“1954 Cha bỏ quê, 1975 con bỏ nước” (thường được gọi là” “1954 – 1975”) là tựa đề một bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Phạm Duy.
Bài hát kể về 2 mốc lịch sử lớn đầy biến động của dân tộc Việt Nam qua hình ảnh của 2 thế hệ (cha và con): Năm 1954, người cha rời bỏ quê hương miền Bắc đi vào miền Nam sau Hiệp định Genève. Năm 1975, người con rời bỏ đất nước ra đi sau sự kiện 30-4-1975.
Khổng tử viết trong Luận Ngữ, Thiên Vi chính, Chương 2: “Ngô thập ngũ nhi chí ư học, tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập nhi tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, thất thập nhi tòng tâm sở dục bất du củ”.
Nghĩa là: Lúc 15 tuổi ta đã lo nỗ lực học tập. 30 tuổi đã xác định được chí hướng. 40 tuổi đã hiểu được lý sự, không còn bị lầm lẫn. 50 tuổi đã hiểu được mệnh trời. 60 tuổi nghe người khác nói đều thuận tai cả. 70 tuổi có thể theo lòng mong muốn mà không vượt ra ngoài giới hạn”.
40 tuổi là hiểu được lý sự và không còn bị nhầm lẫn; 50 tuổi đã hiểu được Mệnh Trời.
Truyện ngắn này đã đăng trên Tuổi Trẻ Chủ Nhật năm 1997, dưới bút danh Trần Đình. Cuối bài, thấy đề ngày viết xong là 27.1.1997, như vậy là lúc đó mình đang bị bệnh tại Singapore, đã xuất viện và về nhà viết được. (Thực ra là bây giờ mình không nhớ đã viết lúc nào. Có lẽ lúc đó bệnh dữ quá nên trí nhớ không ghi lại tốt).
National University Hospital (Singapore) – Bệnh Viện Đại Học Quốc Gia Singapore
Tuổi Trẻ đăng bài này sau đó một thời gian ngắn, có lẽ tháng 2 năm 1997.
Gọi là truyện ngắn, nhưng tất cả đều là chuyện thật, ngoại trừ chữ “h” đã được đổi thành chữ “g”.
Chia sẻ tâm sự với cả nhà.
Hoành
Câu Hỏi Cuối
Truyên ngắn Trần Đình
Lúc Minh Hải mới học lớp năm trường Thánh Tô Ma nhà thờ Ba Chuông trên Trương Minh Ký mà ngày nay gọi là Lê Văn Sỹ, Hoàng đã để ý đến cô bé. Hai nhà chỉ cách nhau một con hẻm trong Cư Xá Kiến Thiết; hai bà mẹ thân nhau. Lần đầu tiên thấy cô bé, xinh và rất thông minh, cậu bé lớp chín Thánh Tô Ma đã thầm hứa là sẽ đợi vài năm, đến khi cô bé lớn hơn cậu sẽ cặp bồ.
Trường Saint Thomas – ngày nay là Trường THPT Phú Nhuận
Mấy năm sau đó cậu bé Hoàng bận rộn với những cô bạn gái. Hai bà mẹ thỉnh thoảng vẫn gặp nhau và thỉnh thoảng Hoàng vẫn có một tí tin về Minh Hải qua mẹ. Cô bé càng ngày càng đẹp và càng nổi tiếng thông minh. Dù học cùng trường nhưng Hoàng học buổi sáng, Minh Hải học buổi chiều, nên chẳng gặp nhau. Năm Hoàng lên lớp mười hai, cả đám con trai lớp Hoàng và hàng tá các lớp dưới xoay quanh Minh Hải. Cô bé bây giờ đã lên lớp tám, đổi sang buổi sáng, và trở thành người con gái đắt giá nhất trường. Nhìn đoàn con trai bủa vây Minh Hải, Hoàng tự nhủ thầm bây giờ thì mình cũng chỉ có thể là một con ruồi bám theo đĩa mật như đàn ruồi này thôi, chẳng nghĩa lý gì cả. Đành đứng xa nhìn cô bé cười rạng rỡ giữa đám con trai và tiêng tiếc sự khám phá thuở xưa.