Các bài đăng bởi Đàm Lan

Viết văn, làm thơ ĐÀM LAN (Đàm thị Tuyết Lan 74 Y Jut TPBMT Email : damlanbanme@yahoo.com.vn ĐT : 0985183225)

Bờ trượt

Tôi trân sững –nhìn anh như hơ hãi, ngột ngạt. Anh đó sao ? Nổi đậm một hàng ria rậm rạp, cẩu thả, gò má xương xương, đôi mắt thẳm sâu, hốc hác, mái tóc bồng bềnh rối bù, dấu vết những đêm.Tất cả những đường nét tạo nên một vẻ hoang dã, man dại. Có vẻ như trực giác tôi vừa nhận một vết chém, dậy lên một cảm giác nhói buốt. Giọng nói trầm đục đã quen thuộc qua những cuộc điện thọai :

_ Lạ lắm hả em ?

Sực tỉnh, tôi cúi đầu bối rối :

_ Em nghĩ, chưa chắc anh đã đến.
Continue reading Bờ trượt

Đêm tháng năm

Đêm tháng năm.

Tiếng ếch òam ọap, ồm ộp, lõm bõm từ những vũng bùn lầy, ao hồ quyện lẫn tiếng dế gáy rúc lên từng hồi. Tất cả những thanh âm côn trùng cứ như một bản hợp tấu, cũng có lúc trầm lúc bổng, lúc ngân nga, bất chợt có lúc lặng đi rồi lại rộ lên. Đêm – Thế giới của những lòai côn trùng. Chóc chốc lại có tiếng vỗ cánh lập bập của lòai dơi, lập lòe ánh sáng của những con đom đóm, cái thứ ánh sáng chớp nháy ấy như tô thêm sự huyền bí cho màn đêm. Thi thỏang lại có tiếng quật đuôi của một con rắn đớp mồi. Đêm gói gém biết bao điều bí ẩn : Con mồi và kẻ săn mồi. Những cuộc giao chiến lặng thầm mà quyết liệt, để cuối cùng chỉ còn lại bên thắng cuộc.

Muỗi. Một lực lượng hùng hậu nhất của đêm, chúng biết kết hợp sức mạnh từ hàng ngàn đôi cánh mỏng manh, với thứ vũ khí thật bé nhỏ mà bén ngót, một thứ vũ khí cực kỳ hỉểm ác và thuận lợi cho phép chúng tha hồ thao túng.Thứ thức ăn của chúng là một lọai thức ăn đặc biệt cao cấp. Để có được một giọt máu, cơ thể phải chiết xuất từ những phần trăm dinh dưỡng của biết bao lọai thực phẩm. Thế mà chỉ trong vòng một giây, cái bụng to kềnh của chú muỗi đã ẵm gọn. Sự sinh sản nhanh chóng khiến chúng luôn là một đối thủ đáng ngại của nhiều lòai. Những nơi bụi rậm lùm lùm dưới những tán lá, ẩm thấp và tối tăm, có thể tạo thành một lô cốt an tòan cho kẻ đi săn, thì cũng là nơi trú ngụ tuyệt vời của cộng đồng muỗi.

Hắn tê dại cả thân người trong một tư thế đã bị đóng cứng suốt mấy giờ đồng hồ. Cái tư thế ấy lúc đầu quả là thuận tiện cho sự quan sát và sẵn sàng cho những bước nhảy vụt về phía trước. Nhưng hắn lại không biết trước cái tư thế ấy lại bị động trong một khỏang thời gian dài đến thế. Sao ánh đèn nơi cửa sổ kia lại không chịu tắt đi cho rồi kia chứ ? Đó là thứ ánh sáng khó chịu nhất cho hắn trong lúc này. Vùng ánh sáng yếu ớt. chỉ đủ bao trùm mấy mươi phân vuông trên một cái bàn, nhưng lại đủ uy lực để khống chế sự manh động, mưu toan và ám muội, đủ sức trói hắn đến liệt cả nửa thân mình. Không thể chịu đựng nổi nữa, hắn cố thật nhẹ đến mức không thể nhẹ hơn, để chuyển động cái khối cơ thể thóat khỏi sự tê cứng. Một tiếng rắc cụp của chính những khớp xương hắn cũng đủ làm hắn giật nảy mình, đủ để đánh động một con chó con con đang tập tọng hực lên một tiếng. Ánh sáng nơi khung cửa sổ hơi di động, bóng một cái đầu ló ra ngòai nhìn quanh quất, rồi một tiếng nạt khẽ “Bim, thôi nào, có ai đâu” Hắn vội ụp mặt xuống đống lá mục, một thứ mùi thum thủm xộc vào mũi hắn, hắn vội bịt chặt mũ để kìm cái hắt hơi. Sự kìm nén làm làn hơi không có lối thóat phải trở ngược xuống cuống họng biến thành tiếng kêu ục ục, cuống phổi thốn lên tạo thành một cơn đau tức trong lồng ngực. Hắn thả tay trên mũi xuống, thở hổn hển, một tay chặn ngực, một tay đưa lên măt quẹt khóe nước ri rỉ. Hắn bực bội thốt thầm “Bố khỉ ! Đồ chết tiệt” Hắn ném một tia nhìn giận dữ về phía cái cửa sổ, cái thứ ánh sáng vàng vọt đó vẫn như trêu ngươi, như thách thức.

Đêm tháng năm.

Mảnh trăng cuối tháng như con dao mổ nằm chênh vênh, bờn bợt giữa nhấp nháy các vì sao. Gió nhè nhẹ, thoang thỏang, tạo cảm giác đê mê dễ chịu, không đủ để gọi là se da, nhưng cũng tạm gọi là cái cớ dể cô gái nép vào bên ngực chàng trai, và cánh tay của chàng trai cũng đử lý do để vòng qua tấm lưng thon chắc của cô gái, ôm sát vào mình, tỏ ra yêu thương, che chở. Tiếng thở dồn dập của hai đôi môi nóng hổi buộc vào nhau. Đôi trai gái mới lớn thả mình vào cảm xúc hân hoan của sự khám phá mới mẻ. Nhưng cô gái vẫn còn đủ tỉnh táo khẽ đẩy chàng trai ra, thẹn thùng : “Anh …mình cưới nhau đã” Chàng trai còn nuối tiếc ôm ghì lấy cô gái một lần nữa rồi mới chịu buông ra, nằm sọai trên tàu lá chuối nhìn bầu trời lấm tấm những vì sao, mơ màng : “Bao giờ thì chúng mình cưới nhau nhỉ ?” Cô gái gối đầu lên cánh tay của chàng trai, lắng nghe nhịp thở của cả hai quả tim. Chàng trai vẫn tiếp tục mơ màng : “Bao giờ nhà anh mua nổi một con bò, rồi nó đẻ ra một con bò nữa thì mới cưới vợ cho anh được” Cô gái thỏ thẻ : “Chắc không lâu nữa đâu anh nhỉ ? Với lại vội gì, em còn phả học làm người lớn đã chứ .” “Thế em chưa là người lớn à ?” “Mẹ em bảo hết là trẻ con nhưng chưa là người lớn” “Để anh dạy cho…thế này này..” “Á, cái anh này…” Cả hai lại xoắn vào nhau, một lúc sau cô gái vùng dậy : “Thôi, em phải về đây, khuya lắm rồi anh ạ .” “Khuya gì ? Còn sớm chán. Có bố em ở nhà đâu mà sợ . Ờ mà bố em làm gì mà hay vắng nhà khuya thế ?” “Em chẳng biết nữa .” Câu hỏi của người yêu làm cô gái bỗng đăm chiêu. Đã từ lâu, cô ngờ ngợ bố mẹ cô có chuyện gì là lạ. Cô cứ muốn hỏi mẹ, nhưng cứ nhìn bộ mặt rắn đanh, giọng nói the thé, rin rít, cô lại thấy sợ. Hàng ngày, khi cô đi làm, đi chợ, thường có cảm giác những ánh mắt thiếu thân thiện, nhũng câu nói đổng cảng như nhằm vào mình : “Ối giời, cứ ăn mặn cho lắm vào rồi khát nước đến đời con đời cháu thôi” “Con gái sắp đến tuổi lấy chồng rồi mà chả nghĩ gì đến tương lai hạnh phúc cho nó cả. Xem thằng nào vô phúc thì bảo hộ nó một tiếng, kẻo phí công cha mẹ nó nuôi dạy cả bao nhiêu năm .” “Rau nào thì sâu nấy, cả vợ lẫn chồng rồi thì cũng đến cả con thôi. Bố mẹ thế thì làm sao dạy con tốt được” Đại lọai là những câu nói như thế kèm theo cái nhìn khinh miệt làm cô cứ gai gai người, mặc dù không biết chắc có phải người ta nói đến người nhà mình không ? Nhưng trực giác cô mách bảo như có gì liên quan. Một điều nữa mà cô cảm nhận được là sự xa lánh của bà con lối xóm. Không thấy ai đến nhà chơi với mẹ cô, câu kia chuyện nọ như những người phụ nữ khác. Cũng không thấy mấy bác hàng xóm sang chơi với bố cô, bàn cờ ly rượu như nhũng người đàn ông khác. Đôi lúc họ có vô tình gặp bố hoặc mẹ cô ngang đường thì cũng chi quấy quá dăm câu chiếu lệ rồi cáo bận đi ngay. Chỉ có vài chú trông dáng vẻ la lét, luộm thuộm hay tụ tập lúc chiều sẫm. Bố cô trông như người mắc bệnh, da dẻ vàng xỉn, mặt mày xanh xám, choắt choeo, đôi mắt hi hí sùm sụp lúc nào cũng nhìn chập xuống, nếu bất giác trừng lên thì lại tóat ra một tia nhìn lạnh lẽo, ác hiểm. Cô rât sợ chạm phải tia nhìn ấy lắm. Cách bài trí một số đồ đạc trong nhà cũng có vẻ không được hợp lý lắm. Chiếc giường ngủ của bố mẹ cô lại được kê đặt một góc của gian nhà ngòai, còn giường ngủ của mấy chị em cô thì lại kê ở gian trong, nếu đổi lại thì đúng chỗ hơn. Cô cũng chẳng hiểu tại sao lại như thế. Thỉnh thoảng có đêm trở mình thức giấc, cô lóang thóang nghe có tiềng lào thào, tiếng lịch kịch, và cả tiếng òng ộc đổ rượu từ hũ ra ly. Có lần cô định nhổm ra xem, nhưng chợt nhớ lời đe nẹt của mẹ “ Đêm hôm lo mà ngủ đi nhá, đứa nào ra vào lộn xộn, tao cho ăn đòn nhừ xương đấy” cô lại thôi . Chàng trai thấy cô gái ngồi thừ ra nghĩ ngợi thì vòng tay ôm cô vào lòng thủ thỉ “Em nghĩ gì thể ? Sợ anh không có tiền cươi em à ?”. Dựa vào người chàng trai đầy tin cậy, cô khẽ nói : “Em không lo, mình ráng làm rồi để dành thì cũng đến lúc sẽ có thôi mà.” Trong đôi tay nồng nhiệt của tình yêu, cô gái lại mau chóng quên đi những gì vừa nghĩ ngợi.

Đêm tháng năm.

Trời bỗng đổ cơn mưa. Cơn mưa không hề báo trước, những hạt mưa năng dần, xối xả. Trong những tiếng sấm xét đì đùng, những ánh chớp lấp lóa, có hai người cố áp mình vào một thân cây, bên trên là những tán lá rủ um tùm. Một giọng nói với âm lượng thật nhỏ : “Ông trời tai ngược thế ! Lúc chiều trông đẹp đẽ tạnh ráo, nên chẳng đem theo áo mưa.” Một giọng khác cũng nhỏ như thế : “Phải chịu thôi chứ làm sao bây giờ, chỉ cầu cho ông thiên lôi đừng nhè cái cây này mà vung lưỡi mác là được rồi.” “Mưa có khi lại hay đấy. Đèn tắt rồi, thôi, chú ý đi.”

Mưa sầm sập, cả thân hình ướt sũng nhưng hắn cười khóai trá. Ông trời giúp ta rồi. Hắn bỗng rùng mình vì lạnh, chợt thấy thèm ly rượu thuốc uống đến đâu nóng đến đó mà vợ hắn đang để sẵn ở nhà. Hắn hà hơi vào hai tay xoa mạnh và rên lên : “Giờ mới chịu tắt đèn. Mẹ mà, giỏi thức nữa đi.” Bây giờ thì không cần phải vội, vì đã có mưa làm đồng phạm. Cũng chẳng cần phải lo lắng giữ gìn gì nữa, co duỗi chân tay cho đỡ mỏi đã. Sư nó, tê cứng hết cả rồi. Nhằm nhò gì, có những đêm đông lạnh buốt như đồng, cái tê buốt cứ như những thanh sắt nhọn thuốn vào tận xương tủy, hắn vẫn trân mình để trót lọt những phi vụ đáng kể. Bất giác hắn tự hỏi : “ Mình trở thành kẻ ăn đêm từ bao giờ ấy nhỉ ? Ngày xưa cái lão thầy bói láo tóet ấy bảo mình có phúc dức ba đời để lại, chả phải lo lắng gì, cứ việc ngồi duỗi mà giàu sụ lên thôi.” Ừ mà lẽ ra thì phải thế chứ. Một đêm bằng ba năm cơ mà. Nó đí đâu hết thế nhỉ ? Mấy cái tàu há mồm ở nhà, lại thêm bao khỏan chung chia. Mẹ nó, lúc làm thì đ…thấy thằng nào nhúng tay, mà có nhúng thì cũng trật trìa chia chác, mà lúc ăn thì sao lắm thế. Họng to, thây mập. Bố nó, cái trò đời…

Hắn bỗng nhớ ngày xưa cha hắn hay chửi : “Nhà tao vô phúc sinh ra quả đắng, củ sùng. Mày cứ giỏi đi ăn của người đi, rồi khối kẻ nó ăn lại của mày, ăn cho mày trơ mắt ếch ra cho mà xem.” Hắn ngẫm thấy cha hắn nói không sai. Chẳng hiểu ma lôi hay quỷ khiến, hễ cứ thấy nhà ai có cái gì lọt vào mắt là hắn tìm mọi cách lấy cho bằng được. Lúc bé thì đồ chơi, vật dụng của trẻ con hàng xóm, lớn thêm chút nữa thì những thứ vặt vãnh bán được thành tiền. Hắn không leo nổi qua cấp hai cùng vì cái thói tính ấy. Thất học, lại không thích bất cứ một nghề nghiệp gì, chỉ thích ăn chơi vung vãi, cộng với bản năng trộm cắp, hắn đã làm cho cha mẹ không biết bao phen điêu đứng, và rồi một ngày, cha mẹ hắn không chịu nổi nỗi nhục với bà con xóm làng, sau bao phen cải hóa vô hiệu, nên đuổi hắn ra khỏi nhà. Đi thì đi. Đi đến đâu thì cầu âu đến đấy. Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã. Hắn tầm đúng một con vợ cũng ngang ngửa với chồng, lại tầm thêm vài tên giỏi tát. Thế là tha hồ tát của thiên hạ. Bọn hắn biết những nơi làm ăn ngon nhất là những vùng nửa thôn nửa thị. Do yêu cầu của công việc, có nhiều thứ vật dụng không thể gọn nhẹ trong nhà, cây cối thì um tùm, thuận lợi cho việc ẩn nấp, rình rập. Nhà cửa thì đa phần là tôn ván tạm bợ, rất dễ cho sự xâm nhập. Khi biết mất thì cùng lắm là ơi hời than khóc, cùng lắm đơn thư nghuệch ngọac đi từ thôn đế xã. Mà chuyện ấy thì bọn ắn thừa phép vô hiệu hóa. Hà hà. Tụi mày muốn sao ? Một uống rượu. Hai dọn mâm. Có thằng ngu nào lại đi chối rượu để dọn mâm. Ừ thì kín đáo một tí cho lâu dài. Có điều hắn cũng đủ thông minh để biết giới hạn trong một phạm vi trị giá. Đánh những quả lớn quá thì sẽ động đến trên cao, nhỡ đòn trên giáng xuống thì toi tất tật cả lũ. Dân tình biết nhiều, biết lắm, có khi biết rất tường tận nữa, nhưng chẳng biết kêu ai, lỡ kêu không đúng nơi đúng chỗ còn bị thù hằn, tức quá thì chỉ biết cạnh khóe dăm câu sau lưng bọn hắn. Thế nên bọn hắn cứ ung dung, phởn phơ đêm làm ngày nhậu. Gần đây mồi cung đã vãn, người ta cũng đã phải nhiều biện pháp đề phòng hơn. Nhưng dẫu sao thì..

Mưa đã nhẹ hạt, hắn căng mắt nhìn về phía chái nhà, tay sờ qua túi quần, cái kìm cộng lực, kẻ thủ hạ thân tín nhất luôn theo hắn trong từng phi vụ, vẫn cồm cộm như báo hiệu đã sẵn sàng. Đảo mắt nhìn quanh vài vòng cho yên tâm, rồi hắn thận trọng rời chỗ nấp men theo rìa rào, và hơ hớt nép mình vào một thân cây, một chút không nghe động tĩnh gì ngòai tiếng mưa vẫn rỉ rả, hắn nhẹ tiến sát đến bên cánh cửa bếp. Nhìn vào trong qua khe cửa, yên ả quá, có nghĩa những người trong nhà đã yên giấc say. Còn phải nói, mưa này vùi trong chăn ấm, có mà phê thẳng đến sáng. Hắn nhếch môi, nghĩ dến những gì chút nữa theo hắn về nhà. Móc cái kìm ra, chỉ bằng mấy động tác nhanh gọn, cánh cửa đã bật chốt, hắn lách nhẹ vào trong, thuận tay khép lại, nhưng cánh tay hắn như vấp phải một lực cản, hắn chưa kịp hiểu là điều gì đang xảy ra, thì mắt hắn vụt chói lòa bởi một luồng sáng, đồng thời một tiếng quát vừa phải nhưng đanh gọn : “Đứng im, mày đã bị bắt quả tang rồi nhá”. Và thóat một cái, hai cánh tay hắn bị khóa chéo ra sau. Hắn chỉ kịp ớ lên một tiếng rồi chết lặng. Bên cạnh hắn bây giờ là hai người, một người đang móc cái còng số 8 tra vào hai cổ tay hắn. Còn người kia gõ tay vào cửa kêu to : “Chủ nhà ơi ! Dậy đi, bắt được trộm đây này” . Tiếng gọi không khác gì sấm nổ, dựng ngược những người đang trong giấc sâu chồm dậy với tâm trạng hỏang hốt. Cô giáo Thủy vừa ôm ngực vừa lắp bắp : “ Các…các anh là…là a..i ?”

Móc cái thẻ đỏ trong túi, soi qua ánh đèn bin cho chủ nhà thấy, anh công an nói : “Chị bình tĩnh, không sao nữa rồi. Bây giờ nhờ chị cho chúng tôi vào làm biên bản.” Hiểu ra vấn đề, cô giáo Thủy vừa thở vừa kêu lên : “Ôi trời ơi ! May quá, chút nữa thì mẹ con em chết. Sao mà các anh có mặt kịp lúc thế ? ”. Vừa nói cô vừa mau chóng dẫn mấy ngườ khác bất đắc dĩ vào nhà. Một cậu bé trai đã bê ngọn đèn dầu dể giữa bàn. Thấy hai anh công an ướt khắp từ đầu đến chân, môi tím tái vì lạnh, cô giáo Thủy vội đi lấy cái khăn và lọ dầu. Hắn bị đẩy vào giữa vùng sáng, điều hắn tối kỵ, nhưng không phải là lúc hắn có thể chọn lựa. Từ lúc nghe những giọng nói, hắn đã ngờ ngợ, giờ lén liếc qua hai gương mặt, hắn kêu thầm : “Quái, hai thằng này ở đâu trông lạ quá, tụi ở đây mình biết mặt cả mà, hay tụi nó mới đổi về?” Thấy một người nhắc người kia “Báo xe xuống chưa ?” “Rồi”

Hắn chợt hiểu : “Chết mẹ, trên tỉnh rồi”, hắn bỗng rủn hết cả người. Cô giáo Thủy cũng nhận ra, ngạc nhiên : “Ồ, ra mấy anh từ trên tỉnh xuống ạ ?” “Vâng, chúng tôi thuộc công an tỉnh” “Sao các anh biết mà lặn lội xuống đây thế ạ ?” “Chúng tôi nhận được một số đơn thư của bà con, xem tình hình không chỉ là sự mất an ninh của một địa bàn, nên chúng tôi phải trực tiếp vào việc thôi.” “Các anh làm thế thì may cho bà con ở đây quá, đúng là khá nhiều chuyện đấy anh ạ.” Thủ tục cho một cái biên bản đã xong, những người liên quan ký vào. Trước khi giải tên tội phạm về trại tạm giam, những anh công an ghé qua khám xét nhà hắn và thu được một số tang vật chưa kịp tẩu tán. Vợ hắn run lẩy bẩy khi thấy hắn trở về không phải một mình như mọi lần. Lần này thì cô con gái được chúng kiến rõ mọi chuyện. Sau lúc đi chơi với người yêu về, cô còn thao thức chưa ngủ được thì…Cô chợt hiểu những gì bấy nay mọi người ám chỉ, cô đau đớn trước một sự thật phũ phàng, trố mắt nhìn hai người sinh ra mình, cô hét lên : “Bố…Mẹ..” , rồi đột nhiên chạy vụt ra sau nhà, từ đó vọng lại một tiếng “bủm” . Cả hai vợ chồng kêu rú lên : “Con ơi” và đổ sụm xuống….

Đàm Lan

Đêm hè

Nóng quá, trời lặng ngắt không một chút gió thỏang. Hai đứa trẻ sinh đôi cứ thay nhau khóc quấy. Hà hết dỗ đứa này lại gắt đứa kia. Có tiếng càu nhàu của bà Hóm :

_ Làm sao cho nó nín đi chứ, khóc như cha chết thế thì ai mà ngủ được ?

Túng – cha của hai đứa bé -sừng sộ :

_ Này, bà đừng độc mồm thế nhá, bà rủa ai đấy hả ?

Hà vội can chồng :

_ Bà ấy ngay miệng nói thế thôi chứ có rủa sả gì đâu. Con nó khóc quấy quá, người ta bực là phải rồi.

Sẵn đang cáu, Túng vặc luôn vợ :

_ Còn mày nữa, có mỗi việc dỗ con mà cũng không xong. Vứt mẹ nó hết đi.
Hà bật khóc :
_ Anh là cha nó mà anh ăn nói thế à ? Nó ốm, nó sốt nó mới quấy thế chứ. Đã không lo cho nó được miếng thuốc lại còn hắt hủi. Thôi để mẹ con tôi chết cho anh sướng cái thân …hu hu…
_ Chết đi, vợ con cái mẹ gì, nợ chín kiếp mười đòi báo hại tao giờ mới ra thân thế này đây ..

Hà tru tréo :

_ Giời ơi là giời ! Khốn nạn cho cái thân tôi, ba mẹ con vác mặt chầy chầy từ sáng đến tối, xin từng đồng hào về nuôi nó, nó lại còn chửi bằng đầu bằng cổ thế này đây…
_ Chúng mày có im hết đi không ? Hết con lại đến bố mẹ, có để cho ai ngủ không hả ?

Tiếng ông Ba cụt quát to ở một góc hiên làm Hà khóc to hơn :

_ Ai mà không muốn ngủ chứ ? Tôi cũng mệt chết rũ ra đây, sung sướng gì đâu. Nếu không phải vì thằng chồng khốn nạn thì mẹ con tôi đâu phải giăng nắng giăng mưa, ngủ bờ ngủ bụi thế này. Nhà cửa cha mẹ cho đầy đủ, nó ném cả vào đỏ đen, giờ ăn bám hai đứa mới đẻ, không biết nhục lại còn…

Một cái tát nảy lửa cắt ngang câu khóc kể của Hà, Túng rít lên :

_ Mày còn nói nữa, tao giết.

Bà Hóm ngồi dậy chỉ tay vào Túng mắng :

_ Cái thứ đàn ông như mày đem mà bỏ trôi sông, sức dài vai rộng, không làm gì để nuôi nổi vợ con lại còn vũ phu nữa hả ?

Ông Ba cụt cũng trỗi dậy, lục cục cái nạng ra chỗ vợ chồng Túng gằn giọng :

_ Phải cho mày một trận nên thân mới ra thằng đàn ông được.

Nhìn cái chân cụt của ông Ba, Túng trề môi :

_ Coi lại cái thân ông đi đã, què cụt thế kia mà còn ra giọng …
_ Mày…bố láo hả ?

Ông Ba định quơ cái nạng về phía Túng thi có tiếng ho khu khụ và giọng nói của ông Năm gàn :

_ Thôi đi. Đã không ra hồn người rồi, thằng nào cũng có cái mạng không, rúc vào cái xó hiên này còn gầm ghè nhau nỗi gì. Ngủ hết đi, mai còn kiếm cái mà bỏ vào mồm. Con vợ thằng Túng cũng nhịn đi, sang lấy cái áo của lão mà đắp thêm cho chúng nó. Sương khuya xuống rồi, khéo mai nó ốm nặng thì khổ. Ứ hừ …đã nghèo lại gặp cái eo, sinh một lúc hai đứa có bốc đất mà ăn cũng không đủ. Xem ai hiếm con thì cho họ đi, may ra chúng còn đỡ khổ. Dà… ông nội nó cũng khéo đặt tên con…

Lạ lùng thay, mọi ngày vẫn gọi là lão Năm gàn, vì ông ta ăn nói văng mạng, gàn bát xách. Lão bảo lão vứt đi cả cuộc đời rồi, còn mỗi cái mạng hom hem chờ ngày vứt nốt nữa là xong. Thế mà hôm nay những câu nói của lão chẳng gàn tí nào, lại còn có tác dụng nữa là khác. Ông Ba cụt cũng xẹp như quả bóng hơi, lê cái nạng lọc cọc đi về chỗ của mình, miệng còn lẩm bẩm “Cái thứ đàn ông vất đi” Bà Hóm thở ra đánh sượt :

_ Giá chết quách được cho nhẹ tội nhỉ ?

Chợt đưa tay đánh cái chát vào chân mình, bà lại tiếp :

_ Mẹ cha mấy con muỗi, có máu chó đâu mà hút.

Rồi nằm xuống kéo tấm bao phủ lên đầu nói vọng ra :

_ Chúng hết khóc rồi đấy, con Hà cũng ngủ đi một chút, trời sắp sáng rồi.

Hà lau nước mắt, cầm cái áo vá víu của lão Năm gàn vừa ném sang, đắp nhẹ lên mình hai đứa trẻ. Hai đứa thiếp đi trong cơn mệt vì khóc. Một làn gió hiếm hoi thỏang qua, khiến Hà trút một hơi thở nhẹ. Lấy gói quần áo kê đầu, Hà nằm xuống cạnh con. Nhìn hai đứa thiêm thiếp, Hà nghĩ đến câu ông Năm nói, cô thở dài, nước mắt lại ứa ra. Liếc qua Túng, thấy anh ta đang lật ngược túi áo tìm mẩu thuốc, Hà chép miệng:

_ Cũng một kiếp người…

Đàm Lan

Hương thầm

Ma đưa lối quỷ dẫn đường thế nào mà cửa sổ phòng tôi lại đối diện với cửa sổ phòng hắn. Nói cho chính xác là phòng của nhà hàng xóm, nhưng hắn thì vốn chưa là hàng xóm của tôi, kể từ lúc gia đình tôi dọn đến. Hắn xuất hiện ở căn phòng đó từ thời nào khắc nào thì tôi không biết, chỉ biết là tối hôm ấy tôi đi dự sinh nhật bạn đến khuya mới về, và bị mẹ mắng cho một trận vì phải chờ cửa, nhưng mẹ mắng con gái yêu thì chẳng có gì đáng phàn nàn, nên tôi sau vài câu nói cười cầu hòa là tọt ngay lên phòng mình. Bật công tắc, điện cúp, không sao, mở cửa sổ ra cho thoáng đã, cánh cửa vừa hé ra, tôi reo lên một tiếng nho nhỏ : Trăng, ồ phải rồi, đêm rằm đây mà, tâm trí tôi đang đầy phấn khích vì ánh trăng mơn man, dãi dễ đến xôn xao cả lòng, thì chợt có một thứ ánh sáng khác lấp lóe, một ngọn nến đang được di động đến cái bàn nơi ô cửa sổ đối diện, tôi vụt nép về một bên khi thấy thấp thóng bóng người, ánh sáng lập lòe của ngọn nến đủ cho tôi nhận ra phái tính của người ấy. Một gã con trai, thật đáng ghét, sao hắn lại chen ngang vào khoảnh khắc tuyệt vời nhất của tôi thế này chứ ? Tôi mê trăng, rất mê, mê lắm, cứ đến tuần trăng là tôi mau chóng học bài cho xong, rồi tắt phụt cái thứ ánh sáng văn minh đi, để tha hồ mộng mơ, lãng mạn dưới vầng sáng lênh loang cả đất trời, trong không gian yên ả của sự lắng dần những thứ âm thanh. Dưới ánh trăng, mọi vật trở nên mơ màng hiền dịu, và trong một lần say sưa với trăng như thế, tôi chợt ngộ ra rằng, vì sao người đời hay ví tình mẹ như một vầng trăng, là vì cảm nhận nét hiền dịu và vẻ như bao dung của thứ ánh sáng nhẹ nhàng này. Thường thì phải đến lúc mi mắt không còn chống đỡ nổi những con vi rut buồn ngủ, tôi mới miễn cưỡng, luyến tiếc mà rời khung cửa sổ đáng yêu để lăn vào giường. Hôm nay có kẻ bỗng dưng xâm phạm mảnh trời riêng của tôi, thế có tức điên lên không chứ. Tôi hậm hực đóng ập cửa sổ lại, khiến nó phát ra một tiếng kêu bất thường, mẹ tôi la lên :

_ Làm gì mà mạnh tay vậy hả Duyên ? Đêm hôm rồi, cẩn thận đừng làm phiền hàng xóm chứ. Con gái lớn rồi mà chẳng biết ý tứ gì cả.

Lần thứ hai trong ngày tôi bị mẹ mắng, nhưng lần này thì không có cái giọng nũng nịu cầu hòa mà tôi thường sử dụng như một ưu thế của một cô tiểu thư duy nhất mỗi khi nịnh mẹ. Tôi lạu bạu lên giương, nước mắt vòng quanh vì ấm ức. Cửa sở phía bên kia chợt vang lên nhè nhẹ tiếng đàn guitra. Hừ ! Người đâu mà bất lịch sự thế không biết, hay hắn không có đồng hồ ? Đấy, mẹ xem, giờ thì ai làm phiền ai chứ ? Đầu óc tôi thì đang lục xục thế, nhưng tai tôi lại đang long lóng, một giai điệu quen quen, à…hứ …cái gì mà “ khung cửa sổ hai nhà cuối phố…”, nhầm quá to rồi đấy anh bạn ạ. Hai nhà này ở giữa phố cơ, nếu tính cho đúng thì còn là gần đầu phố nữa kia, nên đừng hòng có chuyện “không khép bao giờ “ nhé. Tiếng đàn vẫn cứ lênh đênh dìu dặt, giá mà mở được cửa sổ, để vừa ngắm trăng vừa…ơ mà cóc thèm, nhắc đến trăng là tôi lại sôi gan lên vì tức và cả tiếc nữa. Tôi vùng vằng kéo tấm mền trùm kín đầu, bịt cả hai bên gối vào tai, tiếng đàn bướng bỉnh vẫn cứ len vào, len vào rất nhẹ, và rồi tôi thiu thiu thiếp đi trong sự bướng bỉnh ấy.

Tiếng mẹ gọi í ới làm tôi bừng tỉnh giấc, trời đất, sáng bét ra rồi, nhanh nhanh kẻo đi học muộn mất. Tôi quáng quàng xỏ dép, lao tuốt vào nhà vệ sinh, mẹ nhìn tôi lắc đầu :

_ Con gái hư chưa kìa, không gọi chắc còn nướng đến cháy đen luôn quá, mai này làm dâu nhà ai, khéo họ chửi cho vuốt mặt không kịp.

Tôi vừa rửa mặt vừa nói nhây :

_ Tôi gì đi làm dâu hả mẹ ? Bắt họ về nhà mình không sướng sao ?
_ Thôi đi cô, nuôi báo cô một người tôi đã muốn chết rồi, cô còn định bắt tôi phải nuôi thêm người nữa à.
_ Mẹ yên tâm đi, con học ra trường là con đi làm nuôi mẹ vô tư rồi, ai mà có ý đồ thì cũng phải biết phụng dưỡng mẹ con, chứ không thì đừng hòng.
_ Chỉ giỏi liến thoắng cái miệng là không ai bằng, chờ đến lúc cô nuôi tôi thì có mà…

Mẹ tôi nói trong nụ cười mãn nguyện, tôi biết mẹ đang vui, nên bá cổ mẹ nũng nịu :

_ M…ẹ , mẹ cứ chê con gái mẹ không à, nhà chỉ có hai mẹ con mình, con không nuôi mẹ thì ai chứ.
_ Thôi thôi, được rôì, mẹ biết con gái mẹ ngoan, có hiếu lắm rồi, chỉ phải mỗi cái tội lười thôi, đứa nào mà nó biết lớn chừng đó rồi mà còn chờ mẹ nấu cơm cho ăn, còn phải nhắc nhở từng tí một, có mà nó vắt giò lên cổ mất thôi.

_ Chạy lui lấy đà chạy tới đó mẹ.

Mẹ tôi lườm yêu rồi bảo :

_ Ăn sáng đi còn đi học, sớm lắm đấy mà cứ bông phèng mãi.

Cản ơn mẹ bằng một cái hôn, rồi tôi nhanh chóng thu dọn ổ bánh mì với quả trứng gà ốp la mẹ đã làm sẵn. Xong, dắt chiếc xe đạp mi ni ra cửa, tôi chào mẹ rồi vén tà áo dài, điệu đàng ghé lên yên xe. Bên hàng xóm, cũng một cái yên xe vừa có chủ, nhưng đó là cái yên của xe cúp, phớt cái nhìn qua cặp kính trắng, tôi kiêu kỳ hểnh mặt nhấn pia đan .. Chỉ cần hơn một cấp phương tiện, thì người ta cũng đã dễ dàng hơn mình cả một chặng đường rồi, tiếng động cơ sau tôi, rồi qua tôi, rồi thản nhiên băng lên phía trước. Không một cái liếc, không một cái ngoái lại, đồ…đồ…cục tự ái chèn ngang, tôi chợt phì cười một mình khi nhận thấy mình thật vô lý, quen biết gì đâu, đường họ họ đi, nẻo mình mình bước, can chi mà…vô duyên, đúng là thứ tự ái của con gái đỏng đảnh. Rồi một ngày cũng trôi qua với nhịp sống bình thường, chỉ khi vầng trăng nhô cao khỏi cây phượng đầu phố, mới là lúc tôi mất bình thường. Bỗng nhiên mà tôi và ánh trăng bị cấm vận, vô lý không chịu được, ừ mà sợ quái gì hắn chứ, cửa nhà ta ta cứ mở, ai cấm nào. Hai cánh cửa hùng dũng bung ra, tôi giật thót người khi cả ánh trăng lẫn ánh mắt sau cặp kính lay láy lọt vào cùng một lúc, thẹn quá hóa giận, tôi lại sập cửa đánh sầm một tiếng, mẹ tôi lại la lên:

_ Gì đó Duyên ? Sao mà cửa nẻo cứ rầm rầm vậy ?

Tôi chống chế :

_ Tại gió thổi đó mẹ.
_ Gió quá thì đừng mở nữa, cứ vậy hư cửa hết.

Tôi lầm bầm : Mẹ chẳng nói thì con cũng không mở nữa. Sao mà tự nhiên trời nóng nực quá vầy nè. Mở công tắc quạt, ngọn gió vù vù mà sao vẫn không thấy mát mẻ dễ chịu như gió trời, chợt thèm quá những hôm mở phanh hai cánh cửa đón luồng gió hây hẩy, thanh thoát, mát rười rượi. Trăm tội trăm nợ chỉ tại cái gã chết tiệt ấy. Chẳng hiểu gã từ đâu tới nhỉ ? Nhà chú Hải có bao nhiêu người tôi đều biết cả mà, ngoài cô chú ra là hai đứa trẻ nhỏ hơn tôi vài tuổi, thỉnh thỏang vẫn qua lại giữa hai nhà, tôi có thấy thêm nhân vật nào đâu. Hắn có quan hệ thế nào với chủ nhà ? Cháu hay là…à phải rồi, chắc người ở trọ, hôm lâu lâu rồi, tôi nhớ cô Hải có nói là xem có sinh viên nào hiền hiền, cô cho ở trọ. Chắc là hắn rồi, sao cô Hải không chọn con gái mà cho trọ nhỉ ? Con trai…dù không muốn vơ, nhưng rõ ràng con trai dễ sinh chuyện rắc rối hơn, thì đây đã là một chuyện rắc rối rồi đây.

Hình như lại có tiếng đàn, đúng rồi, cái gì, lại “Hương thầm”. Học, học, cóc thèm nghe, thầm với thì, đừng có mà mơ. Mai có giờ kiểm tra, suýt nữa quên thì chết toi rồi. Này sách, này vở, này bút thước…Mọi thứ đã bày ra bàn, vở đã lật ra, sách cũng đã lật ra, nhưng những con chữ vẫn cứ như quân múa rối. Thế này thì quá quắt thật, phải làm sao đây ? Dễ thường tiếng đàn này như một loại âm khí trong tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung quá, không chừng nó cứ len lỏi vào tận tim gan phèo phổi, làm tiêu tán cả mười thành công lực của ta chứ chẳng chơi. Bông gòn, chí lý, hai cục bông gòn to tướng được ấn nhét thật cẩn thận vào hai lỗ tai, tịt mít cả đường đi lối ve. Vẫn còn hơi văng vẳng, không sao, tập trung tư tưởng một cách tối đa thì tà ma cũng phải nhường bước. Mà thật, quyết tâm cắm cúi vào bài vở một lúc, tôi không còn bị chi phối gì nữa. Đến chừng xong xuôi cả, tôi thở ra một hơi dài chiến thắng, đấy biết mà, cứ quyết tâm cao thì sẽ làm được thôi, giờ thì cho hai lỗ tai thoáng một chút. Nút bông gòn vừa được tháo ra, tiếng đàn xục vào ngay như mừng rỡ. Tốt thôi, được ru ngủ miễn phí sướng quá còn gì, và cũng như đêm trước, tôi thiếp đi trong tiếng đàn, đêm sau đêm sau nữa cũng thế, tai hại hơn là tôi như đâm ghiền tiếng đàn, và có thói quen đoán trước bài sắp tới, hầu như tôi đoán trúng khá nhiều, và phần lớn trong số đó là những nhạc phẩm tôi thích.

Rồi mặc nhiên, tiếng đàn trở thành một thói quen. Nhưng có một điều lạ là, ban ngày đôi khi chạm mặt nhau ngoài đường, cả hai vẫn giữ bộ mặt lạnh lùng xa lạ, thậm chí không cả cái cười xã giao, đàn ông gì mà tệ thế chứ, cái miệng của hắn cũng đóng chặt như cánh cửa sổ của tôi vậy. Chả hiểu hắn là người như thế nào nữa, kín đáo hay kiêu ngạo, nhút nhát hay tự ti ? Tôi bất ngờ nhận ra những suy nghĩ về hắn đã chiếm mất khá nhiều thời gian của tôi rồi, lạ hơn là tôi không hề có cảm giác khó chịu với phát hiện này, lạ nữa tôi đâm ra siêng học, siêng đến nỗi mẹ tôi cũng hơi một chút ngạc nhiên khi thấy tôi cứ tối đến, ăn cơm xong, rửa vài thứ chén bát rồi lao về phòng, tôi viện lý do là gần thi, bài vở nhiều, mẹ tôi còn ra sức bồi dưỡng cho tôi nữa, kể ra thì tôi cũng không hoàn toàn dối mẹ, và những điểm số của tôi vẫn duy trì ở mức tương đối khá.

Cô Thanh dạy văn bước vào, làm cả lớp đang ồn như cái chợ vội im bặt, cuống quýt đứng dậy chào.

_ Hôm nay cô giới thiệu với các em là có mấy anh chị giáo sinh đến dự giờ lớp ta, các em nên chú ý giữ trật tự và học cho tốt nhé.

Cả lớp đồng thanh “ dạ” rồi hồi hộp nhìn ra cửa. Một ..hai..ba..bốn ủa…hổng lẽ…cái cặp kính chình ình kia, lại khóe miệng hơi một nét cười như chế giễu …trời, tôi ngớ người quên chào theo cả lớp. Hắn là người đi vào sau cùng, và tiến thẳng đến chỗ tôi, cứ như là hắn biết rõ tôi ngồi đấy từ bao giờ rồi vậy. Tôi mím môi quay đi chỗ khác, cô Thanh đang xếp chỗ cho mấy anh chị kia, và tôi giật mình khi nghe tiếng cô:

_ Duyên, em ngồi vào trong một chút, thầy Lương ngồi đây.

“ Chúa ơi !” Không phải là con chiên tôi vẫn thốt gọi thầm như một tín đồ ngoan đạo nhất, chuyện gì thế này? Sao trên đời lại có những ngẫu nhiên lạ lùng đến thế. Tôi nhích vào nhưng vẫn kịp liếc hắn để phải thấy một nụ cười đáng ghét. Tôi ẩy nhỏ Hà:

_ Mày lui ra một chút nữa coi.

Nhỏ Hà nhăn nhó nhưng rồi cũng phải dịch ra đến sát mép bàn. Cả một tiết học, tôi và hắn rõ ràng là những học sinh ngoan, ngoan trên cả yêu cầu nữa. Tiếng chuông reo bao hết giờ, hắn thu dọn sổ tay, và chợt nói nhỏ:

_ Tối nay có trăng, bé hãy mở cửa sổ ra đi nhé.

Không kịp để tôi phản ứng, hắn đi ngay, tôi cứng đờ như Từ Hải. Nhỏ Hà lom lom nhìn mặt tôi:

_ Mày sao vậy?

Tôi giật mình:

_ Có gì đâu.

Từ chiếu đến tối, tôi như người say sóng, làm gì cũng lóng nga lóng ngóng, lụp chà lụp chụp, mặc dù tôi đã cố tự nhủ chẳng có gì phải bận tâm. Trong đầu óc tôi vẫn âm âm câu hắn nói, sao mà cú sút đầu tiên vào màng nhĩ tôi lại trầm ấm đến thế. Cái con bé ương ngạnh bướng bỉnh trong tôi trốn đâu mất rồi ? Đồ hèn, vừa ra trận đã bỏ mặc tôi bơ vơ rồi. Tối đến, ăn vội chén cơm, tôi nói với mẹ là hơi nhức đầu muốn nghỉ sớm, làm mẹ tôi lo lắng vội vàng tìm thuốc, phải trấn an mẹ mãi mới yên. Tôi bịt tai, mắt đăm đăm nhìn cánh cửa sổ đầy bụi. Không, tôi không mở, không mở thật mà. Ai lại bó giáo quy hàng một cách dễ dàng thế. Không, dứt khoát là không mở, mà cũng không nghe nữa, đúng là ngón đàn của hắn là một thứ võ công siêu đẳng, đã thâm nhập lục phủ ngũ tạng của tôi mà phá hết thành công lực rồi. Nhưng quái lạ, sao hôm nay không có tiếng đàn nhỉ ? Tôi nhìn đồng hồ, trễ hơn giờ mọi ngày rôì, hắn có bị làm sao không ? hay hắn bận đi đâu chưa về ? hay hắn giận ? không có lý, nếu giận thì đâu có nói với tôi như thế chứ. Nỗi lo tăng lên, sức phản kháng yếu dần, tôi lần đi đến cánh cửa sổ, rụt rè đưa tay lên chốt lại rụt lại, cứ như chạm phải lời thề vậy. Lần thứ ba thì cái chốt được đẩy lên, cánh cửa nhích dần ra, và tôi chợt như muốn níu lại khi một cơn gió hất nó ra nhanh hơn, và cũng như lần trước, cả ánh trăng cùng ánh mắt sau cặp kính lấp lánh ùa vào một lúc, nhưng lần này tôi không đóng ập cửa lại được nữa, vì từ cửa sổ bên kia, một cái cây máng trên ngọn một mảnh giấy cùng một bông hoa vượt không gian sang cửa sổ bên này, tôi gỡ mảnh giấy ra xem “Đừng đóng cửa nữa nhé” . Hai má tôi nóng lên, trông sang đôi mắt đang chờ đợi, tôi ngượng ngùng gật nhẹ. Mẹ ơi ! mẹ có biết con gái mẹ bỗng trở nên e lệ, dịu dàng từ lúc nào rồi không ?

Đàm Lan

Hàng Phố

Tôi tần ngần đứng trước ngôi nhà cao ba tầng, cách một khoảng sân là cái cổng sắt cao độ gần ba mét, dù phía trên là một cái vòm hình vòng cung, đang rủ xuống một dàn hoa tigon, những cánh hoa đỏ rịm cũng không làm bớt đi vẻ khô khẳn, lành lạnh của ngôi nhà. Nhìn lại địa chỉ của ngôi nhà đồ sộ lần nữa, tôi vẫn dè dặt không dám lên tiếng gọi. Liệu đây có đúng là nhà chú tôi hay không? Lúc lên xe đi thành phố tôi hăm hở thế nào thì giờ lại đắn đo thế ấy. Trong hình dung của tôi lúc đó , nhà chú tôi chắc cũng chẳng khác gì nhà tôi, nghĩa là cũng có mảnh vườn nho nhỏ đủ để trồng vài thứ bông hoa và một số rau gia vị thập cẩm, để có thể tiện cho những bữa ăn hàng ngày, và cả một cái ao không bao lớn nhưng cũng đủ phát mê khi vó lên những con cá trắm chép trôi mè bóng mượt. Nhưng giờ thì những gì trước mắt tôi hoàn toàn khác hẳn, một quang cảnh sừng sững mà tôi chỉ mới nhìn thấy qua ti vi vài lần. Có một cái gì như khoảng cách chận tôi lại, trở tôi thành lại đúng một con bé nhà quê nhút nhát, dù ở xóm tôi cũng thuộc loại đáo để, theo nhận xét từ những người chung quanh. Chẳng thế mà trong chuyến đi này, ngoài lý do đi chơi cho biết thị thành, má tôi còn có một mục đích khác, đó là muốn gửi gắm tôi tập tành theo sự làm ăn buôn bán của chú thím. Nghe nói ra thành phố dễ làm ăn, khối người đi một thời gian về phất lên trông thấy, tôi cũng khấp khởi, may ra thì nhúc nhắc được cái gánh ruộng đồng, cho ba má đỡ còng lưng mưa nắng. Nhưng cảm giác đầu tiên của tôi khi đặt chân đến chốn tấp nập, xôn xao, và trước ngôi nhà tráng lệ này là một sự hoang mang và mất tự tin ghê gớm. Không biết tôi sẽ còn xớ rớ đến bao lâu nếu không nghe tiếng bác xích lô nhắc nhở :

_ Cháu ơi, cháu bấm vào cái nút đỏ ở góc cổng kia kià, chứ cổng cao thế làm sao gọi được, cứ đứng chờ thì đến bao giờ.

Nhìn theo tay bác chỉ, tôi thấy đúng là có cái nút đỏ ở phía trên, tôi nói lời cảm ơn bác xích lô chu đáo tốt bụng, rồi hít một hơi dài trước khi bấm vào cái nút đỏ ấy. Má tôi thật có ly khi dặn tôi, xuống xe thì tìm xích lô mà đi, đừng đi xe ôm, vì xích lô vừa rẻ vừa an toàn, ngồi trên xích lô còn có thể thong dong tầm mắt với bao cảnh lạ của phố phường. Ba tôi thì dặn thêm là tìm mấy bác già già mà đi, họ là “bản đồ thành phố” đấy , đi xe của mấy anh tre tre , nhỡ gặp sinh viên làm thêm, không rành đường cứ lòng vòng mãi thì khổ. Bác xích lô thấy có người từ trong nhà ra rồi thì mới đạp xe đi. Cánh cổng nhìn có vẻ nặng nề là thế, nhưng lại rất nhẹ và êm như ru khi được di chuyển trên những chiếc bánh xe, để ló ra một khuôn mặt một người đàn bà độ hơn bốn mươi tuổi, mặc một bộ bà ba màu xanh sậm. Tôi ngờ ngợ, hình như đây không phải thím tôi, tôi không nhớ rõ gương mặt thím lắm, vì khi chú thím tôi rơi quê thì tôi còn rất nhỏ, nhưng trong những tấm hình mà ba mà tôi còn giữ thì trong rất khác người này. Thoáng lo lắng khi tôi nghĩ mình lầm địa chỉ, nhưng người trong cổng đã lên tiếng hỏi với âm sắc nằng nặng của miền trung :

_ Cô tìm ai rứa ?
_ Dạ, cháu muốn hỏi : đây có phải nhà chú Chân không ạ ?
_ Phải đó , nhưng ổng không có nhà mô.
_ Vậy có thím không ạ ?
_ Bà đi bán ngoài chơ, chiều túi mới dzìa. Cô ở xa mới lên hỉ ?

Câu hỏi vì túi hành lý tôi để dưới chân, tôi gật đầu :

_ Dạ, cháu ở dưới quê mới lên, cháu là cháu gọi chú Chân là chú đó.

Dường như lời giải thích của tôi không đủ gây sự tin tưởng cho người đàn bà ấy, bà ta nhìn tôi từ đầu đến chân với cái nhìn hoài nghi, do dự, đoạn nói :

_ Cô đợi tui chút hỉ.

Không đợt tôi trả lời, bà quay vào ngay và không quên khép cổng. Tôi lo lắng, cộng với chút tủi thân, vầy là sao ? Phút đầu tiên tôi được đón tiếp đáng buồn thế á. Hốt nhiên tôi muốn quay ra xe trở về ngay lập tức, nhìn cánh cổng sừng sững như thách đố, tôi muốn bật khóc, nhưng người đàn bà nọ đã quay ra, lần này thì cánh cổng mở rộng, với nụ cười trên môi, bà nói như phân trần khi vói tay xách giùm tôi cái túi hành lý :

_ Cô thông cảm nghe, tui phải gọi điện thoại ra hỏi bà chủ đã. Cô vô nhà đi, choa, cái chi trong ni mà nặng dữ ri ?
_ Dạ, có ít quà quê ba má chau biểu đem lên cho chú thím.

Tôi trả lời, lòng nhẹ hẳn khi theo chân bà đi vô nhà, giờ thì tôi đã hiểu bà có vai trò gì trong nhà chú thím tôi, và việc bà phải cẩn thận cũng là lẽ đương nhiên vậy.Bà đưa tôi ra nhà sau chỉ nơi tắm rửa, quả đúng là điều tôi đang muốn nhất, cái nóng oi bức của của thành phố thật khó chịu, phòng tắm chỉ hơn một mét vuông khiến tôi có cảm giác tù túng, vì quen với cái nhà tắm rộng rãi thoải mái ở nhà tôi, nhưng dẫu sao những tia nước mát từ cái vòi hoa sen đa làm tôi dễ chịu hơn nhiều.

Đến gần trưa thì chú tôi về, tôi ngỡ ngàng nhìn người đàn ông bụng phệ, mập mạp, dáng vẻ của sự no đủ, sung túc, chú khác quá so với những bức hình ngày trước, nếu gặp ở đâu đó ngoài đường chac tôi không dám nhận quá. Thay vẻ mặt ngơ ngác của tôi, chú cười :

_ Sao ? Không nhận ra chú mày nữa hả ?

Tôi cười thú nhận, chú tiếp :

_ Cháu cũng lớn quá rôì, ra dáng thiếu nữ ghê à, ba má có khoẻ không, tụi nhỏ sao rồi ?

Tôi bớt e ngại, trả lời những câu hỏi của chú, nói chuyện một hồi chú chép miệng :

_ Ba mày thủ cựu quá, tao biểu bán hết ruộng vườn ở dưới đi, lên đây sống cho khoẻ, hổng chịu nghe, cả đơi cứ cắm mặt xuống đất, cất đầu sao nổi, con thì đông.

Tôi định biện hộ cho ba tôi rằng, ông không có cái lanh lợi như chú, rằng trời sinh ra ông chỉ để làm một người nông dân hiền lành, nếu ném ông vào cái chốn đua chen này, chắc gì ông sống nổi, ở quê dẫu có vất vả sớm hôm, nhưng ông vẫn đắp đổi được miếng cơm manh áo cho vợ con. Nhưng nghĩ sao, tôi lại thôi, hình như chỉ bộ quần áo trên người chú cũng đủ chặn lại những gì tôi muốn nói. Bữa cơm trưa chỉ có hai chú cháu, cô Di ( người đã mở cổng cho tôi ) ăn sau ở dưới bếp, điều này làm tôi thật sự áy náy, nhưng chẳng thể làm gì, có lẽ đó cũng là nếp sống của người thị thành chăng? Sau bữa cơm. cô Di chỉ tôi lên một căn phòng nhỏ trên tầng hai, hành lý của tôi cũng đã được chuyển lên đấy, đã thấm mệt tôi ngã lưng khoan khoái trên chiếc giường nệm êm, mát mẻ với cái quạt trần, tôi nhớ đến bộ ván ngựa cứng còng, chất cả mấy chị em mỗi trưa hè thi nhau múa quạt nan, lan man tâm tưởng, tôi thiếp đi lúc nào không biết

Cũng như chú, thím tôi trông to béo, đẫy đà, trong những sắc màu của các loại mỹ phẩm, thím tôi không còn vương vất chút gì của một cô gái miệt vườn ngày xưa. Tôi thường nghe ba má tôi kể lại, ngày ấy thím tôi là một cô gái thương hồ, thường qua lại buôn bán trên sông, chú tôi là một tài công, ngược xuôi trên con đò dọc. Quê tôi phần lớn diện tich dành cho sông nước, nên phương tiện di chuyển chủ yếu là ghe thuyền, lênh đênh sông nước, hồn ngươi dễ man mác thích ngâm nga, vì thế mà sinh ra rất nhiều điệu hò. Những đêm trăng thơ mộng luôn là hậu cảnh thú vị cho những tâm hồn lãng mạn, những câu hò đối đáp của hai bên trai gái là một đề tài rất thu hút, hấp dẫn. Thím tôi lại là người có giọng hò mượt nhất, trong ấm và vang xa, ngọt như mùi hương sữa đòng đòng. Họ gặp nhau qua những câu hò đưa duyên ấy. Những tưởng cưới nhau rồi, họ sẽ dựng tổ ấm của mình trên đỏ lự phù sa, bên mơn mởn lúa dậy thì, trong vàng ươm mùa gặt. Nhưng không, họ có cùng ước mơ, ánh sáng đô thành là nơi vẫy gọi, hứa hẹn một cuộc sống huy hoàng, sáng lạn. Và không biết họ đã làm những gì để biến ước mơ của mình thành hiện thực, chỉ biết bằng vào hiện thực đó mà má tôi khao khát muốn làm cuộc đổi đời, và tôi trở thành niềm hy vọng của má. Nói một cách công bằng và chính xác, thì một cuộc sống giàu sang sung sướng, no đủ, thanh nhàn luôn là cái đích của mỗi người, bởi chẳng ai vui lòng chọn lựa sự khổ cực, thiếu thốn cả, vấn đề là người ta có được nó bằng cách nào thôi.

Tôi thực sự lúng túng trước con mắt sắc sảo của thím, ánh mắt biểu thị sự lọc lõi, khôn ngoan. Thím nói chuyện bằng một thứ thanh âm đều đều, lành lạnh, có cảm giác đó lá thứ âm sắc của một người luôn thủ thế và hờm sẵn một ý đồ. Có lẽ giọng hò êm mượt ngày xưa đã trở thành huyền thọai. Loanh quanh những câu chuyện thăm hỏi xóm làng, thím xoay qua chuyện tôi với mục đích chính, thím nói nửa như cảnh báo, nửa như phủ đầu :

_ Muốn lên đây học làm ăn buôn bán thì phải khôn ngoan, lanh lẹ. Giờ cháu lên đây còn có thím, chứ khi xưa thím có ai đâu, cũng chằn ăn trăn quấn lắm mới trụ nơi ở cái đất này chứ dễ a. Có biết mất thì mới biết giữ, có bị người ta lừa mới biết đi lừa người ta. Phải đổ hàng thúng dại mới nhặt được một sảo khôn. Lơ mơ chỉ có nước chết.

Tôi im lặng thụ giáo bài học đầu tiên, tự biết mình sẽ con gặp nhiều thử thách nữa.

_ Chợ Nổi chắc vẫn họp chỗ mé cầu đó phải không Thơ ?

Chú tôi hỏi như muốn giảm bớt sự căng thẳng cho tôi.

_ Dạ, thì hồi giờ vẫn ở đó thôi chú, thỉnh thoảng nhà có thứ gì, má cháu vẫn đem ra đó bán.
_ Phước nhà mình sớm kiếm đường kiếm nẻo, ở đó tới giờ cũng hổng khác gì ảnh chị, anh hén.
_ Ờ thì…mà cũng có gì khác hơn là sông nước kênh rạch, ruộng vườn đâu. Có muốn làm gì hơn cũng không được. Hôm bữa được thư ba mày, chú thím cũng đã tinh rồi, giờ cháu cứ ở chơi ít bữa cho thong thả đi đã, rồi ra chợ phụ thím bán hàng cho quen. Ráng để ý công chuyện mà làm, thời gian coi khả năng sao rồi tính sau. Ngó bộ con nhỏ này cũng lanh đó, chứ đờ đờ dại dại thì chú cũng thua sớm thôi.
_ Anh lo chi, chứ hồi đó em hổng khờ a, cứ sống với thực tế, với va chạm khắc biết khôn, con người do môi trường nhào nặn mà.

Không biết môi trường rồi sẽ nhào nặn tôi như thế nào, xong những gì xung quanh tôi thì không dễ làm quen một cách nhanh chóng được. Từ sớm tinh mơ cho đến tối, lúc nào cũng ì ầm tiếng động cơ lớn nhỏ, rồi khói bụi, mùi xăng, mùi khí đốt từ mấy cơ sở sản xuất nhỏ, khí hậu oi bức ngột ngạt, tuy thời tiết không khác quê tôi là mấy, nhưng có lẽ do sự chật chội của sinh hoạt hàng ngày nên có vẻ khắc nghiệt hơn. Nhan nhản sự lừa gạt, ngay cả đứa trẻ đi bán vé số cũng biết lừa phỉnh, khiến kẻ ngờ nghệch như tôi cứ nơm nớp lo sợ, nhìn ai cũng đầy cảnh giác. Khu chợ nơi thím tôi buôn bán thường xuyên xảy ra sự cãi vã, đánh chửi nhau, đôi khi lý do không có gì là quan trọng cả. Kể cả thím tôi, cũng đã vài lần tôi chứng kiến thím quai mồm nhảy đỏng, sấn sổ với mấy chủ hàng bên cạnh chỉ vì tranh khách mà tôi thật ngán ngẩm. Tôi cảm thấy sợ cái gọi là “môi trường nhào nặn”, để tồn tại, để có những món lợi dù lớn nhỏ, người ta không ngại ngần dở mọi thủ đoạn mánh khóe để chen cạnh, và sẵn sàng ăn thua đủ. Về nhà, khuất sau cánh cổng là thôi, ngay nhà hàng xóm sát bên có bao nhiêu người, làm những công việc gì cũng không hay biết, chỉ khi nào có chuyện gì to tát thì mới qua lại một chút gọi là. Một lần do quá tay, tôi làm đổ thau nước tưới cây cạnh từ lầu ba xuống sân nhà bên cạnh, trúng vào một người đàn ông vừa lùn vừa béo, thế là ông ta hầm hầm qua nhà tôi, lời qua tiếng lại, hai bên đến suýt cả đánh nhau, tôi sợ quá, đến hôm sau cũng không dám ló mặt ra đường, tưởng tượng gã đàn ông đó chỉ chực tôi ra là tóm cổ nện cho một trận. Hình như ở đây không có cái dành cho tình làng nghĩa xóm. Tính quyền lợi được đặt lên ngôi cao nhất, có lẽ vì thế ma người ta dễ dàng giàu có. Khi đồng tiền kiếm được bằng nhiều cách, thì người ta cũng có nhiều cách để sát phạt nhau.

Đó là chuyện ở ngoài, còn đây là chuyện trong nhà. Chú tôi thì khỏi noó rồi, vì chú cũng như cha, cả tình cảm lẫn trách nhiệm không có gì đáng phàn nàn, thím tôi thì đôi khi cau mặt gắt mày, nhưng phận là con cháu, tôi coi đó cũng là mot cách dạy bảo, rèn giũa, thực tế thì nhiều khi sự nghiêm khắc và khuôn khổ lại làm cho con người ta sơm trưởng thành hơn. Điều mà tôi khá bức xúc là ở hai cô em họ. Suýt soát tuổi nhau Thuỳ Trang và Thuỳ Như đều xưng hô với tôi bằng cách nói trống, không sao, vì danh xưng chỉ là một cách đối đáp thôi mà, nhưng đáng nói là ở chỗ, gần như hai chị em coi thường tôi ra mặt, một phần là cái nhìn phân cấp, phần nữa là tôi đang ăn nhờ ở đậu cha mẹ chúng, không những ăn nói chỏng lỏn, có khi còn sai đổng tôi khi cô Di không có mặt, tôi nhủ mình nhẫn nhịn, mỗi người mỗi suy nghĩ, người ta đã không sẵn lòng vui vẻ với mình thì thôi, mình tự lo liệu phận mình cho êm. Thấy tôi nhẫn nhịn cả hai được thể làm tới, nào là chửi chó mắng mèo, nào là nói cạnh nói khóe, chủ ý không muốn tôi có mặt trong ngôi nhà này. Mà thời gian gặp mặt nhau có nhiều nhặn gì đâu chứ. Sáng ra thì ai đi đường nấy, tối về mới phải đụng mặt nhau, cũng đôi lần, chú thím tôi nạt nộ hai cô, nhưng điều đó lại làm tăng sự khó chịu cho chúng nhiều hơn, nhiều lúc tủi phận, tôi chỉ muốn bỏ về ngay lập tức, nhưng rồi nghĩ cảnh nhà chật vật, lại thêm tôi cũng dần quen công việc buôn bán, thím tôi có vẻ hài lòng vì tôi đỡ đần thím được khá việc, tôi cũng hy vọng sẽ có một ngày mai khác hơn. Chẳng ngờ khi người ta đã có tâm địa, thì sớm muộn gì cũng trở thành hành động. Một buổi tôi, tôi phải chờ mãi cái phòng tam mới đến lượt mình, khi trở ra tôi không để ý đến cái nháy mắt của hai chị em Trang, Như, và một tiếng la hoảng vang lên:

_ Má ơi ! Cái đồng hồ của con mất đâu rồi á.
_ Coi để đâu đó chứ mất gì, trong nhà chứ có phải ngoài đường đâu.
_ Ở trong nhà mà mất mới hay chớ, con tìm hết rồi, đúng là kẻ cắp, lanh thiệt.

Tôi đã biết Thuỳ Trang muốn ám chỉ ai, nhưng tôi vẫn im lặng, vì nghĩ mình không có thì chẳng việc gì phải lo. Thuỳ Như nói :

_ Phải tìm cho ra má à, coi chừng nuôi ong tay áo đó.

Tôi uất cứng cổ, vẫn cố gìm mình xem sự thể ra sao, thím tôi gọi cô Di lên chất vấn. Thuỳ Trang dài giọng :

_ Má ơi, cô Di ở nhà mình hồi nào tới giờ có chuyện đó đâu, má có hỏi thì hỏi người khác kìa.

Thím tôi chưa kịp lên tiếng thì Thuỳ Như tiếp luôn :

_ Hồi giờ hổng có mà, nên thấy của người ta là tối mắt lại.

Đến nước này thì tôi không thể im lặng được nữa, cố nén cục uất, tôi đanh giọng :

_ Muốn nói gì thì mấy em cứ nói thẳng ra đi, tôi nghèo thiệt, nhưng không thèm lam cái trò đốn mạt đó đâu.

Thím tôi vội dàn hòa :

_ Thôi thôi, tụi bây ồn ào quá, bỏ đi, mai má cho tiền mua cái khác. Có bao nhiêu đâu mà.

Cả Như, Trang đều máy môi, nhưng tôi đã nhanh hơn :

_ Không được đâu thím, dù cái đồng hồ giá trị không lớn, nhưng danh dự con người không thể dễ dàng xúc phạm như vậy được. Cháu xin thím cứ làm cho ra lẽ.
_ Nói nghe ngon lắm, chứng minh đi.

Trang hất mặt nói, tôi không suy nghĩ gì thêm nữa, phăm phăm đi về phòng đem tất cả đồ đạc của mình ra, bỏ giữa nhà nói :

_ Đó, muốn xét thì cứ xét đi.

Không cần thêm một lời thúc giục nào, cả hai chị em Như,Trang đeu xà xuống giũ lật từng cái áo quần của tôi, thím tôi cũng để yên cho con mình thực hiện hành vi ấy, có vẻ chính thím tôi cũng muốn xem sự thật là gì. Tôi đang chực chờ cho đến cái áo cuối cùng được giũ lên, để có cơ hội minh oan cho mình, và cũng để hạn chế những khó chịu về sau. Bất chợt một tiếng reo chiến thắng:

_ Đây rồi.

Cái đồng hồ như có phép tàng hình đã lặn vào một túi quần tôi tự lúc nào, nhưng tôi vụt hiểu ngay sự thể, tâm trạng đầy phẫn nộ, uất ức, tôi run hết cả người trước những con mắt hả hê của hai cô em họ, thím tôi cũng có vẻ bất ngờ trước tình huống. Tôi không còn suy nghĩ nào khác hơn, nước mặt giàn giụa trên mặt, rơi lã chã xuống đống đồ đạc mà tôi ấn nhét một cách vội vã vào cái túi xách. Xong tôi đến trước mặt thím tôi nói rành rọt :

_ Thưa thím, cháu xin cảm ơn thím đã giúp đỡ cháu suốt thời gian qua, cháu lên đây để học làm ăn chứ không phải để học ăn cắp. Cháu không có gì để nói với sự việc vừa rôì, tuỳ thím nhận xét, thím cho cháu gưa lời chào chú, cháu xin phép thím cháu về.

Nói xong, tôi quay người chạy vụt ra cửa, mặc tiếng thím tôi rối rít gọi, vẫy một chiếc xe ôm, tôi bảo ra bến xe Miền Tây. Bao nhiêu nỗi niềm cứ trào theo dòng nước mắt, tôi không thể ngờ lại xảy ra một điều tồi tệ đến thế. Chỉ vì không ưa thích một người họ hàng, mà những cô gái chỉ mới 16, 18 tuổi lại có thể bày ra một trò bỉ ổi đến thế. Ra đến bến xe, tôi ngơ ngác nhìn quanh, buổi tối làm gì con chuyến xe nào về Cần Thơ, cảm giác bơ vơ và lo lắng khiến tôi ngồi xụp xuống sau một chiếc xe khóc nức nở. Hình như tôi khóc lâu lam, và bỗng giật bắn mình vì một bàn tay vỗ vai gọi tên tôi. Tôi vừa né người vừa ngẩng mặt lên thì gặp ngay tiếng kêu mừng rỡ của chú tôi:

_ Trời ơi, đúng rồi, may quá cháu chưa bị xảy ra chuyện gì.
_ Thím lo quá, may mà tìm đươc cháu, thôi về nhà.

Tôi xúc động vì sự lo lắng của chú thím, nhưng tôi không thể trở về nơi ấy nữa, tôi lau nước mắt và nói :

_ Cháu xin lỗi vì đã làm chú thím phải lo lắng, nhưng cháu xin chú thím cho cháu về nhà, cháu không thể quay lại đó đâu.
_ Bây giờ cứ về nhà đã rồi mai tính, cháu bỏ đi ngang chừng vầy, chú thím biết ăn nói sao với ba má cháu.
_ Chuyện đâu còn có đó, chỉ là sự hiểu lầm thôi mà.

Nghe thím nói vậy, tôi liền đáp :

_ Thưa thím, cháu không thể nào chấp nhận một kiểu hiểu lầm như vậy, nếu cháu quay lại đó, thì sẽ còn bao nhiêu sự hiểu lầm như thế nữa. Chú thím thương cháu thì để cho cháu về với ba má cháu, cháu sẽ không nói gì về chuyện này đâu, cháu chỉ nói là cháu không thích hợp với công việc là được mà.

Thấy tôi nói kiên quyết, chú tôi thở dài :

_ Con với cái, thiệt rầu hết sức, thôi muốn về thì mai chú cho về, còn bây giờ dù gì cũng phải về nhà đã, đêm hôm này mà đi đâu.

Biết không làm khác được, và để chú thím kho xử thì không hay chút nào, tôi đành nghe lời sau khi nhắc lại :

_ Mai chú cho cháu về, chú nha.
_ Ừ, đã muồn về thì chú có cố giữ cũng không được. Lên xe đi, đưa cái túi đây.

Tôi đưa túi xách cho chú và ngoan goãn trèo lên ngồi giữa, về đến nhà, cô Di ra mở cổng, tôi bước chân qua cổng một cách miễn cưỡng. Vào đến trong nhà, chú tôi lớn tiếng :

_ Con Trang, con Như đâu ? Xuống đây.

Tôi không kịp cản chú, chú tôi gằn giọng lần thứ hai thì hai cô em mới lò dò đi xuống, thím tôi im lặng ngồi xuống ghế. Chú tôi hất hàm hỏi:

_ Hai đứa nói lại cho tao nghe, chuyện xảy ra thế nào ? Nói mau
_ Thôi chú, cháu không sao đâu.
_ Cháu cứ yên đó, phải trái rõ ràng, không tầm bậy được.

Trang và Như cúi gằm mặt, tôi cảm thấy đã trút được nỗi ấm ức trong lòng. Chú tôi hỏi :

_ Tụi mày nghĩ xem việc tụi mày làm có được không ? Nói.
_ Dạ…không ạ.
_ Biết là không rồi thì giờ phải thế nào ?

Thím tôi xen vào mớm lời cho con :

_ Hai đứa xin lỗi chị đi, lần sau đưng có đùa bậy như vậy nữa.

Nghe mẹ gợi ý, cả hai cô lí nhí :

_ Xin lỗi chị.

Tôi cảm thấy rất buồn, khẽ thở ra rồi nói :

_ Tôi không trách hai cô đâu, dù sao thì ngày mai tôi cũng sẽ rời khỏi nơi đây, tôi biết tôi không thích hợp và đã gây phiền phức cho gia đình nhiều quá, tôi chỉ muốn nói thêm rằng: Những gì mình làm sẽ đem lại ảnh hưởng và hậu quả cho chính mình vậy.

Nói xong tôi xin phép chú thím về phòng ngủ. Sáng hôm sau, tôi vẫn sắp xếp hành lý, chú tôi biết không lay chuyển được tôi, chú tôi đành đưa tôi ra bến xe, thím tôi thì đưa cho tôi một số tiền. Tôi cảm ơn chú thím và chào cô Di, hai cô em họ tránh mặt tôi. Một lúc sau, tôi thích thú với cảm giác nhẹ nhõm, thoải mái khi chiếc xe chạy qua những cánh đồng lúa xanh mơn mởn, và những con sông với những dề lục bình quen thuộc, cả tiếng máy khùng khục của những con đò đa đưa tôi trở lại chính mình. Quả đúng là mỗi người khi sinh ra chỉ có thể thuộc về một nơi, nếu chọn sai chỗ, chẳng khác nào đi nhầm giày, chỉ tổ trẹo lên trẹo xuống và vấp ngã mà thôi. Chốn đồng quê tuy không đem lại cho con người nhiều giá trị vật chất, nhưng nó giúp cho con người có được một cuộc sống tốt đẹp và đúng nghĩa làm người hơn. Ba má ơi ! Con đang trở về đây, có thể ba má sẽ thất vọng một chút, nhưng con tin rồi con sẽ làm được nhưng việc hữu ích ở quê mình, và quan trọng là : Chúng ta sinh ra không phải để làm người hàng phố, má à.

Lối nhỏ

Nhìn lũ bạn ngả nghiêng trên những chiếc giường tầng, tôi tự hỏi : Trong số này, ai là người may mắn nắm được mảnh bằng tốt nghiệp, ai rồi sẽ phải âu sầu tiếc nuối, và phải cắm cúi thêm một năm dùi mai, còn những ai phải vĩnh viễn từ bỏ những ước mơ của mình ? Một câu hỏi dài, chốt lại sau mười bảy năm tiêu tán một khối lượng khổng lồ cơm cha áo mẹ, nếu tính toán cho thật chi li, cả bao hao tổn tâm lực của các thầy cô giáo, chỉ tính nhẩm một con số chưa chính xác thì tất cả các đốt trên mười ngón tay cũng chưa đủ hết tên các thầy cô từ lúc bắt đầu ngap nghé nhà trẻ cho đến nay. Và những gì có được trong bộ óc nhỏ như cái nắm tay này liệu có đủ để làm bàn đạp cho những tháng ngày sắp tới ? Sinh viên năm cuối, đủ chững chạc để hiểu những gì đang chờ đợi mình phía trước. Sẽ không là những hồn nhiên trong trẻo như khi nói cười trên trang sách, sẽ không là những vẽ vời mơ mộng những ảnh ảo trong thứ ánh sáng pha le. Rồi mọi thứ sẽ dần phô ra những khắc nghiệt, những thách thức, những đòi hỏi, mà những cái những ấy lại chưa từng có trong giáo trình mà mình đã qua. Tôi biết, tôi biết lắm, nhất là khi mình không có chiếc gậy thần nào trong tay để gõ những cánh cửa vào đời như một số người may mắn khác. Phải biết chứ, cần phải biết để còn chuẩn bị cho mình một tư thế chờ đón và dấn thân. Ai cũng phải đi qua tưng chiếc cầu đời nhất định, khác nhau chăng là cầu bê tông hay càu khỉ mà thôi.

Một giọng nữ dịu dàng, nhỏ nhẻ, thỏ thẻ nhưng lại mang cảm giác một mũi kim khiến cả năm thằng đang dã dượi một cách lười biếng bật dậy cùng lúc như những cái lò xo :

_ Các anh ơi ! Nướng kỹ thế không sợ chúng em bảo “ dài lưng tốn vải” à?

Phưong Liên ghé mỗi cái mặt qua cửa phòng, nhấp nháy đôi mắt tinh nghịch. Huy nhảy phóc xuống đất, vừa xốc lại cái áo vừa nói :

_ Thằng Duy nó đang chờ nhà đòn đến đấy em ạ, mà hình như đến ma cũng chê nó thì phải.

Duy vắt cái khăn mặt lên vai, cười với Liên, nói :

_ Chấp gì cái loại trống tơ gáy trộm, phải không em?
_ A , cái thằng …

Huy định lao ra đuổi thì Duy đã ra đến cửa, còn quay lại dặn với :

_ Đợi anh tí nhé.

Phương Liên cười gật đầu, Huy hậm hực :

_ Chốc về biết tay ông.

Liên liếc nhìn quanh phòng rồi hỏi :

_ Các anh định sống bằng lý tưởng, không cần ăn à?

Tôi chợt giật thót mình nhớ ra, nhìn đồng hồ, thôi chết, hơn mười một giờ rồi, hôm nay lại đến phiên tôi thổi lửa mới khốn chứ. Thấy tôi cuống cuồng, Liên cười bảo :

_ Thôi, anh Long không phải rối lên thế, ban nãy khi đi chợ, em có ghé ngang, định hỏi các anh có cần mua gì không, mà thấy : phòng ai lẳng lặng như tờ, nên thôi. Giờ thì em thay mặt chúng nó, mời các anh sang giai quyếp giúp nồi bún riêu.
_ Trên cả tuyệt vời.

Ngữ la to, Lâm được thể nịnh đầm :

_ Người ta bảo “ Phụ nữ luôn có lý” ´đúng thật.

Huy bỉu môi :

_ Khéo nhỉ ?

Tôi thì khỏi nói, không còn niềm vui nào hơn, thở ra một hơi dài nhẹ nhõm, vô vàn cảm ơn Thượng đế đã sinh ra các nàng. Nhanh hơn tên lửa, loáng chốc năm thằng đã lăng xăng bên nồi riêu thơm phức, rổ bún trắng tươi, và đầy một ảng rau xanh trông vô cùng hấp dẫn, chưa ăn mà đã thấy ruột gan mát rượi đi rồi. Câu chuyện nở quanh những tiếng húp xoàn xoạt cũng thú vị không kém. Cũng không ngoài những nghĩ suy của tôi lúc nay. Thì ra, không ai bảo ai, những suy tư và nhận thức của một lứa tuổi, một bối cảnh không khác nhau là mấy. Phải thôi, những thiết thực của cuộc sống luôn tác động hàng ngày, cho dù chưa từng bắt tay một cách trực tiếp thì cũng đã từng chứng kiến, nên chẳng ai có thể thờ ơ được cả, huống chi đó là những gì đang chờ đón chúng tôi. Tính chất câu chuyện đã đôi lúc làm không khí cuộc vui có lắng lại. Ai Hoa chợt nói :

_ Thôi đừng nói những chuyện đau đầu ấy nữa, con khối thời gian cho nó mà. Bây giờ đổi đề tài đi, chẳng hạn như một chuyến du ngoạn trước khi chia tay ?
_ Phải rồi, phải đó …thế mà mình không nghĩ tới.
_ Quá đúng rồi, hoan hô sáng kiến.
_ Ngó lì lì rứa mà thông minh ghê nơi.
_ Xí, đừng co mà coi thường phụ nữ nhé.

Không ngờ ý kiến của Ai Hoa làm thay đổi hẳn không khí, cả bọn lại lấy lại vẻ vô tư, nghịch ngợm vốn dĩ. Mỗi người một câu, huyên nao cà gian phòng, vài ánh mắt từ những phòng “ hàng xóm” ánh sang một cách ghen tị vui vẻ. Duy nói :

_ Vậy bây giờ tính xem nên đi đâu đây ? Đi đâu để về sau còn nhớ mãi ấy.

Một vài địa điểm thắng cảnh được nêu ra, nhưng không khả thi, lý do chủ yếu là kinh phí. Đang trầm ngâm, Ngữ vụt lóa lên :

_ Tụi mày có nhớ thằng Hòa không ?
_ Nhớ nhớ…

Mấy cái miệng cùng há một lượt .

_ Không biết bây giờ nó ra sao rồi nhỉ ?
_ Phải đó, một địa chỉ rất hợp tình hợp lý.
_ Hợp túi nữa chứ. Thông minh.
_ Không thông minh sao làm người của thế kỷ hai mốt được.

Những tiếng cười tán thưởng lại cất lên rôm rả, và tiếp sau đó một kế hoạch được tính toán chu đáo.

Tôi mường tượng đến một người bạn cũ, người bạn hơi thiếu một chút may mắn của chúng tôi, vì hoàn cảnh gia đình mà bạn đã phải dừng con đường học vấn của mình với mảnh bằng trung học, mặc dù điểm số của bạn luôn khiến chúng tôi phải nể. Tôi còn nhớ rất rõ, cũng trong một cuộc chia tay như thế này, Hoà đã buồn buồn nói cùng chúng tôi: “Chúc các bạn may mắn, hãy học giùm mình nữa nhé”. Bây giờ chắc Hòa đã thành một nhà nông thực sự rồi, năm năm trên vùng cao nguyên đất đỏ, mi đã làm được những gì hở Hòa ơi?

_ Với lại cũng để xem cây cà phê như thế nào nữa chứ. Uống đến lõi mồm ra rồi mà không biết làm sao để có được hạt cà phê thì dở quá.

Huy nói thêm khi tất cả đã thống nhất điểm đến là DakLak.

oOo

_ Bác tài ơi ! Cho chúng cháu xuống đây thôi.

Ngữ kêu lên cho xe ngừng lại, tôi cẩn thận nhắc :

_ Mày có chắc là ở đây không ?
_ Chắc mà, hồi đó tao co lên thăm nó một lần rồi.
_ Mấy năm rồi, cảnh cũng khác đi nhiều chứ.
_ Có khác là cây cao hơn, tán rộng hơn, chú con đường thì không khác. Đi hết đoạn đường này thì đến một ngã rẽ đường đất, hết đoạn đường đất lại mot ngã rẽ phải nữa thì đến.
_ Ôi trời, thế thì rã chân ra còn gì.
_ Quá tệ, nghe mà mắc cở quá.

Lâm vừa rên thì gặp ngay câu độp của Huy, bèn đưa
nắm đấm lên dứ. Các chàng trai chia nhau những túi hành lý, để ba cô gái được thong dong ve vẩy hai cánh tay nhẹ nhõm. Hải Vi thích chi nói:

_ Làm con gái thích thật.
_ Coi chừng nhầm to đấy, người ta bảo tu bảy kiếp mới được làm con trai đấy nhé.
_ Có ông nhầm thì có, đừng tưởng chỉ có con trai mới là chúa nhé. Con gái thời nay khối anh theo không kịp đấy.
_ Lại tranh chè vị thế gái trai, có con nào đi nữa mà không ra người thì cũng vứt tuốt.
_ Gớm, cụ chưa kìa.

Đi bộ trên một quãng đường không ngắn, lại dưới trời nắng, thì cách tốt nhất là nên tìm chuyện để cãi nhau, khi cái đầu có chỗ để bận rộn thì nó chẳng còn thời gian đâu mà nghĩ đến cái chân nữa. Đến một đoạn đường có những tán cây to xòa ra làm dịu mát hẳn, Phương Liên nhìn quanh rồi hồ hởi :

_ Ở đây thích thật nhỉ. Cây cối xanh tươi, hoa thơm trái ngọt, thấy bình yên quá.

Câu nói đầy lãng mạn, mơ mộng của Liên chưa kịp loãng thì Ngữ đâm ngang :

_ Lâu lâu về đây chơi thì thích thế, chứ thử nhận công tác về đây xem có méo mặt đi không ?
_ Mày…

Duy sợ Liên phật ý nên nạt bạn, nhưng Lâm đã lên tiếng :

_ Thực tế rõ ràng là vậy, chối gạt làm chi.
_ Nói thế nghe có vẻ lớp trẻ bọn mình hèn quá nhỉ ? Không dám chấp nhận những khó khăn.
_ Đầu tư suốt mười mấy năm trời, thì cũng phải tìm nơi để khai thác cò hiệu quả chứ. Chả nhẽ ăn bám bố mẹ mãi sao.
_ Nói lý tưởng cho ra vẻ văn chương thôi, chứ ai mà chẳng muốn có một đời sống nhẹ nhàng sung túc. Nhưng thế nào trong số tụi mình cũng có đứa phải chịu đi xa mới có việc làm, nên tốt nhất là chuẩn bị tinh thần trước đi là vừa.

Một dự cảm mơ hồ cho không gian chùng xuống, cả bọn toá lên mừng khi Ngữ đưa tay chỉ :

\ _ Đó, cái ngõ nhỏ kia kìa, gần tới rồi.

Những bước chân như nhanh hơn, phấn chấn hơn.

_ Nó gặp tụi mình giờ chắc mừng lắm ha.
_ Còn phải nói, ờ mà không chừng dắt cả “chị nhà” ra chào cũng nên.
_ Đâu mà sớm thế ?
_ Nông thôn mà, phần nhiều lấy sớm cho có người làm việc nhà.
_ Hòa nó không vậy đâu. Tính nó đâu có chuyện vội vàng hời hợt thế.
_ Đùa vậy thôi, mà lỡ có vậy không biết có em mô khóc không hè?

Chưa có cô gái nào kịp phản ứng thì Ngữ la lên :

_ Kia kìa, nhà nó kia kìa.
_ Đâu đâu ?
_ Chỗ cái sân có giàn mướp đó.
_ Giàn hoa vàng chứ.

Ai Hoa cãi, giàn gì thì chúng tôi cũng đã đến cổng, một con chó đốm xù ra sủa. Tiếng la chó theo cùng một dang người đàn ông lớn tuổi, nhìn rõ là một lão nông thuần phác. Tôi đã đoán không lầm, đó là cha của Hòa. Ong săm soi nhìn một lũ gái trai lôi thôi, lếch thếch cung những túi xách lỉnh kỉnh, và rồi khi sự ngạc nhiên của ông được giải đáp thì ông đổi ngay ra nét hớn hở vui mừng :

_ Trời ơi ! Các cháu làm bác bất ngờ quá, đi, đi vô nhà tắm rửa cho mát đã, nắng nôi thế này mà lặn lội đến tận đây thăm bạn, nó gặp các cháu nó mừng lắm thôi. Bà ơi…

Tiếng gọi của ông làm hiện ra nơi khung cửa một vóc ngươi nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn, có lẽ đã kịp nghe dăm câu, nên mẹ Hoà đã cười vui vẻ, đon đả đón chúng tôi vào nhà. Sự đón tiếp nồng nhiệt của hai người lớn tuổi đã tạo cho chúng tôi cảm giác thoải mái. Không nói ra sợ các bạn mất hứng, chứ dọc đường tôi cứ lo lo, bỗng nhiên tha lôi từng này mạng đến nhà người ta không một lời báo trước, rủi gặp sự cố thì biết làm sao, cùng lắm thì ra xe quay về luôn thôi. Rất may là những lo lắng của tôi đã là vô ích. Ba Hòa lớn tiếng gọi :

_ Bình, Hưng có đứa nào rảnh lấy xe đạp chạy ra rẫy kêu anh hai bây về, nhanh đi.

Một tiếng dạ và âm thanh chuyển dịch của chiếc xe đạp lao vút qua cánh cổng. Mẹ Hòa dẫn chúng tôi ra giềng, bà nắm cái tay quay định thả gàu quay nước, tôi vội nói :

_ Dạ, bác cứ để tụi cháu làm được ạ.

Miệng nói, tay cầm luôn cái tay quay, tôi thả gàu quay nước một cách thành thạo, mẹ Hòa cười :

_ Con trai thành phố mà cũng giỏi đấy nhỉ ?
_ Bác ơi, việc này mà không làm được còn làm được gì nữa hở bác ?
_ Ở thành phố quen sài nước máy, với tay mở là có, đâu khổ như ở quê vầy chớ, phải không các cháu ?
_ Ở đâu cũng có sướng có khổ, bác ạ. ở đây tuy có hơi mất công một chút, nhưng nước sạch tự nhiên, không cần phải xử lý bằng hóa chất, lại sài thoải mái không lo cúp, chúng cháu ở ký túc xá khổ nhất là nước đấy bác ạ.
_ Thế à ? Bác lại cứ tưởng….thôi các chàu cứ thoải mái đi nhé. Tí nữa nó về chắc nó mừng lắm đó, khổ, chẳng mấy khi chơi bời bạn bè gì cả, cứ đi làm miết thôi.

Nói rồi bà quay quả đi vào trong bếp, một lúc sau có tiếng gà kêu quác lên. Liên vội kêu lên :

_ Bác ơi ! Chúng cháu không ăn đâu , bác đừng giết nó tội nghiệp.
_ Mấy khi có dịp, các cháu không phải ngại, nhà bác nuôi đầy ra đây này.

Tiếng mẹ Hòa vọng ra từ trong bếp, ba cô gái bảo nhau nhanh nhanh còn vào phụ bếp. Lâm đưa mắt nhìn quanh những cây cối, cảnh trí. Thiên nhiên luôn đem đến cho con người cam giác nhẹ nhàng, dễ chịu, thư thái và bình yên. Có lẽ đó là lý do mà khi về già người ta thường muốn hướng về vườn tược cây quả. Khi chúng tôi vào trong nhà đã thấy một buồng dừa xiêm đợi sẵn. Cha Hòa chỉ mấy cái ghế nói

_ Ngồi đi các cháu, uống nước dừa cho mát nhá. Nhà quê đãi khách không được đầy đu lắm, các cháu thông cảm.
_ Bác nói thế làm tụi cháu ngại quá, nhà chúng cháu cũng phần lớn ở quê cả đấy bác ạ.
_ Thế hả ? Ừ thế càng hay, bác là nông dân, có sao nói vậy, hổng có màu mè gì hết. Các cháu uống dừa đi.

Huy cầm con dao chặt dừa, những nhát chặt không chuyên làm cai vỏ dừa bị băm nhiều chỗ, nhưng điều quan trọng là chúng tôi được thưởng thức một thứ nước giai khát vô cùng chất lượng. Vừa uống, chúng tôi vừa thay nhau trả lời cha Hòa những câu hỏi về cuộc sống, gia đình và sự học tập, và rồi ông chép miệng :

_ Giá bác đủ điều kiện để thằng Hòa được học tiếp thì bây giờ nó cũng được như các cháu vậy.

Gương mặt ông buồn buồn, Duy nói như an ủi :

_ Cuộc sống có nhiều cách phấn đấu khác nhau, có thể Hòa không có duyên với chữ nghĩa, bằng cấp, nhưng bạn ấy sẽ có những kinh nghiệm tốt về cuộc sống hơn các chúng cháu nhiều, cháu nghĩ đó mới là điều quan trọng bác ạ.

Cha Hòa mỉm một nụ cười thật hiền, tôi thoáng nghĩ, mấy mươi năm nưa, chắc Hòa cũng như thế. Chợt ông ngóng cổ ra cổng la lên :

_ Nó về kìa.

Tất cả chúng tôi đều bật dậy, nếu không có cha Hòa báo trước, chắc tôi khó nhận ngay ra Hòa. Hòa khác trước nhiều quá, da đen sạm, nhưng rất đô con và rắn chắc, trong Hòa chững chạc hẳn lên. Hòa buông cái xe đạp cho nó đổ kềnh ra để nhào đến với chúng tôi . Niềm vui hội ngộ không gì tả nổi, năm đứa tôi bâu kín Hòa, anh chàng thì cuống quýt ôm đứa nọ kéo đứa kia. Đến chừng Hòa quay ra nhìn thấy ba cô gái đang đứng ở cửa bếp nhìn chúng tôi với gương mặt đầy xúc động thì lắp bằp :

_ Ủa…cả các bạn nữa hả ? Mình…mình vui quá.
_ Hòa khác trước nhiều quá.

Hòa cười hiền lành :

_ Năm năm rồi còn gì.
_ Chỉ có đôi mắt là không khác chút nào. Vẫn trong và sáng như đèn pha.

Tôi nói sau khi nhìn rõ gương mặt Hòa. Đôi mắt là điểm nổi nhất trên gương mặt. Người ta bảo “ Người có đôi mắt sáng là một người thông minh và chính trực, quả cảm và đoan quyết”. Có lẽ câu nói này không xa với bản chất Hòa. Tôi dám chắc, nếu không ngại phái tính, chắc Hòa cũng không dằn nổi cảm xúc của mình. Cuộc vui càng rổn rảng, náo nhiệt hơn khi mâm cơm đã sẵn sàng. Gần như mâm cơm chỉ dành riêng cho chúng tôi, vì gia đình đã xong bưa trước lúc chúng tôi đến, nên cả nhà chỉ ngồi để tiếp thức ăn cho chúng tôi và góp chuyện. Tám đưa chẳng còn chút khách khí, ngại e gì nữa, một phần là quá đói, phần nữa là không khí gia đình tự nhiên, thân mật và trầm ấm, nên cảm giác như đang ở nhà mình vậy. Cơm xong cũng đã xế chiều, Hòa nói :

_ Bây giờ các bạn nghỉ ngơi cho khoẻ đã, mai mình dẫn ra rẫy chơi.
_ Có trái gì ăn được không ?

Vi nhanh nhảu hỏi, Huy trêu :

_ Đúng là con gái, đi đâu là cái miệng đến trước.
_ Bây giờ thì dài mồm ra chê con gái rồi phải không?
_ Ai chê đâu, ý mình nói là các mợ đi trước cho tụi mình ké với.
_ Đồ con trai lẻo lự, miệng mồm như tép nhảy.

Hòa dàn hòa :

_ Thực ra thì ai cũng như ai thôi, thấy trái chín trên cành hong mê sao được, yên chí đi, mùa này có nhiều thứ lắm, chỉ sợ không có bụng mà chứa thôi.

Cha mẹ Hòa nhìn chúng tôi ỏm tỏi mà cười luôn miệng, tôi chắc đã lâu, nhà Hòa không có sự ồn ào nhộn nhịp như hôm nay. Tối đến, trời vằng vặc một màu trăng dãi dễ. Một khung cảnh êm đềm đẹp đẽ mà ở nơi thành thị không bói đâu ra được. Đúng là mỗi nơi đều có cái được và cái mất, thành phố thì đầy đủ các thứ tiện nghi phục vụ đời sống vật chất cho con người, nhưng lại thiếu đến trầm trọng nhu cầu tinh thần, nhất là không gian thanh tịnh, yên ả như thế này. Có cơ hội rời xa thành phố, mới thấy cuộc sống của người thành phố hối hả, tất bật, bon chen và mệt mỏi đến thế nào. Con người luôn đòi hỏi, không bao giờ hài lòng với những gì đang có quanh mình, người nông thôn thì mơ ước một đời sống dư dả, sang cả nơi thành thị, người thành phố thì ao ước sự êm đềm nhẹ nhõm nơi thôn dã. Vấn đề là con người phải nhận thức được mình thích hợp với môi trường nào, và phải biết cách chấp nhận cả được lẫn mất vậy.

Vuông sân nhà Hoà lóc nhóc một bầy lớn nhỏ, những người bạn trong xóm Hòa nghe Hòa có bạn thành phố về cũng kéo sang chơi, lúc đầu họ còn khá rụt rè vì sự lạ lẫm chen một chút mặc cảm phân cách, nhưng chỉ một lúc sau, nhờ cây giutar mà mọi sự trở nên vui vẻ một cách tự nhiên, đúng là âm nhạc và tuoi trẻ không có đường biên. Cuộc vui kéo đến tận khuya, nếu không có sự nhắc nhở của cha mẹ Hòa chắc chúng tôi còn chưa nhớ đến cơn buồn ngủ.

Trời còn mờ mờ, mọi người đã lục tục trở dậy, tôi ra sân, vươn vai trong khí trời se se, tiếng gà gáy, tiếng chim líu ríu trên những tán cây to, tinh thần thật sảng khoái dễ chịu, khác với các bạn, tôi không có mot chốn quê bình dị thế này, vì nhà tôi thuộc một quận của thành phố, tuy thuộc vùng ven, nhưng nhịp điệu sống thì không khác trung tâm là mấy, nên một khoảng không gian, thời gian trong lành dễ chịu là một món quà tuyet vời cho tôi vậy. Sau môt chầu cơm nếp đậu xanh, chúng tôi rộn rịp lên đường, rẫy nhà Hòa chỉ cách độ hơn ba cây số, nên cả nhóm lục tục leo lên chiếc công nông, hay còn gọi là xe cày càng, một loại xe chuyên dụng cho những vùng nông trang, nhìn Hòa xăn tay áo, cầm cái tay quay quay cho máy nổ, các cơ bắp gồng lên cuồn cuộn, thật rắn rỏi và mạnh mẽ, tôi nghĩ thầm, liệu có ai trong số chúng tôi đây đủ sức lực mà khởi động bộ máy bằng cách này nhỉ ? Tiếng máy nổ giòn, Lâm hát tếu “ Năm anh em trên một chiếc công nông …” “ Còn ba cô mày bỏ đâu hả ?” “ Đâu dám bỏ, ngu gì bỏ”. Cả bọn cười ầm lên. Nắng sớm âm ấm, gió hây hây, quá lý tưởng cho một cuộc ngao du trong một miền xanh ngút ngát. Hòa lanh lẹ điều khiển chiếc đầu máy dềnh dàng một cách thành thục.Vừa đi Hòa vừa giải đáp những thấc mắc của chúng tôi về những công việc nhà nông, nhất là về cây cà phê, một loại cây chủ lực của địa phương, mặc dù nó luôn làm cho bao người phải chìm nổi vì nó. Nghe Hòa nói, chúng tôi mới thấy, làm ra được hạt cà phê chẳng dễ dàng gì, vậy mà đến lúc thu hoạch còn phụ thuộc vào giá cả thị trường, ngược đời ở chỗ, người trực tiếp làm ra nó, lại không có quyền quyết định vận mệnh của nó, mà lại phải chờ vận may giá cả từ tận chân trời góc bể nào đó. Hòa nói thêm :

_ Năm trước do bị hạn hán nặng, cây mất sức nên đến giờ chưa mẩy hạt lắm, may mà nhà mình còn đu nước tưới cầm cự đến mưa, chứ nhiều nơi cháy khô cả. Chăm sóc được một cây cà phê từ khi xuống giống cho đến lúc được thu, biết bao nhiêu công sức, vậy mà có những ngưới bị chết tiêu cả mấy hec ta, không còn khả năng phục hồi, tiếp đến là giai đoạn khủng hoảng thị trường cà phê trầm trọng, nợ nần lớp này đè lớp khác, nên có mot số người quẫn trí tự tử.
_ Trời ơi, tội quá. Phương Liên kêu lên.

Chúng tôi cũng ngao ngát, thẫn thơ với những gì Hòa vừa nói. Thật không phải khi cho là mình may mắn trước những bất hạnh của người khác, nhưng quả thật tôi muốn cảm ơn định mệnh khi không phải lâm vào những hoàn cảnh khó khăn như thế. Không muốn chúng tôi mất vui, Quang Hòa đổi đề tài, và lại là đề tài hấp dẫn, vì thế mà khi đến nơi, không ai bảo ai, tóa hết ra vườn để tìm trái chín. Đúng như Hoà nói, trước nhưng chùm chôm chôm vàng đỏ, nhưng trái ổi to mọng giòn tan, và cả những trái mít thơm lừng lựng, đố ai dửng dưng cho được. Hái và ăn ngay tại gốc, sao thấy ngon gấp mấp lần mua ở chợ, một lý do nữa là…không mất tiền. Bụng đã no căng rồi mà miệng vẫn chưa thấy chán, trước khi quay về cái choi rẫy nho nhỏ ở giữa vườn, chúng tôi còn om theo một mớ trái đủ thứ. Vào đến chòi , ba cô gái kêu ầm lên là mỏi chân, nhưng những cái cười phô những hạt răng thì không mỏi một chút nào. Trong khi Hòa đi đâu đó để làm nhiệm vụ của một chủ nhà hiếu khách, thì chúng tôi thi nhau đào bới căn chòi để xem thế giới riêng của ông chủ vườn có những gì. Lâm lôi từ gầm giường ra một đống cuốc xẻng, ống phun thuốc, và cả một thùng đựng những thứ đồ nghề sửa chữa máy móc. Duy lấy cái áo lính trên vách khoác vào và nhảy luôn một điệu tango trong tiếng đàn miệng của Ngữ , căn chòi muôn nứt ra vì những tràng cười. Tôi tò mò mở chiếc ngăn kéo bàn duy nhất, tôi suýt kêu to lên “Sách”. Hầu như có đủ cả bộ giáo trình mà chúng tôi vừa học qua. Một bộ luyện thi đại học, sách Anh văn trình độ C, và cả những sách kỹ thuật nông nghiệp. Thấy tôi ngẩn người, Ai Hoa ghé nhìn và bật kêu lên, ca bọn quay lại, một khoảng lặng trùm lên tất cả, một tâm trạng sững sờ và cảm phục. Hòa bước vào đúng lúc đó, ngạc nhiên vì sự im lặng bất thường, nhưng Hòa chợt lúng túng khi nhận ra chúng tôi đang đứng quanh chiếc bàn .:

_ Mình…mình tự học thôi mà.

Không dừng được nữa, chúng tôi nói lên những lời thán phục, ngưỡng mộ, Hòa cười nhẹ :

_ Có gì đâu, mình không đi được đường lớn như các ban, thì mình đi lối nhỏ vậy.

Thật thế sao? Tất nhiên là có rất nhiều con đường dẫn đến thành quả, đi đến một tương lai tốt đẹp, nhưng đi bằng “Lối nhỏ” thì quả thật bây giờ tôi mới nghe.

Hôm sau chúng tôi chào tạm biệt gia đình Hòa trong sự lưu luyến, tha thiết cả từ hai phía, nhìn chúng tôi bằng một ánh mắt thân thương chứa đầy tia sáng , và tôi hiểu, người ta đã nói đúng. Quang Hòa ơi ! Tôi biết bạn sẽ có được những thành công nhất định, con đường lớn của chúng tôi đi chưa chắc đã bằng “Lối nhỏ” của bạn đâu.

Đàm Lan

Phiên tòa không có luật sư

Trước cửa phòng xử án hôm nay đông nghịt người. Chưa đến giờ mở cửa họ đã túm tụm xôn xao bàn tán về vụ xử săp diễn ra. Một bà tuổi độ trung niên, giọng không mấy thiện cảm :

_ Nói gì thì nói, chứ chị mà giết em là chuyện khó mà tha thứ.

Một ông trán hói ngắt ngang :

_ Tôi không nghĩ vậy, bởi việc gì xảy ra cũng có nguyên do của nó Hơn nữa đây lại là một hành vi tự vệ.

Một thanh niên trẻ tuổi thêm vào :

_ Cái sảy nó nảy cái ung. Chắc rằng cô ấy cũng không tự nhiên mà hành động như vậy, vả lại thằng Long này cũng có phải là đứa hiền lành gì đâu.

Một người khác gật đầu đồng tình :

_ Đúng đó, cái thằng đó chết thì cũng đáng lắm, chẳng ai thương xót gì cái lọai ấy cả. Thứ ấy sống chỉ gây họa cho gia đình và xã hội thôi. Chỉ tội nghiệp…

Một bà già khác thở dài :

_ Khổ thân con bé, thường ngày nó hiền lành, chịu thương chịu khó lám cơ, giờ xảy ra chuyện thế này mẹ nó chết lên chết xuống cũng phải.

Một người dàn ông nóng nảy nói :

_ Nhà nước mình phải ban hành một đạo luật nghiêm khắc để trừng trị cái lọai thanh niên hư hỏng này mới được. Càng ngày chúng càng lộng hành quá trớn, lọan xã hội lên cũng vì chúng nó.

_ Tôi cũng nghĩ thế. Khổ nỗi, cứ con hư là đổ tại gia đình,vì gia đình nuông chiều, vì gia đình bỏ bê, vì gia đình giáo dục không đúng cách, vì thế nọ vì thế kia. Nhưng mà các ông cứ bà cứ nghĩ xem, con cái chỉ thực sự trong tay chúng ta từ khi sinh ra cho đến khi 10 tuổi. Sau đó thì sao ? Bố mẹ thì còn phải lo bươn trải cho đủ thứ chi tiêu của chúng. Mà nào có phải một đứa, nhà nào cũng vài ba đứa cả. May mà lâu nay thực hiện việc sinh đẻ có kế họach, nếu không thì còn ối cảnh nhôi nhai đầu đường xó chợ. Lại vào cái thời đại Tây hóa này, bao nhiêu diễn biến, lôi kéo của xã hội, nó đâu nằm trong sự kiểm sóat của chúng ta được. Đấy, nhan nhản không biết bao nhiêu là tệ nạn xã hội, lũ trẻ thì chỉ biết cắm đầu đùa theo những cái gọi là “nhịp sống mới”, có biết phân biệt hay dở là thế nào đâu. Mà học cái hay thì khó thì lâu, chứ học cái dở thì mau lắm, hư hỏng rồi thì cứ cha mẹ mà hành. Những luân lý giáo dục căn bản cho đạo đức thì chúng chê là cổ hủ, là lạc hậu …

_ Chính là ở chỗ đó. Nước ta đang đà phát triển, tất yếu là phải mở rộng cửa, cái được là có những bước phát triển khả quan, đem lại nhiều cơ hôi cho dân mình, nhưng cái mất là lớp trẻ ngày nay sống buông tuồng, vô bổ . Chúng cứ cho rằng thế mới là văn mình, hiện đại, sành điệu, rặt là những ngón nghề ăn chơi trác táng, lọc lừa, dối trá, xảo quyệt. Bố mẹ thì cho rằng con cái cứ đến trường là đã dủ, cắm đầu cắm cổ để đáp ứng bao nhiêu nhu cầu của nó, mà chẳng mấy khi hiểu hết được con mình đang trở thành lọai người như thế nào. Ăn chơi quá đà rồi trở thành kẻ cướp lúc nào không hay. Đấy, như cái thằng Long này đấy. Lúc còn bé ai cũng khen là thông minh, lễ phép, vậy mà dổ đốn tự bao giờ.

_ Cũng một phần do mẹ nó nuông chiều từ bé, con trai thứ mà như con trai một, muốn gì được đó, ai mách cho thói hư gì của nó lại bênh. Nếu cha nó không mất sớm và thằng Luân anh nó không bị bại liệt nặng thế chắc nó không đến nỗi. Đúng là thương con mù quáng thì bằng mười hại con.

_ Có lần chính quyền địa phương góp ý, bảo làm đơn cho nó đi giáo dục tập trung một thời gian, may ra …nhưng mẹ nó lại sợ nó hận gia đình lại còn tệ hơn.

_ Nghe nói nó hăm về đốt nhà mà.

_ Đa số những gia đình có con hư đều lâm vào tình trạng bất lực, họ không còn khả năng khống chế nó, nhưng lại không dám nhờ pháp luật can thiệp, thế nên mói càng ngày càng quá.

_ Thì mấy thằng tội phạm đao búa mà báo đài hay đưa tin đó, cải tạo hết hạn nó về còn quậy phá hơn trước, bảo là quậy bù. Tôi mà có quyền cứ đem bắn hết chúng đi. Tòan là thứ rác rưởi, chỉ tốn cơm còn mang họa.

_ Nhưng vấn đề là ở chỗ, luật pháp của ta lấy nhân đạo làm nền, không muốn coi thường sinh mạng, cho dù tội nặng dến thế nào thì cũng tìm cách cải hóa nhân đạo nhất, quá mạng mới phải tử hình.

_ Thế nên một số bất hảo phi nhân tính càng được thể. Như luật bóng đá, hai thẻ vàng thành một thẻ đỏ là xong. Nhân đạo cũng tùy từng trường hợp từng đối tượng, không thể nhân đạo với quỷ, nhân đạo với nó để nó đi hại biết bao người khác, thế có công bằng không ?

_ Công bằng….

Cuộc tranh luận tạm gián đọan khi cánh của phòng vụt mở. Chỉ giây lát những dãy ghế đã kín người, những ai chậm chân đành đứng ngòai cửa.
Tiếng chuông hiệu rung lên, cả phòng im phắc. Khi hội đồng xử án đã ngồi vào chỗ, bị cáo được dẫn ra trước vành móng ngựa. Đó là một cô gái khỏang gần 30 tuổi, dáng mảnh khảnh, làn da mét xanh, phờ phạc, dấu vết của những trải nghiệm bất thường. Nhìn cô gái, không ai có thể tin dượcdó là người đã cầm dao giết chính em trai mình. Phiên tòa bắt đầu.

_ Vào ngày…tại ..đã xảy ra một vụ án mạng. Bị cáo là Vũ thị Tú Linh, đã gây án với em trai ruột là Vũ Thành Long. Nguyên nhân do quá trình xô xát giữa những người trong gia đình. Được biết đây không phải là lần đầu tiên Vũ Thành Long có hành vi gây mất trật tự. Nạn nhân từ lâu thuộc thành phần bất hảo của địa phương, không nghề nghiệp, không nơi cư trú ổn định. Chỉ trở về nhà mỗi khi có vấn đề đòi hỏi tiền bạc. Điều này đã được xác nhận từ chính quyền địa phương đến cư dân cùng địa bàn. Vào ngày…giờ …Vũ Thành Long có về gây sức ép cới gia đình để đòi hỏi một số tiền lớn. Bà…là mẹ của nạn nhân đã không thể đáp ứng được sự đòi hỏi đó, Vũ Thành Long đã dùng búa đập phá tủ để tự lấy tiền, bất chấp sự phản đối của gia đình. Anh Đinh Quang Minh là người hàng xóm cạnh nhà đã chứng kiến sự việc qua cửa sổ đối diện cho biết. Thành Long đã xô ngã mẹ mình, khi bà lao vào ngăn cản, tiếp đó là anh Vũ Thành Luân, anh trai của nạn nhân đã bị bại liệt cả hai chân từ nhỏ, đã lết vào ôm chân Long kéo ra. Vũ Thành Long vố bản chất hung hãn lại thêm bị ngăn cản hành vi, nên đã co chân đạp Vũ Thành Luân ngã vật ra sau, và gầm lên : Mày dám cản tao hả ? Tao cho mày chết…Y nói xong thì xông đến chộp vào cổ Thành Luân nghiến răng bóp chặt. Vừa lúc đó bị cáo Vũ thị Tú Linh chạy từ dưới nhà bếp lên, tay đang cầm theo một con dao, cô hét : Long, mày bỏ tay ra ngay mày định giết anh Luân hả ? Tên Long vẫn bóp chặt cổ anh trai, mặt Thành Luân đã tím lại, Tú Linh lại thét lên : Mày không bỏ anh Luân ra tao chém mày đó …Nghe vậy, tên Long quay lại thách thức : Mày có giỏi cứ chém tao coi. Và y buông cổ anh trai ra vồ lấy chị mình. Trong lúc hỏang hốt và giận dữ bị cáo Vũ thị Tú Linh đã vung con dao lên, vừa đúng lúc Thành Long ập tới, lưỡi xuyên qua cổ họng nạn nhân, y ngã xuống và tử vong. Biên bản được lập tại hiện trường vào lúc….

Tiếng ồn ào từ những hàng ghế, lại một hồi chuông nhắc nhở. Vị chánh án quay sang hỏi bị cáo :

_ Bị cáo Vũ thị Tú Linh, hãy trả lời thành thật trước tòa. Sự thật xảy ra có đúng như bản án đã nêu không ?

Cô gái nói với vẻ bình tĩnh :

_ Dạ thưa quý tòa, đúng ạ.
_ Bị cáo có biết khi sử dụng một hung khí có đầu nhọn và lưỡi sắc ấy, thì có thể gây thương tích hoặc dẫn đến tử vong cho người khác không ?
_ Dạ thưa quý tòa, có biết ạ.
_ Vậy khi thực hiện hành động đâm mũi dao vào cổ đối phương, cụ thể là em trai mình, bị cáo đã phản ứng theo sự tự vệ hay cố sát ?

Tú Linh im lặng một lúc, khi cô chưa trả lời thì vị chánh án nói tiếp :

_ Bị cáo có cần đến luật sư không ? Tòa sẽ chỉ định.

Tú Linh lắc đầu :

_ Thưa quý tòa, tôi không nhờ luật sư. Tôi xin tự trả lời.

Vị chánh án gật đầu, Tú Linh tiếp :

_ Tôi không muốn nhờ luật sư, vì luật sư sẽ biện hộ cho ai và bào chữa cho ai, vì khi tôi hành động, nửa là tự vệ, nửa là cố sát.

Tiếng “Ồ” vang lên hàng lọat, câu trả lời đã gây sự kinh ngạc cho tất cả mọi người. Vị chánh án khẽ nhíu mày, dường như ông đang chờ đợi một câu trả lời khác, nhưng chẳng có gì ngăn lại được lời đã thốt ra, ông lai hỏi

_ Cố sát ? Vậy là bị cáo đã nhận tội ?
_ Vâng. Tôi nhận tội.
_ Vì sao bị cáo lại làm một việc trái đạo lý con người như vậy ?

Tú Linh nhếch mép cười buồn :

_ Thưa quý tòa, nếu nói về đạo lý, thì có đạo lý nào cho phép con cái về hành hung cho mẹ để thỏa mãn nhu cầu riêng của mình ? Đạo lý nào cho phép một người có hành vi bạo động với một người không có khả năng tự vệ, lại là người có cùng huyết thống, khi hành vi đó có thể dẫn đến tử vong ? Thưa quý tòa, tôi thừa nhận việc ra tay sát hại em trai mình là tội lỗi nhưng tôi không thể làm khác được khi gia đình tôi đã phải chịu đựng sự khổ sở ấy đã bao năm rồi. Thú thật, đối với gia đình tôi đã coi Vũ Thành Long như không có từ lâu rồi, nhưng thật khó khăn mỗi lúc nó về sinh sự khi cần tiền. Vì vậy, nếu cho rằng đây là sự đánh đổi, thì tôi xin chấp nhận sự đánh đổi này để đem lại sự bình yên cho gia đình tôi.

Tú Linh dứt câu, cả gian phòng lặng đi. Bỗng từ hàng ghế phía trên òa lên một tiếng khóc, đó là tiếng khóc của bà mẹ khốn khổ. Đứa con gái bên cạnh cũng bật khóc theo ôm lấy mẹ. Mốt số người tham dự cũng rân rấn nước mắt. Vị chánh án qua một lúc im lặng, hỏi :

_ Bị cáo còn có gì muốn nói nữa không ?

Tú Linh đưa mắt nhìn xuống mẹ và em gái, rồi thở dài :

_ Thưa quý tòa, tôi không dám cầu xin sự khoan hồng, mức độ định án thế nào thì tùy pháp luật, tôi rất bình tâm mà thi hành án. Còn lời cuối cùng mà tôi muốn nói là…là…Vâng, đối với tôi thì thật đã quá muộn để thay đổi sự đáng tiếc này, bởi nếu nhà nước ta có một khung hình nào cụ thể dể giáo dục những thanh niên hư hỏng như Thành Long, một khi gia đình đã không đủ khả năng giáo dục nó nữa, thì chắc…-Tú Linh nghèn nghẹn – Tôi không biết phải nói thế nào vì cha mẹ sinh con trời sinh tính. Có ai muốn mình lại có một người thân không nên người như thế đâu, nhưng với xã hội ngày nay thì gia đình không thể đủ sức níu lại sự căn bản đạo đức cho những thanh thiếu niên. Vì vậy mà,,,mà thôi, tôi chỉ hy vọng sẽ không còn những sự đánh đổi thảm thương như thế này nữa …

Những giọt nước mắt giàn ra trên đôi gò má xanh tái. Vị chánh án :

_ Phiên tòa tạm dừng mười lăm phút để nghị án.

Tú Linh dược hai nữ cảnh sát đưa vào, cô còn ngóai lại nhìn mẹ và em gái mình. Đám đông nhao nhao tranh luận :

_ Chắc chắn là phải giảm án thôi …tôi là tôi cho trắng án luôn…đâu có được, chỉ là án nặng hay nhẹ thôi …

_ Khi luận tội, người ta phải xem xét nguyên nhân và hòan cảnh phạm tội chứ. Mà như vậy rõ ràng phạm tội khi bất khả kháng, nguyên nhân thì quá khắc nghiệt, theo tôi mức án sẽ không thể theo luật định thông thường mà phải có đặc cách miễn giảm . …Để rồi xem…

_ Đấy, các ông các bà nào có giặc trong nhà thì hãy coi chừng…

_ Cô ta nói phải đấy, phải có biện pháp mạnh với lọai tội phạm này mới được. Cũng bởi nó chỉ đủ gan phá quấy trong nhà, vừa phần tình cảm vừa phần sĩ diện, không ai dám kiện cáo gì, nên chúng nó mới lộng hành như thế. Chứ phá quấy bên ngòai người ta để cho yên à …

_ Cái thứ khôn nhà dại chợ trước sau gì rồi cũng chết đường chết chợ thôi, gia đình có của đâu mà cho nó phá mãi, ăn quen nhịn không quen đi ăn cướp thì không đủ gan, đi ăn cắp thì no đòn, chỉ có rúc vào xó nào mà chết thôi chứ còn gì nữa…Chuông báo rồi kìa, ta vào đi các vị .

Vị chánh án đứng dậy tuyên đọc :

_ Bản tòa xét thấy bị cáo Vũ thị Tú Linh vì hòan cảnh đặc biệt mà phạm tội, nạn nhân Vũ Thành Long lại là một đối tượng khá nguy hiểm, một kẻ đã coi thường nhân cách giá trị đạo dức, lại có những hành vi hung đồ luôn đe dọa sự an nguy cho gia đình, rất cần phải trừng trị để đem lại an ninh trật tự cho xã hội. Vì vậy, mức đinh án cho bị cáo Vũ thị Tú Linh không thực thi theo khung hình luật thông thường. Nay tòa tuyên án : Bị cáo Vũ thị Tú Linh …ba năm tù giam …

Tiếng re hò òa lên như chợ vỡ. Bà mẹ từ hàng ghế chạy vội lên, Tú Linh vừa mừng vừa tủi ôm chầm lấy mẹ, cô nức nở :

_ Mẹ ơi ! Xin mẹ tha tội cho con…

Bà mẹ ôm chặt con gái, nghẹn ngào :

_ Không, con không có tội Linh à…

Cô em gái cũng đã dứng bên cạnh, bệu bạo nói với chị :

_ Chị cố gắng lên nha, em sẽ đi thăm nuôi chị thường xuyên.
_ Anh Luân sao rồi em ?
_ Ảnh đỡ nhiều rồi chị, nay ảnh bắt đầu ăn cơm được rồi.
_ Em ráng chăm sóc mẹ và anh Luân nhé, hết ba năm chị về…

Tú Linh chợt ngước lên cao thầm nói “ Long ơi ! Xin em đừng óan hận chị , chị mong em sớm đầu thai thành một người khác để được sống một cuộc đời hạnh phúc tốt đẹp hơn. Nếu có kiếp sau, chị em mình sẽ là chị em tốt , em nhé …”

Đàm Lan

Mênh mông chiều vàng


Nằm về phía gần cuối con đường Nguyễn Công Trứ, quán cà phê có cái tên nghe thật êm đềm, hiền dịu “Yên Nhung”. Chủ quán quả là người có óc mỹ thuật. Dựa vào cấu thể địa hình, quán được bài trí thật đặc biệt. Khuôn viên chính của quán như rơi vào giữa thung lũng xanh. Ngăn giữa đôi bờ là một con suối nhỏ, dòng chảy thoai thỏai, đôi khúc uốn khéo, đủ để tại nên một âm thanh róc rách, rủ rỉ như một bản nhạc không lời. Con suối chia đôi hai sườn đồi. Tạm gọi Nam đồi và Bắc đồi. Phía Nam đồi, thẳng xếp từng hàng cây cà phê ngắt xanh, từ trên cao nhìn xuống, người ta sẽ dễ dàng liên tưởng đến một đòan quân đang rùng rùng ra trận. Vào mùa hoa trổ, thì dù ai khó tính đến đâu, cũng phải nghiêng mình đánh rơi mảnh hồn giữa rừng hoa phô săc khoe hương, chao đùa với gió. Nhất là vào lúc những tia nắng đầu tiên trong ngày xuất hiện. Cả vườn hoa không khác gì những nàng tiên nữ đang nhởn nhơ xiêm áo vẫy lượn. Mùa quả chín thì khác, thư khách có thể an nhàn ngồi nhâm nhi từng giọt cà phê đậm đà đặc quánh nơi Bắc đồi, mà thỏa thuê tầm mắt chiêm ngưỡng bức tranh tuyệt bích của thiên nhiên. Bức tranh sống động ấy được phối màu một cách rất tài tình. Nhữg chùm quả đỏ rực ôm tròn những cành nhánh, chập chờn giữa màu xanh của lá. Lấm chấm trong mảng đỏ xanh ấy là sắc trắng điểm của một vài nụ hoa dậy thì. Cả ba gam màu đều có sức mạnh tuyệt đối, nhưng khi được đan phối vào nhau thì chúng trở nên thật hài hòa, viên mỹ. Thiên nhiên quả là một họa sĩ đặc biệt tài hoa, tài hoa đến độ bất kỳ một bậc danh họa nào cũng phải buông lời cảm thán.

Phía Bắc đồi, đây mới là công trình đáng kể của người kiến tạo. Những dãy bàn được kê xếp theo lối bậc thang. Những mô hình “tổ ấm chim câu” được nhã ý ưu tiên vào những góc khuất lặng, đủ bảo đảm một thế gới riêng cho hai người. Xa xa hơn chút nữa là những chiếc bàn đôi, thanh thản dưới bóng dù hoặc mái lá che tầm tầm vừa không khuất người. Những chiếc bàn này chủ yếu đươc đặt ở những tầng dưới cùng, nơi đối diện với tòan cảnh đồi Nam. Khu vực này hầu như dành riêng cho những vị khách ưa xuất hồn đi mây về gió. Đa phần họ chỉ ngồi đấy ưu tư một mình, nếu có hai người thì cũng phải có chung một cảm sắc, âm thanh chất giọng gần như ít có cơ hội được góp mặt nơi đây. Nếu đi với một nhóm bạn đông hơn, thì sẽ có một số vị trí có mặt bàn hơi tròn, rộng, bằng đá nhẵn hay một gốc cây to cắt ngang, chung quanh là những chiếc ghê mây thon nhẹ. Lọai bàn chung này được kê đặt ở hai tầng trên cùng, vừa có thể thả tầm mắt quá cảnh tòan phần, vừa tự nhiên trò chuyện mà không phải giật mình, e dè vì những tiếng nói cười vô tư của mình làm khuấy động không gian riêng của ai đó. Xen giữa các lối đi là đư các lọai hoa, cây cảnh, rất phong phú về cả màu sắc, kiểu dáng lẫn tầm độ.

Tôi thường đến quán vào lúc nắng chiều đã nhàn nhạt. Chỉ cần dựng xe xong , giơ tay chào cô chủ quán rồi đi về phía chỗ ngồi quen thuộc, là khỏang hai phút sau sẽ có một phin cà phê đang chậm rãi nhỏ từng giọt đen sậm, thơm nồng. Gu cà phê của tôi thường được cô chủ quán chú ý hơn những người khác. Đó là lượng cà phê bọt phải nhiều hơn mức bình thường, sau khi chảy hết xuống ly, thì ly cà phê ấy lại ngâm vào nước sôi, vì thế, kèm theo phần cà phê của tôi là một chiếc bình thủy nhỏ. Không biết tôi có thuộc lọai quá cầu kỳ hay không ? Nhưng quả thật là vô cùng vô vị khi hớp phải một ngụm cà phê vừa lõang vừa nguội. Nếu cầm ly cà phê của tôi mà lắc khẽ, thì phải ít giây sau, lớp cà phê bám trên thành ly mới xuôi dần xuống hết được. Mỗi lần được nhấp một ngụm cà phê sóng sánh, đầm đậm vừa độ nóng, tôi thấy trong người thật khoan khóai dễ chịu. Vô cùng cảm ơn thổ nhưỡng của quê hương, đã đưa hạt cà phê thành cây công nghiệp mũi nhọn của tỉnh nhà, và hương vị thì bay xa tận ngòai biên giới.

Nơi tôi thường ngồi là dãy bàn đối diện với đồi Nam. Rất hài lòng với vị trí mình đã chọn, ngồi đây tôi tha hồ được tận hưởng những ưu đãi mà thiên nhiên ban tặng, tha hồ mặc mảnh hồn phiêu diêu đến tận cõi xa xanh nào. Nhất là vào cái khỏang không gian bảng lảng, tạn mạn của trời chiều, trong sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối ở chung quanh. Bởi vào cái giờ nhỡ nhàng này, chẳng mấy ai lại đi ném quỹ thời gian của mình vào chốn ưu trầm, tư tịnh như nơi đây. Họa chăng chỉ những kẻ trót mang một nghiệp chướng như tôi thì mới cảm thấy nơi đây, vào lúc trời chiều này là cả một thiên đường, Không gia như say, cảnh vật như say, ông mặt trời cũng như say, thì lẽ nào một kẻ luôn yêu thích, luôn chắt chiu những nét đẹp của đời sống cho lâng lâng một cõi tâm hồn lại không say. Thường thì tôi ra đây dể tìm cho mình một cõi riêng, dù tạm bợ, nhưng cũng đủ cho tôi hóa giải những ưu tư, băn khoăn hoặc rối rắm trong lòng. Thật quá rẻ khi chỉ bằng giá một ly cà phê mà lai mua được nhiều đến thế.

Mọi lần tôi vẫn thao túng sự tự do của mình cho đến khi chiều sẫm, khi bóng hòang hôn đã dang rộng vòng tay ôm chòang vạn vật. Nhưng hôm nay, khoang trời tự do của tôi bị phá vỡ, hay nói đúng hơn là cõi riêng của tôi có sự đột nhập của một kẻ lạ mặt. Óai oăm ở chỗ tôi không thể trưng ra cái quyền sở hữu đặc biệt này, lạ nữa là hình như tôi cũng không có tí ti ý định trục xuất hắn thì phải. Hắn ngồi hơi chênh chếch hướng tôi, nên tôi chỉ có thể nhìn hắn theo chiều nghiêng nghiêng. Tôi tò mò quan sát hắn, chỉ riêng một chi tiết ngồi nắm cảnh với một cặp mảnh chai màu rêu đậm sù sù rên mắt đã đặt cho tôi một dấu hỏi to tướng rồi. Ai lại phí hòai một cảnh quan thiên nhiên tuyệt mỹ thế mà lại nhìn qua một lăng kính tối sầm sầm. Vì sao thì chắc tôi có thể tìm được lời giải đáp sau.

Hắn có một mái tóc dài, tuy khỏang cách hơi xa, nhưng tôi vẫn
có cảm giác là êm và mượt lắm, hẳn là hắn rất siêng xem chương trình truyền hình quảng cáo dầu gội đầu lắm. Khuôn mặt hắn, dù chưa có điều kiện ngắm chính diện, tôi vẫn có thể cam đoan rằng khá xinh. Nếu nhễm bệnh nghề nghiệp một tí, chắc tôi sẽ tả mũi hắn cao, mắt hắn trong, và đôi môi thì chắc chắn phải hồng, vì thay vào cái màu hơi thâm thâm khói thuốc như tôi, sẽ là môt chút son phơn phớt, nếu là lọai son gió nữa thì khỏi nói, chỉ cần thoa nhẹ, khi gặp gió sẽ dậy lên một màu hồng tươi diệu đàng. Người hắn hơi mảnh, vì chiếc ghế hắn ngồi vẫn còn thừa một khỏang ( chắc đủ chỗ cho tôi dấy nhỉ). Mảnh hồn hoang của tôi hôm nay lại ngoan ngoãn chịu ở nhà, và nó đang bận rộn giải trình hiện tuợng. Lý do gì mà hắn có mặt ở đây vào giờ này nhỉ ? Bởi là giờ cao điểm của “thiên chức” mà. Hay hắn có mẹ để nhõng nhẽo, có chị để cậy nhờ ? Không lẽ hắn có cùng một lý do như tôi ? Ờ mà sao tôi bỗng nhiên vô lý thế ? Có thế nào thì cũng là việc của hắn, liên quan gì đến tôi. Chẳng qua cái tính tò mò và hay lan man tâm tưởng làm vấn víu cái thằng tôi ấy mà. Nghĩ thế, nhưng tôi lại chẳng thể bứt khỏi sự suy tư về nhận vật lạ ấy. Bẻ gãy bao giả thiết, tôi vẫn không thể nào chọn được một sự lý giải mà có thể cho rằng hợp lý nhất, về thủ phạm phá vỡ cõi riêng và gieo cho tôi những vẩn vơ khó hiểu. Chỉ có mỗi một cách là nhấp nhấp đôi chân, băng qua những dãy ghế, đến gần với một lời hỏi han thật lịch sự. Nhưng cái ý định đó cứ chùng chình trong tôi, đường đột mà đi hỏi han một người chưa quen biết với những câu không đầu không cuối thì quá là vô duyên, vô lý. Vả lại người ấy dường như cũng đang có gĩ ngẫm ngợi lắm thì phải. Suốt bao lâu mà tôi chả thấy lắc lư tẹo nào, cũng chả thèm nhích cái tia nhìn sau cặp “Rạng đông” kia sang hàng xóm tí cho tôi có cớ gật đầu chào làm quen. Mà thôi, đừng nghĩ ngợi vớ vẩn nữa, nếu người ta đã muốn tĩnh lặng một mình, thì sự quấy rầy, cho dù là rất lịch sự đi nữa, vẫn là điều không nên một chút nào. Với mình cũng vậy thôi. Nên những gì mình đã không muốn thì đừng nên đem đến cho người khác, đó là nét văn hóa ứng xử tối thiểu nhất đấy. Tự nhắc nhở mình thế rồi tôi bỗng bật cười, người kia mà biết những gì lủng củng trong tôi nãy giờ chắc buồn cười lắm đấy.

Nắng chỉ còn sót lại vài tia lấp lóe, ông mặt trời đã ngà ngà, những cụm mây đã buông màn rủ trướng cho ông. Mọi lần thì giờ cũng là lúc tôi gửi lại bóng chiều cái chỗ ngồi của mình, nhưng hôm nay thì nán nán một tí nữa, ma ra chút cùng đường ra quầy thanh tóan sẽ tiện làm quen. Bỗng có một cô gái hiện ra trên lối đi, từng bậc bước xuống đến cạnh người ấy ghé tai nói nhỏ điều gì. Tôi như cảm thấy rất rõ sự miễn cưỡng của người ấy khi đứng dậy và đưa tay cho cô gái mới đến nắm. Tôi kinh ngạc đến sững sờ. Chúa ơi ! Hắn – người kia – cô gái ấy là một người khiếm thị. Hai cô gái chầm chậm bước lên từng bậc, từng bậc, bước chân tôi cũng tự nhiên mà đưa theo. Cơn chóang qua nhanh, không hiểu tại sao, ma xui hay quỷ khiến mà chiếc xe tôi cũng bon bon sau xe hai cô gái một đọan, rồi tần ngần trước cánh cổng có một màu tím lênh loang của một giàn hoa.

Đêm đến, tôi không thể nào dỗ mình vào giấc ngủ. Hình ảnh cô gái khỉếm thị ban chiều cứ ám ảnh, bao câu hỏi cứ chập chờn truy vấn tôi. Có vẻ sự khiếm thị của cô ấy không phải là từ bé, có vẻ như cô ấy đã từng biết khuôn vên cảnh vật của quán cà phê ấy, có vẻ cô ấy có một cảm niệm hay ấn tượng gì khá gắn bó với cảnh trí ấy. Bởi nếu chưa từng, thì không thể nào cô ấy lại đến đấy với một dáng vẻ đầy tâm trạng như vậy. Không chỉ do điều mà thường gọi là “bệnh nghề nghiệp”, mà từ bé, tôi luôn bồi hồi cảm trạng trước những hình ảnh không may của cuộc đời. Tôi trắc ẩn thương tâm cả trước cái chết của những con vật, mẹ tôi thường thở dài bảo “Mày rồi đa đoan lắm thôi con ạ, đàn ông con trai mà yếu đuối tình cảm quá”. Tính tình cũng như những điều bắt đầu cho một đời sống con người đều không phải là sự tự lựa chọn, phải sao thì hay vậy. Cho dẫu khi lớn lên, tôi cũng không đến nỗi ủy mị gì, nhưng so với các bạn trai, tôi sống thiên về sự trầm lắng nội tâm hơn. Để rồi thầm lặng đi vào một lọai hình công việc mà với những người giỏi tính tóan luôn cho rằng viển vông, hoang tưởng, bềnh bồng mây gió. Một thứ công việc không làm cho cái túi của tôi đầy đặn lên, nhưng luôn đem đến cho đời sống tinh thần của tôi những cảm xúc rất đẹp, những điều mà tôi biết, nếu có tiền cũng chưa chắc gì mua được, và tôi rất trân trọng nó. Còn suy nghĩ của mọi người tôi không quan tâm, vì họ không phải là tôi, làm sao họ hiểu được tâm tư, cảm thức của tôi là gì. Khi đã là môt sự lựa chọn, lại là sự lựa chọn có phần mặc nhận của số phận, thì mặc nhận cả những buồn vui, hay dở, được mất của nó.

Tôi vốn không tin vào những khả năng ngòai thực tế, nhưng tôi có một linh giác rất nhạy, trực cảm thường báo trước cho tôi những can hệ, không phải lúc nào cũng đúng, nhưng có thể nói là đa phần dự cảm báo đúng. Nên trong trường hợp này, tôi mơ hồ thấy có một cái gì đó không thể bỏ qua. Hay do sự mẫn cảm thái quá mà tôi cảm thấy vậy chăng ? Không, không hẳn thế. Chỉ với một góc nhìn dơn giản, một suy luận thông thường, cũng có thể hiểu được phần nào những trúc trắc của một số phận, và vấn đề không chỉ từ những gì đã diễn ra, mà còn cả những gì đang tiếp diễn . Bởi bàn chân con người luôn quay những ngón về phía trước, và đôi mắt thì chẳng bao giờ mọc ở sau lưng.

Những ngày sau, tôi vẫn lại qua trước cửa ngôi nhà ấy mà không tìm được cách gõ cửa. Lấy lý do gì chứ ? Và hỏi ai ? Ngay cả một cái tên cũng đang còn mờ mịt. Hỏi vu vơ ngớ ngẩn khéo người ta tưởng mới ở bệnh viện tâm thần mới sổng ra thì khốn. Mà cũng không thấy nhân vật ấy bước ra khỏi nhà để có cớ vờ làm người tốt bụng. Không lẽ chịu bó tay. Cũng đã có lúc tôi đánh rơi ý định, bởi cảm giác mình đang đi vào một chốn lênh đênh lãg đãng, không có ý nghĩa rõ rệt, không có mục đích rõ rệt, còn nữa, liệu khi có thể tiếp cận rồi, thì thái độ đối diện với vấn đề của nhân vật ấy sẽ thế nào ? Trong một phạm vi đơn thuần nhất, người ta vốn muốn tự điều chuyển lấy những vấn đề của cá nhân, không muốn có sự can thiệp, chi phối và tác động một cách trực tiếp và cụ thể từ những người chung quanh. Một tâm lý cá nhân nhất trong bản thể con người, chỉ ngọai trừ những khả năng ngòai tầm chủ động, thì người ta mới buộc phải chấp nhận một giải pháp ngọai vi. Lại càng khó khăn hơn khi với một người hòan tòan xa lạ, lại càng phải dè chừng với bao ý đồ bất hảo, nhất là với một tình trạng thiếu khả năng tự vệ. Nhưng vẫn cứ canh cánh trong tôi một hình ảnh mà tôi biết, tôi sẽ không thể tự giải thóat khỏi nó nếu không bắt tay vào một cái gì. Và rồi, trong cái khó tất ló cái khôn. Tôi vui mừng tự thưởng cho mình một ấm trà ngâu thơm phức. Từ đó, mỗi chiều chiều đến quán Yên Nhung cũng có một vật biết lên tiếng theo tôi. Cô chủ quán ngạc nhiên :

_ Anh định làm chàng nhạc sĩ lang thang đấy à ?
_ Thế cô có nhu cầu tận dụng không ?

Nụ cười thay cho câu trả lời. Vẫn chỗ ngồi quen thuộc với những chiều trông đợi, tôi có một niềm tin gần như chắc chắn sẽ gặp lại cô gái ấy. Sự kiên nhẫn luôn là một yếu tố cần thiết trong nhìều cảnh trạng, nhất là với sự chờ đợi. Thế rồi niềm tin và lòng kiên nhẫn đã giúp tôi đạt được kết quả. Một chiều, tôi khẽ reo thầm khi nhìn thấy hai cố gái trên những bậc thang dìu nhau xuống, có vẻ họ là hai chị em. Khi đưa cô gái khiếm thị vào chỗ ngồi rồi, cô em ghé tai nói nhỏ câu gì với chị với chị rồi trở lên. Sau khi phục vụ đem thức uống đến, cô gái lại buông mình vào sự trầm mặc. Bấy giờ tôi mới từ từ nhả tơ. Tôi cố tình chọn những bản nhạc buồn, cổ điển, có giai điệu nhẹ và sâu lắng, những bản nhạc có âm giai rất hợp với giutar. Tiếng đàn tôi vẫn thường được bạn bè khen là rất có hồn, thì giờ là lúc tôi thử nghiệm chính cái hồn của nó. Ban đầu hầu như cô gái không buồn chú ý đến, tuy có hơi một chút động tĩnh. Có lẽ cô cho răng một gã lãng tử dở hơi nào đem chút tài lẻ của mình ra khoe chăng ? Nhưng cổ nhân đã đúc kết rồi “nước rên siên siết thì đá tảng cũng phải mòn” huống nữa là màng nhĩ mỏng manh của một con người. Mà cũng đố ai thờ ơ được, khi trong chiều thanh tịnh, gió hiu hiu man mát, hương thơm dìu dịu từ các lòai hoa tỏa nhẹ, tiếng róc rách khe khẽ từ con suối xa vọng lại, hòa âm cùng trầm bổng điệu đàng , thì tâm hồn không lao xao hòai mặc hoặc có là gỗ đá vô tri mà thôi. Phán đóan sự chuyển bíến qua một vài biểu hiện cho dù khá kín đáo của đối phương, tôi biết tôi dang đi đúng hướng.

Thế rồi, ngày một ngày hai, không một lời hò hẹn, không một câu nhắc nhủ, nhưng gần như cô gái không vắng mặt chiều nào, điều này rõ ràng đã gây sự thắc mắc cho cô gái dẫn đường, và cô này ném cái nhìn hòai nghi, có phần nào như cảnh báo về phía tôi, khi nhận thấy khỏang cách của hai chỗ ngồi ngày càng cố tình ngắn hơn. Tiếng đàn của tôi ngày càng phát huy tốt tác dụng, nó đang nghiễm nhiên được một sự chấp nhận thầm lặng, và hẳn nó cũng đang đặt ra một số câu hỏi trong sự châp nhận ấy. Và rồi, cái gì đã trở thành một thói quen, thì khi vắng đi, người ta sẽ cảm thấy trống vắng và mong đợi.

Để chiều nay, cây đàn vẫn đó nhưng thanh âm của nó thì nhường chỗ cho sự sắp đặt có chủ ý của tôi. Khỏang cách giữa tôi và cô gái bây giờ chỉ là một cái bàn, nhưng dẫu sao nó cũng còn là một phân ranh đáng kể khi chưa được quyền vượt ngưỡng. Sau một lúc như chờ đợi, sự thông minh và nhạy cảm giúp cho cô gái đóan hiểu tình thế. Tôi chắc chắn điều đó qua khóe miệng khẽ cử dộng. Tôi vẫn cố tình nhường quyền chủ động cho đối phương. Khách đã gõ cửa, nhưng có mở hay không là tùy chủ nhân chứ. Và rồi…

_ Nếu đã cố tình, sao còn ngần ngại ?

Chủ nhà đã mở cửa rồi, còn đợi chờ gì nữa ?

_ Rất cảm ơn vì đã nhã ý tạo cơ hội cho tôi được làm quen. Nếu không có gì bất tiện, có thể cho tôi ngồi cùng bàn dược chứ ?

Một cái gật nhẹ. Cây giutar bây giờ chễm chệ một mình một bàn. Câu chuyên rất mau chóng lướt qua cái cầu xã giao, mau chóng trở nên thật tự nhiên và cởi mở, có lẽ vì chúng tôi đã “nói” với nhau nhiều rồi. Thì ra, cũng như tôi, cô gái cũng cảm giác một điều gì đó như thân quen, nhưng không phải từ cái nhìn đầu tiên, mà là từ tiếng đàn đầu tiên. Con đường ngắn nhất để con người có thể đến với nhau là chạm được vào một sở thích của miền tâm cảm. May mắn cho tôi đã tìm được đúng đường. Nỗi niềm chất chứa dã bao ngày, nay mới có dịp được thổ lộ trong một tâm trạng đầy xúc cảm.

Cô tên là Diệu Anh, lẽ ra đã có thể là một họa sĩ tài năng trong tương lai nếu con đường từ nhà đến cổng trường Văn hóa Nghệ thuật không bị cắt ngang bởi một tai nạn giao thông. Mọi thứ đổ sụp trong cô khi biết mình đã qua cơn nguy hiểm tính mạng nhưng lại mất hòan tòan khả năng thị giác. Thế giới đầy màu sắc tươi tắn quanh cô đã vĩnh viễn khép kín. Dù gia đình cô đã cố gắng hết sức những sự phát triển của y học vẫn không giúp gì được trong trường hợp này. Đã nhiều lúc trong cơn tuyệt vọng, Diệu Anh nghĩ mình thà chết đi còn hơn, nhưng những gnười thân quanh cô đâu dễ dàng để cho cô thực hiện ý định. Tâm trạng cô bức bối, hỏang lọan tưởng chừng như đến phát điên lên, khi bản thân bất lực đến không thể tự quyết cho mình môt việc gì dù nhỏ nhất. Không ít lần cô mất kiềm chế và đập phá tất cả những gì mà cô vớ được. Mọi sự an ủi, động viên đều không tác dụng. Cho đến một lần, mẹ cô đâu đớn gào lên “Con ơi ! Giá mà mẹ mù thay con được thù mẹ cũng sẵn lòng. Trời ơi ! Mẹ biết phải làm gì cho con đây ? Nhìn con thế này, mẹ đứt từng khúc ruột, con ơi !”. Câu gào khóc của mẹ đã dánh thức cô. Cô đau xót nhận ra cô đang làm khổ tất cả mọi người, trong khi bản thân lại không giúp gì được cho ai. Một thực tế phũ phàng và khắc nghiệt, nhưng không còn cách nào khác là cô buộc phải chấp nhận nó. Khi nhận thức được điều này, cô thu mình vào lặng lẽ. Để tự hóa lấy mình, để người thân bới phần lo lắng, và cũng để tìm ra cho mình một hướng tới, cô nhờ em gái thi thỏang dẫn mình đến quán cà phê này. Đây là nơi khi xưa cô rất yêu thích, và cũng là nơi cô dự định làm tác phẩm tốt nghiệp của mình.

Sau một chuỗi dài tự sự, Diệu Anh dừng lời, nơi khóe mắt run run hai giọt nước, tôi cũng lặng đi. Giây lát, Diệu Anh buồn bã nói thêm :

_ Chắc anh cũng thấy nơi đây thật tuyệt phải không ? Ngày trước, ước mong lớn nhất của tôi là đưa được cảnh sắc nơi đây vào tranh của mình. Thế mà…

Tôi vẫn không thể nói gì. Trong cuộc đời nhiều long đong trúc trắc này, con người ta không thể nào biết trước đuợc những biến cố ập đến cho mình vào lúc nào, và hòan tòan mất khả năng kháng cự khi nó ập đến. Để tiếp nhận và vượt qua được nó thật không dễ dàng một chút nào. Đôi mắt lại gần như đóng vai trò chủ động trong đời sống. “Thứ nhất đau mắt, thừ nhì nhức răng”. Chỉ mới là đau thôi, mà người ta đã liệt nó vào hàng thứ nhất của sự khó chịu, huống là mất hẳn, có khác nào một tấm màn đen phủ kín cả cuộc đời. Đôi mắt của Diệu Anh lại là một đôi mắt của người họa sĩ. Một đôi mắt biết cảm thụ vẻ đệp của những màu sắc, biết ghi nhận những lung linh huyền ảo của cuộc sống, hẳn đôi mắt ấy xưa kia cũng đã rất sáng trong, nồng nàn khi gửi trao những yêu thương cuộc đời. Vậy mà…Với một cô gái coa vóc người mảnh khảnh, có cuộc sống nội tâm phong phú, có một trái tim luôn thiết tha những cúc cảm, thì làm sao tránh khỏi sự đột quỵ trước một cú sốc quá lớn như thế. Nói gì với cô đây ? Những lời mang tính lên dây cót chỉ đem lại những phản cảm. Lại còn như khóet sâu vào vết thương khi người nghe có cảm giác là đang bị thương hại. Trong cô lúc này không còn sự tự tin, hy vọng, niềm tin yêu vào cuộc sống, mà chỉ có một áp lực tư tưởng rất lớn “Mình đang là gánh nặng cho mọi người”. Để cấy lại cho cô niềm vui sống, yêu đời, là một điều hết sứa khó khăn. Lấy gì làm chiếc gậy cho cô chống qua cơn bão lớn của cuộc đời ? Liệu tôi có làm được gì ? Hay rồi chỉ biết buông vài ba câu trắc ẩn ?

“Gặp gỡ là duyên, vương mang là nợ” Vốn dĩ con người ta gặp nhau trên cõi đời này thì phải có đủ cả nợ lẫn duyên. Một thời khác của định mệnh đã dẫn dắt phần số của những con người lồng vào nhau, để có thể đem đến cho nhau những buồn vui, khóc cười, những điều đã làm nên bản chất của cuộc đời này. Để tuơng hòa được với nhau trong bao lâu thì tùy thuộc vào độ dài ngắn của những nợ duyên ấy.

Nếu tự coi mình là một cái phao thì thật là một điều càn rỡ. Nhưng tự đáy lòng mình, chẳng biết có gì thôi thúc, mà tôi tự hứa sẽ cố làm được cho “Em” một điều gì đó. Bởi nếu tôi quay gót, vội vàng thối lui trước một chiếc thuyền con đang chòng chành con nước số phận, thì khác nào một con sóng có thể nhấn chìm, có thể dập tắt một chút lửa còn le lói trong một cõi lòng, ít ra tôi cũng xin được làm một thanh củi mục. Cho dù ngay lúc này tôi chưa thể nghĩ ra được phương cách nào khả dĩ, nhưng có lẽ rồi sẽ phải có, tôi tin chắc chắn là thế. Bởi đa số những phúc phận đời người không phải là vô nguyên bất lý. Nó đã từng có mấu chốt để khởi thủy, thì rồi nó sẽ phải có một đường diễn tiến, để tất yếu đi đến một kết cuộc nào đó, hay dở, nên hư , phần nhiều tùy thuộc vào khả năng nhận định và điều vận của mỗi người. Rốt cục, cây guitar một lần nữa trở thành điểm bấu của tôi, biến tôi thành một nhạc sư bất đắc dĩ cho em. Thường thì những ai có chút hồn nghệ sĩ đều khó bỏ ngòai tai cái âm giai trầm bổng, thanh thóat, trữ tình của tiếng đàn giuar. Em cũng không ngọai lệ, mà với người khiếm thị thì sự tinh nhạy gần như dồn hết cả vào đôi tai và đôi tay. Cũng may là trước khi bị tai nạn, Diệu Anh đã từng thử qua nhạc cụ này, nên một phần cơ bản em đã nắm được. Trí nhớ rất tốt của em đã có dịp phát huy tối đa. Chỉ khác lọai hình thuật nhưng nìềm đam mê thì như nhau. Diệu Anh dần bị cuốn hút vào thế giới âm thanh cũng say mê không khác gì thế giới màu sắc của em trước kia. Nỗi vui mừng của tôi trào lên khi một hôm em cất tiếng hát hòa cùng cung đàn. Giờ thì không những tôi, mà cả em cũng quyết tâm tìm lại mình trong lĩnh vực mới. Khi vốn liếng âm nhạc hạn hẹp của tôi hết nhẵn, tôi đưa em đến một vị nhạc sư nổi tiếng về môn giutar. Vị nhạc sư này cũng hết sức chăm sóc trường hợp đặc biệt của em. Thời gian là con dấu đỏ đóng lên sự quyết định của mọi vấn đê. Lĩnh hội được tất cả những kỹ năng cần thiết của nhạc thuật, cộng thêm nét sáng tạo và sự nhạy cảm của riêng mình, tiếng đàn của em ngày càng điêu luyện. Khỏi nói, những người thân của em vui thế nào khi thấy em dần trở lại là một Diệu Anh tươi tắn, yêu đời trước kia.

Cả hội trường đông nghẹt, lặng phắc theo tiếng dàn đầy ma thuật của Diệu Anh. Từng cung bậc biến tấu lúc cao trào, lúc trầm, lúc lặng theo những ngón tay nhịp nhàng thoăn thoắt của Diệu Anh lướt trên cần đàn. Đến lúc này tâm trạng tôi mới tạm bình ổn. Trước buổi biểu diễn, Diệu Anh hồi hộp một thì tôi lo lắng mười. Bao nhiêu kỳ công có nên cơm cháo gì không là trông cả vào lúc này. Bởi chốt d
điểm cuối cùng để đưa em trở lại với tin yêu, hòa nhập cùng cuộc sống, vững tin vào tương lai của mình, gần như tùy thuộc hòan tòan vào những tràng vỗ tay của quý vị khán giả này đây. Chỉ cần một sơ suất khiến em lỗi mất một nhịp nào đó, em mất bình tĩnh và tự tin thì tình thế không còn gì cứu vãn được nữa. Nhưng kìa, tràng vỗ tay đã nổi lên rồi, thật to và thật lâu. Và hoa, hoa nhiều đến nỗi em ôm không xuể. Phải đợi một lúc cho vòng người giãn bớt tôi mới đến được bên em. Vừa nghe tíếng tôi “Chúc mừng em”. Diệu Anh vụt òa khóc, úp mặt vào ngực tôi thổn thức “Anh ơi ! Em sống rồi” Tôi ôm chặt lấy em, chẳng rõ nước mắt em hay nước mắt tôi mà nhòe nhọet hết cả. Mẹ em đứng lặng sau cánh gà, nước mắt bà cũng ướt đầm hai má. Người mẹ nghẹn ngào chứng kiến phút hồi sinh của con gái mình. Tôi dìu em dến thả vào lòng người, một khỏanh khắc thinh lặng, thiêng liêng và rất đỗi ngọt ngào …

Đàm Lan

Nợ Nần

Ôi cha là mỏi cái lưng, tôi dừng cuốc nhìn ánh chiều đang nhạt, chắc cũng hơn năm giờ rồi, thôi nghỉ, còn đi cho gà cho cá ăn nữa là vừa. Vừa lau mồ hôi, tôi vừa rẽ cỏ đi về phía căn nhà gỗ nho nhỏ bên rìa vườn. Khu vườn của tôi không lớn là mấy, chỉ hơn sáu nghìn mét vuông với vài trăm cây ăn trái. Sự chăm sóc sẽ không là nặng nhọc nếu có thêm một người phụ nữa. Có điều, không đơn giản khi tính đến chuyện ấy. Một người giúp việc đàng hòang, thật thà và nhiệt tình thì quả là một sự đánh đố khắc nghiệt trong thời buổi nhập nhòa đen trắng này. Tôi thường không quá xét nét người, nhất là những người vì sự khó khăn mà phải đem thân chịu sự sai bảo, phải gánh những phần việc nặng nhọc, nguy hiểm, đôi khi còn phải bưng tai bịt mắt mà chịu đựng những lời khó nghe từ những người đang nắm giữ phần sống của mình. Tôi lại dễ động lòng trắc ẩn, dễ cả tin vào những lời than thở, nỉ non, dễ nhắm mắt cho qua những thiếu sót nhỏ nhặt, dễ chấp nhận những yêu cầu, chỉ cần là không quá đáng của cái vế thường được gọi là “kẻ dưới”. Nói một cách chân thật nhất, tôi là một kẻ biết thương người, một kẻ luôn lấy hai chữ nhân tâm làm đầu, một kẻ thường không cho phép đem những ưu thế của mình đòi hỏi sự phục dịch đầy nhẫn nhục của người khác, và thật tình tôi không muốn làm phiền hay làm khổ bất kỳ ai trong mọi tình thế.

Nếu có thể cho đó là những ưu diểm thì không phải là không đáng. Có điều những ưu điểm đó lại biến thành những yếu điểm cho những người biết cách lợi dụng. Biết rõ nhược điểm của mình, nhưng tôi chẳng làm sao thay đổi được, đành vậy, trời sinh mỗi người mỗi tâm mỗi tính, hay nhờ dở chịu thôi. Cũng chính vì thế mà tuy công việc có phần vất vả, nhưng tôi chẳng dám mượn người giúp. E chuyện khó lòng về sau, tâm lý của người đi làm công thường chẳng mấy ai hết lòng với chủ. Họ cho rằng làm nhiều làm ít cũng bấy nhiêu lương, hết công hết sức làm chi cho uổng. Đã vậy họ luôn thừa cơ để tận dụng những cái lợi cho mình, chưa kể đến một lúc nào đó máu tham bốc mờ nhân trí, họ sẽ trực tiếp gây hại cho chủ. Thực tế đã quá nhiều những bài học thảm thương, nghĩ mà buồn cho thế thái, nhân cách, lương tri đôi khi chẳng đáng mấy đồng lẻ. Thôi thì đành chịu khó thêm chút nữa vậy, việc hôm nay làm không xong thì mai làm tiếp, sức mình đến đâu thì cày sâu đến đó vậy. Đa mang cho lắm chỉ tổ vác họa vào thân. Ấy thế mà rồi cũng xong khối việc, lâu lâu nhìn những gì đã qua đôi tay của mình, lại mỉm cười tự thưởng cho mình một câu “Được đấy”. Thì có mỗi một mình, không tự khen thì đợi ai khen nữa.
_ Chị ơi…
Tiếng gọi rụt rè khiến tôi ngỏanh ra cổng, một hình dáng lạ, ai thế nhỉ ? ai mà còn đến vào giờ này ?
_ Có việc gì đó em ?
Trong thời gian của câu hỏi, tôi đã lướt nhanh qua người đứng ngòai cổng. Một cô gái độ ngòai ba mươi, tay xách một túi hành lý như có vẻ ở xa tới, bộ quần áo cũ kỹ, hơi nhàu, gương mặt hốc hác, tái ngắt, lộ rõ vẻ mỏi mệt.
_ Chị…chị có cần người làm không ạ ?
_ Không em.
Nét thất vọng kèm theo chút gì như hỏang hốt.
_ Chị không cần thật ạ ?
Tôi gật đầu, cố như vớt vát, cô gái nói thêm :
_ Em hỏi mấy nhà gần đây, họ bảo chị ở một mình, lại vườn rộng , chắc sẽ cần người.
_ Thì cũng đúng thế đấy, nhưng chị tự lo liệu được, nên…
Tôi bỏ dở câu nói, nhìn nét mặt thẫn thờ của cô gái lạ, tôi chạnh lòng. Ánh mắt cô gái nhìn mông lung trong không gian tai tái giấc cuối ngày, ánh mắt bơ vơ, cô độc, ngơ ngác, lo âu và tuyệt vọng. Cô gái chợt khẽ nhăn mặt, đưa tay ôm bụng, tôi thóang thấy tấm áo gồ lên khỏang giữa, nhưng cô quay lại khẽ gật đầu chào tôi :
_ Cảm ơn chị, em đi.
Bước chân rã rời, không khó khăn gì mà không nhận thấy đó đang là một tình cảnh đáng lưu tâm. Tôi buộc miệng :
_ Em này…
Cô gái quay ngoắt lại, trong mắt như sáng lên :
_ Chị…
Tôi mở khóa cổng, bước hẳn ra ngòai, quét tia nhìn qua bụng cô gái, đúng là cô gái đang có mang, tôi nhẹ giọng :
_ Em ở xa đến đây à ?
_ Dạ , vâng.
_ Thế bây giờ em đi đâu ?
Cô gái cúi đầu, giọng hơi ướt :
_ Dạ…em không biết đi đầu nữa.
Tôi im lặng vài giây cân nhắc, rồi thở ra bảo :
_ Thôi, em vào đây đã.
Có vẻ bất ngờ, nhưng cô gái im lặng theo tôi.Vào đến nhà, tôi đưa một cái ghế tựa cho cô :
_ Em ngồi đây nghỉ tí cho dỡ mệt đi đã, chị làm xong mấy việc vặt rồi chị vào.
_ Chị có việc gì, em làm phụ với.
_ Thôi, em cứ nghỉ đi, chị làm xong ngay ấy mà.
Cô gái nghe lời, ngồi xuống ghế, tôi nhanh tay với những công việc cần thiết. Trong đầu ngồn ngộn những câu hỏi “Làm sao mà phải đi tìm việc làm trong lúc bụng dạ như thế ? Có uẩn khúc gì chăng ? Có chồng hay không có ? Chắc là không, chứ nếu có thì sao lại ra nông nỗi thế ? Mình cho người ta vào nhà như vậy có mạo hiểm quá không ? Mình có biết gì về người ta đâu ? Lỡ bị gài bẫy thì làm thế nào ? Nhưng chắc không phải thế đâu, nhìn mặt thấy có vẻ hiền lành lắm mà. Nếu không cho người như vậy vào nhà, chí ít là cũng nghỉ tạm qua một đêm thì mình lại không đang tâm. Chắc không sao đâu, hẳn là người ta gặp chuyện gì quá đáng nên mới như vậy. Thôi thì cứ giúp người ta qua lúc này đã, cũng chẳng dễ gì mà hại được mình. Đừng tự nhát mình thế chứ. “Nghĩ thế, tôi thấy yên tâm hơn. Xong hết việc, tôi bảo cô gái đi tắm rửa rồi ăn cơm. Sau bữa cơm, trông cô gái có vẻ khá hơn. Cô mở túi xách, lấy ra cái chứng minh thư đưa cho tôi :
_ Chị cầm đi ạ, chứng minh của em đấy.
Tôi cầm coi qua rồi trả lại, nói :
_ Thế này Sương ạ. Thực tình thì chị không có khả năng nhờ người giúp việc đâu. Lúc nãy thấy tròi sắp tối rồi, em lại bụng dạ thế này, nên chị bảo em vào nghỉ tạm qua đêm nay đã rồi mai tính.
_ Em cảm ơn chị. Bây giờ em mới dám nói, nếu chị không cho em vào thì chắc em cũng không biết mình có đi nổi mấy bước nữa không.
_ Thế nhà em ở đâu ?
Sương cúi mặt một lúc, rồi đưa tay lên chùi mắt, tôi im lặng, đóan biết cô sẽ nói gì đó cho tôi nghe. Đúng vậy, giây lát cô ngẩng lên nhìn tôi, mắt đỏ hoe :
_ Em xin lỗi chị, chuyện của em buồn lắm, nếu…
Hiểu cô nghĩ gì, tôi nói ngay :
_ Tuy không rõ cụ thể là em gặp chuyện gì, nhưng nhìn qua chị cũng đóan hiểu phần nào. Chị em mình gặp nhau hôm nay, cũng là có một chút duyên, nếu em có gì không vui, nói chị nghe xem chị có giúp được gì cho em không ?
_ Chị tốt quá, đúng là trời còn thương em, cho em được gặp chị thế này.
Ngưng một chút, Sương bắt đầu kể :
_ Nhà bố mẹ em ở ngòai Bắc cơ chị ạ. Em lấy chồng rồi theo chồng vào đây, cũng được hơn sáu năm rồi. Em có thai đứa này là đứa thứ hai, đứa đầu là con trai, đã gần bốn tuổi, nhưng phải gửi ông bà nội cũng ở ngòai Bắc, vì vợ chồng em vào đây còn khổ lắm, lo không nổi cho cháu. Em cũng đâu có định sinh nữa, nhưng bị lỡ nên phải đành để. Có điều, khổ vì làm ăn vất vả mấy em cũng cố chịu đựng được, nhưng cái khổ của em …(Sương ngừng lại và nấc lên, tôi khẽ thở dài, trông cô đau khổ quá)..Em khổ vì chồng em là nhiều nhất. Hầu như không ngày nào là anh ta không đánh em chị ạ …
_ Đánh ?
Sương khe khẽ gật đầu, lại đưa tay chùi mắt.
_ Em bầm mặt tím mày như cơm bữa, lúc đầu còn khóc lóc van xin, nhưng chẳng ăn thua gì, anh ta đánh chán tay thì thôi, không ai can được. Chính quyền thôn xã, bà con láng giềng can thiệp, anh ta bảo vọ tao thì tao dạy, đứa nào chõ mõm vào tao đánh luôn đứa đó. Anh ta còn đặt điều, vu cho em bao nhiêu là thói xấu để có cớ đánh đập, mà khổ nỗi, em thì đầu tát mặt tối suốt từ sáng sớm đến nửa khuya, có thò đi đâu được mà bảo là chơi bời, lê lết. Việc nhà lớn nhỏ chớ hề anh ta đụng tay, đi làm công cho người ta được đồng nào giữ riêng đi uống rượu hết, say rồi về nhè em đánh, tức bực ai ngòai đường cũng về nhè em đánh, không có tiền ăn nhậu về hành em.Vốn liếng được mấy sào đất trồng tỉa vặt vãnh chỉ gọi là đủ đắp đổi, em phải đi làm thuê cho người ta mới gọi là có tí tiền dành lo cho con.
Nhìn xuống bụng mình, Sương thở hắt :
_ Độ ba tháng nữa là em sinh, trong tay không có một đồng tiền nào, có cái nhà ọp ẹp anh ta cũng đốt mất rồi ..
_ Cái gì ? Đốt cả nhà á ?
_ Vâng. Hôm rồi say sỉn nổi khùng lên vác dao rượt em chạy khắp xóm, may mà cái thai không làm sao, đòi giết em không được thế là về đốt nhà. Chị bảo em còn khổ đến thế nào nữa. Còn được mấy cái quần áo phơi ngòai dây, khuya em lẻn về lấy rồi trốn đi đây. Nói thật với chị, hai ngày qua em chỉ có mỗi gói mì vào bụng. Không gặp được chị thì không biết…
_ Trời ơi trời !
Nếu nói là bịa thì người phụ nữ này không đủ tài để bịa được một câu chuyện như thế, mà thật thì…trời ơi, kinh khủng quá. Hốt nhiên tôi nghĩ về mình, may quá, tôi không bị gặp phải lọai đàn ông ấy. Cứ bảo đẹp xấu gì cũng lấy cho có tấm chồng mà nương tựa, nhưng chồng kiểu này thì chắp cả guốc lên mà vái.
_ Vậy anh em gia đình hai bên có biết không ?
_ Dạ biết cả đấy, nhưng cả hai gia đình đều ở xa, có vào cũng chỉ được dăm ngày là về, đâu lại đóng đó.
_ Chẳng lẽ em không làm cách nào để thóat khỏi cảnh ấy sao ?
_ Em biết làm cách nào bây giờ hả chị ? Con thì sắp hai đứa rồi, dù thế nào cũng phải có cha, mà em có đi đâu cũng chẳng thóat khỏi anh ta được, bỏ thì không cho bỏ, nhiều lúc em cũng mong anh ta bỏ em đi cho em đỡ khổ, một mình em làm nuôi con còn tốt gấp mấy lần. Nhưng mà rồi …
_ Vậy lúc trước thương nhau mà lấy hay bị ép gả ?
_ Dạ, do thương mà lấy, chứ mà bị ép nữa chắc em tự tử lâu rồi. Mà ngày chưa lấy nhau anh ta hiền lành tử tế lắm cơ, em nào ngờ.
Tôi thừ người, cái khổ của người đàn bà biết nói sao cho hết nhỉ ? Không chồng không con thì bảo là cô quả cô độc, lấy chồng rồi thì phải sống chết cả đời vì chồng vì con, gặp được người chồng tốt thì còn coi như có phước, gặp cái thứ trời đánh thánh đâm như vầy cũng phải cắn răng mà chịu. Cho dù cũng đã có không ít những người phụ nữ tìm cách bức thóat, có thóat được cũng đã mang đầy thương tích, cũng chẳng dễ dàng gì tìm lại được một hạnh phúc êm dềm.
Sương đã ngủ say, có lẽ cô đã quá mệt rồi, tôi còn trăn trở mãi không ngủ được. Câu chuyện của một người xa lạ giờ ở ngay bên tôi làm tôi bứt rứt. Tôi phải làm thế nào trong tình cảnh này đây ? Vốn tâm tính tôi ưa lo chuyện bao đồng, lại gặp một vấn đề nan giải này bảo sao tôi coi như không nghe được. Chuyện giữa đường cứ như đặt để vào tay, có lẽ giữa tôi và cô gái này có một chút duyên phận, bởi sự dẫn dắt ngẫu nhiên nhưng lại rõ ràng là có cơ sở. Nếu như cô ây gặp tôi vào một thời khắc khác, không phải là khi sâm sẩm tối, không phải trong bộ dạng quá thiểu não đến tội nghiệp như thế, và nếu tôi là một người lạnh lùng, vô cảm, thì chưa chắc đã có lúc này. Một mảnh đời vất vưởng đang trông vào chút lòng nhân đức của tôi, dù muốn dù không tôi cũng không thể nào đẩy con người khốn khổ này ra đường. Thôi thì…
Tờ mờ sáng Sương đã nhỏm dậy, tôi cũng đã thức giấc trước một lúc, thấy cô rón rén bước xuống giường, tôi lên tiếng :
_ Em dậy sớm thế ?
_ Dạ , em quen dậy vào giờ này, chị cũng dậy sớm thế ạ ?
_ Ừ , chị cũng quen rồi, việc nhà nông mà, có ai trễ muộn được đâu.
Cả hai loay hoay một lúc thì xong phần việc buổi sớm. Tôi đun nước nấu hai gói mì và ấm trà. ăn xong, tôi bảo Sương :
_ Sương này, chị nói thế này nhá.
Sương như nín thở nhìn tôi.
_ Nghe qua chuyện của em, chị thấy rất bức xúc, nhưng chưa biết rồi có giúp gì được cho em không. Trước mắt, em cứ ở lại đây, chị em rau mắm cũng xong thôi, rồi từ từ xem tình hình ra sao mới tính được.
Cô gái xúc động ứa nước mắt :
_ Em mang ơn chị quá, em không biết nói sao bây giờ nữa.
_ Không cần phải nói gì đâu, ai thì cũng làm như chị thôi. Còn công xá thì…
_ Không, không, chị dừng nói đến công xá, em được chị giúp cho thế này là quý lắm rồi, em không dám đòi hỏi gì hơn đâu, chị đừng nghĩ ngợi gì cả.
Tôi im lặng ngẫm nghĩ một chút rồi gật đầu :
_ Ừ thôi, để cho em thỏai mái tự nhiên, chị không nói chuyện ấy nữa, nhưng lúc nào mệt mỏi, em cứ việc nghỉ ngơi, không phải cố đâu nhé. Công việc chị thì cũng không nhiều, chị vẫn quen làm một mình cả đấy, nên em đừng có nghĩ ngợi lung tung mà cố quá, lỡ ảnh hưởng cháu thì chị không đền được đâu.
_ Dạ, chị cứ yên tâm, em tự biết sức mình mà.
Nói vậy thì nói chứ tâm trạng của người chịu ơn nó nặng lắm, tôi rất hiểu điều đó, nên mỗi lúc thấy Sương vã mồ hôi vì cố sức trong công việc thì tôi thấy mình rất khó chịu, tuy vẫn luôn nhắc chừng cô, nhưng đôi khi cũng vờ làm ngơ cho cô có được cảm giác đền đáp để có thể thỏai mái hơn trong sinh họat. Thấm thóat Sương đã ở cùng tôi hai tháng, nhìn bụng Sương mỗi ngày một to ra mà tôi thầm lo. Không biết sắp tới sẽ tính sao đây ? Chẳng lẽ để cô sinh nở ở nhà tôi luôn sao ? Thứ nhất là sự nguy hiểm khi sinh, vì khá xa cơ sở y tế, nhỡ đêm hôm chuyển bụng thì biết làm thế nào. Lại tôi cũng chẳng dư dả gì mà cưu mang cô mãi được, dù lòng có tốt đến đâu thì cũng phải có điều kiện hỗ trợ mới có thể tốt được. Tôi chưa từng vào cuộc, nhưng cũng thừa hiểu những gì cần phải có cho người phụ nữ vào lúc ấy. Biết làm sao đây ? Đi vay mượn để lo chuyện bao đồng chăng ? Chắc thiên hạ sẽ cười cho dữ lắm, nhưng nếu cùng quá cũng phải vậy thôi, ai cười thì cười, không lẽ kéo người ta lên nửa chừng rồi thả cho người ta rớt cái ịch xuống. Hóa ra không chỉ mình tôi nghĩ ngợi, mà nhân vật chính còn nghĩ ngợi hơn tôi nhiều.
_ Chị ơi, chị có đi phố chị gửi giùm em bức thư này nhé.
_ Gửi cho mẹ em à ?
_ Dạ vâng. Bữa giờ em không dám liên lạc, sợ chồng em biết chỗ đến tìm, gây phiền hà cho chị. Nhưng giờ thì phải vậy thôi, còn gần tháng nữa em sinh rồi, làm sao ở đây mà vạ chị mãi được. Em liên hệ với mẹ em, đê mẹ em vào đón em.
_ Thế thì chồng em cũng sẽ biết.
Sương thở dài :
_ Đành vậy thôi, em chỉ cố tránh để con em bình yên ra đời lúc này thôi, chứ làm sao tránh được anh ta cả đời này hở chị ?
Tôi im lặng, biết nói gì bây giờ. Một lúc Sương lại tiếp :
_ Cái số kiếp em nó thế thì phải chịu thế, chẳng làm sao khác được.
Số với kiếp. Cũng chẳng có cách lý giải nào khác hơn, không phải là số thì sao lại gặp người như thế. Người đàn bà lấy chồng là buộc mảnh đời mình vào một sợi chỉ, mặc giông gió đẩy đưa theo từng cơn nóng lạnh. Vui buồn, sướng khổ tùy thuộc vào tâm thái của người đàn ông. Có ra sao thì cha mẹ, anh em cũng không có quyền tham dự.Bảo rằng tạo hóa thì phải thế, trời sinh rà đàn ông đàn bà là để kết hợp lại với nhau, nhưng sao lại có những cuộc kết hợp đọa đày đến thế.
Thân cá nước đục, thân cò ăn đêm. Nhìn ánh mắt thất thần và gương mặt mét xanh của Sương khi nhìn thấy người đàn ông đi cùng mẹ cô cũng đủ hiểu đấy là ai. Anh ta ném một cái nhìn sáng quắc về phía vợ trước khi mở lời với tôi. Cái nhìn mà tôi là người ngòai cũng lạnh cả sống lưng. Một nỗi căm giận bùng lên trong tôi, nhưng tôi phải cố nén, nếu không, hẳn cô gái tội nghiệp kia sẽ phải gánh một hậu quả khủng khiếp .
_ Thì ra vợ tôi lâu nay ở nhà chị, thế chị và cô ấy quen biết thế nào?
Rõ là một câu nói gây hấn.
_ Chẳng thế nào cả, tôi cần người giúp việc, cô ta đến xin việc thì tôi cho vào làm, thế thôi.
Không cố tình chăng nữa, thì tôi cũng không đủ bình tĩnh để làm một chủ nhà lịch sự. Gã đàn ông nhìn tôi soi mói, sỗ sàng :
_ Sao lại đi thuê một người bầu bì nặng nhọc thế kia vào làm việc?
Tôi quắc mắc nhìn thẳng vào anh ta :
_ Thế thì tại sao vợ anh trong lúc bụng mang dạ chửa thế kia mà phải đi xin việc làm để kiếm miếng sống ?
Nếu tôi không phải là chủ nhà mà anh ta đang đứng, có lẽ tôi không tránh khỏi một động tác nào đấy từ gương mặt đỏ bự hầm hầm kia. Mẹ Sương len vào giữa tôi và anh con rể, ôn tồn :
_ Thôi chị thông cảm, vì vợ chồng chúng nó có chút chuyện không vui nên nó mới nóng thế. Chị cho tôi xin lỗi, cảm ơn chị đã giúp đỡ em nó lâu nay. Xin phép chị hôm nay cho chúng tôi đón em nó về.
_ Bác ạ, cháu không biết gì về chuyện riêng của hai người, nhưng quả thực là cháu rất lo cho Sương, tuy không quan hệ thân thiết gì, chị em cũng mới biết nhau đây thôi, nhưng cháu thấy gia đình nên quan tâm đến em nó nhiều hơn. Cháu là người ngòai mà còn không nỡ…
Người mẹ thở dài, trong đôi mắt bà một nỗi buồn dâng kín.
_ Vâng, cảm ơn chị. Chúng tôi ở xa quá nên đôi khi cũng không giúp em nó được nhiều. Thuyền theo lái, biết làm sao được.
Câu nói buông xuôi, phó mặc. Tôi nhìn về phía Sương, em hướng về tôi tia mắt khẩn cầu và khẽ lắc đầu. Tôi thở dài. Chỉ là một người dưng, tôi có quyền gì để thay đổi được số phận em. Đi đến trước mặt Sương, tôi kìm lắm để không ôm lấy em bởi hành động ấy lại không tốt cho em một chút nào, tôi móc túi lấy món tiền đã chuẩn bị sẵn, nhét vào tay Sương :
_ Em hãy cầm một chút này về lo cho cháu nhé.
_ Thôi , thôi chị …
_ Cầm đi cho chị vui, coi như chị cho cháu vậy. Mong sao em mẹ tròn con vuông. Nếu có nhớ đến chị hãy đặt tên con là Yên Yên nhé. Chị rất muốn mẹ con em sẽ được bình yên.
_ Chị…
Nước mắt Sương chảy tràn trên má, tôi nắm chặt tay em. Người mẹ đã đến bên cạnh, bà nhìn tôi, đôi mắt cũng rưng rưng.
_ Cảm ơn chị, cảm ơn chị nhiều lắm.
_ Thôi. mọi người đi đi không trễ xe.
Gã đàn ông khốn kiếp kia đã ra cổng từ lúc nào. Hai mẹ con Sương dìu nhau đi ra. Tôi tiễn đến cổng thì dừng lại. Họ còn phải đi bộ một quãng nữa mới đến trạm xe búyt. Gã kia cắm mặt đi trước, không cả một lời chào xã giao, hẳn gã còn căm tôi lắm vì câu hỏi móc ban nãy. Tôi nhìn theo dáng đi ì ạch của Sương mà thương quá. Chỉ cái tên cũng đã nói lên sự mỏng manh của một kiếp phận rồi. Có chút duyên nào đâu, chẳng qua chỉ là một thứ nợ nần mà thôi.

Đàm Lan

Chỉ vì…

Thuyên Lam ngồi thừ trước thau quần áo đầy ngộn. Không khí ngột ngạt, oi bức khiến cô cảm thấy khó thở và mệt mỏi. Lam ngước lên hít vài hơi thở sâu rồi lại cúi xuống với công việc của mình. Tiếng con Bi Sắc sủa vang làm cô giật mình. Chống tay vào đầu gối lấy đà, Lam đứng dậy đi ra mở cửa. Cánh cửa vừa bật ra, Vi Hạ như một cơn gió ùa ào nhà, cùng lúc cái loa thường nhật của cô họat động tích cực :

_ Thuyên Lam, đóan thử xem, tao mua cho mày cái gì đây ? Có cả quà cho tụi nhỏ nữa nè, à mà tụi nó đâu hết rồi ?

Lam vừa cười vừa lắc đầu :

_ Mày thiệt. cái tánh chắc đến chết vẫn còn nguyên, mở miệng là ào ào, không kịp trả lời mày cho dủ nữa đó.

Vi Hạ cười :

_ Thì cái bản tính của tao là vậy rồi, khó bỏ lắm mày ơi ! Mày không nghe người ta nói “ Người chết cái nết vẫn còn “ à ? Mày đang làm gì đó ? Làm gì thì cũng bỏ đó đã, ngồi chơi với tao, có đến hai năm rồi tụi mình mới gặp lại nhau, phải không Lam ?

Lam kéo ghế ngồi xuống đối diện với Vi Hạ.Với tay lấy bình nước trà cô rót mời bạn. Vẫn Vi Hạ với một trường âm sắc của mình :

_ Sao ? Tụi nhóc vẫn khỏe hả ? Tố Nga có thi đậu đại hoc không ?

Thuyên Lam thóang buồn khẽ nói :

_ Cháu nó nghỉ học rồi.
_ Cái gì ? Cháu nó học giỏi lắm mà, sao dể nó nghỉ học, uổng vậy ?

Lam nhìn bạn không giấu vẻ u uẩn :

_ Tao không đủ khả năng cho nó học tiếp, mày thấy đó, nó còn bốn đứa em vẫn còn di học cả, tao chạy ăn cho chúng còn vất vả, làm sao lo đủ chi phí các khỏan. Con bé có hiếu lắm, nó thấy tao cực quá nên đòi nghỉ học ở nhà phụ má.

Vi Hạ thở dài đánh sượt :

_ Hồi đó tao nói mà không nghe, đẻ cho cố vào.

Thuyên Lam khổ sở :

_ Mày đừng trách tao chứ Hạ. Tao có muốn đâu, tại ổng cứ muốn tao sanh cho được một thằng con trai, thế mà tòan thị mẹt.
_ Lão muốn thì bảo lão đẻ. Sao ông trời không đày các lão làm đàn bà thử xem, có còn lên giọng được không ? Chỉ biết cho thỏa cái lòng mình, vợ khổ mặc vợ, đàn ông thật là quá ích kỷ.
_ Mày chưa phải làm vợ, mày nói cứng được, chứ vào lồng rồi không nói cứng được thế đâu, không thuận tình thí sớm tan cửa nát nhà thôi

Vi Hạ bỗng nhìn Lam chăm chú rồi gặng hỏi :

_ Nói vậy có nghĩa là mày đang hạnh phúc ?

Thuyên Lam chợt bối rối, cô vội quay đi, giọng lấp liếm :

_ Ừ thì tao vẫn hạnh phúc đấy thôi.
_ Đừng giấu tao Lam à, mày nên nhớ cái nghề của tao là giỏi bắt mạch tâm lý lắm đó nha.
_ Ưm…ừ thì cuộc sống mà, có ai được cái gì là tòan vẹn đâu, cũng phải có lúc này lúc khác chứ. Mà thôi, mày đừng có tra gạn tao nữa, ở lại ăn cơm luôn nhé ?
_ Thôi thôi, tao ăn rồi. Suy cho cùng chỉ sống độc thân như tao là khỏe, chẳng phải chiều lụy ai, chẳng phải lo nghĩ gì, muốn đi đâu thì đi, muốn làm gì thì làm, không ai điều hành được mình hết.
_ Bây giờ còn trẻ thì thế, chứ mai mốt về già, không có con cái nó chăm sóc lúc đau lúc ốm, khi đó mới biết khổ đó nương à.

Vi Hạ xua tay , bật mấy câu thơ ứng khẩu :

    Chồng là nợ con là nần
    Rước vạ về làm khổ cái thân
    Quẩn quanh cứ hết cơm lại áo
    Xó bếp vùi lâu cũng thành đần

Đọc xong Vi Hạ nói :

_ Mỗi người có môt quan niệm riêng về cuộc sống, Chưa chắc mày đúng, không hẳn tao sai, quan trọng là có tìm được cho mình sự dễ chịu ha không. Con cái ư ? có thì cũng tốt, nhưng thử hỏi, khổ sở mấy chục năm ròng, mong nhờ chúng vài năm về già chắc đã được. Mà cũng chẳng có ai trên đời này sinh con để mong chuyện nhờ con cả. Nuôi chúng lớn khôn, chúng tự lo đựoc cho bản thân chúng đã là phước đức lắm rồi. Chuyện tạo hoá thì cứ đời nọ tiếp đời kia vậy thôi. Còn tao, tao tính rồi, thời đại bây giờ ngày càng dịch vụ hoá, cứ vào khoảng sáu mươi tuổi, đóng một cục vào một Trại dưỡng lão hay một dịch vụ y tế nào đó, khoẻ thì đi chơi, ốm về đấy nằm họ có nhiệm vụ phải chăm sóc, lại là chăm sóc tốt nữa, rồi làm luôn một cái giấy hiến xác, khi đến lúc có người đến dọn. Thế là khoẻ, chẳng phải cậy nhờ, phiền hà ai.
– Nếu thế được thì quá tốt, chắc tao cũng làm vậy cho khoẻ thân.
– Giờ mày gông trên xiềng dưới vầy rồi, làm sao được mà làm.

Thôi, mỗi người mỗi cảnh mỗi suy nghĩ. Có điều, làm gì thì làm, mày cũng phải chú ý đến sức khỏe một chút. Dạo này mày ốm đi nhiều đấy, lão Nhất Tiêu không bồi bổ gì cho vợ sao ?

Thuyên Lam né tránh đôi mắt bạn :

_ Tao vẫn khỏe re việc gì phải bồi bổ.
_ Ủa mà lão đâu ? Buổi trưa không về nhà ăn cơm à ?
_ Chắc hôm nay có cuộc nào đó vói anh em, chứ mọi ngày vẫn về nhà ăn cơm mà.
_ Mày mà không chỉnh đốn lại tòan diện coi chừng mất chồng đó nha. Đàn ông vốn mắt to hơn lòng mà, Nhất Tiêu lại đang rất phong độ nữa Thôi, ghé thăm mày một chút, giờ tao di đây, hôm nào rảnh rỗi rủ mày đi sắm ít đồ nhé.

Vi Hạ nói xong thì vội vã đứng dậy, cô không để ý thấy mặt bạn vừa tái đi. Lam tiễn bạn ra cửa, nhìn theo dáng đi nhanh nhẹn của bạn mà thở dài “ Ngày xưa mình vẫn tự hào là hơn nó, bây giờ thì…”

Gửi xe xong, khóac cái túi thổ cẩm lên vai, Vi Hạ thong dong bước vào khu chợ. Dãy hàng quần áo ngày chủ nhật đông tấp nập, sắp đến Giáng sinh rồi mà. Vi Hạ muốn mua cho mẹ con Thuyên Lam ít bộ đồ mới, tội nghiệp những dứa trẻ, quần áo cứ chuyền từ đứa này đến đứa khác. Tiêu chuẩn hàng năm mỗi đứa chỉ có hai bộ đồ mới mà Lam còn không dám mua lọai vải tốt, ngay cả bản thân Lam cũng chỉ quanh quẩn vài cái somi đã bạc, Hạ thấy thương cho bạn quá. Ngày xưa Lam là một khối nam châm của các chàng, một trong những hoa khôi của trường Tổng hợp, Hạ cũng đã ngầm ghen tị, thế mà giờ…Đã vốn ngại chuyện hôn nhân, thấy cuộc sống của Lam, Hạ càng sợ. Len trong dòng người một lúc, Vi Hạ chọn được một số vừa ý, đang đứng chờ người bán hàng gói lại, chợt Hạ nghe mọt giọng nói quen quen :

_ Em thích cái áo này không ? Anh thấy có vẻ hợp với em đó.
_ Nhưng màu này trông già quá anh ạ .

Nhìn về phía phát ra tiếng nói ấy, Vi Hạ sửng sốt :

_ Anh Nhất Tiêu …

Cặp mắt cô mở to hơn khi thấy người phụ nữ đi cùng Nhất Tiêu không phải là Thuyên Lam. Nhất Tiêu giật nảy người khi nhìn thấy Vi Hạ, mặt anh ta tái đi, lắp bắp :

_ Ủa…Vi Hạ đi chợ hả ?

Hạ không trả lời mà nhìn chằm chằm vào mặt Nhất Tiêu, làm anh ta càng lộ rõ vẻ luống cuống bất an. Nhìn thấy gói hàng mà người bán đang trao vào tay Vi Hạ, Nhất Tiêu hỏi cho có chuyện :

_ Hạ mua đồ cho ai mà nhiều thế ?

Đã hiểu ra vấn đề nên Hạ xẵng giọng :

_ Tôi mua để tặng vợ con anh đấy, tội nghiệp những đứa bé, chúng không có diễm phúc được chăm sóc.

Biết tính Vi Hạ, Nhất Tiêu cố nén :

_ Cảm ơn cô, thôi tôi đi trước nhé .
_ Khoan, anh chưa được đi, khi chưa giới thiệu cho tôi biết người bạn mới của anh là ai, để tôi được hân hạnh làm quen chứ ?

Cô gái đi cùng Nhất Tiêu có ý ngượng, vội kéo tay anh ta :

_ Thôi, mình về đi anh, em mệt lắm rồi.

Sẵn bản tánh cương trực, thẳng thắn, lại tức thay cho Thuyên Lam, Vi Hạ đâu dễ dàng dể hai người đi một cách êm thấm như vậy được, cô đứng sấn đến trước mặt cả hai, giọng giận dữ :

_ Nhất Tiêu. Anh là một thằng đàn ông khốn nạn. Ngày xưa anh khó khăn lắm mới lấy được Thuyên Lam, bây giờ hoa héo nhụy tàn, anh đi tìm cái mới. Anh còn có lương tâm trách nhiệm của một thằng đàn ông không ? Còn cô nữa, hẳn cô cũng biết rõ anh ta đã có vợ, vậy sao cô còn ngang nhiên xông vào phá hạnh phúc gia đình người khác, không lẽ cô không tìm nổi một người đàn ông cho riêng mình sao ?

Nhất Tiêu thẹn quá hóa giận, anh ta to tiếng :

_ Cô im đi, cô không có quyền chen vào chuyện của tôi. Nể cô là bạn vợ tôi, tôi bỏ qua đó, nếu cô còn nhiều chuyện thì đừng trách..
_ Thì anh làm gì tôi chứ ? Cũng chính vì tôi là bạn vợ anh nên tôi mới phải tốn hơi nhọc sức, nếu không, có các vàng tôi cũng không thèm xía vào chuyện tồi tệ thế này đâu. Anh đừng tưởng anh ngon lành mà hăm dọa tôi. Cái lọai đàn ông như anh khác gì lòai ong, khi còn mật thì rúc đầu vào hút, khi hết mật rồi thì quay ra đốt, anh…

Biết không lại nổi cái miệng Vi Hạ, lại thêm xung quanh những người hiếu kỳ đang đông dần. Nhất Tiêu kéo vội cô gái đi, không nói lời nào nữa. Vi Hạ cũng quày qủa đi ra chỗ gửi xe.

Thuyên Lam nước mắt giàn giụa, đôi vai rung lên từng hồi. Vi Hạ vẫn chưa nguôi cơn giận :

_ Không việc gì mà Lam phải khóc vì hắn, cho hắn một trận để hắn biết thế nào là lễ độ, đừng có hiền quá mà để người ta ăn hiếp.

Lam nghẹn ngào qua dòng lệ :

_ Vô ích thôi Hạ à, để làm gì cơ chứ, mình không đáp ứng được điều anh ta mong muốn thì đành chịu thôi…
_ Anh ta mong muốn điều gì ?
_ Một đứa con trai…Thuyên Lam lại khóc nấc lên.

Vi Hạ la lên :

_ Hắn đang ở thời đại nào đây chứ ? Đến giờ phút này mà vẫn còn ra giọng trọng nam khinh nữ à ? Như vậy, hắn không hề xem vợ là một người bạn đời, một người đồng cam cộng khổ vói hắn, mà chỉ là một cái máy đẻ, một thứ dụng cụ để thực thi ý muốn của hắn, một khi không đạt dược ý muốn thì có quyền thẳng tay vứt bỏ sao ? Không được, phải yêu cầu pháp luật can thiệp, không thể để cho những lọai dàn ông đó lộng hành, muốn chà đạp, dày xéo ai cũng được.

Thuyên Lam vội níu ta Hạ nài nỉ :

_ Vi Hạ à ! Tao biết mày vì tao mà tức giận, nhưng tao xin mày đừng làm gì hết, đừng Hạ à…

Hạ trố mắt nhìn Lam :

_ Mày chấp nhận chuyện đó dễ dàng vậy sao ?
_ Tao tin có một ngày anh ấy sẽ trở về. Mày hiểu cho tao, những đứa con tao cần có cha , cho dù chúng nó là con gái nhưng cũng là con của anh ấy , anh ấy sẽ quay về mà …

Nhìn vẻ mặt đau khổ tội nghiệp của bạn, Vi Hạ thừ người ra, ngồi phịch xuống cái ghế gần đó. Cô chợt hiểu chuyện gia đình thật quan trọng với một người phụ nữ, và vì sao người đàn bà lại có thể dễ dàng tha thứ cho chồng, dù họ có phải chịu đựng nhièu thiệt thòi và đau khổ đến đâu. Và Hạ biết, không thể đem tâm trạng và hòan cảnh của mình ra ứng dụng vào người khác được. Cơn giân đã trôi đi, còn lại trong Vi Hạ lúc này là tâm trạng thương cảm và nể phục người bạn gái yếu đuối của mình. Ôm lấy bờ vai gầy guộc của bạn, Hạ buồn buồn nói :

_ Lam đã nói vậy thì thôi, Hạ không ý kiến gì nữa, Lam hãy cố gắng chờ đợi điều Lam muốn, chỉ hy vọng anh ta còn sót lại một chút lương tâm.

Thuyên Lam gạt nước mắt gật đầu :

_ Lam sẽ cố gắng, tin rắng sẽ có ngày anh ấy hiểu ra. Chỉ vì anh ấy là con trai một…

Nhìn Thuyên Lam, Vi Hạ thấy cám cảnh cho cái thân phận đàn bà, không biết đến bao giờ xã hội mới thay đổi được cái định kiến ấy.

Thiên Kiều vừa bước vào nhà liền quẳng cái ví rồi lăn ra giường khóc ngất, Nhất Tiêu cuống quýt dỗ dành :

_ Thiên Kiều, anh xin lỗi, anh xin lỗi mà, tại anh…

Thiên Kiều vùng tay Nhất Tiêu ra hét lên :

_ Anh đi đi, đi ngay đi …tôi nhục nhã quá rồi…
_ Đừng vậy mà em, anh yêu em thật lòng mà, anh chỉ có em thôi, em đừng xua đuổi anh tội nghiệp, nín đi em, nín đi mà…

Thấy dỗ bằng miệng không ăn thua, Nhất Tiêu ôm chòang qua người Thiên Kiều, và mặc cho Kiều vùng vẫy cào cấu đến xước mặt. Nhất Tiêu vẫn cố gắng chiu đựng, lát sau đuối sức, Kiều dừng lại thở hổn hển, Nhất Tiêu hôn nhẹ vào môi cô thì thầm :

_ Thiên Kiều, anh yêu em, anh yêu em sốt đời…

Lòng tự ái của đàn bà được ve vuốt, Thiên Kiêu nằm im, hơn nữa cô vừa nghe cái bào thai trong bụng mình quẫy nhẹ. Thấy Kiều đã chịu yên, Nhất Tiêu mừng rơn, quên cả cái đau bị cào, anh ta âu yếm hỏi :

_ Cưng của anh, hết giận anh rồi phải không ?

Kiều còn giả nư quay mặt đi không nói. Nhất Tiêu tìm môi cô và lần tay vào trong áo cô, buộc cô phải mở mắt ra. Nhìn thấy những vết xước trên mắt Nhất Tiêu, Kiều hốt hỏang:

_ Trời … Anh có đau không ?
_ Không, không đau, chỉ cần em không giận, không đuổi anh là được rồi.

Thiên Kiều lườm dài một cái :

_ Ông thì khéo miệng lắm. Nhưng mà em không chịu nhục như vậy một lần nữa đâu nha, anh làm sao thì làm đó.
_ Yên tâm đi, sẽ không có chuyện đó lần thứ hai đâu.

Kiều chợt lo lắng :

_ Nhưng mà vợ anh…
_ Cô ta không dám động đên một cái lông chân em đâu, anh không ly dị là may lắm rồi, biết điều còn tốt, chứ làm ẩu thì…
_ Sao nghe nói ngày xưa khó khăn lắm anh mới lấy được chị ấy.
_ Chuyện ngày xưa thì nghĩa lý gì chứ. Có thế nào đi nữa mà không sinh cho anh được thằng con trai thì cũng vứt đi.
_ À, vậy ra chỉ vì thằng con trai mà anh mới đến với em, nếu em cũng sinh con gái thì sao ?
_ Bậy nào, em khác chứ. Em trẻ trung đáng yêu, lại có trình độ, học thức, chứ đâu có nhếch nhác như cô ta. Nưng anh chắc chắn em sẽ sinh con trai mà. Đừng lo.
_ Người ta đã phải sinh nở và lo toan cho năm đứa con, thì làm sao bì với em được. Em mà thế thì cũng có khác gì đâu.
_ Thôi không nói chuyện đó nữa, mệt óc. Giờ tới chuyện mình nè ..
_ Á …anh từ từ thôi…

Nhất Tiêu tái mặt khi nghe trưởng phòng hành chính kêu lên kiểm tra ngân quỹ. Một lỗ hổng khá lớn đủ để Nhất Tiêu đếm lịch vài năm. Lổ hổng đó lâu nay biến dần thành những thứ vật dụng đắt tiền trong nhà Thiên Kiều Mồ hôi nhỏ giọt Khi Nhất Tiêu đến gần cánh cửa trưởng phòng, đôi chân như muốn trì lại. Trong ba mươi sáu chước chỉ có một chước hay. Anh ta bỗng quay người bỏ chạy thật nhanh. Tông cửa đánh rầm, Nhất Tiêu lao vào nhà gọi váng :

_ Thiên Kiều…Thiên Kiều…nguy rồi…

Chợt Nhất Tiêu đứng sững nơi phòng ngủ, Thiên Kiều đang nhìn anh ta bằng đôi mắt đờ đẫn, trong tay cô là một tờ giấy. Không có thời gian đẻ hỏi, Nhất Tiêu giật mảnh giấy đưa lên mắt. Đó là tờ giấy siêu âm, hai chữ “Con gái” đập vào đầu anh ta như một nhát búa tạ. Nhất Tiêu từ từ khụy xuống, hai tay ôm đầu bất động …

Thiên Kiều chưa kịp định thần thì ngòai cửa có tiếng bước chân nhiều người, tòan thân cô như tê liệt khi những người mặc cảnh phục đọc lệnh bắt và xốc Nhất Tiêu lên lôi đi.

_ Nguyễn Vũ Thuyên Lam.

Nghe đến tên, Thuyên Lam vội bảo các con :

_ Đến phiên mẹ con mình vào thăm ba rồi kìa.

Nhất Tiêu bàng hòang khi nhìn thấy vợ và năm đứa con gái tay xách nách mang vào thăm nuôi. Cổ họng anh ta nghẹn cứng lại, cố gắng lắm anh ta mới có thể giữ được bình tĩnh, nhưng vẫn không thể mở miệng nói được lời nào. Thuyên Lam nhỏ nhẹ :

_ Anh đừng lo lắng nhiều, yên tâm cải tạo tốt , thời gian sẽ qua mau thôi.

Nhất Tiêu cúi đầu, những giọt nước mắt đàn ông rơi xuống. Lam lại nói :

_ Em và các con luôn chờ anh trở về.

Tố Nga , cô con gái lớn gọi anh :

_ Ba ơi ! Tui con nhớ ba lắm, ba mau về với tụi con nha ba.

Ngước mắt nhìn những đứa con vô tội, Nhất Tiêu nghẹn ngào :

_ Ba xin lỗi các con…chỉ vì…

Đàm Lan

Hai Đứa Trẻ

Thằng bé đội một cái mũ ngược vành ra đằng sau, vai đeo một cái bao, tay cầm một cái móc dài đang lui cui bới trong thùng rác cạnh hông nhà con bé. Con bé đang ngồi hý hóay hộp con số đồ chơi, bất chợt quay nhìn thấy, nó vội chạy ra hét tóang :

_ Mày làm cái gì đấy ?

Thằng bé giật mình, nhưng khi nhìn thấy người vừa quát chỉ trạc tuổi thì nó không sợ hẵi mà khinh khỉnh :

_ Tao lượm đồ.

Con bé ngạc nhiên :

_ Tòan là rác vứt đi, có gì mà mày lượm ?
_ Có chứ , như cái này này…

Vừa nói nó vừa giơ lên lon sữa không mà mẹ con bé vừa vứt vào khi sáng. Con bé nhíu mày :

_ Thế mày nhặt cái ấy để làm gì ?
_ Để bán lấy tiền, cả cái này nữa này. Nó lại giơ lên một cái vỏ lon bia.
_ Những cái ấy có bán được nhiều tiền không ?
_ Cũng được mấy trăm.
_ Hay nhỉ ! Tòan là đồ vứt đi thế mà cũng bán dược tiền. Thế còn những cái gì bán được nữa ?
_ Vỏ chai bia, những cái túi lylon cả những thứ bằng nhựa nữa, nhiều lắm thấy mới nói được.

Con bé như chợt nhớ ra thứ gì, nó chạy vù vào nhà, một lúc chạy ra, tay cầm cái bô
nhựa đã cũ, chìa vào mặt thằng bé :

_ Mày có lấy cái này không ?

Thàng bé tóet miệng cười :

_ Lấy chứ, của mày ngồi ị hả ?
_ Ừ , nhưng mà tao lớn rồi, tao không ngồi nữa. Con bé cũng cười
_ Thôi tao đi nha.
_ Mai mày lại đến nhé, tao xem có cái gì, tao cho mày.
_ Ừ

Con bé tần ngần nhìn theo thằng bé vừa đi vừa bỏ cái bô vào cái bao cũng bẩn thỉu như bộ quần áo nó đang mặc trên người.

Thằng bé vừa lấp ló bên trụ cổng, con bé đã hớn hở chạy ra, nó đưa cho thằng bé cá một túi lylon lớn đựng đầy những thứ đồ chơi bằng nhựa, cùng những chiếc vỏ chai mà mẹ nó vứt trong góc bếp từ lâu. Thằng bé vui mừng hỏi :

_ Sao mày có nhiều thế ?
_ Tao tìm được hôm từ qua cơ. Mày vào đây chơi với tao đi.
_ Cổng khóa thế này làm sao tao vào được ?

Con bé nhìn quanh rồi reo lên :

_ A, có một chỗ này, mày chui vào dược không ?

Thằng bé gật đầu, nhưng vừa vạch chỗ chân rào ra, nó chợt dừng lại :

_ Thôi tao không vào đâu.
_ Sao thế ?
_ Sợ bố mẹ mày lắm.
_ Bố mẹ tao đi làm hết rồi, đến trưa mới về cơ.

Thăng bé nghe vậy thì chui tót ngay vào. Nó bỏ cái bao xuống, ngơ ngác nhìn quanh vẻ thèm muốn, nó chép miệng :

_ Nhà mày đẹp quá !
_ Thế nhà mày không đẹp à ?
_ Tao đâu có nhà.
_Thế mày ở đâu ?
_ Ở cửa rạp chiếu phim ấy. Nhưng mà tới chừng người ta hết chiếu phim mới có chỗ ngủ – Giọng thằng bé bỗng vui hơn – Nhưng mà tối nào tao cũng được xem phim không mất tiền.
_ Không mua vé làm sao vào được ?
_ Chú bảo vệ dắt tao vào.
_ Sao bố mà không mua nhà cho mày ?
_ Tao không có bố, tao chỉ có mẹ thôi.
_ Thế mẹ mày có đi làm không ?
_ Không, mẹ tao đi bán vé số đến tối mới về. Thôi tao đi đây.
_ Mai mày lại đến chơi với tao nhá.
_ Ừ, mai tao lại đến.

Con bé bẻ đôi chiếc bánh mì đưa cho thằng bé một nửa, nói :

_ Mày ăn đi, mẹ tao cho tao, tao để dành chờ mày đó.

Thằng bé cầm ngay nửa bánh cắn một miếng to, nhai nhồm nhòam rồi tấm tắc :

_ Bánh ngon quá, sao mày không ăn đi ?
_ Tao uống sữa rồi nên không đói, mày ăn nữa không ?

Thằng bé đã nhanh chóng ngốn hết phần bánh của mình, nghe bạn hỏi, nó gãi đầu ậm ự …

_ Tao…tao…
_ Mày còn đói chừ gì, mày ăn hết đi này.
_ Nhưng tao ăn hết, mày đói thì sao ?
_ Tao còn cả hộp bánh quy trong nhà kia.

Thằng bé chặc lưỡi :

_ Mày sướng quá.

Bỗng có tiếng xe máy rù đến, con bé hốt hoảng :

_ Chết ! Bố tao về…

Thằng bé tái mặt chạy vội ra chỗ chân rào, nhưng không kịp, tiếng xe đã dừng trước cổng cùng tiếng quát :

_ Đứa nào đấy ?

Hai đứa trẻ run lên vì sợ. Người đàn ông xô cổng đánh rầm đi vào, túm lấy cổ áo thằng bé gằn giọng :

_ Mày vào đây làm gì ? Muốn ăn cắp hả ?

Thằng bé líu cả lưỡi :

_ Cháu…cháu không…
_ Đi ngay, không được bén mảng vào đây nữa nghe chưa ?

Ông ta buông tay, thằng bé chúi nhủi, vội gượng dậy chạy ù ra cổng. Ông bố quay sang nhìn con gái đang nước mắt lưng tròng, hét :

_ Ai cho mày đem những đứa đấy vào nhà hả ? Nó ăn cắp hết thì sao ? Không được chơi với tụi “ khố rách áo ôm “ đó nghe chưa ?

Con bé bị bố nó kéo vào nhà mà nó cứ ngóai mặt về hướng thằng bé vừa chạy. Nó chợt òa khóc không phải vì bị bố mắng.

Con bé ngồi bên cửa sổ, mắt cứ đăm đăm dõi ra đường. Đã nhiều ngày rồi không thấy thằng bé đến, con bé buồn hẳn đi. Nó không hiểu sao bố nó lại gọi thằng bé là khô rách áo ôm? Nó mong thằng bé đến để hỏi. Nhưng chờ mãi, chắc thằng bé sợ bố nó lắm rồi nên không dám đến nữa. Bỗng con bé nhổm dậy, ai như thằng bé thì phải. Đúng rồi, cái dáng loắt choắt với cái bao kia thì nó không lầm được. Con bé giơ tay vẫy rồi rít :

_ Mày ơi …lượm đồ ơi !

Thằng bé đã nghe thấy tiếng gọi, nhưng nó đứng xa xa khẽ lắc đầu. Con bé cuống quýt :

_ Mày đừng sợ, bố tao đi rồi. Mày vào đây với tao đi.
_ Thôi tao không vào nữa đâu, nhỡ bố mày về bố mày đánh chết tao.
_ Thế tao chui ra với mày nhá ?
_ Mày chui ra bẩn quần áo đấy.
_ Bẩn, chốc thay bộ khác.

Dứt câu thì con bé đã chui ra đến ngòai. Nó kéo bạn đến dưới gốc cây phượng, ngồi xuống trong bóng mát rồi hỏi :

_ Mày tên là “ khố rách áo ôm “ à ?
_ Không. Tao tên Lượm mà. Sao mày lại hỏi thế ?
_ Tao nghe bố tao nói thế thì tao hỏi mày vậy thôi.
_ Chắc bố mày thấy áo tao rách thì gọi là “ áo rách “ chứ gì. Còn mày tên gì ?
_ Tao tên là Thúy Hoa . Thôi, tụi mình chơi cái gì đi.
_ Mày biết chơi bắn bi không ?
_ Không. À , chơi dạy học đi. Tao làm cô giáo, mày làm học trò, chịu không ?

Thằng bé cười thật tươi, gật đầu lia lịa :

_ Ừ tao thích học lắm đó. Nhưng mà có giấy có bút đâu ?
_ Viết ra đất cũng được.
_ Ừ, để tao di kiếm cái que đã nha.

Giây lát, hai đứa trẻ như nằm bò ra đất. Con bé lanh chanh :

_ Chữ a mày viết sai rồi, viết thế này cơ …thế …thế…
_ Tao viết được rồi, mày dạy chữ khác đi.
_ Đây là chữ b nhé, viết thế này này…đó…đó , thấy chưa ?
_ Vầy…vầy…đúng không ?
_ Đúng rồi đó, học thêm chữ nữa nhá ?…Ừ , nữa…

Thằng bé đến với vài vết xước trên mặt, con bé lo lắng :

_ Mày bị làm sao vậy ?
_ Hôm qua tao đánh nhau với thằng Còm, bị nó cào đó.
_ Mày đừng đi đánh nhau nữa, nhỡ nó đánh chết mày thì sao ?
_ Phải bon chen mới lượm dược đồ chứ.
_ “ Bon chen “ là sao ?
_ Tao không biết, chỉ nghe mẹ tao nói muốn sống thì phải bon chen. Mà không có tiền thì làm sao sống, nên tao phải đánh nhau thôi.
_ Thế đánh nhau là bon chen à ?

Thằng bé không biết trả lời sao bèn ừ đại. Con bé không nói gì, nghĩ ngợi một chút rồi chui qua chân rào vào nhà. Một lúc sau chui ra với một bình hoa bằng đồng rất đẹp, nhưng bám đầy bụi. Nó đưa cho bạn, nói :

_ Thôi hôm nay mày đừng đi bon chen nữa, đem bán cái này là có tiền rồi.

Thằng bé nhìn cái bình rồi lắc đầu :

_ Thôi, bố mẹ mày biết thì đánh tao chết.
_ Không biết đâu mà, tao thấy cái bình này bỏ trên nóc tủ lâu rồi, đâu có làm gì đến đâu. Mày cứ lấy đi mà.

Rồi không đợi thằng bé ưng thuận, con bé kéo cái bao ra bỏ chiếc bình vào.

Con bé run bần bật khi bố nó la ầm ĩ :

_ Mày đem đi đâu…cho ai…nói mau…Trời ơi trời ! Cái bình cổ của tôi, bao nhiêu là tiền. Có phải mày lại cho thằng ăn cắp ấy vào nhà không hả ? Hừ …tao phải đi tìm nó ngay…
_ Không…không mà bố….

Con bé thét lạc cả giọng, mẹ nó dỗ dành :

_ Con nói đi, có phải con cho nó không ? Hay nó vào nhà ăn cắp ?
_ Không, bạn ấy không ăn cắp mà…

Bố nó lại hét tóang lên :

_ Không ăn cắp à ? Bạn bè à ? Con tao không có bạn bè cái thứ ấy. Được rồi, mày không nói, tao cũng di tìm cho bằng được nó, nếu không tao sẽ cho mày một trận nên thân…

Thằng bé chợt hiện ra giữa cửa, giọng nó đầy nước mắt nhưng rắn rỏi

_ Bác không phải đi tìm cháu, cháu đem trả bác đây, nhưng mà cháu không có ăn cắp…

Nói xong, nó đặt cái bình xuống đất bỏ chạy một mạch. Bố con bé vồ lấy cái bình, quay ra tát con :

_ Mày thấy chưa ? Còn chối nữa thôi.

Mẹ con bé khẽ gắt :

_ Anh này, sao còn đánh con chứ ?

Con bé ngây người nhìn theo thằng bé quên cả khóc.

_ Sao mày lại đem trả lại cái bình ấy ?
_ Mẹ tao nói không được lợi dụng bạn bè, tao mà không đem trả thì mày ăn no đòn rồi.

Con bé im lặng một chốc, rồi như chợt nhớ ra chuyện gì đó, nó kêu lên

_ A, chủ nhật này lớp tao có liên hoan, mày đến trường với tao đi. Hôm đó có nhiều bánh kẹo lắm, tao lấy cho mày ăn, chịu không ?

Thằng bé lắc đầu quầy quậy :

_ Thôi thôi, tao không đến đâu.
_ Sao vậy ? Hôm đó tao cũng có múa nữa, mày đến xem tao múa.
_ Nhưng mà tao không có đồ đẹp để mặc, cô giáo không cho tao vào đâu.
_ Không sao đâu. Cô giáo tao hiền lắm. tao sẽ xin phép cô cho mày vào.
_ Lỡ xin không được thì sao ?

Con bé nghĩ ngợi một chút rồi quả quyết :

_ Được mà, nếu không được thì mày đứng ngòai cửa sổ, tao đưa bánh kẹo ra cho mày ăn, mày đi nhé.

Con bé xúng xính trong chiếc váy đầm màu hồng, hai cái nơ đỏ trên đầu làm nó xinh hẳn lên. Nó hết nhìn cái bàn dầy bánh kẹo lại ngóng ra ngoài cửa lớp. Cô giáo nó gõ cái thước lên bảng :

_ Các con trật tự đẻ cô còn bắt đầu chương trình văn nghệ chứ.

Con bé bỗng tươi nét mặt, nó chạy ra cửa ríu rít :

_ Tao chờ mày nãy giờ, cứ sợ mày không đến. Mày vào đây đi.

Thằng bé đứng nép vào bên cửa lớp lắc đầu :

_ Thôi, tao đứng đâ được rồi, tao không vào đâu.
_ Vào đi mà, tao sắp múa rồi…
_ Thì tao đứng đây xem cũng được mà…
_ Có chuyện gì đó hả Thúy Hoa ?

Nghe cô giáo hỏi, con bé vội khoanh tay :

_ Thưa cô, con xin phép cô cho bạn con vào lớp ạ.
_ Bạn con ?
_ Dạ , bạn con hay đi lượm đồ đó cô.

Cô giáo bỗng hiểu ra, cô khẽ gật dầu. Con bé mừng quýnh nắm tay thằng bé lôi vào. Thằng bé ngượng ngịu di theo. Những đứa trẻ khác òa lên cười . Con bé đanh đá :

_ Chúng mày không được chọc nó, nó là bạn tao.

Cô giáo mỉm cười nói với cả lớp :

_ Các con im lặng, hôm nay lớp ta có thêm một bạn mới, các con vỗ tay chúc mừng nào.

Tiếng vỗ tay rào rào vang lên, con bé sung sướng kéo thằng bé vào ngồi cùng bàn với mình.

Đàm Lan

Chiếc bánh chưng

Mùng bốn tết, cả nhà đang ngồi quanh chiếc bàn ăn. Bà mẹ gắp ào chén con gái một miếng bánh chưng, cô bé vùng vằng :

_ Con đã ớn quá rồi mà mẹ cứ bắt con ăn mãi.
_ Này, lớn thêm một tuổi nữa rồi đấy nhá, nhõng nhẽo không sợ người ta cười cho à ?

Nhìn miếng bánh với vẻ chán chường, cô bé còn đang lưỡng lự thì ngòai cửa chợt xuất hiện một bà già ăn xin, tay dắt theo một đứa bé khỏang 4, 5 tuổi lò dò bước vào, cất giọng van xin :

_ Xin các ông các bà làm phúc cho bà cháu tôi đồng lẻ sống qua ngày …xin các ông các bà…
_ Thôi đi đi, gớm, mới đầu năm đã vào quấy rồi.

Ông chủ nhà xua tay nói. Đứa con trai ngồi gần đấy, thấy đứa trẻ tội nghiệp thì móc túi lấy ra tờ tiền lẻ bỏ vào cái nón rách của bà già. Bà già cúi đầu cảm ơn, nhưng đáng lẽ bà đi ra ngay thì bà lại đứng lại nhìn sựng lên bàn ăn. Miếng bánh chưng đập vào mắt bà. Đôi mắt hấp hem lộ rõ vẻ thèm muốn. Bà già ngập ngừng, do dự, nhìn lại đứa cháu đang bấu vào gấu áo, bà thu hết can đảm nói :

_ Cho tôi …xin một miếng bánh chưng, có được không ạ ?

Bà mẹ gắt tóang lên :

_ Cái bà này hay quá nhỉ, đã cho tiền rồi còn lải nhải gì nữa.

Bà già cúi mặt, lủi thủi bước đi, nắm tay đứa cháu đang cố ngoái lại nhìn miếng bánh chưng với vẻ thèm thuồng, nó nhệu nhạo :

_ Bà ơi ! Cháu đói…

Bà nó đưa tay quệt nước mắt, khẽ nói :

_ Ráng đi con, xin thêm được vài đồng nữa rồi bà mua bánh cho con ăn nhá.

Thằng bé lẽo đẽo di theo, tay vẫn bíu lấy cái gấu áo vá víu của bà nó.

Trong bàn ăn, cô bé buông đôi đũa xuống đứng dậy. Bà mẹ sửng sốt :

_ Sao chưa ăn đã đứng dậy rồi ?

Cô bé trả lời gọn lỏn :

_ Con không muốn ăn nữa.

Bà mẹ bực tức :

_ Người ta còn không có mà ăn, đây thừa mứa thế này thì không ăn

Cô bé nhìn vào mắt mẹ, hỏi gặng :

_ Mình thừa mứa thế sao mẹ không cho người ta được một miếng ?
_ Mày….

Cô bé cầm chiếc bánh chưng đi vòng hết phố nọ qua phố kia, đôi mắt dõi vào từng ngóc ngách các vỉa hè, cố tìm cho ra bà cụ già bà đứa trẻ hôm qua. Mồ hôi tuôn dài trên gương mặt ửng hồng vì nắng. Lần đầu tiên trong đời, cô bé mới thấy hết được ý nghĩa của chiếc bánh chưng trong ngày tết. Trước đây cô bé từng nghe người lớn nói :

Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ
Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh

Và năm nào mẹ cũng gói bánh chưng, vừa gói vừa nói với các con đang quây quần chung quanh :

_ Tết mà không có cái bánh chưng thì không ra ngày tết.

Vậy mà có những người không có thịt mỡ, cũng chẳng dưa hành. Cây nêu tràng pháo lại càng xa vời hơn nữa, và không có cả đến một miếng bánh chưng, thế thì còn đâu là ngày tết. Hình ảnh còm cõi, nhẫn nhục và thiểu não của hai bà cháu ăn mày, khiến cô bé cảm thấy như chính mình có tội. Cái tội bất công của cộng đồng nhân lọai. Và chính điều đó đã thôi thúc cô bé, buộc mình phải tìm cho được họ, để được đặt vào tay bà lão ấy chiếc bánh chưng với một lời xin lỗi. Nhưng chân thì đã mỏi rã ra rồi, sức nóng của trời nắng chang chang khiến cô bé cảm thấy rất mệt và khát khô cổ. Nhưng cô bé vẫn đi, cô vẫn hy vọng là sẽ tìm thấy. Đến một ngã tư, vừa quẹo qua đầu phố, cô bé thấy ngay một đám đông vây quanh sự việc gì đó. Tò mò, cô bé cũng ghé vào xem. Bỗng cô bé kêu lên một tiếng :

_ Trời…

Trên nền đất, trước hiên của một ngôi nhà đóng kín cửa, bà lão ăn mày nằm co quắp, hai tay ôm bụng trong tư thế gập người. Bên cạnh bà là đứa trẻ đang lê lết với tiếng khóc kêu khàn đục :

_ Bà ơi…ch..áu…đ…ói…

Như vô thức, cô bé quỳ xuống trước mặt bà lão đã lìa cõi thế ấy, đặt trước bà cái bánh chưng, và vẫn như vô thức, cô cầm một nén nhang đốt sẵn ở đó cắm vào chiếc bánh, đôi môi run rẩy mấp máy, cô bé bỗng bật khóc và vụt bỏ chạy như bị ma đuổi. Nén nhang trên chiếc bánh vẫn đều đều nhả từng sợi khói mỏng…

Đàm Lan

Những ngày cuối năm

Những ngày cuối năm
Người ta lật bật trên từng đốt ngón tay, ngỡ ngàng những tờ lịch
Chiếc kim đồng hồ như hối hả hơn bao giờ hết
Những con đường mù mịt từng vốc bụi ngược xuôi tất tả
Những ngày cuối năm
Vồi vội đến, vồi vội đi, vồi vội đuổi theo từng nấc thời gian đang ngắn lại
Cứ như ngày mai tất cả sẽ không còn trong tay nữa
Cứ như tất cả không còn nữa hôm nay và cả hôm qua
Lẽ tất nhiên là chẳng thể lập lại cho dù đẹp đẽ hay xấu xa nhất
Nhưng mỗi người như cõng tất tật trên lưng triệu triệu đã qua và cả triệu triệu sẽ đến.
Những ngày cuối năm
Lật bật những bước nhảy
Lật bật những tồn tại và cả những không tồn tại
Người ta vẫn luôn loay hoay với những bước nhảy
Cho dù đó là những bước nhảy điềm tĩnh nhất
Điềm tĩnh như điệu Valso, slow trong căn phòng nhè nhẹ những chùm đèn
Nhưng vẫn là những bước nhảy
Chiếc kim giây có thể gọi là khoảnh khắc chậm nhất trong chiếc đồng hồ
Thế mà nó cũng lật bật nhảy
Chẳng ai có thể thoát khỏi những lật bật nhảy như không thể thoát khỏi cái ngục của chính mình.
Cho dù cửa ngục không hề đóng
Cái ngục ấy như càng hẹp hơn, tối hơn vào những ngày cuối năm.
Khi người ta nhìn rõ nhất sự dồn đuổi của thời gian
Khi người ta những muốn xếp cất đi bao thứ đồ cổ, gãy vỡ hoặc mốc meo
Nhưng lại vụng về làm đổ tóe ra khắp nhà
Để rồi tỉ mẩn ngồi nhặt lại
Và tỉ mẩn gói gém vào chiếc bao da những giấc mơ ngày cũ
Những ngày cuối năm
Dồn tức trong từng hơi thở
Những ánh mắt chong lên
Những khóe môi chong lên
Lật bật xòe một que diêm
Chập chờn nín thở
Chập chờn mộng mị trong đốm lửa ngẩn ngơ…phút giao mùa.

Đàm Lan

Ba Đào

Ngôi nhà tôi cần tìm nằm sâu trong một ngõ nhỏ, hai bên đường mướt xanh những tán lá, mùi hương thoang thoảng của hoa và quả chín như ướp vào mũi, cho tôi một cảm giác thật dễ chịu, một cảm giác nhẹ nhàng thư thái. Một khoảng không gian bình yên, tĩnh lặng, tách biệt khỏi khu đô thị ồn ào náo nhiệt tiếng xe cộ gần như suốt ngày đêm chỉ độ mươi cây số là cùng. Phải chăng vì thế mà Trọng Đình chọn làm chốn lui về ? Một cái tin bất ngờ gây nhiều tranh cãi trong giới anh em “bán chữ” chúng tôi. Một cặp từ vừa có tính khôi hài vừa có tính tự trào mà vui miệng chúng tôi tự gán cho cái nghiệp của mình. Có người cho là châm biếm, mỉa mai, cũng được, có sao đâu khi một vấn đề có thể nhìn từ nhiều góc độ, cũng như chuyện của anh Trọng Đình vậy. Những thông tin từ nhiều phía không làm tôi bận tâm là mấy, vì thừa hiểu tính hành lang của nó, điều chủ yếu là nguyên do của những thông tin. Trọng Đình là bậc đàn anh của lớp trẻ chúng tôi, nều muốn tôn xưng hơn nữa thì phải gọi anh là “Thầy”, nhưng anh không thích danh xưng này, nghe vừa xa cách vừa kiêu mạn. Vốn theo đuổi cái nghiệp gian nan này từ nhỏ, anh đã phải trải qua không biết bao là trở ngại. Ai cũng biết, nghệ sĩ là người chỉ muốn sống cho cái đẹp, chỉ muốn góp hết sức mình cho những giá trị tinh thần của cuộc sống, và chính vì thế gần như đối lập hoàn toàn với kinh tế, mặc dầu vẫn luôn phải phụ thuộc vào nó. Cái nghiệp văn chương lại là thứ đeo đẳng bám riết như nợ nần, người cầm bút cứ muốn trải hết lòng mình ra giấy, bởi cuộc sống chung quanh luôn có những điều trăn trở. Đó là tâm tư của những người cầm bút chân chính. Trọng Đình là một người như thế. Văn và báo chiếm cả hai tay, cuộc sống gia đình không mấy khi dư dả, nhưng nếu ai bảo đổi cây bút để lấy một thứ có giá trị vật chất thì không bao giờ. Anh thường nói “Văn chương là chiếc cầu nối tình người. Chúng ta đem rao bán cái nhân tình, thì chúng ta phải biết biểu thị cái nhân tình của chính chúng ta trước đã. Đừng có viết một đàng, xử sự một nẻo. Tất cả sẽ chỉ là sự vô nghĩa, sáo rỗng khi bản thân chúng ta không là một thực nghiệm. Viết – Trước hết là Sống đã”. Đại loại là những lời rất tâm rất tình của anh mỗi khi có dịp trò chuyện với chúng tôi. Một vài tay trong số chúng tôi có được chút tên tuổi ngày nay là cũng nhờ công dìu dắt của anh. Và quả thật, anh không hề có sự mưu cầu hay tư lợi những cái được cho mình. Dù lớn hay nhỏ, anh đều muốn có sự minh bạch, thẳng thắn, vì thế mà người ưa anh cũng nhiều, người ghét anh cũng lắm. Chẳng sao cả, ở đời chuyện yêu ghét là thường tình, chỉ cần mình không thẹn với lương tâm là đủ. Vậy đó, thế mà không hiểu sao, sau một chuyến công tác dài ngày ở Hà Nội về, tôi nghe nói anh tuyên bố gác bút. Rõ là một điều khó tin, nếu không phải là thật , thì ai ? và vì lý do gì mà tung ra cái tin ấy ? Còn nếu là thật, thì phải có chuyện gì ghê gớm nghiêm trọng lắm xảy ra, anh mới có một động thái gay gắt như vây. Bởi nếu phải từ bỏ một niềm đam mê đã thấm lậm vào tận máu thịt, thì chẳng khác nào người ta phải từ bỏ cuộc sống của mình.

Muốn rõ đầu đuôi, chỉ có một cách tìm gặp anh, xem anh có dốc bầu tâm sự. Tôi lại càng nghĩ ngợi hơn nữa khi hỏi toà soạn nơi anh làm việc, thì nghe nói anh vắng mặt cả nửa tháng nay rồi. Đến chỗ nhà anh vẫn ở thì họ bảo anh đã dọn đi. Chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra cả. Tìm hỏi lung tung, cuối cùng tôi nghe được, hình như gia đình anh chuyển về khu này. Hình như cũng được, ít ra cũng có một mấu chốt. Hỏi thăm mấy người tôi mới đến trước ngôi nhà nho nhỏ này. Gọi là nho nhỏ vì nó lọt thỏm giữa mấy cái nhà xây cao ráo đẹp đẽ bên cạnh. Một ngôi nhà ván, lợp tôn, loại nhà phổ biến của những người có thu nhập thấp. Không biết có phải…

Còn đang nghiêng ngó, tôi chợt giật mình vì một tiếng sủa oăng oắc, chú khuyển bé mình mà lớn họng, dường như chú muốn tỏ rõ cái oai phong của chủ nhà, bốn chân choãi ra lấy thế, cái mõm cứ chõ thẳng vào mặt khách chả biết lịch sự là gì. Tôi bật cười, con vật cũng biết ra trò khẩu khí nữa là. Thoáng thấy bóng người đi ra, tôi reo thầm trong cổ họng “Đúng rồi” Còn lẫn vào đâu được cái dáng ôm ốm, ngăm ngăm cao vừa phải. Anh chợt cười rộng miệng khi nhận ra tôi :

_ A , Phố hả ? Về bao giờ thế ?
_ Em về mấy ngày rồi, hỏi thăm mãi mới tìm được anh ở đây.
_ Ừ anh mới chuyển về đây, còn nhiều anh em chưa biết. Vào đi, sao chuyến đi gặt hái được nhiều chứ ?
_ Dạ cũng gọi là có cái để bày mâm dọn chén.
_ Chà, ghê nhỉ. Chú đi cũng cả tháng đấy nhỉ ?
_ Vâng, hơn mấy ngày anh ạ.

Tôi theo chân anh vào nhà, gian nhà không bao lớn, một phòng khách, một phòng ngủ và bếp, nhưng trông gọn ghẽ, giản dị. Anh chỉ bộ bàn ghế mây :

_ Ngồi đấy đi, đợi anh một tí. Lương ơi, đi mua cho bố cút rượu đi con.
_ Thôi anh ạ, em có đem về cho anh chai Lệ Mật đây.
_ Thứ đó để uống lúc khác, bây giờ uống rượu nút lá chuối khô thú hơn.

Nghĩa là cuộc rượu chiều nay ít nhất cũng kéo dài đến tối, không sao , đó lại là điều tôi đang muốn. Anh đi xuống bếp, tôi ngồi lại ngắm quanh. Trên hai vách tường đối diện nhau là hai bức tranh cũng có sắc độ tương phản nhưng trông lại rất hòa hợp. Một là cảnh một dãy núi cao với những lô xô bóng cây to rậm rạp, điểm thêm những dáng chim đang sải cánh, một là giữa đại dương mênh mông, một con tàu với cột khói to phăm phăm rẽ sóng, lác đác trong khối màu xanh ngăn ngắt là lấm chấm những hình đầu cá, đuôi cá. Cả hai bức tranh đều biểu thị một sự mạnh mẽ, hùng vĩ và khoáng đạt. Thiên nhiên luôn đem đến cho con người những cảm giác có ích. Hẳn bất kỳ ai đứng trước khung cảnh này cũng đều dậy lên trong mình một xúc cảm mạnh mẽ vững chãi.

Những đồ vật khác trong gian phòng đều được kê xếp gọn ghẽ hợp lý, chừa ra một khoảng không gian đủ để tạo được một cảm giác hít thở nhẹ nhõm.

Anh đi lên với cái khay trên tay, hai cái ly nhỏ, hai đôi đũa, một cái đĩa và một chén con. Thằng bé Lương cũng vừa về tới, tôi đứng lên đón những thứ mà hai bố con đang mang đến. Anh đổ ra đĩa gói gỏi mít, và túi nước chấm ra cái chén con. Vừa làm anh vừa nói :

_ Cao lương mỹ vị ngon đến thế nào thì mình không biết, chứ tớ là tớ mê những món ăn dân dã này nhất. Vừa hợp khẩu vị, vừa hợp cả túi mình.
_ Anh không thấy khối món dân dã giờ trở thành đặc sản cao cấp ở những nhà hàng đó sao. Dân dã nhưng nó mang đậm phong vị người mình, thực ra miếng ngon đâu ở chỗ đắt tiền, chỉ là khi ta ăn ta cảm thấy nó ngon, vì nó hợp với khẩu vị mình, chứ có đắt mấy mà mình không cảm thấy ngon thì cũng bằng vô nhghĩa.
_ Ừ, chú nói phải. Nhưng có một điều thật vô lý là, đôi khi dù người ta không cảm thấy ngon, nhưng cũng bỏ hàng đống tiền ra mà mua nó, rồi cuối cùng đổ tháo cả đi.
_ Đó đâu phải là người ta mua cho mình một món ăn, họ đang mua một ý đồ , một mục đích khác đó chứ. Và khi đổ đi thì họ cũng chẳng biết tiếc đâu, bởi vì thứ nhất là họ không phải mua nó bằng chính đồng tiền mồ hôi nuớc mắt, thứ hai là khi họ đã đạt được điều họ muốn qua lối dẫn của nó thì coi như nó đã hoàn thành nhiệm vụ rồi, tiếc làm chi cho hao ca lo.

Anh cười hà hà :

_ Dạo này chú mày cũng miệng lưỡi ghê nhỉ.
_ Người ta chỉ đi có một ngày đàng, đã có thể học được cả sàng khôn, huống là em đi ngược đi xuôi quanh năm suốt tháng lại không nhét được tí gì vào cái hộp sọ này thì chết dấp đi cho rồi.
_ Nào nâng ly cạn cho một buổi chiều lý thú, nào…

Chạm nhẹ hai cái ly, tôi nhấp một ngụm, ngậm ngậm một chút ở đầu lưỡi để nghe vị cay nồng, thấm đậm lan dần xuống cổ, làm thêm ngụm nữa, hết một ly, tôi nghe nóng ra hết cả người, cảm giác bao mạch máu mình đang giãn nở và tuần hoàn. Tôi khà một tiếng khoan khoái :

_ Đúng là “Cố sanh vi đắc” (Thực chất vẫn tốt hơn)
_ Anh đã nói mà, ba cái rượu đóng chai vớ vẩn sao qua được thứ này. Nhà này họ nấu rượu mấy đời rồi, thuần gạo, không pha phách gì cả. Lúc đầu nghe giới thiệu, anh chưa tin, sau uống thử, quả đúng thế nên nghiện luôn.
_ Những nơi sản xuất nhỏ lẻ mà giữ được uy tín lâu dài vậy là rất hiếm, nói không phải vơ cả chứ nhiều người chỉ đầu voi đuôi chuột, làm gì cũng chỉ được lúc đầu, có tiếng rồi lại ham lãi lớn đâm làm ẩu.
_ Hạng người ấy là hạng nông nổi, ăn xổi ở thì, bất kỳ một hoạt động nào trong xã hội, nếu muốn tồn tại lâu dài đều phải cần có uy tín. Làm mất uy tín cũng có nghĩa là tự hại chính mình. Lại uổng cả bao công sức gây dựng.
_ Đáng buồn là ở chỗ thường có rất nhiều người chỉ nghĩ đến cái lợi nhất thời, có thôi thì cũng đã vơ đẫy một mớ rồi.
_ Chính những ý nghĩ hạn hẹp ấy mà nhiều khi ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả một cộng đồng. Hiện nay đất nước đang đẩy mạnh tiến trình hội nhập, chỉ cần một thành phần nào đó không biết giữ chữ tín là có thể làm chậm bước tiến của cả dân tộc.
_ Mình nói thế, một số người cứ cho là mình đao to búa lớn, thổi phồng vấn đề, chứ họ đâu có nghĩ mọi sự đều bắt nguồn từ những nhỏ nhặt nhất. À mà thôi, bây giờ không nói chuyện thiên hạ nữa, nói chuyện mình đi anh.

Tôi đột ngột chuyển đề tài khi chợt nhớ ra mục đích chính của mình. Anh gắp một gắp gỏi vào bát tôi rồi cười khà :

_ Thì cứ từ từ đã, có người rồi khắc có ta, từ chuyện thiên hạ đến chuyện nhà có xa xôi gì.
_ Nghe bọn họ nói đông tây lung tung cả, em sốt ruột chẳng biết thực hư ra sao. Anh cho em biết đi, chuyện xảy ra thế nào.
Anh cười kiểu không tròn vành môi :
_ Mình thấp cơ kém cánh, không đủ tài đối chọi với thiên hạ thì lo tìm đường tìm nẻo mà cuốn xéo đi chứ sao.
_ Này cái giọng mát mẻ, thẽ thọt như dao giấu lưỡi ở đâu ra đấy, đem đổi kiểu “xung hổ xổ toẹt” lấy nó à ?
_ Ngẫm mới thấy mình dại, vô cùng dại khi cứ mang phơi hết ruột ra. đã chẳng lấy lòng được ông to bà lớn nào lại dễ bị ăn đòn, cứ thơn thớt mà ăn người lại hóa hay.
_ Anh tưởng muốn mà được à, cha mẹ sinh ra cái thân ta, ông trời ghép cho ta cái tính cách, có hay có dở thì cũng chết rứa rồi, thay mô được . Mà thế mới là mình chứ.
_ Nhưng người ta khôn nên biết liệu thế mà đi với ma với bụt. Mình thì chẳng biết quẹo cua thế nào, cứ thẳng thừng thừng mà bước, có khi đâm sầm vào đá rồi mới biết đau.
_ Ở đời biết thế nào là khôn là dại hở anh ? Nhiều khi cứ tưởng mình khôn lắm, đến chừng cái trí khôn nó đột nhiên thức giấc mới biết mình đã từng ngu ngốc đến thế nào. Mà anh coi em là ma hay bụt, sao lại nói cái giọng ấy ?
_ Cái loại như chú mày mới là đáng sợ đấy “Rành rành thì ra bụt, thậm thụt lại ra ma”

Tôi bật cười, biết anh đang mượn tôi để ám chỉ ai đấy :

_ Ừ thôi, bụt bụt ma ma gì cũng được, anh kể tiếp đi.

Trọng Đình sửa lại thế ngồi, nét mặt anh nghiêm hẳn lại :

_ Anh hỏi chú, nếu để được tồn tại mà phải bẻ cong ngòi nút, chú có làm được không ?
_ Không, dứt khoát là không ? Thà bỏ bút, chứ không bẻ bút.
Tôi nói ngay, anh gật gù rồi tiếp :

_ Vừa rồi anh có làm cái phóng sự, phóng sự này đã ngốn rất nhiều thời gian truy tìm tư liệu của anh , mà mức độ thì không thể xem nhẹ. Nó lại đụng chạm đến một số tai mặt. Thế nhưng nó được lệnh đình in, với lý do lấp lửng “Có đôi chỗ cần xem lại”. Lúc đầu anh chưa nghĩ là nó có vấn đề, sau nhận được gợi ý là nên sửa sang lại một chút, mà những điểm phải sửa lại là những chi tiết then chốt của sự vụ. Anh nhất quyết không chịu. Ngay sau đó, nhận được vài cú phôn hăm dọa, đồng thời hứa hẹn một con số đáng kể. Đương nhiên những chiêu thức đó không có tác dụng với anh . Cuối cùng, cũng có kẻ ra mặt lăm le một cái mũ trên đầu.Còn lạ gì tiếng Việt mình phong phú và giàu có, một chữ hai ba nghĩa, hoặc hai ba chữ một nghĩa, khi đã cố tình thì đánh lệch ý chính của nó đi chẳng khó khăn gì. Tất nhiên là anh phải phản ứng, chúng nhân đó ghép anh vào thế, hòng gây sức ép để ỉm chuyện kia đi. Cậy thế cậy quyền, đập bàn vỗ ghế, Đáng nói nhất là trong đó có những tên tuổi xưa nay vẫn tự cho mình là dân trí thức. Thế mà chẳng phân biệt được đúng sai thế nào.
_ Anh à, trí thức cũng năm bảy đường trí thức, có thứ trí thức vay, văn hóa mượn, bằng cấp mua, đâu cứ phải dán cái mác trí thức vào là đã thành người hiểu biết đâu. Anh có lạ gì cái loại ấy.

_ Đúng chẳng lạ gì, nhưng nó lại có cơ hội trèo lên đầu lên cổ mình mới ức chứ. Anh cũng chẳng chịu thua đâu, khi cái phóng sự ấy chình ình trên mặt một tờ báo khác, thì cũng là lúc anh nhận quyết định thôi việc. Thừa biết đó là việc sẽ đến, anh cũng chẳng tiếc nuối gì một nơi không thuộc về mình. Muốn thì chẳng thiếu gì cách. Chứ vì miếng sống mà phải khom lưng cho bọn làm đủ cách để có được “ghế trên ngồi tót…” rồi ra “sỗ sàng” với mình thì không được.

Đến đây thì tôi đã hiểu tính chất của câu chuyện là gì. Buồn cho cái lề thói người đời, sao họ lắm thủ đoạn để mưu cầu lợi lộc, để che giấu bưng bít những xấu xa bỉ ổi của mình thế nhỉ ?

_ Đó là một vấn nạn không chỉ ở một góc một khóm nào anh ạ, anh thấy không,cứ vụ nào đưa ra tòa là toàn bao nhiêu tỷ lòi ra. Mà đã không tư cách, không thực lực, thì lại giỏi lẹo lươn bao biện. Không biết đến bao giờ mới hết được cái bọn làm nghèo đất nước ấy.
_ Giá như trên sân cỏ ấy nhỉ, có một ông trọng tài công minh, hai thẻ vàng là thành thẻ đỏ để mà tiêu trừ những loại sâu mọt ấy đi. Miệng thì thơn thớt “Vị nghệ thuật, vị nhân sinh” nhưng tuồng một lũ vị kỷ cả.
_ Thì nghệ thuật của chúng là ở chỗ đó đó. Khờ khạo như anh em mình sao biết cách thụi vào lưng nhau mà mặt cứ tươi như hoa được. Nhưng mà anh yên tâm đi, luật đời cũng công bằng lắm, có sự trừng phạt cả đấy. Đừng tưởng cứ nuốt trôi họng là tha hồ vênh vang, không đâu, ăn một nhả mười, thậm chí là trăm là ngàn nữa kia. Mà đã đến lúc nhả thì tận cùng vận hạn, có hối cũng chẳng kịp nữa. Mình cứ chịu khó sống khờ sống ngốc đi anh ạ, để con cháu mình còn được yên thân mà hưởng phước, chứ cứ khôn ngoan cho lắm vào rồi đời sau phải gánh bao nghiệp oan trái, tội cho chúng nó.
_ Chú mày giỏi, hôm nay anh mơi công nhận là chú mày giỏi. Nào cạn chứ.

Đợi cho men rượu tan trong cổ họng, tôi mới tiếp :

_ Nói đến vấn nạn của xã hội thì không bao giờ dứt được, kiểu này nó đẻ ra kiểu khác, kiểu sau bao giờ cũng tinh vi hơn kiểu trước, mình không làm được gì nhiều thì cũng phải cố góp chút công sức mà phanh phui mà ngăn chận, chứ đừng lùi bước anh ạ.
_ Ai bảo chú là anh lùi bước ?
_ Em nghe họ bảo anh tuyên bố gác bút !
_ Chú tin à ?
_ Không tin thì em mới tìm gặp anh cho được đấy chứ.
_ Anh mà bỏ bút thì chú mày cũng đi tu.

Tôi cười nhẹ nhõm :

_ Có thế chứ. Nhưng mà anh tưởng đi tu là yên thân à, không đâu , đó cũng là một tiểu xã hội, cũng không thiếu những thói tật thường tình đâu, cơ bản vẫn là do khí chất của con người thôi anh ạ.
_ Chuyện trâu lành trâu ngã ấy mà, kể gì. Hơi đâu mà nệ cái dư luận. Có một sự trùng lặp là, cũng trong thời điểm đó thì anh lo mua cái nhà này, bao năm rồi chung chạ trong gia đình, chật hẹp tù túng, chắt bóp, tom góp cũng tàm tạm một chút này, không bì được với ai, nhưng là cái chốn của riêng mình là tốt rồi.
_ Em thấy khung cảnh ở đây cũng dễ chịu. Chúc mừng anh.
_ Nào , mừng thì phải cạn chứ.

Tiếng thủy tinh va vào nhau nghe vui tai, anh tợp xong một ngụm thì đổi giọng nghê nga “Nghiêng vai vì nghiệp ba đào. Ba đào mấy cũng…chứ ư bôn đào…thì à không…a…”

Cả hai chúng tôi cùng cười vang. Vừa lúc ấy vợ anh về, chị vui vẻ góp :

_ Hai anh em có gì mà cười vui thế ?

Đàm Lan

Xưa ơi

Chiếc xe đang ngon trớn băng băng, đột nhiên rì lại, cứ như có người đằng sau lôi vậy. Sao thế nhỉ ? Lục bục thêm vài tiếng máy nữa rồi tắt hẳn, lại trở chứng rồi. Chắc phải có sự cố gì đây, chứ con chiến mã xưa nay vẫn ngoan ngõan lắm mà. Thuộc lọai cối 86 đời cuối, một thời “kim vàng giọt lệ” lẫy lừng đấy chứ. Đến giờ đã có hơn 10 năm đường trường rong ruổi, nó vẫn chưa hành chủ nó bao giờ, chỉ lặt vặt những lốp ruột, đèn đóm chút thôi, cho dù chẳng được sự chăm sóc của chủ là mấy, thì nó vẫn tận tụy hết khả năng có thể. Có những khuya lơ khuya lắc, chủ nó mải hoang đàng mà buông bỏ đến tận trăng cao mới vỗ yên đạp máy, nó vẫn thầm lặng vượt bao kilomet đường dài mà đem chủ nó về tận chốn yên lành. Hết xăng ? Không phải, mới đổ đầy mà, thôi rồi, nhớt, đích thị, quá cữ thay cả nửa tháng rồi, tiêu, không khéo lột dên đúp-pê rồi quá. Cái cần đạp cứ trượt đi đây này. Làm sao đây nhỉ ? còn phải một đọan xa nữa mới đến chỗ sửa xe quen . Mấy việc này không giao vào tay người lạ được, tuy rằng chưa chắc người quen là đã ưu đãi phần giá cả, nhưng quan trọng là không phải lo chuyện “luộc” phụ tùng, nhất là máy móc từ ngày xuất xưởng đến nay chưa mở ra lần nào.

Mấy anh xe thồ vè vè “xe sao thế ?” “sự cố rồi” “có cần đẩy không ?” “chắc phải vậy thôi , nhờ…” “10 nghìn”. A, lại ngây thơ nữa, đâu ra chữ “nhờ”, ừ mà cũng tốt, còn hơn dắt bộ, cứ dịch vụ hóa cho khỏi bận tâm ơn huệ,“được thôi”. Ro ..ro ..ro ..ro, buồn cười, lần đầu tiên đi nhờ chân người khác, cũng hay hay, xong, sòng phẳng, cảm ơn.

Đúng mà, có sai đâu. Nhìn từng mảnh phụ tùng rã ra từ bụng xe, tôi thở ra ngán ngẩm, thế là phải tốn mất một mớ tiền, một mớ thời gian, cho chừa cái tội hay quên, thay nhớt được từ tuần trước thì có đâu sự thể này. Mà thôi, chuyện gì đã xảy ra rồi mà cứ ngồi nghĩ giá như nó chưa xảy ra thì chỉ tổ nhức đầu. Hãy đi theo diễn tiến của nó, và hãy rán giữ lại một chút gì từ nó, vậy thôi. Cái đầu nó có to tát gì lắm đâu mà bắt nó chứa nhiều thế, thỉnh thỏang cũng phải có một ngày chệch đường ray chứ, không thì mòn mất. Vấn đề là bây giờ phải mượn một cái ghế, mà là ghế tựa cơ, dự báo là phải đến 5,6 tiếng đồng hồ nhão nhề gân cốt, ôi cha cha… Thế mới có cơ hội ngắm đường ngắm phố, ngắm kẻ qua người lại.

Từ ngày rời khỏi cái chốn ngược xuôi khói bụi này, có mấy khi thưởng thức lại hương vị đặc trưng của nó. Cây xanh giờ cũng khá nhiều, con mắt có dịu hơn, nhà cửa cao tầng cũng nhiều , con mắt cũng chật hơn, xe cộ qua lại cũng nhiều, con mắt có mỏi hơn. Bỗng tiếng trống trường bùng bùng, đổ ào ra đường lớp lớp quần xanh áo trắng, tiếng cười khanh khách, tiếng réo gọi nhau, tiếng trêu đùa, chọc ghẹo nhộn nhã cả một quãng đường. Sực nhìn ngôi trường, tôi một khắc ngẩn ra, đó cũng là ngôi trường ngày xưa tôi đã học chứ đâu. Không phải trí nhớ tôi tồi đến thế, mà vì ngôi trường ngày xưa là những lớp học bằng gỗ ván, đã trải qua không biết mấy mươi mùa mưa nắng, để chúng tôi thường nghịch những đốm tròn nhảy nhót trên bàn học, để nép sát vào nhau né gịot mưa dột từ trên mái lỗ chỗ. Từ lúc nào tôi không rõ, ngôi trường đã được xây lại, khang trang, đẹp đẽ. Hai tầng lầu cùng những cây to rợp bóng đã làm biến mất cái hình dáng ọp ẹp, cũ kỹ của trường xưa. Sự phát hiện nhóm lên trong tôi những hồi ức. Một thóang điểm những gương mặt các thầy cô, những gương mặt bạn bè, mà bây giờ chắc cũng không dễ gì nhận ra nhau.

Chợt tôi nghe đau nhói một bên tay, nhìn sực lại, thì ra cảm xúc đã dẫn dắt tôi hòa theo những đừa trẻ vừa tan trường, khiến tôi lơ ngơ trong dạt dào xưa cũ, khiến tôi va vào tay lái của một chiếc honda. “Xin lỗi” Đúng là lỗi của tôi mà, cả gương mặt người ngồi trên xe cùng tôi bỗng nghệch ra “Trọng phải không ?” “Lan phải không ?” Cuộc gặp gỡ đột ngột làm chóang mất một phần đường để giật mình khi nghe “Sao lại nói chuyện giữa đường thế hả ?” Trọng vội lừa lựa bánh xe vào lề. “Trời ơi ! Lâu quá rồi nha”. “Ừ, quá lâu rồi, vậy mà vẫn nhận ra nhau ngay”. “Sao lại không ? Có đến rụng răng bạc tóc vẫn nhận ra mà .” “Lan đi đâu mà ngơ ngơ vậy ?” “Lan đang sửa xe bên kia, bỗng nhận ra đây là trường cũ của mình, tự nhiên mà ngơ ngẩn thế đấy” Trọng nhìn lại ngôi trường “Ừ đúng rồi, bây giờ nó khác quá, có vẻ xa lạ quá” “Mình kiếm quán cà phê ngồi chút đi. Trọng có bận việc gì không ?” Trọng nhìn đồng hồ rồi hỏi lại “Lan sửa xe bao giờ mới xong ?” “Chắc là lâu lắm” “Giờ cũng trưa rồi, về nhà mình đi” “Có tiện không ?” “Có gì mà không tiện, có hai vợ chồng mình với hai đứa nhỏ chứ mấy”. Ừ, vậy cũng được”

Quay lại dặn dò vài câu cho thợ rồi tôi ngồi lên xe Trọng .Vợ Trọng lộ rõ vẻ luống cuống khi bỗng nhiên chồng đưa về một người khách khác giới. Không đợi vợ hỏi, Trọng cười giới thiệu luôn “Đây là chị Lan, bạn học cũ của anh đó, còn đây là vợ mình” Tôi chào xã giao rồi tiếp “Trọng ngày xưa là lớp phó của tụi chị đó em” “Chà, cũng ra vẻ quan chức ghê chị hả ?” “Thì bây giờ không quan à ? Quan to nữa ấy chữ” “Xí quan được thì mẹ con em cũng có phận nhờ, suốt ngày làm long tong cho thiện hạ mà quan với ai” “Thì quan ở mỗi cái nhà này cũng đã tốt lắm rồi chớ bộ” Nghe vợ chồng Trọng nói tôi vừa cười vừa đưa mắt nhìn quanh. Gia cảnh bày ra một mức sống khá kiệm tặn. Ngôi nhà gỗ, có vẻ xem xem trường cũ của chúng tôi ngày xưa, đồ đạc cũng không nhiều nhặn sang cả gì, chỉ gọi là đáp ứng một phần tiện nghi sinh họat.

Vợ Trọng hơi lúng túng khi bê mâm cơm đặt lên cái chiếu đã trải giữa nhà. “Chị thông cảm…” “Ồ không, em đừng ngại, nhà chị thì cũng chỉ thế này thôi mà” “Thật hả chị ?” “Thật đấy, lúc nào em đến nhà chị mà xem .” Trọng xoa tay ngồi xuống “Bạn bè gặp bữa, có gì dùng đó nghe”. “Trọng không biết chứ, lúc nãy mà không gặp Trọng chắc mình thành dân cà lơ phất phơ mất rồi. Phải chờ đến 5,6 tiếng đồng hồ mới xong xe mà” “Nói vậy là bữa nay mình làm ơn làm phước cứu giúp người giữa đàng đó nha” Tôi cười, thấy vợ Trọng để xuống cạnh mâm một cái chai có nước màu trắng đục, rồi nói như phân bua “Ảnh quen rồi chị bữa nào ăn cũng phải có vài ly” “Thì lao động suốt ngày mà, phải có nó để giải mỏi chớ” “Em cho chị xin cái ly” Cả hai vợ chồng nhìn tôi “Thiệt đó, mình cũng sơ sơ được chút ít, bữa nay bạn cũ gặp nhau phải cụng chứ” “Hay, hay quá, vậy là mình có đồng minh rồi, lấy thêm cái ly đi em” “Thời buổi bây giờ mà, phụ nữ biết tới khỏan này đâu phải là lạ” Nói xong, tôi bật cười tự lập lại “Thời buổi…hay chứ nhỉ ! Chỉ hai chữ lửng lơ thế thôi mà người ta cho phép mình khác đi nhiều quá” “Thì mỗi thế hệ đi qua, đời sồng con người lại có thêm một vài thay đổi, cứ ngẫm mình ngày xưa với lũ nhóc tì này bây giờ mà xem, khắc hẳn nhau” “Chúng nó bây giờ khôn hơn chúng mình ngày xưa nhiều, có nhiều thứ để học mà cũng có nhiều thứ để hư, đâu có ngơ ngơ ngáo ngáo như tụi mình ngày đó đâu” “Ngơ ngáo vậy chứ mà mới lớp 9 đã có người biết yêu rồi đó nghe” Nghe Trọng nhắc, tôi phì cười “Yêu cái khi gì, chẳng qua chỉ là thích nhau một chút thôi” “Giờ Giang làm gì hè ?” Nghe nói kinh doanh gì ở Sài Gòn ấy, mà hình như anh chàng hai vợ đó” “Vậy hả ? Cũng đúng thôi, hắn bảnh trai quá mà, không tham uổng. Trọng có biết mình nhớ nhất chuyện gì của thời đi học không ?” “Thời đó thì thiếu gì thứ để nhớ” “Mình nhớ nhất là ngày đầu bước chân vào lớp 9 ấy” “À … nhớ rồi, Trọng cũng nhớ rất rõ hôm ấy” Kỷ niệm đưa chúng tôi về một ngày…

Phải nói rõ về nguồn gốc câu chuyện thì mới rõ vì sao kỷ niệm lại sống lâu trong lòng chúng tôi thế. Đó là vào năm lớp 8, một cô giáo bộ môn bỏ tiết chính của lớp tôi để dạy phụ đạo cho lớp bên cạnh, thế cũng chẳng sao, bởi được nghỉ một tiết thì chúng tôi thích lắm rồi, nhưng cái nòi không học thì phải chơi, mà chơi thì làm sao trật tự được, thế là cô giáo ấy sang mắng chúng tôi, lại còn phê vào sổ đầu bài một điểm O to tướng với lý do lớp không biết tự quản gây mất trật tự chung, ảnh hưởng sự học tập của lớp khác. Oan thì phải ức, vì một điểm O ấy sẽ làm giảm điểm thi đua của lớp với tòan trường, lại thêm bị bêu tên dưới cột cờ vào ngày đầu tuần nữa chứ. Không chịu được việc oan uổng đó, chúng tôi lên tiếng đòi công bằng, to mồm nhất phải kể tôi và anh bạn lớp trưởng. Đã thế, tên cô giáo là Mão, thông minh quá nên cứ thấy cô ở đâu là tôi lại kêu meo meo. Kết quả của sự thông minh đó là tôi ở lại lớp với điểm kém hạnh kiểm, lẽ ra lớp trưởng Võ Tí Hon (Tên thật đấy, không phải do tôi sáng tác đâu, dù anh bạn ấy cao nhất lớp) cũng ở lại lớp với tôi, nhưng sự việc được cho là cán sự lớp thì phải bảo vệ quyền lợi chung. Chỉ có tôi là phải chịu ấm ức.

Cũng cần nói thêm là ngày đó đi học tôi thường chống hai cái nạng, vốn tôi bị sốt bại liệt từ nhỏ, nhờ vào đặc điểm này mà tôi nổi bật giữa tòan trường, được miễn giảm mọi thứ lao động, miễn luôn cả giờ thể dục. Thêm một chi tiết nữa là không ít các cậu bạn khác lớp bị ăn đòn của tôi. Trong lớp tôi, chẳng ai chế giễu sự khuyết tật của tôi cả, nhưng những bạn khác lớp, mà chỉ là các bạn nam, cứ đi ngang trước mặt tôi là ẹo ẹo theo dáng đi của tôi, miệng còn “xi cà gue, xi cà gue”.Tức quá nên tôi phải trả đòn, mặt cứ tỉnh bơ như không, đợi cho các chàng đi đến đúng tầm, tôi giơ nạng vụt cho một cái, kêu trời kêu đất rồi chạy mất, không nữa thì táng cho một cú đá từ cái mũi giày cứng như sắt, lọai giày tật có nẹp sắt cao đến gối. Cũng có lúc thì một số bạn nam cùng lớp tỏ ra bênh vực cho tôi, sau thì hết, chẳng còn ai dám chọc ghẹo tôi nữa. Trở lại chuyện tôi bị lưu ban, vừa buồn vừa nhớ bạn, tôi thường chống nạng đên bên cửa sổ lớp 9 của các bạn tôi mà nhìn vào, không ít các thầy cô quàng tay, ôm tôi dìu về lớp 8. Sau đó, nhà trường xem xét lại sự thể , cộng thêm tác động của hội phụ huynh học sinh, tôi được đưa lên lớp 9 sau một tháng. Hôm ấy, tôi bước chân vào lớp giữa tràng vỗ tay cùng tiếng hò reo của tất cả các bạn hình như lúc ấy tôi rưng rưng nước mắt thì phải.

Nhưng chuyện chưa dừng ở đó. Tiết học đầu tiên với tôi ở lớp 9 ấy là tiết tóan, sau khi giảng một lúc, cô giáo bảo rút ra định nghĩa, tôi lập tức giơ tay, cũng muốn thử sức học của tôi, nên cô giáo chỉ tôi, tôi đứng dậy và đưa ra một định nghĩa chính xác. Trọng đã vỗ tay rất to, vì Trọng giỏi tóan nhất lớp, vì thế mà anh chàng được bầu là lớp phó học tập, còn tôi, thiên về văn hơn, tóan cũng không đến nỗi nào, xong do chưa nắm được kiến thức từ đầu năm mà tôi lại giải đáp đúng, nên Trọng vỗ tay tán thưởng là thế.

Kỷ niệm khiến chúng tôi dạt dào, hai cái ly khẽ cụng vào nhau, chất men nồng thấm sâu vào cổ, vào gan ruột, càng nóng hơn bởi một cảm xúc bồi hồi. Tôi nhìn mái tóc lưa thưa mây trắng của Trọng rồi cười buồn “Bạn tôi ơi ! Xưa bạn giỏi những bài tóan trên trang giấy, sao nay bạn không giỏi những bài tóan cuộc đời ?” Trọng cũng cười buồn “Bởi những bài tóan cuộc dời chúng mình đâu có được học, những đáp số lại gần như không theo một logich hay một lập trình có sẵn. Còn Lan ?” Tôi bảo tôi cũng in được vài quyển sách, Trọng cụng ly chúc mừng “Vậy là bạn cũng đã trở thành một phù thủy trong trò chơi chữ nghĩa đấy nhỉ ?” “Nhưng phù thủy này cũng không ít lần vướng phải cái lưới pháp thuật của chính mình, để rồi cũng thua đến trắng tay” “Trắng tay ?” “Ừ, là bởi cũng như bạn, mình chỉ có thể tô vẽ mọi điều tốt đẹp trên trang giấy, nhiều khi vịn vào nó để đi qua những xót xa trần trụi tình đời”.

Trầm ngâm nhìn nhau, trầm ngâm nhớ về một quãng đời đẹp đẽ, và trầm ngâm nhắc lại từng cái tên, có cái còn gần, có cái đã xa, rất xa, xa tận bên trời Tây tít tắp, cũng có cái còn xa hơn, xa đến mịt mờ mây khói. Có cái cửa nhà mặt phố tinh tươm, có cái ngõ cùng đường hẹp, có cái ọp ẹp tềnh tòang. Có cái hồng hào đầy đặn, có cái tóp teo xương xẩu, có cái âm thầm sau song sắt. Chẳng cái nào còn xa xăm mây trắng, trong veo ánh nhìn. Là bởi chiếc kim thời gian chẳng bao giờ đứng lại. Cho hôm nay qua mau, cho ngày mai trông ngóng, cho hôm qua chỉ còn là nuối tiếc. Mỗi khi gặp lại một người xưa cũ , lại có dịp điểm mặt thời gian, lại có dịp u hòai ký ức. Để gọi lại những lời sâu tâm cảm, để thấy mình vẫn còn đây đó những bâng khuâng. Chợt mỉm cười “Nào cạn”.

Đêm về, cuộn mình trong mảnh chăn đơn, nghe ràn rạt gió đùa trên mái, sắt se lòng, nhủ thầm hai tiếng “Xưa ơi !”.

Đàm Lan

Sắc Xuân

Tôi vốn dĩ rất ấn tượng với màu hoa trắng. Bất cứ loài hoa nào mang màu trắng cũng đều cho tôi một cảm giác nhẹ nhàng thanh thóat, bâng khuâng. Niềm cảm xúc đó khiến tôi chưa một lần bỏ qua dịp sở hữu hay chiêm ngưỡng nó. Đặc biệt là hoa hồng trắng. Thật đáng buồn khi màu hoa thánh thiện ấy lại mong manh vô cùng. Hoa trắng luôn có tuổi thọ thấp hơn những lòai hoa mang các sắc màu khác. Có lẽ đó là một quy luật hiển nhiên khi sự thanh khiết, thánh thiện thường không thể tồntại lâu trong thế giới cuộc đời. Mặc dù vậy, tôi vẫn rất yêu màu hoa trắng, một màu hoa bất diệt.

Chắc chắn rằng không một ai trong đời lại chưa một lần đi dạo chợ hoa ngày tết. Một bức tranh hội tụ tòan cảnh sắc thiên nhiên. Bức tranh đã cho ta một sự cảm xúc sâu sắc, khi được đắm mình trong chiếc thảm rực rỡ và ngào ngạt hương thơm. Và khi đã lạc vào chốn thiên thai tại thế ấy, thì không ai gìm nổi nỗi xúc động đang đưa tâm hồn mình bay bổng giữa vườn xuân. Như đã thành thói quen, chưa năm nào tôi từ chối nổi cái thú di dạo chợ hoa ngày tết, ngoại trừ những trường hợp bất khả kháng. Cũng như lúc này, tôi đang chìm giữa biển sắc, nhuưng vốn trung thành với ấn tượng, tôi vẫn ném tia nhìn xục xạo khắp các ngõ ngách cua những khóm hoa. Khốn nỗi, màu hoa tôi yêu lại rất hiếm hoi trong những ngày này. Vì người ta quan niệm rằng : đầu năm không nên chưng hoa trắng trong nhà, không khéo lại trắng cả năm thì khổ. Dù sao tôi vẫn không bỏ cuộc khi chưa ra khỏi khu chợ hoa. Hơn nữa, chẳng dại gì, khi cả năm mới có được một lần ngắm hoa thỏa thích lại không mất tiền. Đang tiếp tục với cuộc thưởng ngọan, tôi bỗng nghe có tiếng trầm trồ :

_ Ồ, cành mai đẹp quá !

Nhìn về phía phát ra tíếng nói, một cô gái trong bộ quần áo lam lũ, chân đi đôi ủng với nửa phần bùn đất, đang ngây người dán mắt vào một cành mai gần đó. Tôi bất giác nhìn theo và cũng thầm công nhận : cành mai thật tuyệt. Sự phân chia cân đối của các nhánh cành cùng với những chùm nụ như phụ kín, lác đác trong số nụ ấy là ánh vàng của vài cánh hoa nở vội. Có lẽ những cánh hoa ấy đang háo hức tung ra giữa thanh thiên chiếc áo xuân rực rỡ. Dù rất ít tình cảm với màu vàng ( vì tôi nghe nói màu vàng là màu phản bội ) nhưng tôi buộc phải công nhận một điều : Thượng dế đã rất có lý khi chọn màu vàng của hoa mai làm biểu tượng của mùa xuân. Thử tượng tưởng xem, khi những ngày đầu năm, căn nhà như sáng hẳn lên với một cành mai đang rũ tung sắc vàng ra tứ phía. Và cái ánh sắc chói lòa ấy dễ đem đến cho con người ta nguồn hy vọng vào một cuộc sống no đủ, sung túc. Không biết có phải màu vàng ấy trùng với màu của một thứ kim lọai có giá trị rất cao, và là màu của một thảm lúa vàng trong mùa bội thu. Dẫu sao thì hoa mai không thể thiếu trong mùa xuân. Có điều, số phận cành mai tuyệt đẹp kia sẽ thuộc về ai thì tùy thuộc vào sự quyết định của người đang tạm là chủ nó. Lẽ đương hiên nó sẽ không thuộc về tôi hay cô gái đang sững sờ trước vẻ huy hòang của nó kia. Cô gái đã dợm bước đi, lại chợt dừng lại, trong mắt cô, một ánh nhìn khao khát đến nao lòng. Cái nhìn ấy gây cho tôi một niềm hòai cảm. Một sự thúc đẩy vô hình nào đó, khiến tôi đuổi theo cô gái. Khi đã bắt kịp cô, tôi mở lời bắt chuyện :

_ Cành mai ấy đẹp quá cô nhỉ ?

Nhìn tôi với một thóang ngạc nhiên nhưng rồi cô gái cũng gật đầu :

_ Vâng ! Đó là cành mai đẹp nhất từ trước giờ tôi đã thấy.
_ Thế sao cô không tìm cách sở hữu nó ?

Cô gái mỉm một nụ cười buồn :

_ Tôi làm sao có được diễm phúc đó hở anh ?

Vẫn biết đó là câu trả lời mà tôi đã ước đóan, nhưng chẳng qua chỉ là cái cớ để làm quen. Chuyển đề tài, tôi lân la :

_ Chắc cô đi sắm tết ?
_ Tôi đi ngắm tết thì đúng hơn.

Bật cười vì lối chuyển ngữ sát sườn của cô gái, cô chợt nhìn tôi vẻ lạ lẫm, như nhìn một gã ngớ ngẩn. Tôi nhận ra sự vô ý của mình, vội nói :

_ Xin lỗi cô, tôi cười là vì dường như tôi đang có bạn đồng hành.
_ Bạn đồng hành ? Ồ thế thì anh đã nhầm rồi, tôi đang rất bận.
_ Thì tôi cũng có rảnh rỗi đâu.
_ Không rảnh rỗi ? vậy sao anh lại có thời gian đi vớ vẩn thế này ?
_ Là vì…tôi đang bận…bận làm quen ấy mà.

Cô gái vỡ lẽ phì cười, rồi bằng một thái độ ẩn ý, cô nói :

_ Tôi có cảm giác như đang nói chuyện với người ngòai hành tinh vậy ?

Tôi sựng lại, nhìn từ ngực đến chân, trừ cái mặt vì tôi không đem theo cái gương. Tôi có gì khác với mọi người đâu nhỉ ? Vậy không lẽ cái mặt tôi giống người ngòai hành tinh lắm sao ? Thấy tôi ngơ ngác, cô gái lại cười :

_ Anh giống như người ngồi dưới gốc cây đa trên mặt trăng ấy.

Ái chà, cô ta cũng đáo đẻ đấy chứ, nhưng tôi cũng kịp trả đũa ngay :

_ Ồ cô nói đúng dấy, vì tôi đang đi cạnh Hằng Nga mà.

Cô gái khẽ “hứ” một tiếng và quay ngóăt đi, nhưng tôi đã kịp nhì thấy một ráng hồng lan trên má cô. Tôi bỗng cười, và cô cũng bật cười. Môt lần nữa xin cảm ơn Thượng đế khi Ngài đã sáng tạo ra nụ cười, vì chính nụ cười đã góp phần chuyển tiếp thái độ rất hiệu quả. Hai chúng tôi đã tự nhiên hơn Và rồi qua câu chuyện tôi đuợc biết. Cô gái là chị của bảy đứa em. Một tình cảnh thường thấy trong các gia đình ở nông thôn. Đó là sự thiếu hụt, khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Với một mảnh vườn rau trên diện tích hơn ba sào, chỉ đủ để đánh đổi từ những giọt mồ hôi mặc đất lấy từng hạt gạo nuôi sống bấy nhiêu con người đã là khó nhọc, thì lẽ đương nhiên khó mà sắm sửa một cái tết cho ra trò. Cô gái ngùi ngùi nói thêm :

_ Đã bao năm rồi, mẹ tôi chỉ ước có một cành mai thật đẹp cho vui nhà, nhưng rồi năm nào cũng như năm nào, mẹ tôi lại lui cui ra vườn cắt vài nhành hoa có sẵn, và nói vui rằng : Không có mai rừng thì ta chưng mai nhà vậy.

Ngang qua một quầy bán tranh và lịch, tôi lướt mắt và bắt gặp một sắc vàng đổ xòa trên một khung tranh. Tôi nói vội với cô gái :

_ Cô đứng đây chờ tôi tí nhé.

Rồi không đợi cô gái kịp trả lời, tôi len vào hỏi giá tờ tranh. Ít phút sau, trước khi tờ tranh được cuộn lại, tôi đã kịp nhìn thấy hai chữ gi chú bên dưới “Sắc Xuân”. Trở lại nơi cô gái đang đứng đợi, tôi ngập ngừng :

_ Chút quà nhỏ cho mùa xuân mới, cô vui lòng nhận nhé.

Cô gái lúng túng :

_ Tôi không thể nhận quà của một người lạ dược.
_ Có thể chúng ta chưa quen, nhưng cũng không còn là lạ, coi như kỷ niệm của buổi đầu gặp gỡ, có được không ?

Tôi vừa nói vừa ấn bức tranh vào tay cô gái, cô gái run tay đỡ nhẹ và mở ra, cô reo lên :

_ Đẹp quá !

Chỉ vào hai chữ ghi chú, tôi nói :

_ Có thể bức tranh này không đẹp bằng cành mai thật kia, nhưng tôi hy vọng “Sắc xuân” sẽ ngự suốt bốn mà trong gia đình cô.

Cô gái không giấu vẻ xúc động, ngước mắt nhìn tôi với tia ấm áp, lời cảm ơn thốt ra cùng lúc hơi ấm từ bàn tay cô truyền sang bàn tay tôi. Trong tôi như rộn lên vầng sáng của “Sắc Xuân”

Đàm Lan

Chú chó Pôli

Chú được về nhà này với danh nghĩa là một món quà kỷ niệm 25năm ngày cưới của ông chủ tặng bà chủ. Là một con chó thuộc dòng chó Nhật, chú có sẵn một hình thái thật dễ thương, đôi mắt nâu tròn xoe như hai viên bi, đen lay láy khi nhìn bà chủ. Từ tay ông chủ chuyển qua, chú đã chiếm được ngay cảm tình của bà chủ bằng chếc lưỡi hồng xinh xinh lướt trên những ngón tay bà. Từ đó chú không rời bà nửa bước, ngọai trừ những lúc cô bé Ngọc Diễm, cô con gái độc nhất của ông bà ôm ấp, nô đùa với chú. Cô bé đã dày công tập luyện cho chú những trò khá hay, như đi hai chân, nhào lộn trên giường, ấm ứ nói chuyện, tha chén đòi ăn…vv .

Đó là những ngày cô bé Ngọc Diễm còn là một cô chú nhỏ ngây thơ cơ. Chứ từ khi cô trở thành một thiếu nữ đẹp, giàu sang, với những cái đuôi dài lê thê, với những buổi tiệc tùng dạ hội, thì dường như cô không còn nhớ gì đên chú mấy nữa. Thỉnh thỏang chú lại bị những cú đá phũ phàng, chỉ vì chú làm bẩn bộ quần áo đẹp của cô chủ khi nhảy chỗm lên mừng. Những lúc ấy chú kêu lên “ ăng ẳng” một cách oan ức, rồi chạy nép vào lòng bà chủ để được nhận những cái vuốt ve an ủi.

Của đáng tội, cũng không hẳn cô chủ ngược đãi chú đến thế, cũng dăm lần chú được tắm rửa sạch sẽ, ngồi lên chiếc baga giữa của chiếc Dream láng coóng mà đến nhà những người bạn của cô chủ, có hôm chú được đến cả vũ trường , vì cô chủ không tiện đem chú về bỏ ở nhà. Được cái chú rất ngoan, hiểu rõ yêu cầu của chủ do được huấn luyện kỹ, nên chỉ cần một chiếc ghế kê sát tường và một câu lệnh ngắn gọn “ Ngồi yên đấy nhé”, thì dù cô chủ mải vui chơi đến đâu chú cũng vẫn cứ nguyên vị. Đôi khi có nhu cầu cần gỉải quyết, chú nhảy tót đi tìm chỗ, xong lại trở về vị trí.

Nhưng rồi những cuộc di chơi ấy của chú thực sự chấm dứt từ ngày cô chủ có một cậu trai ra dáng bảnh bao, nhăn mặt khi cô chủ bỏ chú lên xe. Từ đấy, chú chỉ còn được nhận sự yêu thương của bà chủ. Sự yêu thương ấy càng sâu đậm hơn khi ông chủ đột ngột qua đời vì một tai nạn giao thông. Ông ra đi như một cơn lốc cuốn khỏi cuộc đời bà. Chú chó Pôli không chỉ còn là một chú chó kiểng đẹp đẽ thông minh, một bằng chứng tình yêu nữa, mà chú thật sự là một người bạn của bà.

Ngọc Diễm săm soi mình trước gương, vẻ vừa ý với diện mạo của mình. Rồi cô vừa dắt xe ra vừa nói vọng lại :

_ Mẹ cứ ăn cơm trước, đừng đợi con, mẹ nhá.

Đã quá quen với những lời tương tự, bà Ngân thở dài dặn với theo :

_ Cẩn thận nghe con, đường xá bây giờ nhộn nhạo lắm đấy.

Cũng đã quá quen với những lời dặn dò, Ngọc Diễm vừa rồ ga vừa nói

_ Mẹ cứ yên tâm.

Bà Ngân nhìn theo đứa con gái duy nhất mà mắt buồn vời vợi, nuôi nuối, như tiêng tiếc một vật gì đã vượt quá tầm tay. Quả thật, con cái khi lớn lên, chúng không cần đến đôi tay bảo trợ của cha mẹ nữa, có khi còn khó chịu với những quan tâm, chăm sóc tận tình, mà rằng “ Con có là trẻ con nữa đâu mà…” Cũng đúng thôi, một khi đó là quy luật hình thành tâm sinh lý của con người. Khi đến tuổi trưởng thành, nhu cầu muốn được tôn trọng, được chủ quyền, dù chỉ với bản thân mình. Muốn dược là người lớn với đầy đủ ý nghĩa của nó. Đó là lẽ đương nhiên cần phải có ở mỗi con người. Nếu không thế, con người sẽ sống ra sao khi không còn cha mẹ ? Nhưng đối với cha mẹ, thì con cái luôn bé bỏng, dại khờ. “ Mẹ già trăm tuổi, thương con tám mươi”. Đó cũng là quy luât của nước mắt chảy xuôi. Vì thế mới nảy ra khỏang cách giữa hai thế hệ. Không thể hiểu nhau mà cũng không dung hòa được với nhau. Đến khi hiểu được tâm trạng của cha mẹ, thì cũng là lúc bước vào vị trí của ông bà ngày trước. Và cứ thế, dòng chảy vẫn mãi chảy theo lộ trình bất dịch của nó.

Bà Ngân uể ỏai nuốt miếng cơm, thỉnh thỏang bà lại bỏ vào cái chén của chú Pôli một miếng giò nạc , kèm theo câu ân cần :

_ Ăn đi con, ăn đi bà thương…

Chú Pôli thì khỏi nói, động tác chuyển những thứ ấy vào bụng nhanh như xiếc. Ăn xong, rửa vài thứ chén đũa, là đến lúc bà Ngân thu mình trước cái màn hình ti vi 20inch . Con gái bà bảo mua cái to để mẹ xem cho đỡ nhức mắt. Thế mà cũng lắm lúc những hình ảnh trên ấy cứ lấp lóa khiến bà phải tắt đi. Thì cả ngày cứ dán mãi mắt vào đấy, làm sao không lóa ? Ngòai cái ti vi ra bà còn biết tiêu tốn thời gian vào chuyện gì nữa đâu. Từ ngày ông mất, cô con gái lại đủ lông đủ cánh, gia sản ông để lại đủ cho bà nhàn rỗi dưỡng già. Vả lại bà có muốn giở ra làm gì thì cô con gái cũng không cho. Bảo “mẹ già rồi, nghỉ ngơi cho khỏe, mẹ đi nữa thì ai trông nhà? Thời buổi trộm cắp như rươi, mẹ làm không bõ trộm nó bê đi một mớ” Thế là bà đành chịu , buồn quá lại đem Pôli ra tắm táp, bắt chấy bắt rận.

Chú Pôli quen thuộc từng động tác của bà đến nỗi chỉ cần bà móc túi lấy ra cái mục kỉnh đeo lên mắt, là chú đã ngoan ngõa nằm xuống trước mặt bà để chờ đôi bàn tay bà sờ soang, bới móc, tóm đi từng chú bọ chét hiếm hoi. Buồn ngủ, chú cứ lăn vào lòng bà ngáy cho thỏa. Mỗi lúc được vuốt ve âu yếm, đôi mắt chú lại lim dim vẻ khoan khóai. Ai bảo con vật không biết yêu thương, không cần tình cảm ? Nếu chúng được sống gần gũi với con người, được nhận những tình cảm thân thiết, thì chúng thật sự như một đứa trẻ, chỉ không biết nói tiếng người mà thôi. Mỗi loài vật có một thứ ngôn ngữ riêng, nếu để ý, sẽ thấy chúng cũng có những tiết điệu, cường độ của âm sắc đủ đẻ biểu hiện cảm xúc của chúng.

Nhiều lúc ôm chú vào lòng, bà Ngân thầm ước một đứa cháu để bế bồng. Nhưng giục con gái thì lại nghe nó nói “ Ôi dào, lấy chồng sớm làm gì cho khổ hả mẹ ? Cứ chơi cho đã tuôi xuân đi rồi đeo gông cũng không muộn. Mẹ đừng lo con gái mẹ ế, đắt như tôm tươi đấy, chẳng qua là chưa chọn được người vừa ý thôi .” Bà cảnh báo “ Khéo già kén kẹn hom đấy con ạ !” Ngọc Diễm trả lời bà bằng một cái cười mũi. Bà cũng chẳng dám ép, vốn quen được nuông chiều từ bé, bà để mặc con gái làm theo y muốn. Hơn nữa, chuyện trăm năm không thể ép buộc, nhỡ nó không tìm được hạnh phúc nó lại oán. Ngọc Diễm lại là một cô gái có nhan sắc, bằng cấp, địa vị. Tốt nghiệp bưu chính viễn thông, may mắn được nhận ngay vào làm việc tại bưu điện tỉnh. Điều kiện giao tiếp càng rộng thì tiêu chuẩn chọn chồng càng cao. Bà thì chẳng cần gì tiêu chuẩn nọ kia, quan trọng là phải thực sự yêu thương nhau. Ở với nhau cả đời, không thực bụng với nhau, mai kia mốt nọ ốm đau già yếu, hết nhan sắc, danh vọng, địa vị thì bỏ nhau à ? Ôi mà bọn trẻ bây giờ thuộc lọai trí thức cả, có đâu như ông bà ngày xưa. Lấy nhau từ một vùng quê hẻo lánh, rồi đưa nhau ra thành phố, chen chân lấn bước, lăn lộn bao năm mới có được chút của ăn của để. Được cái, dù khổ đến đâu ông bà vẫn luôn bên nhau, hỗ trợ động viên nhau. Đúng là “ Thuận vợ thuân chồng , tát biển Đông cũng cạn” Giá ông đừng bỏ bà mà đi sớm thế thì tuổi già của bà cũng bớt cô quạnh.

Bà Ngân lại thở dài, đi ra đi vào trong căn nhà vắng mãi cũng chán nản, bà bỗng cảm thấy mệt mệt. Dạo này bà thường có những cơn mệt bất thường, có lẽ bệnh già do tuổi tác đấy thôi. Chú chó Pôli vẫn quẩn bên chân Khi bà lên giường, chú cũng nhảy tót lên, dụi vào lòng bà ấm ứ, giây lát thấy bà thiu thiu ngũ, chú cũng gối đầu lên tay bà đánh một giấc ngon lành. Chú tỉnh dậy khi nghe chuông đồng hồ gõ 7 tiếng. Chú không biết giờ giấc, nhưng chú biết bụng chú đang đói, nhà cửa lại tối thui như mực. Chú cào cào vào tay bà chủ, miệng kêu ư ử. Lâu, không tháy bà động đậy, chú cào mạnh hơn, tay áo bà đã rách nhưng bà vẫn bất động. Chú nhảy xuống giường chạy ra cửa vừa cào vừa sủa inh ỏi. Cánh cửa không bật ra vì chú không đủ sức đẩy, chú lại nhảy lên giường lè lưỡi liếm tới tấp trên mặt bà.

Dường như chú linh cảm được điều gì không ổn, khác với mọi ngày. Chú lại nhảy xuống chạy ra cửa bếp, ở đây có lối ra ngòai, vì khoang cửa mắt cáo bị gãy mất một thanh, vừa đủ chỗ cho thân hinh bé nhỏ của chú tọt qua. Đây là chỗ đêm đêm chú hay ra ngòai đi bậy. Ra đén ngòai đường, chú ngỏng cổ tru lên một hồi rồi cắm cổ chạy. Chú tìm đến những căn nhà mà ngày trước chú thường theo cô chủ đến chơi. Đứng bằng hai chân trước cổng nhà họ, chú lại tru lên. Không hiểu ý chú, những người trong nhà đánh đuổi chú. Chú lại chạy, một lúc lâu sau vừa đói vừa mệt, chú đi lõng thõng bên đường, dừng lại trước một vũng nước chú tợp vài ngụm. Chợt cú vểnh tai nghe ngóng, hình như có một thứ âm thanh quen quen từ xa vọng tới. Định được hướng, quen cả đói và mệt chú phóng nhanh về hướng đó, súyt va vào cả những chiếc xe qua đường.

Và chú đã đến nơi. Đó là vũ trường, cũng là nơi cô chủ đang có mặt. Chú xông qua cổng, nhanh đến nỗi anh bảo vệ không kịp nhìn thấy. Len qua những chân người, chú đến được nơi sàn nhảy, chú chợt rít lên mừng rỡ khi đánh được hơi của cô chủ. Ngọc Diễm đang say sưa theo điệu nhạc, đầu ngả lên vai người tình. Bỗng cô giật nảy mình, bước sai cả nhịp khi ống quần cô bị chú chó tinh khôn cắn giật. Nhìn xuống thấy chú Pôli, Ngọc Diễm tức giận quát :

_ Mày đến đây làm gì ?

Chú chó Pôli không bỏ chạy mà còn đứng lên bằng hai chân và tru lên một hồi dài. Cả sàn nhảy dừng lại, nhiều người tỏ vẻ khó chịu. Người tình của Diễm bực dọc:

_ Em lại đem chó theo đấy à ?

Ngọc Diễm cau có :

_ Em đem theo nó làm gì ? Nó đến với ai đó chứ, từ chiều đến giờ em đi với anh có nó đâu.

Tức giận, cô quay ra đá cho chú một cái, Pôli kêu ăng ẳng, nhưng trái với mọi lần, chú không bỏ chạy mà đứng lên bằng hai chân, hai tay chắp lại như vái lạy, miệng thi tru lên. Một người khách chăm chú nhìn rồi bảo :

_ Con chó này khôn đấy, chắc phải có sự gì, cô nên di theo nó xem sao ?

Lời nói của ông ta khiến Ngọc Diễm cũng nhận ra sự lạ ở Pôli, liền nói với nó :

_ Đi nào, có chuyện gì hả Pôli ?

Chú chó mừng rỡ khi thấy cô chủ đã hiểu ý, kêu lên mấy tiếng vui mừng rồi cong đuôi chạy trước. Chú về đến nhà trước cô chủ lại theo cửa bếp, chú chui vào nhảy lên giường bà chủ, vừa rít vừa cào như muốn báo tin. Ngọc Diễm về đến nhà, thấy ngôi nhà tối đen, vắng lặng, linh cảm có chuyện chẳng lành, cô tông cửa chạy vào và ôm mặt hét lên, khi thấy chú chó Pôli nằm ngang trên ngực mẹ mình, hai tay chú dang ra như muốn ôm lấy cổ bà, miệng vẫn rin rít như đang gọi…

Đàm Lan

Gió chiều thênh thang

Kính Tăng Anh M.V.K

    Bảy mươi , đã quá nửa chặng đường
    Anh vẫn lặng thầm những yêu thương
    Vẫn ngân trong nắng lời mây biếc
    Vẫn thắp môi nồng một khóe hương

_ Bà ơi ! Sao hôm nay bà cho con mặc áo mới vậy hở bà ?

_ Ừ hôm nay là ngày mừng thọ ông con đấy. Con mặc áo mới để chúc ông con mạnh khỏe sống lâu nh .

_ Vâng ạ ! Bà ơi ! Thế con đi chúc ông bây giờ nhé.

_ Chưa đâu con ạ. Phải chốc nữa đã. Bây giờ con đi chơi đi, ngoan không được làm bẩn áo đấy nhá.

_ Vâng ạ !

Thằng bé trả lời rõ to rồi chân sáo nhảy ra cửa, nó líu lô với những đứa trẻ bên ngòai về điều mà nó vừa được nghe bà nó nói. Trong nhà, bà nó mỉm cuời khẽ lắc đầu rồi đi vào trong bếp.

_ Gần xong chưa hả con ?

_ Cũng sắp xong rồi mẹ ạ. Không biết bố con đã chuẩn bị gì chưa ?

_ Để mẹ lên xem ông ấy đang làm gì.

Bà Đoan chậm rãi đi lên từng bậc cầu thang. Lên đến tầng thứ ba thì bà phải dừng lại nghỉ một chút. Ngôi nhà mới xây cao đến năm tầng, các con đã chu đáo làm cả thang máy để ông bà lên xuống cho đỡ mệt, nhưng ngọai trừ những lúc có việc cần, hay sức khỏe không tốt lắm thì hai ông bà mới dùng đến nó. Bình thường thì đi cầu thang bộ, cũng coi như một cách thể dục cho khỏe nguời. Bà Đoan bước tiếp lên tầng thứ tư. Đây là tầng dành cho ông bà. Ở trên cao, vừa thóang mát lại vừa yên tĩnh, một khỏang sân trước được thiết kế cho một khỏang vườn xanh nho nhỏ, đủ để ông thư thái lúc thưởng hoa, tỉa lá. Tầng lầu được ngăn làm ba phòng, một phòng ngủ, một phòng khách và một phòng làm việc của ông. Đứng trước cửa phòng làm việc của ông, bà gọi khẽ :

_ Ông ơi !

Không có tiếng trả lời, bà lại gọi lần nữa cùng vài tiếng gõ vào cửa, vẫn không có tiếng ông trả lời, bà đẩy nhẹ, thấy cửa không khóa, bà xô rộng ra, nhìn vào trong chỉ thấy những giá sách, và những quyển báo, tap chí cùng những xấp bản thảo trên bàn như mọi ngày, nhưng chẳng thấy ông đâu. Ông đi đâu vậy nhỉ ? Và đi từ bao giờ ? Lúc sáng sớm bà có thấy ông tập thể dục trước ban công, bà đã pha một ấm trà để sẵn trên bàn, rồi cùng con cái tíu tít chợ búa, không biết ông đã ra khỏi nhà từ lúc nào. Chắc ông đi mời thêm một vài ông bạn già nào đó thôi. Bà Đoan tần ngần một chút rồi quay trở xuống. Bà đang còn phải bận tâm với sự chuẩn bị lễ mừng  ông Đoan vừa tròn thất thập.

Ông Đoan vẫn ngồi nguyên một chỗ từ lúc mới ghé xuống. Chiếc ghế đá này không biết đã bén hơi ông bao nhiêu lần rồi. Ông đã từng ngồi trên nó mà ngắm những đổi thay của đường phố Hà Nội, con người Hà Nội, nếp sống Hà Nội. Có những điều ngỡ như ông dã rất thuộc, vậy mà vẫn cứ lạ lẫm mỗi khi chạm phải. Như cái hồ Hòan Kiếm này. Nó đã tồn tại cả nghìn năm , và nó vẫn tiếp tục tồn tại với những bất biến của nó. Nó đã trở thành một biểu tượng đặc trưng của đất Hà Thành, là một góc nhỏ rất thiêng liêng trong lòng mỗi người con Hà Nội, để dù có xa mãi tận nơi đâu, thì chỉ cân nhìn lại nó là đã như thấy lại cả một cội nguồn.

Người người qua lại, xe cộ dập dìu, Hà Nội bây giờ đã xuất hiện trên đường phố những chiếc xe bốn bánh lướt êm trong gió nhiều hơn  những tấm áo đa dạng cả về những kiểu dáng và màu sắc cũng nhiều hơn. Không còn là một Hà Nội xa xưa với những manh áo nâu cũ kỹ, với những chiếc xe đạp kẽo kẹt tiếng sên líp.  Ông say sưa trong sự liên tưởng, miên man trong suy tư và ngắm nhìn. Những đổi thay trong những nếp nhà Hà Nội, trong những sinh họat đời thường của người dân Hà Nội, và cả những hối hả của một Hà Nội mới hôm nay. Một Hà Nội từng thương tích, từng lành lặn, từng khắc khỏai va cũng từng nôn nao. Một Hà Nội đang kiêu hãnh ngẩng cao đầu, đang vững chãi đi lên từng bước, đang đem lại từng ngày từng ngày rạng rỡ không chỉ cho con người Hà Nội mà cho cả một dân tộc Việt Nam. Nhưng ông vẫn thây nó không có gì thay đổi trong ông, như một cô gái thuần Việt, nết na, thùy mỵ, dù có khóac bên ngòai những sắc màu lạ lẫm, cao sang thế nào đi nữa thì cũng vẫn không thể mất đi cái vẻ tự thân vốn có. Cái vẻ nền nã, lịch lãm, thanh tao và cả một chút mơ mộng, tất cả đã làm nên một nét riêng cho cả con người và cảnh vật nơi đây. Chính vì thế mà bất kể ai đã từng may mắn được sinh ra ngay trên chính mảnh đất này đều mặc nhiên ghi sâu một thứ tình cố hữu trong tận cùng tiềm thức.

Ông đã sinh ra tại đây, đã lớn lên, đã thấm đẫm đến từng tế bào hơi thở Hà Nội, đã từng tê buốt những mùa đông, dã từng khô cháy những mùa hạ, đã từng ngơ ngác những mùa thu, và cũng đã từng hồng thắm những cánh hoa đào mùa xuân. Cho dù đã có đến gần hai mươi năm ông là giáo viên trên một vùng núi tỉnh Lào Cai, cũng có thể gọi đó là một mái nhà thứ hai của ông, nhưng khi trở về lại Hà Nội thì mọi cảm xúc trong ông vẫn còn nguyên.

Ông Đoan khẽ trở mình, thở nhẹ một làn hơi.Hôm nay là ngày ông tròn bảy mươi tuổi, ông đã từng trải qua sáu lần tròn số, những lần trước, ông cũng luôn có một cảm giác lênh đênh, man mác khi đời người lại bước qua thêm một khấc thời gian. Nhưng những cảm giác ấy, không có nhiều nghĩ suy trong ông như lần này. Ngày nay, với mức bình quân tuổi thọ được tăng trưởng theo đà sống của xã hội, thi cái tuổi bảy mươi đã không còn là sự “xưa nay hiếm” nữa, nhưng “tri thiên mệnh” thì đúng. Một đời người, đến giờ phút này, ông đã đi qua biết bao thăng trầm của cuộc sống. Làm sao có thể đếm hết được những gì đã xảy ra, Hàng nghìn, hàng triệu những sự kiện lớn nhỏ, hàng nghìn hàng triệu những vui buồn được mất. Người ta chỉ có thể nhớ những sự kiện lớn, những vui buồn được mất rõ rệt của một thời đọan nào đó, những điều mà có thể là một sự đánh dấu chính yếu cho những bước ngoặt đời người. Còn lại thì tản mát theo những trôi chảy của thời gian, như một vốc cát trên bàn tay, dù có cố khép chặt những ngón tay thế nào đi nữa, thì nó cũng vẫn lọt qua từng kẽ, để rồi theo gió đi vào hư không. Nhưng với ông, có những nhỏ nhặt vẫn còn được lưu giữ, nó hiển hiện thành những con chữ trên những trang viết. Những con chữ có một sức hàm chứa đến vô tận những chắt chiu, những trải nghiệm, những rút tỉa từ bao cuồng xoay trong vụ trụ nhân sinh này.

Với hàng chục đầu sách, ông đã gói gém biết bao ước nguyện, biết bao trăn trở, biết bao ngọt đắng của một kiếp người. Những thực tại, những phù hư, những khôn ngoan, những ngốc dại. Có những điều từ ở chính ông, có những điều ông nói hộ người. Những điều không nằm ngòai bản thể của cuộc sống.  Người đời vẫn cửa miệng “May hơn khôn”. Mà những cái có thể gọi là “May” ấy thì có được bao nhiêu ? Và cái lẽ dại khôn ở đời thì biết nói sao cho rành mạch. Khôn ở ngừơi này lại là dại ở người kia, và ngược lại. Suy cho cùng, con người ta chỉ thường quan tâm và hành xử theo những gì mà bản thân người đó cho là giá trị. Vì thế mà các giá trị của cuộc đời thường không có một chuẩn mực nhất định, nó lại thường thay đổi theo từng giai đọan lịch sử, đôi khi nó lại chỏi nghịch nhau trong những quan niệm trái chiều, vì thế mà nảy sinh ra bao điều oan trái, bao nỗi khóc cười. Để ngòi bút của ông cứ thầm lặng đi theo mà ghi chép lại . “Anh ạ ! Anh đã từng nói , đời sống con người không giá trị ở con số tháng ngày, mà nó ở những gì mà ta đã sống, đã làm, đã góp vào cái giá trị chung của cuộc đời này

Ông nhớ, ông nhớ chứ, không phải là những hào phóng ngôn ngữ tôn vinh của những giải thưởng trong và ngòai nước, mà là sự ghi nhận của người đời với những moi gan rút ruột của ông. Ông cũng quá hiểu đằng sau sự hào phóng ấy là gì. Ông đã đi qua, đi qua nhiều lắm rồi những cái gọi là “thói thường” của nhân thế. Có là gì đâu khi vốn dĩ cái đích lớn nhất của con người là được đứng lên một cái bục cao nào đó. Chỉ khác nhau ở chỗ, người ta đi đến đó bằng sự bình thản từ nội tại của chính mình, hay bằng sự vội vã lấn chen nhau qua những cái cầu vượt. Người ta vẫn nói “Cuộc đời là một sân khấu lớn, mà mỗi người vừa là diễn viên, cũng vừa là khán giả”, nhưng ông nghĩ khác hơn một chút : “Đời người như tham dự một phiên chợ, mua mua bán bán, khác nhau là khi tàn buổi chợ, ra về với thứ gì trên tay”.

Cho đến lúc này, ông chưa bao giờ phải hối tiếc nếu những sai phạm của mình gây tổn thương trầm trọng cho ai đó, và ông cũng không phải hổ thẹn với những gì ông có được vì đã không tì lên vai người khác.Ông vô cùng cảm ơn duyên mệnh đã cho ông có được một chút thiên tư, để có thể thấu tận những dở hay của người đời, nhờ thế mà cuộc sống cũng đầy đặn phong vị hơn. “Anh đã sống đúng nghĩa với một chữ NGƯỜI viết hoa. Đó không phải là một lời nói dua nịnh của một người hòng được ở ông một chút lợi danh thường tình, mà ở một tấm lòng, một chân tình, một sự đồng cảm ít ỏi mà ông đã gặp được trên những chặng đường. Chỉ là một cô học trò nhỏ bé, một trái tim có cùng nhịp đập chí hướng với ông, thời gian tương ngộ chỉ có thể được tính bằng những tích tắc ngắn ngủi của chiếc đồng hồ, nhưng cảm nhận và tồn tại bền bỉ trong suốt cả chục năm trời trong một hòan cảnh địa lý cách biệt, thì không cái gì cân đong được. Ông vui vì điều đó, bởi bao tâm lực trong phạm vi chức trách, tâm huyết cho sự truyền thụ không chỉ là tri thức, mà còn là sự vun xới xây đắp nên những nhân cách, có được nhiều lắm đâu những tâm hồn, những trái tim đón nhận ngọn lửa nhỏ từ ông. Với ông, cái thực sự đáng quý, thực sự giá trị nhất trên đời này, chỉ là sự chân thành yêu mến mà con người có thể mang đến cho nhau.

Trong hành trình dằng dạc của một đời người, có hàng vạn, hàng vạn những con người gặp nhau rồi đi qua nhau, có đọng lại được trong nhau chỉ là rất ít.Và ông nghiệm ra một điều “ chỉ có những người đã từng phải chịu sự thua thiệt, từng phải chịu đựng những bất công vô lý của tạo hóa, của xã hội, thì mới biết trân trọng những giá trị đích thực của cuộc sống, những giá trị không thể quy đổi ra những thứ vật chất thông thường. Còn những người số phận may mắn cho họ được hưởng những ưu đãi một cách đương nhiên mà chẳng gặp phải một trở lực nào, thì họ rất dễ trở nên hợm hĩnh, hợm hĩnh một cách ngu ngốc, và cũng dễ trở nên ác tâm, ác tâm một cách tự nhiên .”

Cô học trò nhỏ bé của ông cũng như ông, là người thuộc vế trên. Vì vậy mà có những sẻ chia sâu sắc với nhau.Có thể gọi đó là một cái may vậy. Lá thư gần đây đến đã đem đến cho ông một niềm vui và chút gì nhẹ nhõm. Cô bé (dù đó là một người phụ nữ đã ngòai bốn mươi, nhưng với ông, cô ấy vẫn mãi là một cô bé) đã đọc rõ cảm trạng của ông. Một thứ cảm trạng của lứa tuổi. Thực ra thì cũng không có gì là quá khó hiểu, xong với một người trong lĩnh vực tư duy thì cách hiểu có khác hơn, thâm trầm những góc cạnh hơn, và cũng là san sẻ được nhiều hơn. Những lời lẽ đầy xúc cảm trong thư cứ lởn vởn mãi trong ông . “Em biết, trong những ngày tháng này, anh có rất nhiều những suy nghĩ, mà phần lớn là những điều không vui. Đó là cảm trạng phải có khi cái thời đọan phải đến với mỗi người. Con người sinh ra, như đã có sẵn một lập trình, ai rồi cũng phải nhận đủ những, chua cay đắng ngọt của cuộc đời, và ai rồi cũng phải đi về một nơi. Nơi ấy không ai chứng minh được nó có thật hay không ? Người ta chỉ biết nói về nó như một dự ước, phần nhiều mang tính cảnh báo cho những người có bản chất không tốt trong thế giới hiện tại này. Vì thế, em chỉ tin vào những gì đang có thật trước mắt Rằng một đời người chỉ thực sự đáng sống khi không phải hối tiếc, không phải dằn vặt lương tâm lúc về chiều. Anh đã là một người như thế. Anh thực sự là một đốm sáng giữa màn đen cho em hướng đến. Cho dù những người như anh và em luôn phải gánh chịu những vùi dập của cuộc đời, khi ưu thế thuộc về số đông, nhưng ta vẫn bước đi bằng những bước chân rắn rỏi, bằng một phong thái đĩnh đạc, trong một tư thế đàng hòang. Anh ạ, vẫn biết mỗi chúng ta đều không thóat khỏi quy luật của sự sinh tồn, thì buồn bã mà làm chi, nghĩ ngợi mà làm chi. Cho dù ngày mai sẽ là một tấm màn đen ụp xuống, thì hôm nay ta vẫn vui cười, hồ hởi mà đón nắng đang lên. Chung quanh anh vẫn tràn đầy những tình yêu thương nồng đậm, ngày càng ấm áp hơn, tha thiết hơn. Vậy thì anh hãy cứ mỉm cười mỗi sáng thức dậy, hãy cứ ân cần nắm những bàn tay, và đừng phí hòai thời gian cho những gì chưa đến, hãy chỉ biết hôm nay và hôm nay. Thực ra con người ta chỉ có hai khái niêm thời gian thực sự, đó là hôm qua hôm nay.Cái gọi là ngày mai ấy vốn chỉ là một khái niệm trìu tượng. Nó không có mặt mũi cụ thể. Hôm qua là những gì ta không lấy lại được, hôm nay là những gì ta đang có thể sờ nắm được. Em biết, không phải anh không biết những điều này, nhưng trong một cảm trạng, đôi khi anh quên mất nó đi, nên em xin phép được nhắc lại phần nào, hy vọng anh sẽ có được một trạng thái tinh thần tốt nhất, để vẫn có thể trao gửi những ước vọng tốt đẹp của cuộc sống này cho thế hệ chúng em, và để đón nhận những món quà cuộc sống mà anh đang có, trong lòng tay thân thương của những người người, trong đó có em, có cô học trò nhỏ bé miền xa của anh này.”

Đúng, cô bé nói không sai, ông đã từng nói những lời tương tự với một vài người, nhưng khi cần ông lại quên nói với chính ông. Trong ông bỗng ngồn ngộn một thứ cảm xúc, cái thứ cảm xúc diệu kỳ mà ông đã từng được trao đi, và từng được nhận lại. Cái thứ cảm xúc ấy như một nồi nước thơm đang bốc hơi nghi ngút, tỏa khắp tâm hồn ông một niềm thư thái lâng lâng. Ông nhớ đến rất nhiều gương mặt, những gương mặt long lanh những ánh mắt cười, ông nhớ đến những trang bản thảo còn đang bề bộn, những con chữ ngoan ngõan xếp hàng ngay ngắn dươí từng ngón tay ông. Ông nhớ đến những nụ hoa sáng nay vừa hé, nhớ cả tiếng hót tươi tắn, lảnh lót của chú chim họa mi lách chách trong lồng mỗi lúc ông cho ăn. Ông mỉm một nụ cười.

Chiều đã hơi muộn, những tia nắng đang nhạt dần, con gió đầu đông se se, khiến ông Đoan hơi rùng mình, kéo lại tầm khăn len quàng cổ, cũng là một món quà của cô học trò nhỏ ấy gửi ra. Ông lại mỉm cười, tâm trạng nhẹ nhõm, sực nhớ đến những gì sắp diễn ra trong ngôi nhà ấm cúng đang quây quần cả ba thế hệ. Ông thong thả đứng dậy, khẽ vặn mình cho đỡ mỏi, rồi ông chậm rãi từng bước chân. Chợt ông dừng lại, đôi môi lại hé ra, vì phía trước kia, đang bước ngược về phía ông, là bà với cái áo len dầy trên tay, với những bước đi nong nả quen thuộc, với vóc người thanh mảnh, nhẹ nhàng đã từng hôm sớm cùng ông suốt mấy chục năm dài. Bà đến cạnh ông, ánh mắt dịu dàng, ấm ngọt, chẳng nói một lời nào, bà ân cần khóac tấm áo lên người ông. Rồi vẫn im lặng, bà nhẹ bước bên ông. Những chiếc lá lăn tăn đuổi nhau trên đường, một làn hương thoang thỏang vờn quanh. Hà Nội khi chiều xuống, nghe thân thương ấm áp chi lạ.


Đàm Lan

Giấc mơ đổi đời

_ Tôi không thể tha thứ được !

Thành nói với một âm vực nhỏ gọn nhưng lạnh và sắc, cộng với nét mặt gần như đóng băng làm Huyền như va phải một bức tường rắn khiến cô phải thụt lui hai bước… Cô ngó trân trân vào gương mặt người đàn ông đã có cùng cô hơn mười năm chung sống, hơi thở cô ứ nghẹn trọng cổ họng, tay chân không kềm nổi một độ rung cho dù nó đã được cố gắng hết mức. Bỗng có tiếng một đứa trẻ từ ngòai cổng chạy vào liến thoắng :

_ Ba ơi …ba ơi, chú Tân cho con bong bóng nè ba ơi !!!

Huyền quay ngoắt và sụp xuống để đón lấy đà chạy của đứa con gái, chỉ nhanh hơn một giây, Thành đứng ngáng trước mặt Huyền dang tay ôm bổng đứa bé, và cũng vẫn giọng nói sắc gọn, nhỏ nhưng sức nặng của nó đủ đè bẹp niềm khao khát trong lòng người đàn bà :

_ Cô đi đi, từ nay nó là một đứa trẻ mồ côi.

Rồi không một chút trù trừ để có cơ hội cho một lời van xin, Thành quay lưng khuất nhanh sau cánh cửa để vọng lại một âm thanh khô khốc lạnh lùng. Huyền đổ sụp xuống chết lặng giữa mảnh sân hoe hoe vài sắc hoa trong chiều nắng nhạt. Tiếng con gái hồn nhiên sau cánh cửa làm quặn thắt cả ruột gan, Huyền ôm bụng cong gập người, cô muốn khóc mà không thể nào bật ra được thanh âm đang dồn thành những tiếng nấc khùng khục trong cổ họng. Một lúc sau, cô đưa mắt đờ đẫn nhìn ngôi nhà sang trọng đến xa lạ, câm lặng đến tàn nhẫn, ngôi nhà mà cô ngỡ rằng sẽ rộng cửa đón cô sau bảy năm lênh đênh ở xứ người. Vậy mà… Huyền biết rất rõ tính Thành, cô không thể lay chuyển bức tường đá trong anh, nhưng cô cũng không thể trách óan anh, anh không hề có lỗi, tất cả những tội lỗi thuộc về cô, cho dù động cơ và mục đích nó là gì đi nữa thì cũng không thể bào chữa cho những hành vi của một người đàn bà đã phản bội lại tình yêu và lòng tin của người chồng. Trời sẫm dần, cánh cửa kia đã không một lần hé ra, Huyền ôm mặt, chống tay đứng dậy, thất thểu bước ra ngòai cánh cổng ..

Thành nhè nhẹ rút cánh tay ra khỏi đầu bé Thúy, nhè nhẹ ngồi dậy, sửa lại đầu con trên gối, kéo thêm mép chăn lên ngực cho con rồi nhè nhẹ bước ra khỏi giường, giắt cẩn thận chân mùng, rồi lại nhè nhẹ khép cửa phòng. Ra phòng khách, Thành ngồi vật trên cái ghế xalon, mắt đăm đắm nhìn lên trần, rồi lại nhìn quanh những đồ vật trong căn phòng. Những thứ đồ vật mà khi mua chúng về anh hồ hởi bao nhiêu thì bây giờ anh căm ghét chúng bấy nhiêu. Anh biết mình vô lý, vì những thứ vật dụng vô tri này nào có lỗi gì, chúng chỉ có một nhiệm vụ là đem lại sự thỏai mái cho con người khi sử dụng chúng. Như cái ghế xalon anh đang ngồi đây, rõ ràng là êm ái hơn rất nhiều so với những cái ghế gỗ thô kệch ngày xưa. Thành ôm đầu trong sự hỗn lọan của bao hình ảnh cũ mới. Trời ơi ! Anh muốn la hét, muốn đập phá, muốn làm một cái gì đó thật điên cuồng để trút xả những đớn đau trong lòng, nhưng anh không thể, không thể, vì đứa con gái bé bỏng tội nghiệp đang ngon giấc trong phòng kia, và vì những ô cửa hàng xóm sẽ sẵn sàng thập thò, và những tiếng cười đầy ngạo nghễ chế giễu sẽ sẵn sàng xa xả quanh anh, như tiếng cười đểu cáng khốn nạn mà anh đã nghe phải ấy …ôi tiếng cười ..tiếng cười quái ác ấy cứ lồng lộng trong tri giác anh. Thành bất chợt đập liên hồi đầu minh xuống nệm ghế xalon, và hàm răng thì nghiến chặt đến rung người…

Huyền thở dài nhìn mớ rau và mấy con khô quắt trong tay mình, rồi lại liếc nhìn cái phản thịt tươi roi rói, đầy ngồn ngộn với bàn tay thoăn thoắt thái cắt của người bán hàng, bắt đôi chân mình dời đi mà ánh mắt còn luyến tiếc, thôi về vậy, còn hai ngày nữa mới được rờ vào nó. Hai ngày nữa là thứ bảy cuối tuần, là ngày cả nhà được phép có một thực đơn hấp dẫn hơn những ngày khác. Một bữa cơm đơn giản, nhanh chóng hòan tất, cũng vừa lúc Thành đẩy cái xích lô vào bóng mát của cây trứng cá trước nhà, lôi cái mũ trên đầu xuống lau những gịọt mồ hôi tuôn thành dòng trên má. Huyền đón chồng với nụ cười và câu hỏi đầy quan tâm như thường lệ :

_ Anh mệt lắm không ? Hôm nay có khách nhiều không anh ?
_ Ừ cũng tàm tạm, cơm xong chưa em ?
_ Có hôm nào anh về mà chưa có cơm đâu, chưa có làm sao yên với cái tật háu đói của anh chứ.

Thành cười, khẽ cụng mũi vào má vợ, Huyền sung sướng nhưng tỏ vẻ thẹn thùng khẽ ẩy chồng ra :

_ Anh này…đi rửa mặt cho mát đi rồi ăn cơm.

Khi cả hai vợ chồng đã ngồi vào mâm, nhìn những thứ thức ăn quen thuộc trên mâm, Thành ái ngại xoa tay vào bụng vợ :

_ Cứ ăn uống hòai như thế này làm sao em đủ sức khỏe cho con ?
_ Anh đừng lo mà, một tuần chỉ cần một chút thịt cá bồi dưỡng là cũng đủ cho mẹ con em khỏe lắm rồi.

Thành lại khẽ thở dài :

_ Lúc trước mà biết lấy anh em phải khổ thế này thì anh nhường em cho tay Hấn để em đỡ khổ.

Huyền làm mặt giận :

_ Anh có thôi đi không ? Em có phải là một con mèo đâu mà nhường chứ.
_ Anh xin lỗi, xin lỗi, anh vui miệng nói thế thôi, chứ có cả đống vàng anh cũng chẳng chịu nhường em cho ai đâu. Thôi cho anh ăn cơm đi, anh đói lắm rồi.

Huyền còn ngúng nguẩy, nhưng tay thì xới cơm và mắt thì liếc chồng một cái thật ngọt. Thành cười xòa đón lấy chén cơm lùa vào miệng từng miếng ngon lành.

Mấy tháng sau, chiếc xích lô của Thành chở một vị khách đặc biệt, vị khách này mặt tái mét, tay ôm bụng cố nén nhưng những tiếng rên cứ bật ra đầu môi, và Thành lần đầu tiên tham dự một cuộc đua cua-ro xích lô với cái đích là bệnh viện phụ sản, rồi phần thưởng cho anh là một cô con gái xinh xắn, để cả nhà lại vui sướng bồng bế nhau lên chiếc xích lô trở về căn nhà gỗ nhỏ nhoi trong cái xóm lao động nghèo.

Có thêm đứa bé, có thêm những tiếng cười và cũng là thêm những khỏan chi phí khác. Nhiều ngày trời mưa không có khách, Thành lại cọc cạch cái xe về nhà với một khỏan tiền vay nóng. Đứa bé được một năm tuổi, Huyền đeo con sau lưng lăn lóc với mớ tôm con cá trong một khu chợ gần nhà. Cũng chẳng đến đâu khi bé Thúy lại hay ốm vặt. Nợ ít rồi nợ nhiều, những lúc không có khách Thành làm thêm việc bốc vác ở các vựa trái cây. Công việc nặng nhọc nhưng cũng góp phần giảm bớt chút khó khăn. Buôn bán ở chợ, Huyền lọt vào tai đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Rồi một hôm, Huyền nói với chồng :

_ Anh à, mình phải tính cách khác thôi, chứ vất vả cực nhọc như vầy hòai mà có đủ thiếu vào đâu đâu.
_ Cách gì ? Anh thì có làm được gì hơn ngòai những công việc hiện thời , còn em vừa lo cho con vừa chạy chợ, còn thời gian công sức đâu mà làm thêm được cái gì khác.
_ Em nghe người ta nói đi xuất khẩu lao động cũng được lắm anh à.
_ Cái gì ? Thôi, thôi đi. Dứt khóat là không tính đến chuyện đó được đâu. Lấy tiền đâu ra mà đóng, rồi họ đưa đi tít mút mù xa nào thì anh biết đâu mà tìm. Không được, em đừng có nghĩ tầm bậy vậy nữa nghe.

Nhưng Huyền vẫn nghĩ, mỗi khi nhìn cảnh nhà mình, nhìn đứa con nheo nhệch, thì ý nghí ấy trong cô lại càng nóng bỏng hơn. Vả lại, một chút ghen tị thường tình của đàn bà khi nhìn chung quanh mình những cô nàng láng lẩy áo quần, xủng xẻng vòng xuyến.Phải có tiền, phải có thật nhiều tiền, bởi so về nhan sắc cô nào có kém thua ai, ngày cô làm đám cưới với Thành là ngày đau buồn nhất cho những chàng trai kém may mắn, đặc biệt là Hấn, người mà thỉnh thỏang Thành đem ra nói đùa với cô. Hấn hơi xấu trai, lại là thành phần côn đồ trong trường, nhưng nhà hắn giàu có nhât nhì trong vùng, hắn xi mê cô đến điên dại, cũng đã nhiều lần đón đường hành hung Thành, nhưng những điều đó chỉ làm Huyền thêm khinh ghét và xa lánh hắn. Sau đám cưới cô ít lâu , hắn bỏ đi đâu mất. Có đôi lần Huyền thóang nghĩ, nếu ngày ấy cô lấy Hấn thì sao nhỉ ? Nhưng rồi cô gạt nhanh suy nghĩ ấy, không thể nào, Hấn không thể đánh đổi được tình yêu nồng đậm của cô và Thành suốt năm năm, cho dù biết trước sẽ phải khổ nhiều vì cái nghèo của Thành, Huyền vẫn không hề ân hận khi nhận lời lấy anh.

Nhưng giờ thì phải khác, tình cảm là tình cảm, còn cuộc sống vẫn là cuộc sống vẫn có những đòi hỏi nhất định của nó, cô không thể sống mãi trong cảnh bần hàn này, còn bé Thúy nữa, nó sẽ có một tương lai như thế nào khi cha mẹ nó cứ mãi chật vật với từng miếng cơm manh áo như bây giờ ? Bao đêm trằn trọc, bao ngày suy tính, cuối cùng Huyền quyết định một việc quan trọng mà không có sự đồng ý của chồng, cô thầm nhủ rồi anh sẽ hiểu mà thông cảm cho cô thôi, suy cho cùng cô đâu chỉ vì riêng bản thân mình. Và thế là Thành tê tái khi một hôm về nhà được người hàng xóm trao lại con cùng với một bức thư của vợ. Tuy rất giận, nhưng anh hiểu rằng sự thúc bách của hòan cảnh đã tạo nên sự thể. Vất vả hơn với cảnh gà trống nuôi con, nhưng rồi anh cũng dần nguôi ngoai khi những đồng tiền đầu tiên Huyền gửi về từ một địa danh có những chữ khó đọc. Đổi giận thành thương Thành luôn thư từ động viên an ủi vợ, anh cũng mong một cuộc sống hòan tòan khác đang thay đổi dần dần trong ngôi nhà. Thôi thì …vợ chồng còn sống với nhau cả đời mà, hy sinh vài năm để có được sự đổi đời âu cũng đáng.

Về Huyền, khi bắt đầu bước chân đi, cô đâu biết mình phải trải qua nhiều truân chuyên đến thế. Đầu tiên cô nhận giúp việc nhà cho một gia đình, lúc đầu cũng gặp khá nhiều khó khăn, nhưng được sự giúp đỡ của những người cùng cảnh ngộ, cô cũng quen dần. Nhưng đến một ngày kia, cô bị ông chủ nhà ấy làm nhục. Đau đớn, Huyền định tự tử, nhưng nghĩ đến chồng con ở nhà, cô lại cắn răng chịu đựng, nhưng rồi câu chuyện võ lở, cô bị một trận đòn ghen thâm tím và bị đuổi ra đường chỉ với một bọc quần áo. Chơ vơ nơi đất khách, không người thân, không tiền bạc, không giấy tờ, không cả một nơi trú ngụ. Chuyện đi xin việc là điều không thể, vì chẳng ai dám nhận một người vơ váo không có lấy một sự bảo đảm về nhân thân. Chỉ có một lọai việc, mà việc ấy đúng ra cô đã bước vào từ ngôi nhà đầu tiên ấy. Đã nhiều lần cô âm thầm những giọt nước mắt tạ tội với chồng, anh sẽ không thể nào biết được, bởi sẽ chẳng có con đường nào để thông tin ấy đến được tai anh. Thì thôi, đã trót rồi còn gì nữa cho những bước chân lui, ngày nào gia đình cô có được một cuộc sống kha khá, thì cô sẽ rời bỏ cái chốn lầy lội, nhuốc nhơ này, sẽ trở lại là cô vợ hiền của anh như ngày nào, những tháng ngày nơi đây mãi mãi là một bí mật của riêng cô. Ngàn lần xin lỗi chồng, rồi Huyền nhắm mắt hướng về nơi có những ánh đèn xanh đỏ chớp nháy bước tới.

Huyền chóang người khi nhận ra Hấn, và Hấn cũng kinh ngạc đến đờ đẫn khi nhận ra Huyền. Trơi ơi ! Oan gia nghiệp chướng thế nào mà lại gặp nhau tại chốn này ? Huyền muốn bỏ chạy nhưng không còn kịp, nhưng bàn tay thô bạo đã nắm lấy cô, những ly rượu đã đè nghiến lấy miệng cô, áo váy cô mặc tình bày ra trước mắt Hấn cái thân phận hiện tại của cô. Hấn chết sững, câm lặng, bởi Hấn chỉ là một thông ngôn cho đám người này, anh ta không thể tỏ ra được một động tác nào để bảo vệ cô. lại càng không thể tỏ ra là một người đồng hương quen biết. Anh ta cúi đầu vào ly rượu, những hình ảnh ngày xưa hiện về, và bất chợt anh ta quắc lên một ánh mắt thích thú nhìn Huyền, ánh mắt làm cô lạnh buốt cả người, ánh mắt như một bản án tử hình, Huyền mơ hồ cảm thấy một đìều gì đó khủng khiếp đang đợi cô. Nhưng cô không thể nào trốn thóat được, cô đã là một con cá mắc lưới, chỉ biết giương đôi mắt sợ hãi nhìn lưỡi dao sắp bổ xuống đầu mình.

Không để Huyền kịp có thời gian suy tính chuyện gì, ngay trong đêm ấy, sau khi cùng những người kia ra về, Hấn quay lại ngay. Mặc cho Huyền kêu van, với món tiền đã cầm vào tay, người chủ đã đẩy Hấn vào phòng cô và chốt của lại. Hấn đứng trước mặt Huyền, rồi bật cười ngạo nghễ:

_ Kết quả của một cuộc tình đẹp đẽ ngày xưa đây sao ? Hay thật. Thú vị thật.

Huyền thụt lui vào góc giường trừng mắt :

_ Anh bước ra, anh không được đụng vào người tôi.

Hấn cười ngặt nghẽo :

_ Này cô em xinh đẹp. cô có tư cách đuổi tôi sao ? Nên nhớ là tôi đã thanh tóan tiền cho chủ cô rồi nhé, còn nhiều hơn người khác nữa ấy chứ, cũng có nghĩa cô em phải chìu tôi tận tình hơn người khác chứ không phải to tiếng mà đuổi tôi ra ngòai đâu nghe chưa.

Hấn nói đúng, cô không có quyền giữ lại tấm thân này với bấy kỳ ai, khi cô đã bán nó cho những đồng tiền đều đặn gửi qua biên giới. Những đồng tiền được đóng cái mác là lợi nhuận của một cửa hàng mà cô đã hợp tác với một số người. Càng minh chứng cụ thể hơn là những bức hình khi cô trong vai một người khách du lịch chụp với những người bán hàng. Đột nhiên cô đau nhói trong lòng khi nghĩ đến nếu Thành biết được chuyện này. Sự cẩn thận đã để lộ yếu điểm của cô :

_ Thôi được, tôi chấp nhận, nhưng anh không được để cho chồng tôi biết chuyện này.
_ Tất nhiên rồi, trừ khi tôi muốn trông thấy nó hộc máu ra mà chết.

Huyền ném vào Hấn một tia mắt căm hờn trước khi cắn răng chịu đựng sự giày xéo của hắn. Hấn như một con thú điên cuồng, vừa để thỏa mãn cơn thèm khát người con gái khi xưa, vừa để trả thù cho một sự thất bại mà hắn vẫn ôm hận chưa nguôi. Không chỉ một lần, mà Hấn đã trở thành một khách quen của nhà hàng với độc nhất một cô kỹ nữ. Mọi người nhìn vào, thì thầm tô lên đó một vẻ đẹp văn hóa “Đấy, người đồng hương có khác, họ có tình với nhau thế đấy”. Chỉ có Huyền nuốt trăm cay nghìn đắng vào lòng, rã rời thân xác sau mỗi lần hành hạ của Hấn.

_ Hãy nói yêu tôi đi, tôi sẽ tha.
_ Không bao giờ.
_ Thế thì mày sẽ chết ..sẽ chết trong tay tao…

Có lẽ Huyền sẽ chết thật, vì sự giới hạn của sức lực, của sự chiu đựng , cuối cùng Huyền đổ bệnh, nhà chủ sợ trách nhiệm nên ném cô vào một bệnh viện. Huyền được cứu chữa, khỏi bệnh, Huyền nghĩ đến chuyện trở về, và chỉ có trở về cô mới thóat khỏi Hấn, vả lại những gì cô cần có cũng đã tạm gọi là tương đối. Điều Huyền không ngờ tới là Hấn, sự căm hận dai dẳng đã biến hắn thành một người đê tiện, và cái camera mini là một thứ phương tiện đắc dụng.

Thành với tâm trạng hồ hởi, hưng phấn tính từng ngày để đón vợ trở về sau bảy năm xa cách, để cùng vui hưởng một đời sống tốt đẹp mà cả hai đã dày công tạo dựng . Tất cả những phấn khích của anh bị dập tắt một cách tàn nhẫn vào một ngày anh nhận được một cái dĩa VCD. Suốt chiều dài của những thước phim ấy không hề có một lời bình, chỉ có những hình ảnh, những hình ảnh đủ đè bẹp dũng khi của một người đàn ông, đủ thiêu đốt hết những lâu đài hạnh phúc, đủ đập tan một tương lai êm đẹp của một gia đình . Cuối cùng của những thước phim ấy là một tràng cười không dứt, tràng cười lanh lảnh, ngạo nghễ, đắc thắng ấy chẳng khác gì những lưỡi dao khóay sâu vào tận cùng gan ruột. Thành đã chết đứng, chết lịm, chết lặng, nếu không có đứa con gái còn nheo nhéo bên tai thì anh đã đâm đầu vào tường mà chết thật. Cái ngày Huyền về, Thành đã không ra sân bay đón, anh không còn đủ can đảm để nhìn mặt Huyền. Nhưng anh còn đủ tỉnh táo, đủ trấn tĩnh để gạt đi cái ý nghĩ đâm cho người đàn bà kia một nhát. Nên khi Huyền xuất hiện trước cửa nhà, thì tất cả những gì anh có thể làm được chỉ là bật ra một câu nói :

_ Tôi không thể tha thứ được.

Huyền nhìn gương mặt khốn khổ của mình trong gương, gương mặt nhuốm đầy vẻ đau thương, ủ rũ và phai tàn, nhưng vẫn còn giữ nguyên vẻ đẹp vốn dĩ của nó. Huyền bật một cái cười chua chát : Đẹp, mi đẹp mà làm gì, cái đẹp của mi đã mang tai họa đến cho chồng con mi và cả chính mi nũa. Huyền bất giác nghĩ đến một giải pháp, cô nhếch môi và mắt ứa lệ, phải thế thôi, còn gì nữa đâu. Đã gần một tháng nay, Huyền chỉ rời khách sạn với mỗi một lý do, cô muốn được gặp con, muốn được ôm con vào lòng, dù chỉ một lần rồi xa mãi. Nhưng Thành đã không cho cô có được một phần cơ hội. Cánh cổng ngôi nhà vẫn luôn đóng im ỉm, sư im lặng của khước từ và cuời cợt. Cô không biết được có còn ai tồn tại trong ngôi nhà ấy không Huyền bỗng quyết định, cô phải gặp con bằng mọi cách, cho dù Thành có đối xử với cô như thế nào đi nữa, chỉ một lần, một lần thôi, nếu không cô sẽ không cam lòng nhắm mắt.

Cái nút chuông nhấn đến lần thứ hai thì cánh cửa hé ra, để lộ gương mặt một phụ nữ trẻ. Huyền nghe như một nhát roi quất vào mình, à thì ra, anh cũng khá mau chóng đấy anh Thành ạ.

_ Chị tìm ai ạ ?
_ Tôi tìm ông chủ nhà này.
_ Ba tôi ạ ? Ba tôi đi vắng rồi, chị có việc gì nói với tôi cũng được.

Một ý nghĩ khác làm Huyền run chân, cô vội hỏi :

_ Vậy anh Thành, anh Thành có con gái là bé Thúy ấy…

Không đợi Huyền hết câu, cô gái “à” một tiếng :

_ Vậy là chị tìm anh chủ nhà cũ hả ? Tôi không biết ảnh đi đâu đâu, ba tôi mới mua lại căn nhà này mà, à ba tôi về kia rồi, để tôi hỏi xem ông có biết không ? Ba ơi…

Người đàn ông khá lớn tuổi, nhìn chăm chăm vào Huyền một chút rồi hỏi :

_ Cô có phải là cô Nghiêm Thị Bảo Huyền không ?
_ Dạ thưa phải ạ.
_ Cô đợi tôi một chút.

Nói rồi ông ta đi vội vào nhà, Huyền ngây đờ người trước việc Thành đã bán nhà, anh đi đâu ? Anh cắt đứt tình mẹ con của Huyền một cách quýết liệt vậy sao ? Anh còn gửi lại cái gì cho Huyền ? Hay là một cái địa chỉ nào đó ? Huyền khấp khởi khi thấy người đàn ông kia bước ra trên tay là một cái phong bì. Huyền đón lấy và bóc ngay ra, đó là một tấm ngân phiếu mang tên cô có trị giá…Huyền lảo đảo ngã gục xuống, tiếng người chủ nhà mới la lên :

_ Cứu…cứu…cấp cứu…

Đàm Lan

Lời khấn nguyện

Hỡi vị thần Mặt trời
hãy ban cho tôi
luồng ánh sáng chói ngời từ tâm thức
Hãy thắp cho tôi ngọn lửa
Từ trái tim u tối, cuồng mê
Cho tôi đủ sức xua tan
Những đố kỵ, tị hiềm
Những nhỏ nhen, toan tính
Những lạnh lẽo, thâm trầm
Để trái tim tôi thoát khỏi ngục tù
Bừng nở những tế bào cảm xúc

Hỡi vị thần Gió
Đã từng chu du suốt khắp toàn cầu
Xin hãy mang đến cho tôi
Những hương hoa thơm ngát của núi rừng
Những âm vang từ lớp lớp sóng ngoan cường giữa dòng biển cả
Cho buồng phổi tôi mạch sống căng tràn

Hỡi vị thần Mặt trăng
Hãy rót cho tôi những tia sáng dịu dàng, huyền nhiệm
Hãy kể cho tôi nghe
Những câu chuyện thần tiên của các vì tinh tú
Cho tôi thanh thản trải tấm lòng mình
Giữa lòng trời rộng mở
Không chút hồ nghi
Không chút ngại ngần

Hỡi những cơn mưa đầy khát vọng
Xin hãy tưới mát tôi
Cho mầm xanh trỗi dậy
Trên nước mắt – nụ cười

Hỡi những Đấng quyền linh tối thượng
Hãy cứu giúp tôi
Mở toang trái tim
Bật khóa tâm hồn
Giữa tình người rất thật

Đàm Lan

Hạt cơm thiu

Thấy bé Thảo quẹt xoành xoạc cái thìa vào lòng bát một cách tuế toá, làm những hạt cơm văng ra tung toé, tôi nhăn mặt :

– Con nhặt từng hạt cơm lên cho ba.

Vốn được cưng chìu, bé Thảo phụng phịu :

– Có mấy hạt rơi mà ba cũng bát con nhặt, để lát mẹ quét nhà là
sạch thôi mà.
– Không được, phải nhặt lên. Thảo. Con có nghe lời ba không ?

Thấy tôi nghiêm giọng, nghiêm mặt, cô con gái không dám tủng hủng nữa, ngồi xuống nhặt từng hạt cơm. Vợ tôi vẻ không vui :

– Anh sao thế ? Bắt ne bắt nét con bé.
– Phải tập cho nó biết quý từng hạt gạo chứ. Dạy con phải dạy từ
những nhỏ nhặt nhất, đừng có phiên phiến quá sau rồi hỏng. Có phải ăn những hạt cơm thiu mới biết bát cơm ngon lành nó quý giá đến thế nào.

Bé Thảo nhảu giọng :

– Cơm thiu thì ai mà ăn hả ba ?
– Có đấy con ạ. Không phải chỉ một lần, mà bã đã phải ăn đến ba lần rồi đấy.

Câu nói được gìm lại trong cổ họng đúng lúc. Nhắc đến điều này là trong lồng ngực tôi lại nhói lên. Bởi mỗi lần phải ăn những hạt cơm thiu ấy, là một lần ghi khắc một dấu ấn không thể quên trong đời tôi.

Lần thứ nhất, cũng là lần đau đớn nhất. Ấy là thời điểm trọng đại của đất nước. Ký ức tôi không ghi nhớ được gì nhiều hình ảnh của những ngày đùng đoàng bom đạn, lúc ấy tôi mới khoảng 6,7 tuổi. Chỉ nhớ rõ nhất, có một bữa cơm dở dang, mà mỗi người trong gia đình tôi phải bê theo bát chạy xuống hầm khi có tiếng máy bay ì ì vọng tới. Tôi chậm chân hơn mọi người vì còn quay lại gắp thêm một miếng thịt. Và chỉ bằng một khoảnh khắc gián đoạn ấy đã chia cắt tôi và gia đình bằng một tiếng nổ chát chúa và tôi không còn biết gì nữa. Không biết tôi đã ngất đi trong bao lâu, chỉ mang máng nhớ, khi tỉnh dậy, tôi kinh hoàng bởi bao gạch đá lấp gần hét thân mình, muốn khóc gọi ba mẹ nhưng cũng không còn đủ sức. Bản năng sinh tồn đã cố dẩy tôi nhoai dần ra khỏi đống gạch. Trời tối sẫm, lạnh và đói, tôi quờ quạng sao đụng phải chiếc bát, trong ấy còn sót vài hạt cơm. Hẳn nó đã bị văng cùng tôi, cố nhét những hạt cơm ấy vào miệng, vị chua lờm lợm làm tôi muốn ụa ra. Nhưng cái đói đã thắng, Sau đó tôi lại thiếp đi dưới một mảnh tôn. Rồi tôi được cứu bởi những người hàng xóm. Họ thật ngạc nhiên khi thấy một đứa trẻ lại có thể sống sót sau sự chấn động thư thế. Khi ấy, tôi mới biết, trên đời không còn ai là người thân của tôi. Vào tuổi ấy, tôi đâu đã đủ cảm nhận nỗi bất hạnh ấy lớn đến thế nào, chỉ biết oà lên khóc, khóc vì sợ thì đúng hơn.

Đã không rơi vào cái chết nghĩa là phải đối mặt với sự sống. Bằng sự cưu mang của bà con lối xóm, tôi nhích dần qua thời gian. Nhưng họ cũng chẳng cưu mang mãi được, khi chính bản thân họ cũng đang rất khốn khó, thế là tôi thành một đứa trẻ lang thang. Sức vóc chẳng được là mấy, nên tôi nhập bọn cùng một lũ cũng tương đương, khi thì xin ăn, khi thì quanh quẩn ở những nơi hàng quán, chực những người khách đứng lên là xô tới húp vét cặn thừa. Một hôm, dó cơn sốt trong đêm trước, tôi chẳng tranh nổi, cứ bị gạt ngã văng ra, người lớn chả ai buồn để ý, họ còn mải xua đuổi lũ ruồi nhặng chúng tôi. Tôi mệt quá, lê vào một góc chợ thỉu đi. Đêm đến, khi cơn sốt dài đã dứt, bụng đói cồn cào, nước dãi tứa ra, tay chân lẩy bẩy, tôi quáng quàng đi tìm cái ăn. May mà các chú bảo vệ không chú ý, nên tôi lọt lại trong khu chợ đã đóng cổng. Lần mò mãi, tôi đụng phải một cái bọc lylon, Vội và mở ra, trong đó là một nắm cơm đã bốc mùi mốc nặng, tôi cuống quýt phủi lớp men màu gạch của “vị cứu tinh”, rồi cho vào mồm trệu trạo nuốt. Đó là lần thứ hai tôi phải ăn những hạt cơm thiu. Sau này, mỗi lúc nhớ lại, không hiểu sao cơ thể có những lúc lại chấp nhận được những loại khuẩn trùng kinh khủng thế ? Quả là một điều khó hiểu của thuyết tự nhiên. Biết bao người, nhà cao cửa rộng, ăn ngon ngủ ấm, được tẩm bổ chăm sóc đầy đủ, thì lại cứ hay bệnh nọ tật kia. Còn lũ mái hiên lòng phố dãi dầu chúng tôi thì cứ lùi lũi mà đi qua, có chút ốm đau nào thì tự khắc khỏi, ăn còn chưa có, nói gì đến thuốc. Tóm lại một câu là “Trời để sống” vậy.

Lớn hơn tí chút, đã có thể kiếm sống bằng một vài công việc, không dư dả gì, chỉ đắp đổi qua ngày được đã là tốt. Lần hồi tôi cũng trở thành một thanh niên cứng cáp. Thế rồi, sau một cái vỗ vai, tôi đi theo một loại hình công việc, mà hiệu quả của nó phần nhiều phụ thuộc vào cái gọi là vận may. Câu thành ngữ “Ngậm ngải tìm trầm” có lẽ cũng chưa đủ để diễn tả hết những nỗi nguy nan nhọc nhằn của công việc này. Nhưng sức hút về giá trị của sản phẩm thì đủ át hết những lo sợ, ngại ngần. Chỉ cần từ hai đến ba lần gặp may, thì sản nghiệp trong tay cũng gọi là đủ để đổi đời. Chính vì vậy mà những ai dấn thân vào công việc này sẵn sàng mặc lòng đánh đổi, có khi là cả tính mạng.

Cuộc sống vốn là một chuỗi lòng vòng ân oán, may rủi, được mất. Và rất nhiều khi chỉ vì một giá trị vật chất tầm thường, mà con người ta dễ dàng ra tay loại bỏ nhau. Không có con đường dẫn đến thành công nào mà không đày rẫy những gian truân, nguy ngại. Một trong số ấy lại có thể đến từ bạn đồng hành. Hạnh phúc và bất hạnh đôi khi chỉ cách nhau một tích tắc. Tiếng reo hò mừng rỡ chưa kịp tròn mồm, thì tôi bỗng có cảm giác đau điếng phía sau đầu, và loạng choạng gục xuống.

Một lần nữa, số phận tôi lại tìm đến câu “Trời để sống”.

Cho dù khi tôi có lại được nhận thức thì xung quanh tối đen và cảm giác mình đang ở trên một vùng ẩm ướt. Định thần một lúc, tôi nhớ ra mọi chuyện và hiểu mình đang ở trong một tình cảnh như thế nào. Việc cần thiết trước nhất là rà soát lại những cơ năng của cơ thể. Chân tay cử động bình thường, trong người cũng không có triệu chứng gì khó chịu, chỉ có phía sau đầu vẫn còn đau nhức. Rất may là cú đập không đủ mạnh nên chi gây choáng ngất. Tôi có gắng lần mò leo lên cây dó, cũng là cái cây mà lúc ban ngày tôi tìm thấy ổ trầm. Leo lên được một chạc cây khá vững, tôi tựa người thở dốc. Dù không muốn, nước mắt tôi vẫn lặng lẽ rơi. Còn bao chua chát, cay đắng mà cuộc đời này còn dành tặng cho tôi nữa. Và để tồn tại được một kiếp người, tôi sẽ còn phải trả giá những gì nữa đây ? Một đêm chập chờn thức ngủ, chập chờn mộng thực, chập chờn sống chết. Ngày tiếp đến, tôi bị lạc trong rừng, và lần thứ ba trong dời, những hạt cơm thiu lại bám lấy tôi. Dù đã nhớt nhợt, nhưng dù sao có chất gạo vẫn tốt hơn lá rừng. Nuốt những hạt cơm tủi cực ấy, tôi thấy thương mình quá. Vì đâu nên nỗi ? Lầm lũi giữa cây lá, chim muông, giữa lặng thinh không có bóng người, tiếng người, tôi chợt nghĩ, thôi thì ở lại với rừng, rừng nuôi thì sống, rừng không nuôi thì chết vậy. Tôi có vùi thân nơi đây thì cũng không để khổ để nợ cho ai mà. Thế giới con người đã khuất xa, chắc sẽ chẳng còn ngọn roi gió bão nào nữa. Ấy thế nhưng đâu phải cứ muốn là được, dù cho điều ước muốn ấy có sơ giản đến đâu. Một người dân tộc thiểu số đi đào măng đã đưa tôi trở lại thế giới người.

Ít lâu sau, mọi người thấy ở một góc phố, nhỏ nhoi một ít vật dụng sửa vá xe, một thanh niên bước vào tuổi tam thập, ít nói, cần mẫn với công việc. Ai biết đâu chính sự cần mẫn ít nói ấy đã dúi vào tay tôi một bàn tay mềm mại. Lòng trời vẫn rộng, lòng đời vẫn mở, lòng người vẫn vui. Ừ thì việc đến cứ đến, con nhận được thì cứ nhận, còn yêu được thì cứ yêu, cuộc sống vẫn còn những điều cho ta đáng trân trọng.

Có vợ rồi có con, cuộc sống tất bật với bao điều tươi mới, tôi chẳng còn có dịp giở lại những trang đời rách tướp ấy. Nếu không có việc răn dạy bé Thảo hôm nay, thì tôi đã như quên hẳn những năm tháng xót xa của mình. Nhưng nhớ cũng chỉ để nhấm nháp riêng mình thôi, chẳng bao giờ tôi kể những chuyện ấy cho vợ con nghe. Để làm gì ? Vì sự thương cảm hay mặc cảm cũng đều là không tốt. Dẫu sao thì tất cả cũng đã qua rồi. Con người chỉ có một đường tiến lên phía trước, có ngoái lại chăng cũng chỉ là một chút vọng âm. Để biết đôi chân mình đà từng có lúc…Thế thôi.

ĐÀM LAN

Cuộc điện thoại bất ngờ

Trời ẩm rình. Những quầng mây màu xám bạc vẫn chen nhau rủ lưng chừng trong không gian, rõ ràng là chúng chưa hề có ý định tản đi nơi khác, ít nhất là trong khoảng 24 giờ tới, mặc dù chúng đã làm những vị khách không mời từ sẫm chiều hôm trước. Thời tiết thường có một tác động nhất định đến tâm trạng, trong hoàn cảnh này thì sự hăng hái, hưng phấn, sôi nổi và đầy hứng thú là điều rất khó.Và cho dù không có điều gì đáng để buồn bã, sầu muộn, thì ít nhất tâm trạng người ta có có một chút gì chùng xuống, bâng khuâng và man mác, có thể hoài niệm một cái gì đó cụ thể, nhưng cũng có thể vì một mơ hồ, thoang thoảng không dễ gọi tên. Lại là khi người ta chỉ ngồi một mình, không gian tịch lặng, trong cái lạnh buôn buốt, trong âm thanh rào rạo, rào rạo của những vạt mưa đáo qua. Nếu là một cơn giông hay một cơn mưa rào to thì lại là khác, trạng thái tiếp nhận, đối phó rất rõ ràng và hạn định trong một quãng thời gian ngắn. Nhưng đàng này, cái ảm đạm kéo dài của tiết trời, kéo theo trạng thái cũng ủ ê kéo dài của hồn người. Chợi nghĩ đến muốn tỉ tê với một ai đó. Tình cảnh không mấy màu sắc này lại vô cùng thích hợp cho sự lan man chuyện trò, cho những nguồn cơn nỗi lòng được gợi mở và tuôn trào.

Nhưng vấn đề là ở chỗ đối tượng cho cuộc trò chuyện ấy là ai ? Bởi thông thường không phải người ta luôn dễ dàng thổ lộ những tâm tư mình với một người bất kỳ. Mà phải là một người có cùng một nhịp độ giao cảm, có cùng một trạng thái tâm lý, và phải là người đã biết về nhau, hiểu về nhau khá nhiều rồi cơ. Cho dù khi tâm sự thường là chỉ đem chuyện mình ra kể, nhưng ít nhất phải nhận được một tinh thần quan tâm và chia sẻ từ người được nghe, nếu không, rõ ràng chỉ rơi vào một tình thế không hay ho gì.

Trong thời tiết này, nếu phải bước chân ra đường thì chỉ có thể với một lý do bất khả kháng nào đó, còn lại thì là một sự vô lý, thậm chí còn gọi là điên điên, man man gì đó cũng không sai. Cho nên cách tốt nhất là vận dụng (hay tận dụng, lạm dụng đều đúng cả) một thứ phương tiện mà từ nền khoa học phát triển của thế giới đã xúất hiện trong đời sống con người từ rất lâu rồi. Cái thứ phương tiện đã đem lại rất nhiều tiện ích, Mà có nó người ta đã giảm được rất nhiều thời gian và những chi phí khác. Thứ phương tiện này được cài đặt một loại thanh âm rộn rã, mỗi khi nó cất lên cứ như là một tiếng gọi reo vui nào đó, luôn thúc giục người ta phải mau bước tới. Khoa học càng phát triển thì thanh âm của nó càng đa dạng, càng đem đến cho con người rất nhiều sự lựa chọn, qua đó người ta có được cảm giác thích thú hoặc dễ chịu biết bao. Nó nối liền và thu ngắn mọi khoảng cách, những con số đo độ dài địa lý không còn là một sự bận tâm. Quả là trí thông minh của loài người là điều tuyết bích nhất của thế gian. Có thế con người mới có thể chinh phục và thống trị muôn loài được chứ.

Trở lại với vấn đề chính, có nghĩa là tôi đang có một nhu cầu, một nhu cầu rất lớn, rất cụ thể, rất hiện hữu, là được trò chuyện cùng ai đó, một cuộc trò chuyện có thể là rất nhiều đề tài, tuỳ vào sự ngẫu hứng của cả hai. Và trước mặt tôi là chiếc điện thoại, thứ vật dụng có tính năng tuyệt vời mà tôi đã đề cập đến kia. Và cái thú chuyện vãn qua điện thoại không chỉ là sở thích của một con số khiêm tốn, mà có lẽ nó luôn tiềm ẩn trong mỗi người. Đôi khi người ta phải hết sức và có nhiều biện pháp để hạn chế nó, nều không thì tình trạng ùn tắc sẽ không chỉ xảy ra ở những giao lộ vào giờ tan tầm, kèm theo là những tổn thất khó lường.

Và đây ,cái ống nghe đang chờ tay tôi nhắc, những con số nhẫn nại đang chờ ngón tay tôi lướt qua. Bộ nhớ của tôi đang hoạt động tích cực, nó điểm qua một loạt những guơng mặt, không chỉ là gương mặt, mà bao gồm cả những tính cách và mức độ của những mối quan hệ nữa, thân có, sơ có, gần có, xa có. Để chọn được một trong hàng dãy thật chẵng dễ chút nào. Trong khi tôi còn chưa giải quyết được sự gút mắc trong mình, thì bất thần, một tràng thanh âm rộn rã dội vào tai tôi, khiến tôi giật thót người, vì sự đột ngột và cũng vì một niềm vui chợt vỡ, cái giải pháp tôi không hề tính tới đã hiện ra đúng lúc. Tiếng chuông thứ hai vừa dứt, cái ống nghe được áp vào tai, một tiếng Alo kèm theo chút mong chờ rằng từ đầu dây bên kia sẽ là một âm sắc quen thuộc nào đó, hay nhất là một trong số vài gương mặt mà tôi vừa điểm qua, như thế cũng có nghĩa là một tần sóng được thu và phát đúng lúc.

_ Xin chào.

Một giọng nam trầm nhè nhẹ, tôi chưa kịp nhận ra là lạ hay quen, đáp lại câu chào với thái độ thăm dò :

_ Vâng, chào anh.
_ Vâng, chào cô, may quá …

Tôi ngạc nhiên, giọng nói lạ, tôi khẳng định là thế, vì thính giác tôi có độ thẩm âm khá nhạy, nhất là những giọng nói, đúng là chất giọng này tôi chưa nghe bao giờ, sao anh ta lại bảo là may ? Sự nghi vấn tuột khỏi môi tôi:

_ May ? Vì sao ạ ?

Phía bên kia như có một tiếng cười nhẹ.

_ Tôi nói may là vì tôi đã được gặp một giọng nữ.

Cái gì ? Tôi càng ngẩn ngơ hơn với câu nói khó hiểu phía bên kia. Chắc là một sự nhầm lẫn nào đây.

_ Có lẽ anh nhầm số một cơ quan nào đấy phải không ạ ?

Lại một tiếng cười nhẹ.

_ Vậy đó là nhà riêng ạ ?
_ Vâng, nhà riêng. Anh muốn tìm ai ạ ?
_ Tôi …tôi không tìm ai cả.
_ Ư…
_ Xin lỗi, tôi không làm phiền cô chứ ?

Tôi đã hơi bực mình, nhưng vẫn nhẹ giọng vì chưa biết mục đích của người đang đối thoại là gì.

_ Làm phiền thì không, nhưng hình như tôi chưa có hân hạnh được quen biết anh thì phải.
_ Chưa quen thì bây giờ quen cũng được mà, tôi cũng vậy thôi.

Thế này là thế nào nhỉ, chả lẽ bỏ máy ngang thì bất lịch sự quá. Mất cả hứng thú, tưởng đâu…Dường như đoán biết tôi đang nghĩ gì, đầu dây lại cất tiếng :

_ Xin cô đừng vội bỏ máy. Thế này cô ạ. Chắc cô cũng thấy thời tiết đang rất xấu phải không ?

Một chút gì đó động đậy, để xem.

_ Vâng , điều hiển nhiên đó đang có mặt khắp nơi.
_ Tôi đang ngồi một mình trong một căn phòng rộng, rất buồn khi nhìn trời mưa gió và ảm đạm thế này. Tôi bỗng muốn trò chuyện cùng ai đó (à , giống mình) và tôi chợt nảy ra một ý nghĩ, biết đâu tôi sẽ tìm được một người bạn mới trong một ngày mặt trời không ngự trị trên thế gian này (ái chà, nghe có vẻ văn chương gớm nhỉ). Và thế là tôi bấm một hàng số ngẫu nhiên.
_ Tôi hiểu rồi. Nhưng sao anh lại cho là may khi gặp một giọng nữ?
_ Vâng, rất may nữa là khác. Đã là giọng nữ, lại còn có vẻ chấp nhận một cuộc điện thoại đường đột thế này, nếu như tôi gặp một giọng của anh bạn nào đó chắc cũng chẳng sao, câu chuyện sẽ đi theo chiều hướng khác, còn nếu là giọng một người già hay một chú nhóc, thì chắc tôi sẽ lại thử vận may của mình vào một lúc khác rồi.

Tôi đã cảm thấy có gì lôi cuốn trong trò chơi này rồi đây. Ý tưởng của anh ta không tệ đấy chứ. Ít ra cũng có một cái gì đó khá mới mẻ. Thì cứ tiếp tục xem sao.

_ Cứ cho đúng là anh gặp may đi, nhưng không biết tôi đang gặp vận gì đây?
_ Hy vọng là không tệ lắm và nếu không muốn tiếp tục, cô có quyền từ chối, tôi sẽ xin lỗi và rút lui có trật tự.

Trong đừơng dây rộ lên tiếng cười từ cả hai đầu. Không khí đã khác đi nhiều.

_ Bây giờ có lẽ chúng ta đã có thể trò chuyện một cách tự nhiên thoải mái rồi chứ nhỉ.
_ Còn phải xem các tình tíết diễn biến thế nào đã chứ ạ.
_ Ồ , tất nhiên, này cô bạn thân mến, nếu không có gì là quá đáng , cho tôi xin môt cái tên cho dễ trao đổi đuợc không ạ ?
_ Tôi nghĩ nãy giờ chưa cần đến một cái tên, chúng ta vẫn trao đổi thuận tiện đó thôi. Vả lại, có lẽ còn quá sớm cho một trích lục đấy ạ.
Một tràng cười như một sự chấp nhận bất đắc dĩ.
_ Hình như tôi đang gặp một đối thủ nặng ký thì phải.
_ Đó là ý nghĩ của riêng anh thôi, và anh đã cảm thấy ân hận vì sự ngẫu hứng của mình chưa ?
_ Chưa. Mà đúng hơn là không bao giờ.
_ Anh có từng nghĩ tự tin rất gần với chủ quan không ?
_ Có thể, nhưng trong trường hợp này thì không ? Nghe cô nói chuyện, tôi có cảm giác cô là một típ phụ nữ thuộc về xã hội. Chắc cô cũng đang công tác trong một công sở nào đấy phải không ạ ?
_ Kế hoạch thăm dò đối thủ của anh thất bại rồi, anh cho rằng phụ nữ có chút cá tính và hiểu biết nhất thiết phải là người trong công sở sao ?
_ Không, không hẳn thế, nhưng ít ra đó cũng là một môi trường thích hợp.Tuy cũng có rất nhiều loại công việc độc lập, nhưng môi trường hoạt động và tiếp xúc rộng thì vẫn có thể cho đó là mảng xã hội được chứ.
_ Đồng ý. (Anh chàng này cũng có vẻ trình độ đây)
Một khoảng lặng cần thiết, tôi mỉm cười, cũng hay, có vẻ một người bạn mới là điều hẳn nhiên rồi vậy. Đúng là cầu được ước thấy, không biết lúc nãy tôi suy tư vào giờ gì mà linh thế nhỉ ?
_ Cô có tin vào chữ “duyên” không ?….ý tôi nói chữ “duyên” trong đạo Phật ấy, chữ “ duyên “ theo nghĩa rộng đó mà.
_ Tôi hiểu, tôi hiểu, tôi tin chứ. Tất cả mọi thứ trên đời này, kể cả người lẫn vật, có gặp được nhau hay không cũng là nhờ vào chữ “duyên” ấy đấy.
_ Đúng vậy, tôi cũng rất tin vào điều đó, và cuộc nói chuyện của chúng ta hôm nay là một minh chứng rõ rệt phải không ?
_ Có lẽ thế.
_ Không phải là “có lẽ », mà chắc chắn là thế.
Tôi cười, thừa nhận.
_ À mà tôi có làm gián đoạn công việc gì của cô không đấy ?
_ Ồ không, trước lúc chuông reo tôi cũng đang nhìn trời thôi mà.
_ May quá, như vậy rõ ràng hôm nay là một ngày tốt với tôi.
_ Người ta thường mong những điều suôn sẻ, tốt đẹp vào một ngày đẹp trời nhưng với một ngày hôm nay cũng không thể gọi là xấu, anh nhỉ ?
_ Vâng, thực ra tốt hay xấu là tuỳ thuộc vào suy nghĩ, quan niệm và hành động của mình cả thôi cô ạ. Nếu với một ý nghĩ u ám, một hành động đen tối, một quan niệm bạc nhược, thì dù cho trời có nắng ráo, sáng sủa, đẹp đẽ đến đâu cũng không có tác dụng gì hết.
_ Nghe anh nói, tôi cảm giác anh là một nhà văn.
_ Không không, tôi không có cái duyên may ấy đâu, nhưng tôi cũng rất thích đọc sách. Có lẽ nhờ thế mà không đến nỗi để cô chán chuyện của tôi chăng .?
_ Này, anh tự tin hay tự phụ đấy ?
Một tiếng cười nho nhỏ, tôi tiếp :
_ Tôi cũng rất thích đọc sách, đó là một thế giới muôn màu, một đại dương bao la mà có bơi hết một đời cũng không đến được bờ bên kia.
_ Rất đúng, có điều sách ban giá cao quá, nên không thể thường xuyên ghé hiệu sách được.
_ Anh thử đến Thư viện tỉnh xem.
_ A, một ý kiến hay đấy, cảm ơn cô rất nhiều.
_ Không có gì.
Lại vài giây cho sự im lặng, nếu tiếp tục không biết câu chuyện còn dẫn đến bao nhiêu đề tài khác nữa nhỉ ? Một chút nữ tính nhắc nhở, lần đầu tiên nói chuyện với một người hoàn toàn xa lạ với một thái độ thiếu cẩn trọng chắc chắn không phải là sự khôn ngoan rồi, nếu để câu chuyện dẫn dắt đi xa đến mức khó kiểm soát thì kể ra cũng hơi mạo hiểm, mặc dù tôi không phải là người quá kỹ tính, nhưng sự chùng mực chắc không thừa. Và nếu muốn thì đây đâu phải là lần chuyện trò duy nhất. Suy nghĩ phát ra hành dộng.
_ Chắc là chúng ta nên tạm dừng câu chuyện ở đây chứ nhỉ ?
Có vẻ đề nghị đột ngột của tôi làm cho anh bạn bên kia bị hẫng.
_ Dừng á? Cô có việc bận sao ?
_ Không hẳn thế, nhưng hình như đã quá nhiều cho một buổi sơ giao rồi đấy.
_ Tôi thấy như là còn quá ít.
_ Không nên ăn quá nhiều một lúc, ta sẽ thấy mất thú vị đi, biết để dành và biết chờ đợi cũng là một cái thú đấy anh ạ.
_ Thế thì xin vâng lời cô vậy. Tôi có thể gọi lại vào một lúc khác chứ ?
_ Vâng.
_ Hy vọng lần sau sẽ có được một chút thông tin về cô nhé.
_ Tôi cũng đã biết gì về anh lắm đâu.
_ A, thế là huề nhé. Vậy hẹn gặp lại lần sau.
_ Vâng, hẹn gặp lại. Chúc anh mọi điều vui vẻ.
_ Tôi cũng chúc cô mọi sự tốt lành. Xin chào cô.
_ Vâng, chào anh.
Vài giây luyến tiếc mới có tiếng đặt máy xuống. Tôi cũng mỉm cười gác máy. Nhìn ra ngoài trời, không gian vẫn không có gì thay đổi, nhung trong mắt tôi bây giờ, cảnh vật cũng khác trước rất nhiều, thậm chí còn có vẻ hay hay, đáng yêu nữa kia. Câu nói của người bạn mới văng vẳng : Tốt hay xấu, tuỳ thuộc vào suy nghĩ, quan niệm và hành động của mình mà thôi. Quá đúng. Ơ thôi rồi, tôi quên không hỏi số điện thoại của anh ta rồi. Nhưng không sao, chắc chắn anh ta sẽ còn gọi lại mà, và cái gọi là “may” chắc không chỉ có nghĩa đối với anh ta đấy chứ. Hẳn là thế rồi. Tôi cảm giác một sự phấn chấn trỗi lên trong lòng, với tay nhấn vào một cái nút của chiếc máy đĩa, một giai điệu mượt mà vang lên. Ngoài trời mưa vẫn khúc nhặt khúc thưa, rỉ rả, rỉ rả…

Đàm Lan

Câu chuyện nhỏ

Cuộc đời mỗi người là một chuỗi dài những câu chuyện nhỏ nối tiếp. Có những câu chuyện chỉ như một thóang vút qua, chìm khuất nhanh chóng giữa bao nhộn nhã bộn bề, nhưng cũng có những câu chuyện mà mỗi lần có gì khơi gợi, lai thấy còn sống động y nguyên từng chi tiết nhỏ một. Không chỉ hình ảnh mà cả những cảm xúc cũng cuộn trào như đang lúc xảy ra vậy. Như một nềp gấp, rất khó mà miết phẳng đi được. Câu chuyện mà tôi sắp kể cho các bạn đây là một câu chuyện mang tính chất ấy. Và có lẽ bất kỳ một ai, nếu có một câu chuyện tương tự chắc cũng không dễ nào quên, cho dù con sóng thời gian có ào ạt cuốn phăng mọi thứ đến tận phương trời xa tít tắp nào.

Ngày ấy tôi mười chín tuổi, cái tuổi mười chín, hai mươi của chúng tôi là vào những năm đầu thập kỷ 80. Không được khôn ngoan lanh lợi , không được một tầm tri thức  như các bạn trẻ ngày nay. Chúng tôi ngày ấy còn ngờ nghệch lắm. Đôi khi cứ tưởng là mình đã hiểu biết sâu xa, nhưng có rất nhiều hành động mà bây giờ nhìn lại mới thấy ngây ngô đến tội nghiệp.

Tôi ngày ấy là một con bé không xinh xắn mà cũng không xấu xí. Chưa biết gì ngoài cây chổi, que diêm. Lại chân tay đểnh đoảng, làm đâu hư đó, nói trước quên sau. Cũng chẳng sáng soi gương, trưa chải tóc, lại hay ăn cốc vì cái tội ưa đọc truyện Kim Đồng để cơm thành bánh khảo. Bị câu mắng, lời đe, dăm bảy nhát que vào thịt là chuyện thường ngày. Có ấm ức thì tấm tức khóc một lúc rồi lại đâu vào đó. Vậy mà cũng đến lúc nỗi ấm ức vượt ra ngòai sự kềm tỏa của những giọt nước mắt, để bật ra một ý định bất thường.

Hôm ấy tôi bị đòn oan, mà nguyên do thì rất là vặt vãnh. Nhưng là vặt vãnh với bây giờ thôi, chứ ngày ấy thì không vặt một chút nào. Có lẽ phải kể qua một chút về bối cảnh gia đình tôi lúc bấy giờ để các bạn dễ hình dung ra một giai đọan của cuộc sống. Cũng như đa số những người dân sau ngày giải phóng, đời sống vật chất rất nhiều hạn chế. Lại cha tôi sớm qua đời sau ngày hòa bình không lâu. Gánh nặng gia đình dồn cả lên vai mẹ tôi. Một đàn con còn ngờ nghệch non dại, giữa chật vật miếng sống hàng ngày, mẹ tôi không khỏi những lo âu bươn trải, rồi đôi khi vì phải lo toan nhiều quá, cộng với những va đập của những bon chen giành giật hàng ngày, mẹ tôi cũng trở nên nóng tính. Con cái có những lúc là nơi để trút cơn giận dữ không phải là chuyện lạ. Nhất là với cái tính đểnh đỏang của tôi thì chẳng khác gì cơm ngày hai bữa, có khi còn dăm bữa phụ nữa ấy chứ.

Nhưng hôm ấy là một sự việc căng thăng hơn mức bình thường. Nhà tôi ở ngay trong một khu chợ, rất thuận lợi cho việc mua bán, mẹ tôi thuộc típ phụ nữ tháo vát, nên nói cho ngay, đời sống của anh chị em tôi cũng không đến nỗi quá đói khổ. Vốn tính tham việc, luôn tận dụng những điều kiện có thể để tăng thu nhập, thấy những thứ thức ăn thừa thãi từ các sạp bán hàng thải ra mỗi ngày, mẹ tôi nuôi thêm một bầy gà. Phải nói là nhìn phát mê những cái diều no căng mỗi chiều chúng lục tục trở về chuồng. Vừa vui vừa có thêm dăm ba quả trứng bồi bổ, con cái thi thỏang được bữa thịt gà hỉ hả thì ai mà không thích không ham chứ. Nhưng nghiệt nỗi lại ngay giữa chợ, cái hay là không phải cho ăn một tí gì mà những chú gà cứ nần nẫn béo mẫm ra, nhưng cái dở là thi thỏang lại thiếu đi một con lúc chiều về. Mỗi lần mất gà là chị em tôi đến khổ, cứ nhớn nhác khắp đầu chợ đến cuối chợ dõi căng mắt ra mà tìm. Có hôm may mắn tìm được thì chao ôi là sung sướng, quanh mâm cơm hôm ấy là những nụ cười, còn không thì…nhưng rồi cũng qua đi.

Hôm ấy khác hơn một chút là ngòai chuyện mất con gà, lại là một con gà mái to đang đẻ, tôi còn bị cộng thêm một vài tội vặt gì nữa đấy, nếu không có chuyện mất gà, chắc những sơ sảy ấy cũng chẳng là gì. Ngặt nỗi, khi cơn nóng của mẹ tôi nổi lên rồi thì tổng hợp những cái hỏng thành một trận lôi đình. Một trận dòn đau chưa đủ mẹ tôi hả giận, cho dù chẳng phải chính tay tôi làm ra sự mất mát ấy, nhưng rõ ràng như thể tôi là một thủ phạm chính trong mọi sự. Nếu chỉ là một trận đòn lúc buổi tối thôi thì chắc tôi cũng chưa đến nỗi. Ai dè, một đêm không ngủ được vì tức, vì tiếc, sáng ra mẹ tôi lại trút giận thêm một trận nữa. Quá đau và cũng quá uất ức, nên khi mẹ tôi đẩy tôi ra khỏi nhà với một câu dằn “Không tìm được con gà thì đừng vác mặt về nhá, tao đánh cho què thì thôi”. Vừa sợ vừa ức, tôi cứ đi, đi mãi. Và rồi tôi bỗng nghĩ đến một điều …

Chiếc xe lam phì phạch đưa tôi đi qua một đỗi đường dài đến hai mươi cây số, hai bàn chân tôi mỏi nhừ vì cứ phải co lên tránh luồng hơi lạnh ngăt tỏa  từ những cây nước đá xếp giữa lòng xe. Bây giờ mà chủ xe nào có lối tận dụng như thế chắc sẽ khó mà tồn tại trên những tuyến đường, ngày đó thì hành khách cứ thin thít mà chịu đựng. Duỗi và co bóp mãi hai chân tôi mới bắt đầu những bước đi.Từ nơi xe lam dừng để trả khách đến nơi tôi muốn đến còn phải hơn tám cây số đường đất nữa. Bây giờ các du khách đến tham quan  du lịch Thác Drây Sáp thì thong dong một lèo thẳng thớm trên con đường trải nhựa láng e đến tận cổng thác. Còn ngày đó, con đường dài bụi mù đất đỏ, qua hết được con đường chẳng khác nào người của một bộ tộc hẻo lánh xa xưa. Trước đó tôi đã một lần đi qua, đi du lịch hẳn hoi nhé. Nhưng các bạn biết chúng tôi đi du lịch bằng gì không ? Một chiếc xe cần cẩu, một lọai xe chỉ chuyên đi lấy cây trong rừng, ngày nay thì khó mà nhìn thấy trong thành phố. Không muốn tin cũng phải tin, chiếc xe đánh vật qua con đường không bằng phẳng ấy không biết bao lần trồi sụt, dằn lắc, và hành khách trên xe, khỏang mấy chục mạng đều chơi : vé đứng. Cũng nhờ có lần đi chơi đó mà tôi biết được nơi ấy, và dự định kế họach cho một lời vĩnh biêt thật êm thấm và lãng mạn.

Ngây ngô là ở chỗ đó, trẻ con là ở chỗ đó. Nhưng cái sự êm thấm và lãng mạn ấy trước hết là buộc tôi phải nuốt trọn quãng đường hơn tám cây số ấy chỉ với đôi chân mảnh mai của mình. Nếu trước đó có ai bảo tôi phải trải qua quãng đường ấy thế nào, chắc có lẽ tôi đã không đủ dũng cảm mà đi như thế. Không như bây giờ, xe cộ qua lại vù vù, để còn có cơ hội xin quá giang. Suốt một con đường vắng ngắt, chỉ có nắng và bụi . Họa hoằn lắm mới có người dân tộc mang gùi, cũng cắm cúi với đôi bàn chân. Hầu như không có nhà cửa dân cư gì, chỉ tòan có cây cao, núi lơ lỡ, đồi thoai thỏai. Tiếng chim, tiếng những lòai động vật lạ lẫm thi thỏang xua bớt cái vắng lặng của một vùng rừng heo hút. Nhưng tất cả những thứ ấy lại chẳng gây cho tôi chút cảm giác sợ hãi nào. thì đã quyết đi chết còn gì để sợ nữa. Thế rồi đôi chân đã bắt đầu phản kháng, chúng chậm dần, rồi nhích nhắc nhích nhắc lê từng bước một. Bụng đã đói, mắt đã tóa đom đóm, lưng vai, xương cốt chỉ chực vỡ vụn. Mỗi khi đứng lại nghỉ lại cảm thấy mình như muốn ngã quỵ xuống, tôi biết, nếu chỉ một lần quị ngã thì chắc tôi sẽ không thể nào đi tiếp được hết con đường. Hình ảnh dòng thác hùng vĩ tung bọt nước trắng xóa, mát rượi lại như vẫy gọi. Tôi lại ráng động viên mình, cứ gắng thêm ít nữa đi, rồi sẽ phải đến nơi thôi.

Thế mà rồi tôi đến được thật. Khi nhìn thấy những vuông đá làm bậc đi xuống, tôi thở ra một hơi dài nhẹ nhõm, tiếng nước đổ ầm ù phía xa trong làm tôi phấn chấn lên. Vào được đến khu vực thác chính, tôi ngã người lên một phiến đá to, cảm giác gân cốt rã rời một cách thỏai mái làm sao. Lúc đó trong tôi như không còn nỗi buồn nặng trĩu như lúc bước chân ra khỏi nhà, nhưng ý định trở về thì tuyệt nhiên không. Nằm một lúc cơn mệt đã nguôi đi thì cơn đói lại đến, đói thì lại nghĩ lại buồn lại tủi thân và khóc. Khóc chán, tôi lơ mơ thiếp vào giấc ngủ. Bên tiếng thác ầm ào, những bụi nước li ti như một làn sương bắn vào da mặt, tạo một cảm giác tê tê và mát rượi.

Tôi chợt tỉnh khi nghe có tiếng người, mở mắt ra thi thấy có hai thanh niên ôm một bó củi khô đang cách chỗ tôi một đọan. Tôi ngồi vụt dậy, đưa mắt nhìn quanh, cái phản xạ tự nhiên của giới tính muốn tìm một cái gì đó để có thể chở che, nương náu. Hai người thanh niên kia như đóan biết được tâm trạng tôi, họ không đi ngang con đường mòn sát chỗ tôi ngồi, mà đi vòng qua những tảng đá phía bên kia. Nhưng dù sao thì cũng không bỏ lỡ một tình huống.

_ Gì mà buồn thế bé ơi ! Đi kiếm củi với tụi anh cho vui đi.

Tôi im lặng, quay mặt nhìn ra dòng thác. Vài tiếng cười khe khẽ cùng mấy tiếng nói nho nhỏ rồi im vắng. Một lúc nhìn lại thì không thấy ai nữa. Tôi thở ra, giấc ngủ đã giúp tôi khỏe lại phần nào. Lần qua những tảng đá, tôi xuống đến mép nước, vốc  vã lên mặt, thấy thật sảng khóai dễ chịu. Bây giờ tôi mới nghĩ đến tình cảnh và ý định của mình. Chắc chắn tôi không thể nào thực hiện nó được với một vị trí có người qua lại thế này. Mông lung nhìn ra mặt nước, tôi vội lắc đầu khi nghĩ đến cảnh tượng một cái xác trương sình sẽ gây sự hỏang sợ cho ai đó, lại nữa, chết như thế thì không đẹp tí nào cả. Đúng là đồ con gái mà, đến chết mà cũng sợ xấu nữa. Tôi nghĩ đến một phương cách êm ả và dễ chịu hơn. Chỉ cần tìm một chỗ nào đó yên tĩnh, khuất nẻo không ai có thể phát hiện, và tôi sẽ nằm yên đó cho tới lúc nào lịm dần đi thì thôi.

Tự cho là mình thông minh khi tìm ra được một cách hay như thế.( Bây giờ nghĩ lại, tôi mới nhận ra là mình bị ảnh hưởng từ những trang tiểu thuyết dở hơi hồi ấy, chứ chỉ một mình tôi chắc không thể nào có cái ý tưởng lạ lùng như thế. Thế mới biết, những người cầm bút phải biết có trách nhiệm đến thế nào với những gì mình viết ra, bởi với một nội dung không lành mạnh, rất nhiều khi gây nên những hậu họa khôn lường cho nhiều người khác, nhất là lứa tuổi thanh thiếu niên chưa có đủ độ chín chắn trong nhận thức.) Tôi nhìn quanh để tìm một chỗ phù hợp. Suốt dọc theo mép nứơc chỉ tòan là đá, lẫn giữa những khe đá là những cây rừng cao thấp, có vẻ không dễ gì tìm được một chỗ như tôi muốn. Một thóang nghĩ về nhà, gương mặt mẹ tôi lúc giận dữ lại hiện ra rõ rệt. Tôi nhắm mắt xua đi, tôi nghĩ, mọi người rồi cũng sẽ mau chóng quên đi thôi, vắng đi một người như tôi trong nhà có khi lại bớt những cảnh ồn ĩ vì la mắng, roi vọt. Chị em tôi cũng bớt đi những lúc ghen tị hoặc tranh giành nhau những vặt vãnh gì đó. Nghĩ thế, nên lòng tôi hầu như không một chút vướng mắc, hối hận hay sợ sệt nào. Tôi đứng dậy, men theo rìa đá, chắc sẽ phải có một chỗ nào đó chứ nhỉ, bao la thế này cơ mà. Chợt tôi giật bắn mình :

_ Cô bé ơi !

Ngỏanh lại thì ra hai người thanh niên lúc nãy. Bối rối, tôi chưa biết phải nói gì thì tiếng nói kia lại vang lên :

_ Trời chiều rồi, cô bé ở đâu thì về đi, kẻo chậm nữa sẽ không có xe về đâu.

_ À… tôi còn phải chờ mấy bạn tôi nữa.

_ Nãy tôi đâu thấy có ai đi cùng cô bé đâu.

_ Có mà…

Nói rồi, tôi vờ chụm tay làm loa gọi ầm lên vài cái tên nào đó, vừa gọi tôi vừa tìm đường chạy trốn, biết ý đồ của tôi, hai người thanh niên kia lập tức bám theo. Tôi cảm thấy lo sợ trong lòng, không hiểu những người kia thuộc hạng người nào, tình thế này chắc là khó mà thóat được sự truy đuổi của họ rồi. Nếu không thóat thì phải làm sao đây ? Lần đầu tiên trong đời tôi rơi vào một tình huống khó khăn như thế. Từ trước đến giờ có bao giờ tôi đi xa một mình thế này đâu. Hai người kia vừa chạy đuổi theo vừa nhắc chừng :

_ Đừng sợ, cô bé ơi ! Chúng tôi không làm gì cô bé đâu, cẩn thận khéo ngã đấy …

Hình như họ không phải là người xấu, nhưng không thể tin vào một chút biểu hiện ấy, tốt nhất là cứ phải thóat được cái đã. Tôi gặp may khi lòn qua một tảng đá lớn, hụp đầu xuống để tránh tầm mắt của hai người kia, và họ mất bóng tôi thật. Tôi nghe tiếng họ bảo nhau :

_ Trông thế mà cũng nhanh chân gớm nhỉ.

_ Không chạy xa được đâu, chắc chỉ trốn dưới mấy gờ đá kia thôi. Ta cứ tìm tiếp đi.

Có nghĩa tôi chưa thể an tòan, tôi vẫn luồn lỏi dưới những khe đá, bất chợt tôi nhìn thấy một lỗ hổng to dưới một gốc cây, mừng qua tôi chui tọt vào, trong đầu không có chút đề phòng gì những con vật nguy hại như rắn rết đang chực chờ trong cái hốc cây ấy. Càng mừng hơn khi tôi nhìn thấy rõ những gộp đá như có tay ngưới sắp xếp thành một cái giường đá vậy. Tôi ngồi ngay lên, rất vừa với vóc người của tôi. Tôi lóng tai nghe ngóng phía ngòai một lúc, không có động tịnh gì, đúng là hai người kia đã mất dấu tôi. Yên tâm, tôi nhìn lại chỗ mình ngồi một lần nữa, đúng là quá lý tưởng so với yêu cầu của tôi, chắc ông trời đã giúp tôi đây mà. Thật buồn cười, đang muốn chết, được một nơi như mong đợi lại mừng, lại bảo được trời giúp.

Từ chỗ tôi ngồi nhìn thẳng ra mặt chính của dòng thác, vừa yên ổn vừa lãng mạn, thật không chê vào đâu được. Thế này thì chắc cũng khó có ai mà tìm ra được, nhưng để cho yên tâm hơn, tôi lò dò ra ngòai bẻ một số cành lá dựng ngụy trang trước của. Ở xa nhìn tới chăc chăn không thể nào nghĩ được là trong đây có người. Xong xuôi, tôi ngả lưng lên cái giường đá, thấy sao mà khỏe khoắn, dễ chịu thế không biết. Nằm quay mặt ra ngòai, tôi nhìn dòng thác cứ tuôn đổ hết ngày này qua tháng khác mà không hết nước. Không biết nước ở đâu ra mà lắm thế nhỉ ? Nhìn ngắm một lúc tôi nghĩ về gia đình, giờ này không biết mọi người ở nhà đã phát hiên ra sự vắng mặt của tôi là đã quá lâu rồi chưa nhỉ ? Đã có phán đóan gì chưa ? Có lẽ cùng lắm là nghĩ tôi đến nhà người bạn nào đấy thôi, dám chắc một trăm phần trăm là không thể nào nghĩ ra được là tôi đi gửi thân ở chốn này đâu.

Trong thâm tâm tôi thầm xin lỗi mẹ, mẹ đã khổ nhiều vì lo lắng cho chúng tôi, mà tôi lại hay làm mẹ phải buồn bực, từ nay thì không còn đứa con gái vụng về, đểnh đỏang này làm mẹ phải cáu giận nữa mẹ nhé. Con tự nguyện rời xa cuộc sống này, mong sao những người còn lại sẽ có những tháng ngày vui vẻ hơn. Tôi đinh ninh là thế. Bởi nếu đã không yêu không thích thì tốt nhất là đừng phải trông thấy hàng ngày, tôi nghĩ đến cả những lần cãi cọ của mấy chị em tôi. Chi em gái, lại sàn sàn với nhau, thường không chịu nhường nhau những chuyện nhỏ nhặt. Đây là một cách tốt nhất để giải quyết tất cả những bất hòa dai dẳng và khó chịu ấy. Có lẽ các bạn đang rất chê cười tôi, nhưng quả thật lúc ấy tôi chỉ nghĩ được có thế. Và chính ý nghĩ mình đang đem lại sự giải thóat cho mọi người đã làm tôi không thấy có tư tưởng sợ chết. Hình như đôi khi trong sự ngây ngô và cao cả có nét tương hợp nhau. Tôi thiếp đi trong lan man nghĩ ngợi, trong cơn đói âm ỉ của dạ dày, cùng những giọt nước hoen ra từ đôi mắt. Một thóang nghĩ mình đang lịm dần đi rồi đấy, và tôi không biết gì nữa.

Một lần nữa tôi giật thót tim và chòang tỉnh khi :

_ Hồi chiều tụi em đuổi đến đây thì mất dấu.

_ A..tao biết rồi, ở gần đây có một cái hang nhỏ.

Vừa kịp biết nơi mình ẩn nấp sẽ không còn an tòan, thì một bàn tay đã xô vẹt đám cây lá ngụy trang một cách vụng về, và hiện ra dưới thứ ánh sáng nhờ nhờ của màu trời sâm sẩm tối là một gương mặt, một dáng người đàn ông cao lớn. Tôi gần như đông cứng trong một tư thế. Giọng người đàn ông có vẻ reo vui :

_ Đây rồi !

Lan ra một vài tiếng kêu mừng rỡ phía sau. Người đàn ông ấy cất giọng nhẹ nhàng, chủ yếu để trấn tĩnh tôi :

_ Chào cô bé. Cô bé đừng sợ, tụi anh không có ác ý gì đâu, chỉ là muốn đưa cô bé lên nghỉ ngơi trên trạm canh của tụi anh thôi.

Tôi đã hơi bình tĩnh, đáp lại với giọng bướng bỉnh :

_ Dạ thôi, em ở đây cũng được rồi.

_ Không được. Ở đây rất nguy hiểm vào ban đêm, vì có cả thú dữ lẫn người xấu. Anh không thể để cô bé ở lại một nơi như thế này được. Ngoan nào, nghe lời anh đi.

Tôi im lặng, trong lòng rối rắm, không biết mình nên làm gì nữa. Người ấy lại tiếp tục với giọng nói như dỗ dành, như động viên, và như bắt buộc :

_ Anh biết cô bé có chuyện gì đó không vui. Nhưng không sao, chuyện gì rồi cũng qua đi thôi mà. Với một tình người đơn thuần, và một trách nhiệm nhất định, anh không thể để cô bé có những hành động dại dột được. Nghe lời anh, ra đi nào. Ra rồi lên trạm ăn cơm , chắc là bé đói lắm rồi phải không ?

Một lần nữa tôi cố dùng dằng :

_ Không sao đâu. Em ở đây cũng tốt mà.

_ Anh biết cô bé lo sợ điều gì rồi. Yên tâm đi, anh lấy danh dự một sĩ quan biên phòng mà bảo đảm mọi sự an tòan cho cô bé. Tụi anh là một đơn vị đóng quân nơi đây, có trách nhiệm an ninh cho mọi người. Cô bé yên tâm rồi chứ ?

Thấp thóang ngòai cửa hang, là một bóng người nữa. Tôi lại im lặng. Trong tôi không có sự quyết định, nửa muốn đi ra theo lời gọi kia, nửa muốn lì lợm cố thủ trong cái hang này, mà nửa sau thì rõ ràng khó mà thực hiện được. Đúng thế. Dường như hơi sốt ruột vì thái độ của tôi, giọng người kia hơi đổi sắc một chút, nhưng vẫn cố dịu dàng :

_ Nếu cô bé không tự nguyện bước ra, thì buộc lòng tụi anh phải giúp cô bé thôi.

Một sự bắt buộc và đe dọa thật sự. Một giọng nói khác cất lên :

_ Anh cứ để cô bé sẽ tự ra mà, trông cũng có vẻ hiền lành dễ thương đấy, không cứng đầu khó bảo đâu.

Bây giờ nghĩ lại, tôi mới hiểu rõ ngụ ý của câu nói ấy là gì. Còn lúc đó, nửa biết mình không  thể lì được nữa, nửa như được cho uống thìa nước đường, tôi ngần ngừ một chút rồi ngoan ngõan chui ra. Anh mắt tôi thóang lia ra mặt nước, lập tức người thứ hai kia nhảy chắn trước tôi. Người lúc đầu vẻ hài lòng với kết qủa liền nói :

_ Thôi anh em ta đi nào, trời tối rồi.

Có ánh đèn bin lấp lóa soi đường, bấy giờ tôi mới nhìn thấy có hai người phía trước nữa, tôi biết đó là hai thanh niên lúc chiều đuổi theo tôi. Dòng người nối hàng nhau, đi sau tôi là người đã nhảy chắn mặt nước và cũng là người góp phần sau cùng lôi tôi ra khỏi cái hang ấy. Con đường đá lô xô, khúc khủyu, ban ngày còn khó khăn đặt những bưỡc chân, huống chi , vừa tối trời, lại vừa mệt vừa đói, những bước chân tôi chập chỗm, đã mấy lần bị vấp té. Bất chợt giọng nói phía sau tôi cất lên :

_ Phải vậy thôi, không còn cách nào khác, xin lỗi bé nhé.

Dứt câu thì cả người tôi nhẹ hẫng theo đà nâng của đôi tay mạnh mẽ, tôi cũng không phản kháng, là bởi hiểu rằng việc phải thế, và cũng có một cảm giác yên tâm, tin tưởng vào những con người này. Một dự cảm đúng giúp tôi thấy nhẹ lòng. Đi một đọan, người đang bế tôi mỏi tay nên chuyền cho người đi phía trước. Tất cả đểu im lặng với những bước chân. Lên gần đến những bậc thang đá. Tôi được nhẹ nhàng thả xuống bên một vũng nước trong vắt, ánh đèn bin soi thấy rõ mấy chú cá nho nhỏ đang dạo bơi.

_ Bé hãy rửa mặt và chân tay đi.

Tôi nghe lời ngồi xuống khóat nưởc rửa mặt. Trông tôi lúc ấy chắc nhếch nhác lắm thì phải. Nước mát cộng thêm những bậc đá bây giờ đã khá bằng, nên tôi đi lên có vẻ vững vàng hơn. Vừa nhô mặt lên đến bậc thang trên cùng, tôi bất ngờ vì những tiếng reo vui gần như cùng một lúc.

_ Có rồi…tìm thấy rồi …may quá…

Một xúc cảm kỳ lạ dâng ngập lòng tôi, sự xúc động của một thứ tình người ấm áp, cộng thêm một cảm giác là mình có lỗi khi đã gieo sự lo âu cho những người xa lạ kia. Họ không có chút gì liên quan đến bản thân tôi, mà họ lại hết sức vui mừng khi thấy tôi được bình an trở về. Vậy mà tôi…Bước lên cái lán đang tù mù những ngọn đèn dầu, tôi lại càng hối hận hơn khi nhìn thấy những mâm cơm lạnh tanh xếp chỏng chơ giữa một cái bàn dài. Những cái nhìn vừa vui mừng vừa tò mò khiến tôi ngượng ngùng cúi đầu. Bấy giờ tôi nhận rõ nơi mình đã đến, một trạm canh của những người lính biên phòng. Trong trí óc của tôi, khái niệm về những người lính còn xa lạ và có một chút gì như là đáng sợ vậy. Người đã khuyên dụ tôi lúc còn ở dưới cái hang, mà tôi chắc anh là người có cấp bậc cao nhất ở đây, khi nghe những chú lính gọi là thủ trưởng, vừa cười vừa nói :

_ Thôi, đi ăn cơm đi, cô bé đói lắm rồi đó.

Mệnh lệnh được tuân thủ một cách nhanh chóng, tôi được xếp ngồi phía đầu bàn, những miếng thịt, miếng rau được gắp vào bát tôi kèm theo lời giục giã, sự săn sóc tận tình của những người đã khổ vì tôi khiến tôi muốn khóc, phải lén quay đi chùi giọt nước mắt. Cơm xong, một nồi chè ngũ cốc còn bốc khói được bê ra. Một người nói vui :

_ Bữa nay linh tính có khách quý nên nấu chè đãi khách đấy ạ. Mời quý khách xơi nhiệt tình cho.

Những tiếng cười rộ lên, tôi cũng cười và hướng về mọi người một ánh nhìn biết ơn. Lúc này tâm trạng tôi đã hòan tòan nhẹ nhõm. Tôi chợt thóang nghĩ, nếu không tìm được tôi, chắc tất cả những người này sẽ không có một bầu không khí vui như thế, vì một niềm thương cảm, vì một nỗi ray rút đè nặng. Ngòai trời không một thứ phát sáng mỏng manh nào hòng làm giảm bớt sự hòai nghi và bất trắc trong màn đêm đen kịt kia.

Khi các thứ bát đũa được dọn đi. Anh Thuộc (thủ trưởng) lấy từ trong cái ba lô ra một túi bánh ít, nói :

_ Hôm nay ai đi phố rồi thì không ăn bánh nữa nhé.

Tôi hiểu đó là một thứ quà không thường xuyên với nơi này. Khi anh Thuộc đặt một cái trước mặt tôi và bảo :

_ Ăn đi em.

Tôi từ chối :

_ Em cũng ở phố vô mà.

Đó là câu nói đầu tiên từ lúc tôi bước chân lên căn lán này, làm bật ra những tiếng cười.

_ Cũng hóm hỉnh ghê đó chứ.

Câu thúc giục của anh Bằng, là người đã bế tôi lên lúc trước :

_ An đi cô bé, hay chê quà nghèo của lính ?

Tôi lí nhí “dạ đâu có” rồi bóc chiếc bánh ra ăn. Xong xuôi anh Thuộc mới rủ rỉ hỏi tôi nguyên do. Tôi kể cho anh nghe câu chuyện là vậy, nhưng anh không tin, cứ gặng tôi mãi :

_ Em nói thật đi, có phải cậu nào đó đã lừa phỉnh gì em không ? Hãy coi anh như một người anh trai của em, nếu đúng là có ai đo làm điều xấu vói em, cứ nói cho anh biết, anh sẽ cho họ một bài học.

_ Dạ không, em nói thật mà.

Nhưng dù sao thì anh vẫn không tin, có ai tin được chỉ vì một trận đánh mắng của mẹ mà lại có hành động dại dột như tôi đâu. Anh Thuộc giảng giải cho tôi những đúng sai trong sự việc, giọng anh nhẹ nhàng trầm ấm, đầy vẻ bao dung và thân thiết, đã cho tôi thấy được lỗi lầm của mình. Súyt nữa thì tôi đã gieo đau khổ cho bao người. Ôi là cái con bé tôi, một con bé quá ngốc nghếch khờ khạo. Đêm đó đã có một anh lính phải đi ngủ ké để nhường nguyên một bộ chăn màn cho tôi.  Một bộ chăn màn khác thì cách tôi độ 2m, dành cho anh Sáng. Anh rủ rỉ hỏi tôi đủ thứ chuyện, rồi khi anh tin lý do tôi bỏ nhà đi là thật thì anh hỏi :

_ Em có biết em đang gây ra một chuyện gì cho gia đình không ? Và em có biết mọi người trong nhà bây giờ đang lo lắng cho em những gì không ?

Hỏi nhưng không đợi tôi trả lời, anh tiếp luôn :

_ Cha mẹ nào cũng có những lúc nóng giận với con cái, cũng có những lúc la mắng oan con cái, cũng chỉ vì muốn con mình được nên người. Nếu con cái nào cũng hành động như em thì thế giới này còn đâu con người nữa.

Cũng như anh Thuộc, anh Sáng giảng giải và bảo ban tôi một số điều, trong tôi dậy lên một sự ấm áp của một đứa em nhỏ dại khờ được sự yêu thương bảo bọc của người anh trai, đồng thời cũng ngập tràn lòng tôi nỗi nhớ nhà.

Sáng hôm sau thức dậy, sau bữa cơm sáng, anh Thuộc hỏi :

_ Em đã muốn về chưa ? Chưa thì anh dẫn đi chơi, phía trên kia còn mấy cái hang đẹp hơn cái hang em ngồi hôm qua nhiều.

Tôi nghĩ đến sự lo lắng, nháo nhác trong gia đình tôi, nhất là khi con gái một mình qua đêm ở ngòai, dù cũng còn đôi chút sợ sệt mẹ, nhưng tôi biết  tôi không thể chậm trễ hơn được nữa. Đêm qua sau khi nhận rõ sự sai trái của việc mình làm , tôi đã chỉ muốn lập tức quay về.  Thấy tôi tỏ ý muốn về, anh Thuộc gật gù :

_ Đúng, em muốn về là đúng. Thôi để anh cho người đưa em về, hồi nào có dịp trở lại đây thì anh sẽ dẫn đi chơi nhé.

Đưa tôi trở về là một anh lính trrẻ có tên là Lân. Cũng một chặng đường dài hơn tám cây số tôi đã qua, nhưng lần trở ra này thì khác. Anh Lân đem theo trong ba lô một chai nước và một gói cơm nếp, dọc đường lại rất để ý chăm sóc tôi, nên tôi không hề cảm thấy cái mệt như hôm qua một chút nào. Về đến tận bến xe lam trong lòng phố, tôi chào tạm biệt anh Lân. Người lính nhận nhiệm vụ đặc biệt này còn chưa yên tâm một khi chưa tận mắt thấy tôi bước vào nhà, tôi phải hứa mãi anh mới chịu đi. Nhưng hình như chỉ đến khi tôi thực sự bước chân vào cửa nhà mình, thì người mang trách nhiệm mới nhẹ lòng quay đi.

Vừa giận vừa mừng, đó là gương mặt và ánh mắt của mẹ tôi, tôi chỉ phải nghe thêm vài câu mắng qua loa, thế rồi câu chuyện trôi qua. Về sau tôi có vài dịp trở lại nơi ấy, nhưng khu trạm canh ấy đã không còn, có lẽ các anh đã phải chuyển đi nơi khác , khi khu thắng cảnh được người ta đưa vào khai thác quy mô hơn. Lần gần đây nhất, tôi thấy cái cây to có cái hang trong lòng gốc ấy đã bị đổ, cái gốc chĩa lên còn nguyên một dáng vòm. Hơn hai mươi năm còn gì. Tôi bây giờ nhìn tôi ngày đó mà bật cười. Câu chuyện ngày xưa có lẽ cũng khuất chìm trong tâm trí những người ân nhân của tôi . Cũng chỉ là một câu chuyện nhỏ giữa bộn bề tháng năm thôi mà. Nhưng tôi thì còn nhớ mãi. Những người đã cứu mạng tôi một lần trong đời, nhưng tôi thì chưa nói lên được một lời cảm ơn.

Hỡi những anh Bằng, anh Thuộc, anh Lân, anh Hảo, anh Sáng ….Có lẽ các anh vẫn ngược xuôi đâu đó trong dòng đời này, nếu có một lần nhớ về câu chuyện nhỏ ấy, xin hãy yên tâm rằng : Em : cô bé khờ khạo, ngốc nghếch ngày nào, đã biết sống có trách nhiệm với mình với ngừơi hơn rồi, các anh nhé. Và hãy nhận của em một lời tri ân, cầu mong các anh cũng sẽ nhận được nhiều niềm vui và hạnh phúc như khi các anh đã từng đem đến cho em.

Đàm Lan

Vầng trăng ngày ấy

Người đàn ông ngồi trước mặt tôi có một khuôn măt xương xương, đôi má hóp lõm càng làm cho hai gò lưỡng quyền nhô cao, càng làm cho gương mặt với làn da sạm thêm phần khắc khổ. Ngoài bốn mươi, anh vẫn đang độc hành với những bước chân vô định. Anh mắt đong đầy, trĩu nặng một nỗi niềm ray rứt xa xưa nào đó. Hai bàn tay xương xẩu đan vào nhau, bần thần, vụng vịu.

Không phải là một cặp tình nhân, mặc dù cả hai chúng tôi có chung một điểm mà bạn bè cho rằng “Một điều kiện quá thich hợp như thế rồi, còn chờ gì nữa” Còn chờ gì nữa – Nghe thật quá đơn giản, những con mắt khách quan thường phiến diện, cứ cho rằng trong một tối thiểu nào đó, có thể là đã đủ để làm nên một vấn đề. Họ nhầm lẫn hay họ vô tâm không đọc hết được những ngõ ngách của người khác. Mà cũng phải, trong cái cõi tâm can của một con người thường ẩn nấp bao điều bí ẩn, những điều mà có thể chính bản thân mình cũng không bao giờ đọc hết được, huống chi người bàng quan bên ngoài. thật ra, những lời nhã ý của bạn bè không phải là không có lý, mà lại còn rất có tình nữa là khác. Có điều, chuyện hôn nhân không phải là một con tính, để cứ cộng lại là xong.

Tôi còn nhớ rất rõ, ngày Thắng về cơ quan nhận chân bảo vệ. Với một lý lịch dễ gây hoài nghi cho những ánh mắt. Bộ đội xuất ngũ, nhưng có đến năm quyển lịch được đếm thầm trong một con dấu đỏ. Vì tội danh gì thì tôi không rõ, nói đúng hơn là không nên gợi lại những sai lầm mà người ta đã phải trả giá. Thắng bước qua được cái cổng này là nhờ sự giới thiệu của ông phó giám đốc, nghe nói trước đây họ cùng một binh chủng. Một bảo vệ và môt văn thư, hai công việc dường như chẳng có liên quan gì với nhau, nhưng một ngày bốn lần vào ra cánh cổng, cũng là bốn lần gật nhẹ chào nhau. Một cử chỉ không phải cũng có ở tất cả mọi người. sở dĩ tôi cẩn thận như thế bởi do bản tính khá phép tắc, lại thêm phải tiếp xúc nhiều, nên cử chỉ ấy ăn sâu thành thói quen, may mà một thói quen tốt. Hơn nữa, từ khi nghe loáng thoáng câu chuyện không đầu không đuôi về nguời đàn ông này, tôi không cảm thấy sự ngại ngùng, e dè, ác cảm, mà còn có một cái gì đó thông cảm, vỗ về trong tâm tưởng. Tôi không tự lý giải được cảm xúc này, nhưng trên gương mặt lúc nào cũng phảng phất nét mặc trầm, và trong đôi mắt vẫn chất chứa một nỗi u hoài nào đó, khiến cho tôi tin đây không phải là người có thể làm việc ác. Vả lại, vướng vào vòng lao lý đâu chỉ có những hành động man rợ mất nhân tính, mà đôi khi còn có nhiều uẩn khúc khác nữa.

Thế rồi đôi ba câu thăm hỏi, chuyện vãn, thi thoảng những nụ cười thiện cảm, trong nhà ngoài ngõ rì rầm “thế thế…chắc là thế”. Buồn cười thế đâý, trong con mắt của một số người, cứ một nam một nữ chuyện trò với nhau vui vẻ là phải có một cái gì đó nhập nhèm. Tôi chẳng thanh minh, chẳng xác nhận, chuyện vu vơ ấy mà. Nhưng rồi tôi rất ngạc nhiên khi một chiều ra cổng, Thắng ngập ngừng, ấp úng :

– Tôi…tôi muốn mời cô đi uống nước, được không ạ ?
Tôi nhướng mày ngạc nhiên, Thắng lại bối rối :
– Là tôi…tôi có việc này ..muốn nhờ cô.
– À, nếu là công việc thì anh cứ nói luôn ở đây đi cũng được.
– Chuyện này …chuyện này không tiện nói ở đây, nếu cô ngại thì thôi vậy.
– Không, không, tôi không ngại gì đâu, thôi được.

Một lời mời đột ngột đương nhiên là làm tôi rất nghĩ ngợi, nhưng thôi đã nhận lời thì cứ đi xem anh ta nói gì, dẫu có là tán tỉnh thì tôi vẫn có chủ kiến của tôi cơ mà. Tôi tuy đã ngoài băm, đã vào cái lứa muộn mằn đường duyên nợ, nhưng tôi không lo lắng vội vã nghe những lời giục giã, tôi nghĩ, nếu có lập gia đình, thì phải là một người mình yêu thương, và ngược lại, chứ không việc gì vì điều tiếng dư luận nọ kia mà phải vớ đại một ai đó, để rồi dìm cuộc đời mình trong bất hạnh. Nói cho đúng ra, lấy chồng muộn đâu phải là cái tội, mà lấy chồng sớm cũng chưa chắc đã là chuyện hay, duyên phận mỗi người mỗi khác, hãy cứ bình tâm mà đợi đến đúng lúc của mình. Đối với Thắng, tôi chỉ nghĩ anh là một người bạn, một người bạn trầm tĩnh, hơn vài ba tuổi, đủ để cho tôi một số kinh nghiệm nào đó, ngoài ra không có thứ cảm xúc nào khác, và nếu anh có suy nghĩ gì, chắc tôi cũng lựa lời cho anh hiểu.

– Có việc gì thì anh cứ nói đi, nếu không ngoài khả năng, tôi sẽ không từ chối đâu.
Tôi lên tiếng giục khi thấy Thắng cứ chần chừ, lúng túng. Hình như việc gì đó khó nói lắm thì phải. Nhưng rồi Thắng cũng phải nói, vì đó là mục đích của cuộc gặp này mà.
– Tôi phải xin lỗi cô trước, nếu việc tôi nhờ có làm cô phật ý.
– Anh yên tâm đi, tôi không phải là người hay chấp nhất những chuyện nhỏ nhặt, cuộc sống ai cũng phải có lúc cần cậy nhờ mà.

Trước khi vào việc chính, Thắng phải uống một hơi hết gần nửa ly cà phê đá chứng tỏ anh đang rất căng thẳng, tôi cũng hồi hộp chờ nghe.

– Tôi muốn…tôi muốn nhờ cô giả làm bạn gái của tôi.
– Cái gì ? Tôi nhảy dựng lên.
– Xin cô hãy bình tĩnh nghe tôi giải thích, nếu nghe xong mà cô vẫn không thể giúp tôi được thì tôi cũng rất cảm ơn cô vì đã bỏ thời gian đến đây.

Thắng cúi mặt như để chuẩn bị, tôi vẫn còn chưa tan hết cảm giác kinh ngạc. Đó là việc mà tôi không thể ngờ tới, nhưng hãy nghe anh ta nói xem thế nào đã. Những ngón tay vẫn vặn vẹo vào nhau. Tôi ngồi yên chờ đợi. Hẳn phải có một lý do gì đó rất đặc biệt, rất nghiêm trọng, và phải là rất cần thiết nữa, thì mới khiến cho một người đàn ông từng tuổi này, đi nhờ một người bạn bình thường như tôi, đúng là bình thường thôi, vì tôi khẳng định, trong giao tiếp hàng ngày tôi chưa hề tỏ ra một dấu hiệu nào khác lạ để anh ta ngộ nhận. Nhưng tại sao Thắng lại chọn tôi chứ ? Chăng lẽ chỉ với một lý do là tôi còn độc thân, chắc không chỉ có thế, vì trong cơ quan tôi, củng có vài chị nữa, cũng suýt soát tuổi tôi, và cũng vì vài lý do nào đó, đang loay hoay với những trăn trở của riêng mình. Thắng bất chợt ngẩng lên nhìn thẳng vào tôi, cái nhìn như biểu lộ tất cả những cố gắng của anh.

– Ba tôi bị ung thư gan giai đoạn cuối rồi, và sự mong ước lớn nhất của ông là được nhìn thấy tôi
lập gia đình, hay chí ít cũng có được một người phụ nữ bên cạnh. Mà tôi thì…hiện tại không thể nào thực hiện được mong muốn của ông, tôi thấy mình có tội với ông quá, nên đành nghĩ ra cách này, xin lỗi, tôi không hề có ý lạm dụng cô.

Một phần thắc mắc được lý giải, nhưng chưa là tất cả.

– Tôi không nghĩ anh lại gặp khó khăn nhiều quá trong việc này, vì trông anh…

Bỏ lửng câu nói khi thấy Thắng nhếch môi trong một cái cười buồn, nhớ đến một vài lời đồn đại, tôi thử thăm dò :

– Nếu không có gì quá lắm, anh có thể cho tôi biết lý do được không ?
– Đây có phải là điều kiện để tôi có hy vọng nhận được sự giúp đỡ của cô không ?

Một chút do dự rồi tôi gật đầu :

– Cho là thế cũng được.

Đôi mắt của người đàn ông chập xuống trong một sự trầm buồn kỳ lạ, thái độ của anh bỗng làm tôi áy náy, hình như tôi vừa làm một điều bât nhẫn thì phải. Tôi ngập ngừng :

– Nếu không tiện thì…
– Không, không sao đâu, tôi sẽ nói, tôi cũng muốn nói ra câu chuyện, dù có thể cô sẽ không tin. Nhưng…

Một khoảng lặng của tâm trạng, Thắng bỗng ngước lên nhìn bầu trời, hôm nay hình như gần đến rằm thì phải, trăng lên sớm và ánh sáng nhẹ nhàng tao khiết phang phác ở từng cao, dưới mặt đất chỉ một vài tia yếu ớt chập choạng giữa những ánh đèn, chỉ có thể nhìn thấy rõ được một vài đốm hiếm hoi sau một vài tán cây khuất bóng đèn điện. Tôi cũng ngước nhìn theo Thắng, khi nhìn lại gương mặt anh, tôi sững sờ, trên hai khóe mắt của người đàn ông kia lóng lánh hai giọt nước. Người đàn ông khóc luôn là chuyện nghiệt ngã, bởi cá tính và cái sĩ diện tối thiểu của họ không cho phép họ có nhiều nước mắt như đàn bà, và một khi họ phải chảy nước mắt, mà lại là những giọt nước mắt trong thinh lặng thế kia, thì có nghĩa trong cõi lòng họ đang tan nát đến vô cùng. Thốt nhiên tôi như bị xơ cứng trong một tư thế, như sợ một chút cử động nhỏ của mình cũng phá hỏng niềm cảm xúc trong một tâm hồn đang thao thiết kia.

Rồi cũng đến lúc Thắng mở miệng :

– Câu chuyện của tôi có lẽ là chuyện duy nhất xảy ra trên cõi đời này. Người ta thường nói “Mối tình đầu là một vết khắc không thể nào quên”. Với tất cả mọi người, thì đó là những kỷ niệm đẹp của sự rung động đầu đời, là sự đánh dấu bước trưởng thành trong mỗi con người, là tất cả những gì đẹp đẽ mới mẻ và trong sáng nhất. Với mối tình của tôi, tôi cũng đã có được những cảm xúc đáng yêu như vậy. Nhưng nghiệt ngã thay, ngoài những điều đẹp đẽ ấy, tôi còn phải nhận lãnh một nỗi đau cùng cực, một sự đau đớn sẽ đeo đẳng tôi suốt cả cuộc đời này.

Anh ngừng lại, cố nuốt một cái gì đó như đang chẹn ngang cổ họng, tôi im lặng, biết rằng có một cái gì đó thực sự thống thiết trong trái tim đang ứa máu kia. Giọng Thắng đã có vẻ bình tĩnh trở lại .

– Ngày đó cô ấy mười tám tuổi, cái tuổi hồn nhiên, trong trẻo và đẹp nhất của cuộc đời một người con gái. Chúng tôi đã gia nhập quân ngũ theo tiếng gọi của đất nước, tôi thuộc sư đoàn bộ binh, còn cô ấy bên quân y. Tuổi trẻ thì dù trong bối cảnh nào cũng có những cuộc sống riêng của nó. Nhất là trong một nơi khô khắc như chiến trường, nơi chỉ có rừng xanh và súng đạn, thì tình yêu là một động lực, và cũng là một điểm tựa hết sức cần thiết cho tinh thần. Tôi và cô ấy yêu nhau mới được mấy tháng, chỉ có mấy tháng thôi, nhưng tình cảm của chúng tôi đã rất gắn bó và nồng đậm. Đùng một cái, có lệnh chuyển một nửa sư đoàn sang trận địa khác, trong số đó có tôi. Quân lệnh không phải là điều mà người ta có thể bàn bạc và thương lượng, chúng tôi chỉ có một đêm cho sự chuẩn bị. Thật ra lính tráng thì có gì phải chuẩn bị nhiều đâu, ngoài một số tư trang và súng ống thì chỉ còn chuyện của trái tim là quan trọng nhất, và cũng là điều khó khăn nhất.

Đêm ấy trăng sáng lắm, hình như chưa bao giờ trăng sáng đến thế, nguyên một vạt rừng thưa cứ dãi dễ trăng là trăng, chúng tôi quý báu từng phút thời gian ít ỏi tôi vừa trò chuyện với cô ấy vừa tranh thủ lau súng. Chung quanh chúng tôi cũng có rất nhiều đồng đội, một số đôi cũng chụm vào nhau trong tình cảm mặn nồng. Chăng ai ngai ngần gì nữa cả, vì chỉ còn một đêm ấy nữa thôi, về sau ai còn ai mất làm sao biết trước được. Hai chúng tôi cũng trong tâm trạng ấy. Chúng tôi nói với nhau rất nhiều, và cô ấy khóc cũng rất nhiều, thế rồi vì không muốn cho tôi quá nặng nề tâm cảm trước lúc chia tay, cô ấy gượng cười, và cố làm cho tôi vui. dưới ánh trăng cô ấy đứng ra vừa hát vừa múa, ngắm nhìn cô ấy quả thật tôi cũng vui lên phần nào. Khẩu súng đã được lau dầu kỹ lưỡng, tôi giương thử vào một khoảng không, bất chợt cô ấy nhảy chắn trước nòng súng, vừa cười vừa nói “Anh thử bắn em xem nào” Tôi cũng dứ dứ đùa khẩu súng, không ngờ đạn đã lên nòng, và một chút bất cẩn của ngón tay tôi…

Thắng ngưng bặt và gục đầu xuống, tôi cũng thảng thốt, trời, sao lại có những việc có thể xẩy ra một cách dễ dàng như thế. Thắng từ từ ngẩng lên, mắt anh giàn giụa nước, anh nói tiếp, nghẹn ngào :

– Tôi cứng người nhìn cô ấy ngã xuống, trong một thoáng, tôi nghĩ cô ấy đang đùa, nhưng tiếng súng đã làm chấn động những người chung quanh, họ xông đến, đỡ cô ấy dậy, nhưng đã không còn kịp cho một biện pháp nào nữa. Khi nhận thức được vấn đề, tôi quay súng vào đầu mình định bóp cò thì có ai đó hất văng ra. Thế rồi tôi bị kết án năm năm tù vì tội vô ý làm chết người, đó là tòa án còn châm chước cho tôi, nếu không mức án còn có thể cao hơn. Nhưng với tôi, tôi cho rằng tôi phải nhận mức án cao nhất mới phải. Có ai như tôi không hở trời ? Tôi đã tự tay bắn chết người tôi yêu.

Thắng lại gục xuống, lần này thì anh khóc đến rung vai. Tôi kéo ghế lại gần anh vỗ về an ủi. Quả thực là một câu chuyện quá đau buồn, một nhà văn giỏi tưởng tượng mấy chắc cũng không tự nghĩ ra được một tình huống xót xa đến thế. Bây giờ thì tôi hiểu vì sao trên gương mặt anh luôn thiếu vắng nụ cười. Tôi không nói được gì để hóa giải bớt tâm trạng cho anh, chỉ biết xoa nhẹ lưng anh, một cách sẻ chia lặng lẽ. Quán cà phê về khuya đã vắng người, chỗ chúng tôi ngồi khuất sau một chậu hoa lớn nên càng yên tĩnh. Cơn xúc động lắng xuống, Thắng ngồi thẳng lên đưa tay lau nước mắt. Tôi cầm tay anh nhẹ giọng :

– Anh cố gắng đi, chuyện cũng đã qua rồi, chắc cô ấy không oán trách gì anh đâu.
– Có thể là cô ấy không oán trách tôi, nhưng tôi thì tự oán trách mình suốt đời. Sau khi ra tù, tôi đã đến mộ cô ấy, và đã nguyện để tang cho cô ấy mười tám năm, tôi phải trả cho cô ấy cái tuổi mười tám thần tiên mà tôi đã cướp đi mất ấy.
– Anh đừng nghĩ mãi như vậy, sẽ không tốt cho anh đâu.
– Với tôi thì tốt hay không cũng có gì là quan trọng nữa đâu.
– Không hẳn thế đâu, anh còn phải sống cho bản thân và cho gia đình nữa chứ.

Câu nói của tôi làm Thắng nhớ đến mục đích chính của cuộc gặp.

– Nhắc tới gia đình, tôi mới nhớ, cũng vì bố tôi mà tôi mới đề nghị cô giúp đỡ một chuyện thế này. Biết chuyện của tôi, trong những năm trước, mọi người cũng khuyên tôi nên nghĩ khác, nhưng lương tâm tôi không thể, hai năm trước là tôi hết hạn mười tám năm tang cô ấy, gia đình lại giục giã tôi chuyện hôn nhân, nhưng nói thật, tôi chẳng còn thiết tha gì nữa. Cứ mỗi đêm trăng sáng, thì hình ảnh cô ấy lại hiện về rõ mồn một như vừa mới hôm qua, tôi không thể nào bôi xóa được, thì làm sao nói chuyện tình cảm với ai khác chứ. Nhưng bất ngờ bố tôi phát hiện ra la bị ung thư gan. Nay đã vào giai đoạn cuối, bác sĩ bảo chỉ còn mấy tháng nữa thôi. Bố tôi bảo, chưa thấy tôi yên ổn chuyện gia đình, thì ông chết cũng không nhắm mắt được. Tôi làm sao để bố tôi ra đi khi trong lòng còn trĩu nặng như thế. Nên tôi mạo muội nhờ cô, xin cô thứ
lỗi nếu tôi có đường đột.

– Không, anh đừng nghĩ thế, sau khi nghe chuyện của anh, tôi rất hiẻu và thông cảm cho anh nhiều. Nhưng cho tôi hỏi : Vì sao anh lại chọn tôi để nhờ chuyện này ?
– Tôi cũng không rõ được là vì sao, nhưng nhìn cô và từng tiếp xúc với cô, tôi có cảm giác cô sẽ nhận lời.
– Nếu tôi không nhận lời thì sao ?
– Thì…thì…

Vẻ thất vọng và buồn bã trên gương mặt đã nhiều đau khổ của Thắng khiến tôi không nỡ kéo dài sự lấp lửng của mình.

– Thôi thôi, tôi nói đùa đấy, đã biết đươc vấn đề của anh như thế mà tôi không giúp anh thì còn ra cái gì.

Thắng tươi nét mặt lên một chút :

– Thế là cô chịu giúp tôi rồi ạ. Cảm ơn cô quá, cảm ơn cô nhiều lắm.

Bước vào nhà Thắng với túi quà trên tay, tôi hơi lo lắng và hồi hộp, liệu tôi có đóng trọn được vai diễn của mìnnh không đây ? vốn dĩ tôi không hay lừa dối ai, kể cả những điều nhỏ nhặt nhất mà giờ phải đi lừa dối một người lớn tuổi, lại là một người sắp chết, tôi thấy bứt rứt thế nào ấy. Thắng đưa mắt cho tôi, vẻ vừa động viên vừa khẩn nài. Tôi khẽ gật đầu và hít sâu một hơi. Ông cụ đang nằm trên giường, thấy có khách vào thì gượng ngồi dậy, tôi vội nói :

– Bác cứ nằm nghỉ đi ạ.

Tay tôi đỡ lấy đầu ông cụ và kê lại cái gối, xong tôi ngồi vào cái ghế mà Thắng vừa mang tới. Ông lão nhướng mày về phía con trai, Thắng ấp úng :

– Thưa bố …đây là …bạn gái của con.

Âm sắc giọng nói rõ ràng là không bình thường, nhưng ông cụ không kịp để ý đến, mà quay sang nắm lấy tay tôi, lập bập :

– Con …con ơi…bác mừng quá.

Tôi ngượng ngùng :

– Dạ con…con có chút quà biếu bác đây ạ.

Ông cụ chống tay cố ngồi dậy, đỡ túi quà tôi trao, ông nhìn tôi, rồi lại mân mê gói quà, đột nhiên ông tỏ ý muốn đi xuống giường, Thắng vội đến bên cạnh :

– Bố, bố cần gì ạ ?

Ông cụ bíu vào tay con để lấy sức, và rồi ông chập choạng bước ra phía bàn thờ, tay cầm theo gói quà của tôi. Tôi ngạc nhiên nhìn theo, Thắng cũng ngạc nhiên cứ hỏi :

– Bố cần gì để con làm cho ạ ?

Ông cụ ra hiệu cho Thắng đốt mấy nén nhang, rồi ông trịnh trọng đặt gói quà của tôi lên bàn thờ, trước ảnh mẹ Thắng, cố đứng cho thẳng, ông cụ cúi đầu khấn vái. Tôi ngây sững người trước những cử chỉ của ông, cảm giác thương cảm lẫn xấu hổ làm tôi thắt lòng, muốn khóc. Trời ơi ! Giá như đây không phải là sự dối trá. Thắng nhìn tôi với vẻ đau đớn, anh bặm môi cố ngăn niềm xúc cảm. Nếu không cố gắng lắm thì tôi đã bỏ chạy, để khỏi chứng kiến một cảnh đau lòng vì tính chất không minh bạch của nó. Cảm giác hổ thẹn vì sự dối trá như tăng lên gấp nhiều lần. Tâm trạng tội lỗi khiến tôi càng lúng túng hơn khi Thắng dìu ông cụ trở lại giường, một lần nữa anh lại ánh sang tôi cái nhìn van vỉ. Tôi cố gắng, cố gắng khoả lấp bằng một vài câu thăm hỏi bệnh tình ông cụ. Và khi tìm được cách cáo từ, tôi đi như chạy ra khỏi nhà. Thắng tiễn tôi với gương mặt buồn rười rượi, anh cũng không dễ dàng gì trong việc này.

– Tôi xin lỗi vì đã lôi cô vào chuyện này.
– Thôi anh vào với bác đi, cố đừng để bác nghi ngờ, ta gặp lại nhau sau nhé.

Tôi không thể nào ngủ được với những hình ảnh lúc ban ngày, tâm trạng của một kẻ có tội rất khó chịu, bỗng nhiên tôi đọc rõ hơn tâm trạng của Thắng trong việc sơ sẩy của anh. Tôi càng hiểu rõ hơn nỗi ân hận, thương tiếc, và sự ám ảnh trong anh nặng nề đến thế nào. Trong khi tôi chỉ với một sự dối trá bắt buộc, một sự dối rá chân chính mà còn khó khăn thế này, thì với Thắng, bước qua được sự việc không khác gì phải trèo qua một dãy núi.

Nhưng dù có thế nào thì cả hai chúng tôi vẫn phải tiếp tục sự lừa dối ấy, bởi vì nếu không thế thì lại càng tồi tệ hơn. Cho đến một ngày, Thắng hốt hoảng tìm tôi:

– Ba tôi chắc sắp đi rồi Phương ạ .

Tôi lật đật bỏ công việc chạy đến, ông cụ đang trong những giờ phút cuối cùng, thấy tôi đến, nét mặt ông giãn ra như đã từng trông đợi lắm. Ông vẫy nhẹ mấy ngón tay gọi tôi. Tôi đến bên cạnh, nắm lấy bàn tay xương xẩu đang lạnh dần của ông, ông cố bóp tay tôi, phều phào :

– Con …con hãy..thương nó nhiều…nó bất hạnh…lắm rồi…

Tôi bật khóc, không thể nói lên một lời hứa hẹn. Thắng cũng đã đến bên cạnh, ông cụ cầm tay hai chúng tôi đặt vào nhau và mỉm cười. Thế rồi ông ra đi, nhẹ nhàng thanh thản. Tôi khóc ông, đau xót như khóc một người cha thực sự. Trong thâm tâm, tôi thầm hứa với ông, nếu tôi xóa được nỗi ám ảnh sâu nặng trong lòng Thắng, thì sự lừa dối hôm nay không phải là sự lừa dối hoàn toàn.

Nhìn Thắng phủ phục bên mộ cha, tôi không sao chịu đựng nổi. Quả thực là anh có nhiều bất hạnh quá, con người ta nếu có phải chịu nỗi bất hạnh này thì sẽ được đền bù bằng một hạnh phúc khác. Liệu anh có được đền bù khi đã phải chịu đựng quá nhiều như vậy không ? tôi ngước lên trời “Hỡi người con gái bạc mệnh xa xưa kia. Nếu cô còn yêu anh ấy, và nếu cô đã tha thứ cho anh ấy, thì xin hãy giúp tôi, giúp tôi tìm được phương thuốc hiệu nghiệm để chữa lành vết thương cho anh ấy, dẫu chỉ một phần. Tôi không lấy hết anh ấy của cô đâu, anh ấy sẽ còn là một nửa của cô với những êm đềm đẹp đẽ của năm tháng ấy, nhưng xin đừng dằn vặt, đừng bắt anh ấy phải ôm mãi nỗi khổ đau trong lòng, cuộc đời anh ấy ít ra cũng phải có được một chút gì dó để sống chứ. Cô có nghe tôi nói không ? Hỡi người con gái của vầng trăng hôm nào !”

Chiều tàn trên nghĩa trang, những con gió se se thổi luồng buốt lạnh, những nụ hoa trắng dỏ, vàng tím loe hoe không át nổi cảnh đìu hiu chốn ngàn thu viễn mộng. Tôi đến bên anh, đỡ anh đứng dậy, díu anh từng bước chập chừng trên con đường lục xục sỏi đá. Một đàn chim về tổ, thả những tiếng ríu ran hiền hòa giữa thinh không.

Đàm Lan

Không phải là hoa

Tôi đưa tay xé một tờ lịch, bất chợt nghe một cảm giác pha lẫn một chút sững sờ, một chút bàng hoàng và cả một chút xót xa thương cảm lặng thầm. Tờ lịch mang những con số « 18-4 », và một hàng chữ đậm rõ nét “Ngày Người Khuyết Tật”

Nhà tôi có một nhà giáo, một bác sĩ, một doanh nhân và một quân nhân. Đó là một vài trong số những nghành nghiệp đã được xã hội dành hẳn cho một ngày riêng biệt để tôn vinh. Vào những ngày đó, không khí trong gia đình, cũng như không khí ngoài xã hội, có một chút đổi thay. Đó là những nụ hoa, những món quà trong lớp giấy đẹp, những lời chúc tốt lành, và cả những bữa tiệc hoan hỉ, vui say. Những nhân vật của những ngày ấy trông mới xinh tươi, hồ hởi, sung sướng và hãnh diện làm sao. Chính tôi cũng đã nhiều lần hòa cùng cuôc vui trong bầu không khí thân thương ấy, cũng đã tự tay đi chọn những bông hoa đẹp nhất, cũng đã trù bị trong đầu nhưng lời chúc mừng hay nhất, và cũng tự tay nấu những món ăn ngon nhất, để góp một chút vui của mình trong sự tôn vinh chung của người người, và cũng là để đem đến cho những người ấy chí ít là một nụ cười thỏa mãn, vì cái ý thức được ưu đãi được tôn trọng , và cả một phần tự hào với những gì mà bản thân đã được đóng góp mà trong xã hội đời sống con người này luôn cần đến.

Còn tôi ? Cái số phận không may mắn gì, không vui vẻ gì, không thích thú gì, đã buộc tôi phải rơi vào một ngày sau chỉ một cơn sốt cao. Cái ngày mà lẽ ra đừng nên để nó hiện thành câu thành chữ trên một tờ lịch thế này. Tại sao người ta lại dành ra một ngày cho nó làm gì chứ ? Nó đâu có mang lại được một điều gì hay hớm cho những chủ nhân của nó đâu, nó cũng không tạo ra được một thứ không khí nhộn nhịp như những kiểu ngày khác, thậm chí nó còn như một nhát roi quất vào lòng của những người như tôi lúc này. Cái ngày dành riêng này gần như chỉ mang lại sự phản cảm, là bởi hầu hết mọi người đều có thái độ tránh né, coi như đó chỉ là một ngày bình thường như bao ngày bình thường khác. Không tránh né thì còn làm được gì, có ai đi chúc mừng nỗi bất hạnh của người khác bao giờ, trong sinh hoạt hàng ngày lỡ có điều sơ sẩy đụng chạm đến đã là một nỗi khó khăn lắm rồi, lại còn đi nhắc nhở vào một ngày để gây thêm sự tổn thương cho người nữa sao. Không, không thể. Tuyệt nhiên không ai có thể tỏ một chút động thái nào, cho dù với một thiện ý tốt đến mấy đi nữa. Vậy thì dành ra một ngày này để làm gì ? Chỉ để cho những người trót không may phải mang trong mình một sự khiếm khuyết đáng buồn nào đó, lại cảm thấy mình đáng thương hơn.

Nỗi buồn cứ dâng mãi, ngút ngát cả tâm hồn, tôi chợt bật dậy, với lấy đôi nạng chống đi, đi vài bước tôi quay lại, xé luôn tờ lịch ấy, cứ để cho thời gian chạy nhanh hơn một chút cũng được. Khép lại cánh cửa, bỏ lại đằng sau ngôi nhà vắng lặng, như mọi ngày, những người trong nhà tôi đã tỏa ra các ngả đường từ sớm, chỉ còn tôi loay hoay với cái máy giặt, với các vật dụng bếp núc, với những trang báo và với những mẩu văn rời rạc của mình, những đoạn viết ấy chủ yếu chỉ để gói gém niềm tâm sự mà tôi không biết thổ lộ cùng ai, thi thoảng được in trên một trang báo, đó là niềm hạnh phúc rất lớn với tôi. Tôi đi dọc theo bờ hè, có một vài chỗ hè hẹp quá vì xe cộ dựng ngang dọc, vì những thứ hàng hóa người ta phải bày lấn ra, tôi phải bước xuống lòng đường, những chiếc xe ngược chiều vội vã lách qua.

Thành phố vẫn đông đúc những sắc màu rộn rã, vẫn chật chội chất chứa trong lòng bao tất tả ngược xuôi. Trên những con đường như thế này thường rất hiếm những người như tôi, nghĩa là những người tự biết mình dễ bị mất an toàn khi tham gia vào một lưu lượng người xe như thế. Tôi cũng không ra khỏi nhà nhiều lần trong ngày làm gì. Chỉ thỉnh thoảng lóc cóc khua đôi nạng ra khu chợ cách nhà không xa mấy, mỗi khi phải mua thức ăn vì chị hoặc em tôi ngày đó vội đi sớm, hoặc mua một vài thứ gì đó cho riêng mình.

Nhưng hôm nay, con đường tôi đi không dẫn tôi ra khu chợ ấy, mà nó đang trải dài lối đến vườn hoa thành phố. Thiên nhiên chắc sẽ giúp tôi thanh thản được lòng chăng ? Quả là vậy. Bước chân vào vườn hoa, những xôn xao sắc lá màu hoa trong cảnh sắc hài hòa êm ả, tôi nghe lòng mình nhẹ hẳn đi, một làn gió thoảng qua làm tôi thêm dễ chịu. Chọn một chiếc ghế đá tôi ngồi xuống, ghép đôi nạng gỗ gọn qua một bên. Cái vật vô tri này đã theo tôi hơn hai mươi năm nay rồi, nó cũng tăng dần theo chiều cao của cơ thể, mặc dù bỏ nó ra tôi cũng nhẩn nha từng bước được, nhưng sẽ bị vấp ngã nhiều hơn, vì vậy tôi chỉ rời nó khi loanh quanh trong nhà, ra đường thì không thể thiếu nó được. Tự nhiên tôi vuốt nhẹ đôi nạng gỗ, như thay cho lời cảm ơn, và tôi bỗng mỉm cười một mình. Tâm trạng tôi đã khác lúc ngồi ở nhà rất nhiều, nếu không ra đây thế này, chắc tôi lại vùi mình trong những giọt nước mắt tủi thân mất.

Nước mắt. Đã từ rất lâu tôi không để cho chúng tuỳ tiện chảy ra nữa, người ta hay nói, khi có tâm trạng không tốt nếu khóc được chắc sẽ nhẹ lòng hơn, tôi thì không cho là thế, đành rằng cũng có đôi lúc thật, nhưng khi chảy nước mắt sao thấy mình yếu đuối quá, thậm chí là ươn hèn nữa. Khóc chẳng giải quyết được gì cả, chỉ làm mình thêm yếu lòng, thêm thấp bé đi thôi, mà với một người như tôi thì rất cần sự mạnh mẽ, cứng rắn, có khi là chai lỳ nữa, có thế thì tôi mới vượt qua được những lúc khó khăn trong lòng, càng khóc thì lại càng thấy nỗi đau của mình lớn thêm thôi. Nên nếu có những tình huống nào đó, e chừng mình sẽ bi luỵ, tôi luôn tìm cách thoát khỏi nó, và hầu như lần nào tôi cũng thành công, như lần này chẳng hạn. Đưa mắt nhìn quanh, tôi thở một hơi sâu, cảm giác trong buồng phổi mình có bao nhiêu ngõ ngách đều nở hết cả ra.
Anh mắt tôi chợt đậu lại một điểm, một khối hình dưới một tán cây, khối hình ấy có một kích thước ngắn hơn bình thường mà lẽ ra nó phải, và thay vào cái đoạn ngắn hơn ấy là một hình khung bằng sắt, cái hình khung này có thể di chuyển được nhờ hai cái bánh xe. Nói tóm lai là tôi nhìn thấy một người đàn ông trên chiếc xe lăn. Thật tệ hại khi cho ràng đó là một niềm vui. Nhưng rõ ràng trong tôi dội lên một thứ cảm xúc như vui vẻ, một thứ cảm xúc mang lại một sự gần gũi mơ hồ nào đó Kể ra thì không hề nghịch lý một chút nào, vì trong hoàn cảnh này, đó là một sự đồng cảm. Người xưa đã có một câu nói thế nào trong trường hợp này nhỉ ? A, phải rồi “Đồng bệnh tương lân”. Khi có cùng một sự rủi ro ngưòi ta cảm thấy gần nhau dễ hơn là có cùng một sự may mắn, chẳng hiểu sao lại lạ thế chứ. Nhưng lúc này thì rõ ràng đó là một minh chứng tuyệt đối.


Tôi tuy có khiếm khuyết về thể hình, nhưng bản tính tôi lại khá tự nhiên và cởi mở, đây là nhận xét của khá nhiều người, và có lẽ đó là một thế mạnh hay còn gọi là một cứu cánh của tôi vậy. Vì nhờ nó mà đời sống tinh thần của tôi không đến nỗi nghèo nàn hay ủ dột. Hình như đó là sự công bằng của tạo hóa, khi lấy đi một thứ này thì sẽ bù đắp bằng một thứ khác, hẳn là như vậy, nếu không con người làm sao tồn tại nổi giữa cuộc đời nhiều nguy ngại này. Bây giờ thì bản tính của tôi lại một lần nữa thúc giục hành động của tôi . Tôi chống nạng đi đến gần người ấy.

– Chào anh ạ.

Giật mình và có lẽ còn giật mình hơn khi ngoảnh nhìn sang bên thấy một hình hài. Nửa ngạc nhiên và nửa thân thiện là ghi nhận đầu tiên của tôi trong mắt người ấy.

– Vâng ! Chào cô ạ.
– Nếu anh không ngại, cho phép tôi mời anh đến băng ghế kia để trò chuyện một chút, được không ạ ?

Một nụ cười vui vẻ :

– Vâng vâng, thế thì còn gì bằng nữa ạ.

Có vẻ anh ta cùng có cùng tâm trạng như tôi trong cái ngày này thì phải. Và như thế thì lời đề nghị của tôi quá hợp tình hợp lý rồi. Anh bạn ấy lăn xe theo tôi đến chếc ghế băng đá, và cố xê đi dịch lại cho ngang tầm cái ghế ngồi. Tôi nhìn thoáng qua gương mặt người bạn đồng trạng, một gương mặt vuông vức, đầy đặn, đầy vẻ tự tin, vững chãi. Nếu có một cơ thể hoàn chỉnh, có lẽ đây là một người đàn ông rất uy phong, sẽ là một đối tượng thu hút không biết bao nhiêu là cái nhìn ngưỡng vọng của những người khác phái. Nhưng…lại cái chữ nhưng chết tiệt ấy. Ôi trời, bỗng nhiên lại đổ tội cho chữ nghĩa, đúng là vớ vẩn. Tôi thoáng cười thầm cho những suy nghĩ lẩm cẩm của mình.

– Công viên hôm nay vắng người nhỉ ?
– Ngày thường mà, ai cũng đang loay quay với công việc cả, có thời gian đâu mà ra đây giờ này.
– Chắc chỉ có những người như chúng ta mới có thời gian vào lúc này thôi cô nhỉ.

Hai đôi môi cũng nhếch một nụ cười đồng nghĩa. Sau một vài câu hỏi han, chúng tôi đã biết một số thông tin về nhau. Tuy mỗi lý do dẫn đến bệnh trạng có khác nhau, nhưng tâm trạng thì không khác nhau là mấy. Tôi nói những suy nghĩ của mình về hàng chữ trên tờ lịch. Anh bạn khẽ lắc đầu :

– Tôi lại không cho là thế. Tuy đúng là nó có nhất thời mang đến cho ta những phản cảm, nhưng vấn đề là ở chính ta chứ không phải ở xuất xứ của nó. Bởi chính ta còn mang nặng những tự ti mặc cảm, còn chưa bước qua được cái rào cản của chính lòng mình. Chứ nếu nhìn về mặt tích cực của ý nghĩa thì nó lại biểu thị một điều khác. Đó là sự quan tâm, sự tiếp nhận của mọi người về sự tồn tại những người như chúng ta.

– Anh không cho đó là một sự chiếu cố sao ?
– Về một góc hẹp nào đó thì có. Và cũng phải thừa nhận rằng, có một thành phần trong xã hội nhìn chúng ta bằng ánh mắt tội nghiệp, ban bố. Nghĩ gần, ta cho đó là sự xúc phạm, là làm tổn thương lòng tự trọng của mỗi chúng ta, nhưng nghĩ xa, ta không thể đòi hỏi họ một cái nhìn bình đẳng, và cũng không thể trách họ nếu họ có sự thương cảm nào đó, vấn đề là cách thể hiện thôi. Nếu ta hiểu họ, và ta hiểu ta thì không nên đặt nặng vấn đề làm gì, hãy coi đó là một sự thông thường trong cuộc sống. Nói cho cùng, không ai là người không khiếm khuyết cả, chỉ là nhìn thấy bằng mắt hay nhìn thấy bằng lương tri thôi.

– Anh nói nghe sâu xa quá.

Một nụ cười nhẹ :

– Tôi cũng đã từng đi qua những tâm trạng, cũng đã từng khổ tâm dằn vặt, sao mình không chết quách đi cho rồi, người như mình thì sống trên đời này làm chi cho chật đất, cho vướng bận mọi người. Thậm chí cũng đã có lúc tôi định tự tử vì một cú sốc nào đó. Nhưng rồi qua đi, tôi lại bình tĩnh nhìn lại mình và cuộc sống. Chúng ta là những người thiếu may mắn, không được tạo hóa ban cho sự công bằng về mặt hình thể,và chính xác là chúng ta phải chịu những thiệt thòi nhất định về tinh thần tình cảm và cả vật chất nữa. Nhưng chúng ta còn cả một tâm hồn và cả một trái tim, khối óc, hãy biết cách để không phải sống thừa. Cô thấy đấy, vẫn có những người khuyết tật làm nên những kỳ tích, không phải họ cố để chứng minh một cái gì đâu, chỉ là họ không thể tự vứt bỏ mình, bởi nếu chính mình vứt bỏ mình thì sẽ chẳng có ai cần mình nữa.
– Nhưng dẫu sao cũng còn những hạn chế mà ta không thể phủ nhận, và khi nhìn vào những hạn chế ấy, làm sao tránh khỏi sự tủi thân hở anh ?
– Tất nhiên, vì là một con người đúng nghĩa, bản thân ta cũng vẫn có những khao khát, những ước vọng, nhưng điều kiện bản thân không cho phép, nên buộc phải có lúc mình phải chấp nhận sự bất lực chứ, và những lúc như thế thì rõ ràng là phiền muộn, là tâm trạng rồi. Vậy nên tốt nhất hãy biết hạn chế những ước vọng của mình, nếu có gì đó nảy sinh, mà xét thấy mình không thể đạt được, thì hãy gạt phắt nó đi, và nghĩ đến những gì trong tầm tay mình thôi, như vậy sẽ dễ sống hơn.
– Tôi có nhiều lúc rất buồn vì phải sống dựa vào sự cưu mang của người thân, cho dù hàng ngày tôi cũng làm một số công việc trong nhà, nhưng không trực tiếp làm ra tiền để có thể tự lo cho mình, nên cũng nghĩ ngợi lắm.
– Đây là một vấn đề rất bức thiết của chúng ta, tuy xã hội cũng đã có những hướng tạo công ăn việc làm cho những người khuyết tật, nhưng con số đó còn quá ít. Số còn lại phải tự mưu sinh bằng mọi cách có thể, may mắn hơn một chút như cô còn có người thân giúp đõ, còn nhiều, nhiều lắm những người đang phải sống lây lất từng ngày kia. Nói gì thì nói, đa số những công sở, nhà máy vẫn không thể chấp nhận chúng ta, vì cái họ cần là hiệu suất công việc, so ra thì đương nhiên chúng ta không thể bằng người bình thường rồi, hơn nữa những nơi ấy đâu phải là nhà từ thiện cho dù ở mức độ nào đi nữa. Nếu chúng ta cứ để tâm đến những bất bình đẳng của xã hội, thì không thể nào có được sự bình yên cho mình cả.
– Thế theo anh thì phải làm sao ?
– Hãy bằng lòng với những việc dù nhỏ nhặt mà mình đã làm được, đừng đòi hỏi mình nhiều quá, dễ dẫn đến một tâm trạng yểu nhược. Ví dụ như cô, cô nấu được một bữa ăn ngon, những người thân của cô vui thích thưởng thức, và có đầy đủ dinh dưỡng để làm được nhiều việc, để tránh được những bệnh tật, thế đã là tốt rồi, hoặc như cô nói, cô cũng thỉnh thoảng viết lách đôi chút, vây thì một bài thơ, một bài văn hay, gây được cho người đọc chút niềm vui, chút thư giãn đầu óc sau những công việc mệt mỏi, thế là hay rồi. Còn với tình cảm của mọi người, hãy mở lòng đón nhận, dù cách thể hiện của họ đôi khi không được tế nhị lắm, nhưng đừng quá tự ti mặc cảm mà phủ nhận, đó cũng là tự hắt hủi mình đấy.


Càng nói chuyện với con người này tôi càng cảm thấy bộ óc mình như nở ra, có những điều tôi cũng đã từng nghĩ đến, nhưng để diễn tả thành lời được thì không dễ, bất giác tôi kêu lên một tiếng thán phục :

– Hôm nay thật là môt ngày đẹp trời để tôi được trò chuyện với anh thế này.
– Thật ra đây cũng là một dịp may cho tôi, vì không dễ tìm được một người có thể nghe và hiểu được mình muốn nói gì.
– Vâng. Đúng thế đấy anh ạ. Trong cuộc sống mình có thể gặp rất nhiều người, nhưng với một số thì chỉ có thể bâng quơ hay đùa cợt dăm câu rồi qua chuyện , còn để nói được những chuyện thuộc tư duy thì không nhiều lắm.
– Đối với loại chuyện mang tính tâm cảm đặc trưng như chúng ta lại càng khó. Bởi với những người bình thường, họ không thể hiểu hết được tâm can của ta, mà ta thì vì lòng tự trọng cũng không dễ thổ lộ với họ.
– Như vậy nhất thiết chúng ta phải tìm đến nhau để có thể giải tỏa những gút mắc trong lòng phải không ạ ?
– Được thế thì quá tốt.
– Thế thì số điện thoại của tôi đây, còn anh ?
– Tốt quá, tôi không có điện thọai, nhưng không sao, tôi vẫn có thể liên hệ với cô mà.

Ông mặt trời đã lên khá cao, ánh nắng đã có phần gay gắt, tôi nhớ đến công việc của mình.

– Chắc tôi phải chào tạm biệt anh rồi.
– Vâng, cô có việc thì cứ về trước, tôi sẽ tiếp tục công việc của tôi đây.Chúng ta sẽ còn nhiều dịp để trò huyện với nhau mà.

Nói rồi anh chìa ra một tập vé số nãy giờ nằm nép một bên, tôi ái ngại :

– Ôi chết , vì tôi mà …
– Cô không phải nghĩ ngợi, đây là việc hàng ngày, còn buổi nói chuyện của chúng ta nó có một giá trị riêng chứ, đâu thể so sánh nhau được.
Tôi mỉm cười chợt nghĩ và nói :
– Anh nghĩ sao nếu cuộc nói chuyện của chúng ta sẽ một ngày xuất hiện trên một trang báo nào đấy ?
– Thế thì quá tốt, biết đâu cũng có những người bạn như chúng ta đây gặp được một sự đồng cảm dễ chịu này.
– Tôi chợt nảy ra một ý, nếu ta thành lập được một Câu lạc bộ cho những người khuyết tật thì hay biết mấy anh nhỉ ?
– Một ý kiến tuyệt đấy, nhưng mà hơi to tát, mà không chừng, biết đâu đấy…
– Ồ, bỗng nhiên tôi có một hứng thú ghê gớm cho việc này, ta sẽ bàn với nhau sau nhé. Giờ thì chúc anh gặp may với những người khách dễ tính.
– Dễ tính thôi chưa đủ, họ còn phải có một khao khát nữa cơ.
– Khao khát một món lợi dễ kiếm thì hầu như ai cũng có, nhưng đặt niềm khao khát vào sự may rủi thì không nhiều đâu anh ạ.
– Tất nhiên, nếu không tôi đã trở thành một nhà tỷ phú nhờ kinh doanh vé số mất rồi.

Những tiếng cười vui vẻ, sảng khoái luôn đem lại cho những gương mặt người một vẻ rạng rỡ yêu đời, chúng tôi chào từ biệt nhau trong tiếng cười thanh thỏa ấy. Vừa quay lưng trở bước, tôi nghe anh bạn gọi :

– Này, nếu có nhuận bút thì phải nhớ chia cho tôi một nửa đấy nhé.
– Anh yên tâm, hai phần ba cũng được mà.

Đôi nạng lại đưa tôi về phía khu chợ, hôm nay tôi mua một số thực phẩm ngon về chế biến, tôi thường rất vui khi những món ăn của mình được mọi người yêu thích và sử dụng hết với vẻ còn thòm thèm, hôm nay chắc chắn niềm vui ấy trong tôi sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Đàm Lan