Danh mục lưu trữ: Văn Hóa

Nhạc cụ cổ truyền VN – Pí

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn các loại nhạc cụ mang họ của Việt Nam

Pí Pặp là nhạc cụ hơi phổ biến ở cộng đồng người Thái, Việt Nam. Nó là một ống nứa dài từ 30 đến 40 cm, đường kính nho hơn hoặc bằng 1 cm. Pí pặc có một đầu bịt mấu kín, sát mấu là một lỗ hình chữ nhật với cạnh ngắn 0,4 cm và cạnh dài 1,5 cm. Lỗ này được bịt kín bằng một miếng đồng hoặc bạc dát mỏng chứa bên trong lưỡi gà tam giác. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Pí

Chuyện cười hôm khám bệnh

Chào các bạn,

Mỗi lần nói chuyện với các mẹ là mỗi lần có chuyện cười, có những chuyện làm mình cười muốn đứt hơi như tối hôm nay.

Yăh ở với mình trong Nk 2015 – 2016 sẽ đổi về cộng đoàn An bình thuộc giáo xứ An bình tỉnh Bình Phước, mình làm cơm tối mời một số mẹ đến dùng để ngày mai tiễn Yăh về nhiệm sở mới.

Dùng cơm tối xong các mẹ còn ở lại nói chuyện vui chơi cho đến mười một giờ đêm các mẹ mới về. Trong khi ngồi chơi mình nhìn mẹ Thông thấy sao mấy tháng nay mẹ Thông gầy quá, mình hỏi: Continue reading Chuyện cười hôm khám bệnh

Nghịch lý bảo tàng ở Việt Nam: “Bội thực” bảo tàng, nhưng vẫn “đói” hiện vật!

() – Số 174 MINH THI – LAN TRẦN – 8:15 AM, 31/07/2015

Bảo tàng Hà Nội. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Câu chuyện bảo tàng vốn xưa như… hiện vật trong bảo tàng tuần qua lại trở nên “hot”, khi dư luận xôn xao trước thông tin về dự án Bảo tàng Lịch sử quốc gia tại Hà Nội với mức đầu tư lên đến hơn 11.000 tỉ đồng chưa lắng thì lại đến việc TPHCM đề xuất xây dựng Bảo tàng TPHCM tại quận 9. Người dân thì chú ý vào số tiền đầu tư “khủng”, các chuyên gia thì đặt câu hỏi liệu các bảo tàng này có đủ hiện vật để trưng bày tương xứng với quy mô đồ sộ như vậy? Continue reading Nghịch lý bảo tàng ở Việt Nam: “Bội thực” bảo tàng, nhưng vẫn “đói” hiện vật!

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn K’lông Pút

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Khèn Bè”, mình giới thiệu đến các bạn Đàn K’lông Pút hôm nay.

K’lông Pút (Xylophone) là nhạc cụ của một số dân tộc ở Tây Nguyên. Người Gia Rai gọi nó là Đinh Pút, còn người Ba Na ở vùng An Khê gọi nhạc cụ này là Đinh Pơl.

Tuy nhiên cái tên K’lông Pút, tên gọi của loại nhạc cụ truyền thống của người Xơ Đăng/Xê Đăng thường được sử dụng vào các dịp lễ hội tổ chức trong làng hay trong gia đình đã trở nên quen thuộc với mọi người, dù ở trong hay ngoài nước. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn K’lông Pút

Những người đi về với ông bà

Chào các bạn,

Thật tình cờ mình lại biết thêm một điều thật thú vị về anh em Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang sống, khi anh em Buôn Làng nghĩ về những đối tượng, những người đi về với ông bà.

Buổi sáng sau thánh lễ, trên đường về nhà khi mình vẫn còn đi trong khuôn viên nhà thờ giáo xứ, lúc mình bước lên bậc thềm cuối cùng để lên sân trên của nhà sinh hoạt, mình gặp mẹ Nê, mẹ Thép và mẹ Nhang cùng với thầy xứ đang đứng nói chuyện dưới cây Hoàng nam cao vút. Nhìn thấy mình các mẹ và thầy cùng vui vẻ hỏi thăm bởi hơn hai tháng mới gặp lại mình, Continue reading Những người đi về với ông bà

Nhạc cụ cổ truyền VN – Khèn Bè

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Kềnh”, mình giới thiệu đến các bạn Khèn Bè hôm nay.

Khèn Bè là cách gọi loại Kềnh với dàn ống giống như chiếc bè. Đây là nhạc cụ của một số dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Người Thái gọi là Khén Pé, người Giẻ Triêng gọi là Đinh Duar, còn người Xê Đăng gọi là Đinh Khén. Riêng người Tà Ôi và người Bru-Vân Kiều gọi ngắn gọn là Khén. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Khèn Bè

Gương sống hiếu thảo

Chào các bạn,

Mình cùng với mẹ E và mẹ Hreng từ Gialai – Kontum về lại Đăklăk, nhưng hơn một tuần sau mình mới gặp lại mẹ Hreng trong Buôn Làng. Nguyên nhân khi về đến Đăklăk hai mẹ về Buôn Làng còn mình về nhà Lưu trú. Gặp lại mẹ Hreng mình hỏi:

– “Mẹ Hreng đi một tuần về các con mừng không? Em Hreng có mặc vừa bộ áo váy truyền thống mẹ Hreng mua ở Kontum không?” Continue reading Gương sống hiếu thảo

Vào nơi sợ tiêm hơn sợ chết

PHÓNG SỰ – 13:06 ngày 29 tháng 07 năm 2015

Nguyễn Thành

 TPMũi tiêm chích vào người, trẻ con khóc ré, người lớn méo mặt sợ hãi. Ấy nhưng, khi tiêm xong rồi, họ lại nhe răng cười: “Không bằng con kiến cắn, thế mà lâu nay cứ sợ”. Đó là cảnh chích vắc xin lần đầu tiên diễn ra tại vùng ổ dịch bạch hầu vừa bị dập tắt ở Phước Lộc (Phước Sơn, Quảng Nam) trong 2 ngày qua. Nơi người dân nổi tiếng với quan niệm chết không sợ bằng bị đâm kim vào người…

Ông Hồ Văn Tý lần đầu tiên trong đời đâm kim tiêm vào người
Ông Hồ Văn Tý lần đầu tiên trong đời đâm kim tiêm vào người

Cả làng cùng xem “phim tiêm”

Chiều tối 27/7, hai chiếc xe chuyên dụng của Sở Y tế Quảng Nam treo biển “tình trạng khẩn cấp” chở cán bộ cùng những thùng đựng vắc xin, đỗ ngay giữa thôn 8B xã Phước Lộc. Đám trẻ nheo nhóc bu quanh xe, ánh mắt lạ lẫm, lần đầu tiên trong đời chúng thấy những ống thuốc, kim tiêm, dụng cụ y tế… được đưa về làng nhiều đến vậy. Anh cán bộ xã Phước Lộc có mặt cười khì: “May có dịch, mà tụi nó xem ô tô bốn bánh đẹp thế”. Continue reading Vào nơi sợ tiêm hơn sợ chết

Nhạc cụ cổ truyền VN – Kềnh/Khèn

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Kèn Xaranai & Bộ nhạc cụ Chăm”, mình giới thiệu đến các bạn nhạc cụ Kềnh/Khèn của người Việt/H’Mông hôm nay.

Kềnh/Khèn H’Mông là nhạc cụ thổi hơi của người H’Mông. Một số dân tộc khác cũng có loại nhạc cụ Kềnh. Người Kinh gọi KềnhKhèn, vì thế Kềnh H’Mông còn được gọi là Khèn Mèo. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Kềnh/Khèn

Thăm Làng Kon Hring

Chào các bạn,

Đến thăm Làng Kon Hring tỉnh Kontum lần này đã để lại trong mình hai ấn tượng khó quên: Thứ nhất là sự thay đổi đời sống kinh tế của anh em đồng bào Làng Kon Hring. Khi chưa có con đường Trường Sơn chạy qua, nơi đây là một vùng rất nghèo có thể ví như câu thành ngữ “Chó ăn đá gà ăn muối.”

Nhưng hôm nay đi trên đường Trường Sơn đến huyện Đăktô, ngang qua Làng Kon Hring mình rất đỗi ngạc nhiên khi thấy hai bên đường những căn nhà xây cấp IV khang trang của anh em đồng bào Làng Kon Hring, cùng với những vườn cà-phê trĩu trái. Continue reading Thăm Làng Kon Hring

Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Xaranai/Saranai & các nhạc cụ của người Việt/Chăm

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Kèn Lá”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Kèn Xaranai/Saranai và bộ nhạc cụ dùng trong các lễ hội của người Việt/Chăm.

Kèn Xaranai/Saranai là nhạc cụ định âm duy nhất trong các nhạc cụ khác nhau của người Việt/Chǎm. Xaranai/Saranai thuộc họ hơi chi dǎm kép. Loa kèn thân tròn, hơi bầu ở giữa, loe ở đầu, dài khoảng 10 – 11 cm, làm bằng ngà voi, sừng trâu hoặc gỗ quí (trắc, cẩm lai). Thân kèn là một ống rỗng ruột làm bằng gỗ quí (lim xanh, mun), dài 20 – 21 cm lớn dần về phía tiếp giáp với loa kèn. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Xaranai/Saranai & các nhạc cụ của người Việt/Chăm

Cảm ơn

Chào các bạn,

Mình mời mẹ E và mẹ Hreng về nhà mình ở Gialai chơi một tuần. Trong một tuần mọi sinh hoạt của gia đình mình đều nói trước cho hai mẹ, bởi mình biết đây là lần đầu tiên hai mẹ được ở được sinh hoạt trực tiếp với người Kinh trong một thời gian tương đối dài.

Tuy hai mẹ đã trên năm mươi tuổi, nhưng chưa một lần ra đến thị trấn Phước An để mua sắm hoặc dạo chơi bởi không có tiền đi xe, mặc dầu thị trấn Phước An chỉ cách Buôn Làng ba mươi cây số. Không riêng gì hai mẹ nhưng nhiều anh em Buôn Làng mình đều như vậy! Continue reading Cảm ơn

Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Lá

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo “Kèn Bầu”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Kèn Lá.

Kèn Lá là nhạc cụ rất đơn giản, phổ biến trong các cộng đồng dân tộc ở Tây Nguyên, Việt Nam.

Người vùng Tây Nguyên chỉ cần lấy 1 chiếc lá cây, cắt phần cuống, gấp đôi theo sống lá để có 1 chiếc kèn đơn sơ. Tuy nhiên, không phải lá cây nào cũng làm được kèn, phải chọn lá phù hợp, còn nguyên vẹn và tươi tốt. Nếu lá héo thì không thể làm kèn được. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Lá

Gọi mở cổng

Chào các bạn,

Hôm mình về nghỉ tại Gialai đã có một chuyện giờ nghĩ lại vẫn chưa hết mắc cười. Một buổi sáng trời mưa vì Gialai đang mùa mưa bão, khoảng mười giờ sáng mình có điện thoại của Bok ở Buôn Làng gọi đến, mình cầm nghe và được Bok hỏi:

– “Không biết có em nào trực nhà Lưu trú không mà mình đứng ngoài cổng nhà Lưu trú gọi từ nãy đến giờ, không có em nào ra mở cổng. Nếu Yăh có số điện thoại của một em nào đang trực nhà cho mình để mình gọi cũng được. Continue reading Gọi mở cổng

Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Bầu

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Nhạc cụ cổ truyền đầu tiên trong bộ hơi mình giới thiệu đến các bạn hôm nay là Kèn Bầu.

Kèn Bầu là nhạc khí hơi, sử dụng dăm kép (còn gọi là Kèn già nam, Kèn loa, Kèn bóp, Kèn bát).

Kèn Bầu rất phổ biến tại Việt Nam, đồng thời một số nước khác ở Châu Á cũng có. Kèn Bầu được nhập vào Việt Nam và trở thành nhạc khí của người Kinh và một số tộc khác như Thái, Chămpa… Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Kèn Bầu