All posts by Trần Lê Túy-Phượng

Dân ca dân nhạc VN – Vọng cổ

Đọc các bài âm nhạc VN, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp nối theo chuỗi bài Dân ca Dân nhạc Miền Nam, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn một thể loại dân nhạc phổ thông nhất của Miền Nam. Đó là Vọng Cổ. Giai điệu chính trong bộ môn Cải Lương.

Nhạc sĩ Giang Tuyền trong bài Nguồn Gốc Cổ Nhạc Việt Nam dưới đây sẽ cho chúng ta tìm hiểu tổng quát hơn về lịch sử của thể loại dân nhạc độc đáo này:

“Các nghệ sĩ cổ nhạc [miền nam] đã không ngừng sáng tác trong gần một thế kỷ qua, với mục đích ngày càng phát triển bộ môn cổ nhạc được phong phú hơn. Theo tài liệu ghi lại, thì vào khoảng năm 1915 – 1916 có một loại hát gọi là “ca salon”. Ðó là một lối hát rất đơn giản, không có cảnh trí gì hết. Chỉ có một bộ ván. Trước bộ ván để một cái bàn chưn cheo. Các tài tử đều ngồi trên bộ ván và mặc quốc phục xem rất nghiêm trang. Có lẽ do ảnh hưởng của loại nhạc triều đình từ xưa còn rớt lại. Thường thì ca bản tứ đại lớp đầu. Chuyện thì dựa trên chuyện Lục Vân Tiên hay Kiều… Sau đó mới đến “ca ra bộ” có tánh cách tài tử. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Vọng cổ →

Dân ca dân nhạc Việt Nam – Đờn ca tài tử

Updated Feb. 15, 2025

Đọc các bài âm nhạc VN, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Tiếp theo Hệ Thống Bài Bản Cổ Nhạc, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn Đờn Ca Tài Tử Miền Nam.

Đờn Ca Tài Tử Miền Nam là một dòng nhạc dân tộc của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể và là một danh hiệu UNESCO ở Việt Nam có vùng ảnh hưởng lớn, với phạm vi 21 tỉnh thành phía Nam Việt Nam.

Nhạc sư Vĩnh Bảo thuyết giảng về Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ tại ĐH Hoa Sen – Phần 1

Nhạc sư Vĩnh Bảo trên wiki >>

Nhạc sư Vĩnh Bảo thuyết giảng về Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ tại ĐH Hoa Sen – Phần 2

Continue reading Dân ca dân nhạc Việt Nam – Đờn ca tài tử →

Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Dân Ca Dân Nhạc – “Tiếc Thương” (“Dona Dona”) – Aaron Zeitlin & Sholom Secunda

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bài dân ca truyền thống của người Do Thái lưu vong “Tiếc Thương” (“Dana Dana”, “Dona Dona”) của nhà soạn kịch Aaron Zeitlin và các nhạc sĩ Sholom Secunda, Tuấn Dũng.

Nhà soạn kịch Aaron Zeitlin sinh năm 1898 in tại Uvarovichi, Belarus, mất năm 1973 tại New York, là người gốc Do Thái, tác giả một số sách về văn chương Do Thái, thi ca và tâm lý ngoại cảm.

Ông lớn lên ở Gomel (Belarus) và Vilna (Lithuania). Năm 1920 ông và người anh Elchanan đến Palestine và 1921 hai anh em trở lại Waraw (Poland). Continue reading Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Dân Ca Dân Nhạc – “Tiếc Thương” (“Dona Dona”) – Aaron Zeitlin & Sholom Secunda →

Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời Kỳ Lãng Mạn – “Sầu Chopin” (Tristesse) – Frédéric François Chopin

Updated Jan. 6, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn nhạc phẩm “Sầu Chopin” (Tristesse) của hai nhạc sĩ Frédéric François Chopin và Phạm Duy.

Nhạc sĩ Frédéric François Chopin (IPA: [Fʁedeʁik Fʁɑ̃swa ʃɔpɛ̃]; 1810–1849) là một nhà soạn nhạc người Ba Lan.

Ông sinh ngày 1 tháng 3 năm 1810 tại làng Żelazowa Wola (Ba Lan) dưới tên Fryderyk Franciszek Chopin; bố là Mikołaj Chopin, một nhạc sĩ gốc Pháp, mẹ là Tekla Justyna Krzyzanowska, một người Ba Lan. Tài năng của Chopin nảy nở từ rất sớm, và được so sánh với thần đồng âm nhạc Mozart. Khi mới 7 tuổi, Chopin đã là tác giả của 2 bản polonaise cung Sol thứ và Si giáng trưởng.

HAUSER performing Etude Op. 10 No. 3 (Tristesse) by Frédéric Chopin with the London Symphony Orchestra

Continue reading Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời Kỳ Lãng Mạn – “Sầu Chopin” (Tristesse) – Frédéric François Chopin →

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca M’Nông

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca M’Nông của dân tộc M’Nông.

Người M’Nông hay còn gọi là người Bu-dâng, Preh, Ger, Nong, Prâng, Rlăm, Kuyênh, Chil Bu Nor, nhóm M’Nông-Bu dâng, là sắc tộc sử dụng ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người M’Nông ở Việt Nam có dân số 102.741 người, cư trú tại 51 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người M’Nông cư trú tập trung tại các tỉnh: Đắk Lắk (40.344 người, chiếm 39,3% tổng số người M’Nông tại Việt Nam), Đắk Nông (39.964 người, chiếm 38,9% tổng số người M’Nông tại Việt Nam), Lâm Đồng (9.099 người), Bình Phước (8.599 người), Quảng Nam (13.685 người). Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca M’Nông →

Dân ca dân nhạc VN – Nói Thơ Vân Tiên

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn một bộ môn độc đáo khác trong Dân ca Dân nhạc Miền Nam: “Nói Thơ Vân Tiên”.

“Nói Thơ Vân Tiên” là một giai điệu thấm sâu trong lòng người dân Lục tỉnh mỗi khi trà dư tửu hậu. Giai điệu này còn được các bà mẹ dùng trong thể loại Hát Ru Con (Hát Đưa Em).

Câu truyện Lục Vân Tiên, truyện thơ nổi tiếng nhất miền Nam do cụ Nguyễn Đình Chiểu viết những năm 50 của thế kỷ 19, và được xuất bản lần đầu năm 1874, có cốt truyện tóm tắt như sau: Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Nói Thơ Vân Tiên →

Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Chị Tôi” – Khuyết Danh & Trần Tiến

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn thi khúc kinh điển “Chị Tôi” của một Thi sĩ khuyết danh và Nhạc sĩ Trần Tiến.

Về nguồn gốc của thi phẩm “Chị Tôi” theo thông tin trong bài “Về cầu Đông nghe bài hát ‘Chị Tôi’ ” của ông Nguyễn Cao Tấn thì tác giả bài thơ này chính là một cựu sinh viên ở Trường Đại Học Xây Dựng (không rõ danh tánh) viết về cuộc đời của tác giả và người chị cả của mình. Cho đến năm 1980 thì NS Trần Tiến dùng bài thơ này phổ thành nhạc phẩm “Chị Tôi”. Nguyên tác bài thơ theo thể lục bát mở đầu bằng 4 câu: Continue reading Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Chị Tôi” – Khuyết Danh & Trần Tiến →

Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Tống Biệt Hành” – Thâm Tâm & Trầm Tử Thiêng

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn thi khúc “Tống Biệt Hành” của Thi sĩ Thâm Tâm và Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng.

Thi sĩ Thâm Tâm (1917–1950) là một nhà thơ và nhà viết kịch. Ông nổi tiếng với bài thơ “Tống Biệt Hành”, với một phong cách thơ hòa hợp giữa cổ điển và hiện đại, diễn tả một cuộc tình đã mất, đầy nhức nhối và làm cho nhân vật chính bỏ đi tất cả – công danh, sự nghiệp, mẹ, các chị, em nhỏ và chính mình.

Ông tên thật là Nguyễn Tuấn Trình, sinh ngày 12 tháng 5 năm 1917 tại thị xã Hải Dương (nay là thành phố Hải Dương), tỉnh Hải Dương. Continue reading Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Tống Biệt Hành” – Thâm Tâm & Trầm Tử Thiêng →

Dân ca dân nhạc VN – Hát Chèo

Updated Feb. 26, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn “Hát Chèo” miền Bắc.

Vào thế kỷ 15, vua Lê Thánh Tông đã không cho phép biểu diễn Chèo trong cung đình, do chịu ảnh hưởng của đạo Khổng. Chèo trở về với nông dân, kịch bản lấy từ truyện viết bằng chữ Nôm.

Nét đẹp của nghệ thuật hát chèo 1 – VTC 10

Nét đẹp của nghệ thuật hát chèo 2 – VTC 10

Nét đẹp của nghệ thuật hát chèo 3 – VTC 10

Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Hát Chèo →

Dân ca dân nhạc VN – Ca Trù

Updated Feb. 23, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Tiếp theo “Hát Chèo”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn “Ca Trù”, một bộ môn dân ca cổ truyền độc đáo. Tháng 10. 2009 cùng với “Hát Quan Họ”, “Ca Trù” được UNESCO công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.

Lịch sử lớp 10 – Di sản văn hóa Việt Nam – Ca trù

Ca Trù, còn được gọi là: Hát Ả Đào, Hát Cô Đầu, Hát Nhà Trò, Hát Cửa Đình, Hát Cửa Quyền, Hát Nhà Tơ, là bộ môn nghệ thuật mang tính hàn lâm, được nuôi dưỡng giữ gìn trong dân gian suốt 10 thế kỷ qua. Nhiều làng quê ở các tỉnh, thành thuộc đồng bằng Bắc bộ như Hà Nội (Phường Thái Hà), Hà Tây, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc… là những cái nôi của các làn điệu Ca Trù. Làng Lỗ Khê (Đông Anh – Hà Nội) dân cả làng làm nghề hát Ca Trù, kể cả khu vực Bắc miền Trung là làng Cổ Đạm – Hà Tỉnh.

Ca trù – Tống biệt – thơ Tản Đà – Trích phim Mê Thảo thời vang bóng” – NS thể hiện: NSND Thanh Hoài, Nhà hát chèo Viêt Nam -Văn Hóa oficial

Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Ca Trù →

Dân ca dân nhạc VN – Ca Huế

Updated Feb. 21, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Tiếp theo “Hát Ru Con Huế”, mình giới thiệu đến các bạn bộ môn “Ca Huế” truyền thống của vùng đất thần kinh.

Giới thiệu Ca Huế

Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và dòng ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng uy nghi nên có thần thái của ca nhạc thính phòng, thể hiện theo hai dòng lớn điệu Bắc (Khách) và điệu Nam, với trên 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc.

Giới thiệu Ca Huế trên Sông Hương – Sao Media

Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Ca Huế →

Dân ca dân nhạc VN – Nhạc Chương và Lễ Tế Nam Giao

Updated Feb. 19, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Tiếp theo “Hát Bội/Tuồng Huế”, mình giới thiệu đến các bạn “Nhạc chương – Lễ tế Nam Giao”.

Lễ tế Nam Giao là một quốc lễ được tổ chức hàng năm, nhưng đến năm 1891 thì tổ chức ba năm một lần, vào các năm Tý, Mão, Ngọ và Dậu, đầu mùa Xuân, trong tháng hai âm lịch, một trong những ngày có chữ “Tân”, như Tân Dậu, Tân Hợi… Lễ tế Nam Giao, do chính nhà vua làm chủ tế, có đầy đủ nghi thức triều đình với dàn Đại Nhạc và hệ thống Nhạc chương.

Nhạc chương thuộc về một thể loại hát lễ thuần túy chốn triều đình – Nhã ca, chủ yếu để phục vụ lễ lạc, triều nghi. Trong 7 loại nhạc lễ cung đình triều Nguyễn, thì hơn 5 loại đã là nhạc lễ nghi, mà bản thân tên gọi của chúng đã bao hàm nội dung ý nghĩa, gắn liền với từng cuộc lễ : như Giao nhạc là nhạc dùng trong lễ tế Nam Giao, Miếu nhạc là nhạc dùng trong lễ Tế Miếu v.v…

Khâm Định Đại Nam Hội điển Sử lệ gọi những khúc hát quy định trong các loại nhạc lễ cung đình là Nhạc chương. Mặc dù có dàn nhạc tấu theo, nhưng thực chất, đây là thể nhạc Hát, dàn nhạc chỉ giữ vai trò đệm. Mỗi chương có một số bài bản riêng cho một cuộc lễ đặc biệt

Hệ thống Nhạc chương của Giao nhạc (nhạc tế lễ Nam Giao) được bộ Lễ quy định là Thành chương, các chi chương đều mang chữ Thành. Lễ tế Nam Giao dưới thời vua Minh Mạng, 9 chi chương được diễn tấu trong 9 lễ thức sau:

1. Hiển thành chi chương, tấu trong lễ Phần Sài.
2. Cảnh thành chi chương, tấu trong lễ Thượng hương
3. An thành chi chương, tấu trong lễ Nghinh thần
4. Gia thành chi chương, tấu trong lễ Dâng ngọc, lụa
5. Mỹ thành chi chương, tấu trong lễ Sơ hiến
6. Thụy thành chi chương, tấu trong lễ Á hiến
7. Vĩnh thành chi chương, tấu trong lễ Chung hiến
8. Tuy thành chi chương, tấu trong lễ Tống thần
9. Hựu thành chi chương, tấu trong lễ Vọng liệu

Lễ tế Nam Giao – phần 1

Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Nhạc Chương và Lễ Tế Nam Giao →

Dân ca dân nhạc VN – Nhã Nhạc Cung Đình Huế

Updated Feb. 18, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Tiếp theo “Ca Huế”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Nhã Nhạc Cung Đình Huế”, một bộ môn âm nhạc cung đình chính thống đặc thù trong các thời kỳ Lý, Trần, Lê, Nguyễn, của dân tộc Việt Nam chúng ta.

Nhã nhạc cung đình Huế là thể loại nhạc của cung đình thời phong kiến, được biểu diễn vào các dịp lễ hội (vua đăng quang, băng hà, các lễ hội tôn nghiêm khác) trong năm của các triều đại nhà Nguyễn của Việt Nam. Nhã nhạc cung đình Huế đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào năm 2003. Theo đánh giá của UNESCO, “trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia”. “Nhã nhạc đã được phát triển từ thế kỷ 13 ở Việt Nam đến thời nhà Nguyễn thì Nhã nhạc cung đình Huế đạt độ chín muồi và hoàn chỉnh nhất”. Cùng với không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, đây là di sản phi vật thể của Việt Nam đã được UNESCO chính thức công nhận. Nhã nhạc Cung Đình Huế là một sự kế thừa,kể từ khi những dàn nhạc – trong đó có mặt nhiều nhạc khí cung đình – xuất hiện dưới dạng tác phẩm chạm nổi trên các bệ đá kê cột chùa thời Lý, thế kỉ XI-XII, đến lúc ông vua cuối cùng triều Nguyễn thoái vị vào giữa thế kỷ XX.

em>Thông điệp lịch sử. Nhã nhạc cung đình Huế: Kiệt tác của nhân loại – VNEWS

Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Nhã Nhạc Cung Đình Huế →

Dân ca dân nhạc VN – Hát Ru Con miền nam

Updated Feb. 17, 2025

Đọc các bài âm nhạc VN, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Phần giới thiệu của mình trong Dân ca Dân nhạc Việt Nam hôm nay với các bạn là thể loại Hát Ru Con Miền Nam (còn được gọi là Hát Đưa Em).

Giáo sư Trần Văn Khê cho rằng, hát ru không chỉ khiến trẻ dễ ngủ mà còn dạy trẻ biết yêu gia đình, yêu quê hương đất nước. Bởi lời của hát ru là lời hay ý đẹp của ông cha ta đúc kết từ muôn đời. Ngày trước, trai gái vùng nông thôn thường hát đối đáp rất nhuần nhuyễn cũng vì họ được nuôi dưỡng từ kho văn học – nghệ thuật quý giá đó.

Hát Ru Nam Bộ – hát chat không có nhạc nền cho bé ngủ

Hát Ru Con là một âm điệu nhẹ nhàng ngân nga đầy tình cảm của người mẹ (hoặc Bà, hoặc Chị) dành cho con từ thuở sơ sinh. Tình yêu thương của mẹ và những lời ru thường là dấu ấn theo bước chân con đến khi khôn lớn cả đời. Thế nên đa số người con không ít nhiều thường khắc cốt ghi tâm những bài hát ru của mẹ. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Hát Ru Con miền nam →

Dân ca dân nhạc VN – 20 Bài Tổ Của Đờn Ca Tài Tử Miền Nam

Updated Feb. 14, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn 20 bài tổ Của Đờn Ca Tài Tử.

“Đờn Ca Tài Tử” là cái nền của âm nhạc miền nam Việt Nam, gốc của các điệu lý và các điệu hò miền nam, cải lương, các nhạc dân ca miền nam, các giòng tân nhạc mang nặng bản sắc dân ca miền nam – như nhạc của Anh Việt Thu và Bắc Sơn và nhiều nhạc sĩ khác của miền nam – và ngay cả giòng nhac Bolero của miền nam mà nay đã chinh phục cả nước. nếu các bạn lắng nghe, sẽ thấy nhiều bài Bolero ngày trước có âm hưởng dân ca miền nam, tức âm hưởng xa của Đờn Ca Tài Tử. Các bạn không thể hiểu được âm nhạc miền nam nếu không hiểu Đờn Ca Tài Tử.

Đờn ca tài tử, tiếng lòng người Nam Bộ

Trong bài này mình giới thiệu đến các bạn “20 bài nhạc tổ của Đơn Ca Tài Tử,” đó là 20 bài nhạc nền tảng quan trọng nhất của Đờn Ca Tài Tử (và của âm nhạc miền nam). Đó là “Ba Nam” (3 bài an nhàn, thanh thoát, đôi khi buồn buồn), Sáu Bắc (6 bài vui tươi, phóng khoáng), Bảy Bài (7 bài nhạc lễ), Tứ đại oán (4 bài đau đớn, chia ly).

Mỗi bài có hai audio clips – một của nhạc cụ mà thôi, một có ca sĩ hát.

Các bạn nhấn vào hình loa màu xanh lục kế bên mỗi bài để nghe nhạc.

Mời các bạn cùng tham khảo và thưởng thức.

Túy Phượng
Continue reading Dân ca dân nhạc VN – 20 Bài Tổ Của Đờn Ca Tài Tử Miền Nam →