho mình biết sáng thứ Ba em Thép trở lại Tp. Buôn Ma Thuột để tiếp tục học, mình đã gọi điện hẹn em Thép ghé qua nhà Lưu trú trước khi về lại Tp. Buôn Ma thuột.

Bản chất các em học sinh sắc tộc của mình rất nhanh chán, nhanh chán trong mọi chuyện: Trong học tập cũng như trong công việc, nhất là trong công việc. Không cần phải gặp khó khăn, chỉ cần ba ngày liên tiếp làm một công việc các em đã chán đã uể oải rồi, vì bản chất các em thiếu kiên trì, ngại cố gắng, ngại chịu khó. Continue reading Học sửa xe máy

Biết khổ

Chào các bạn,

Mình nhờ anh con bác giúp lo cho em Thép con trai lớn nhất của bố mẹ Thép học sửa xe máy, cũng như ôn thi để tháng sáu em Thép thi tốt nghiệp THPT lần thứ ba, vì em Thép cũng muốn thử sức thêm một lần nữa.

Trong cùng một lúc em Thép vừa học nghề vừa học văn hóa, vì vậy em Thép rất ít về Buôn Làng thăm gia đình. Mình biết các em Buôn Làng đi học xa gia đình thường hay muốn về nhà, nhất là khi các em ở chung với người Kinh giống như em Thép hiện nay. Biết như vậy mình thường gọi điện cũng như dặn gia đình gọi điện động viên em Thép cố gắng học. Continue reading Biết khổ