Luyện tập tư duy tích cực

soccerpractice
Chào các bạn,

Các bạn có một kỹ năng nào đó, như chơi đàn ghita, piano, bóng chuyền, bóng rổ, khiêu vũ, võ thuật, sẽ kinh nghiệm điều gì nếu mình ngưng chơi một thời gian khá lâu? Rỉ sét. Đúng vậy, ngưng hơi lâu là kỹ năng của mình bị rỉ sét. Càng ngưng lâu thì càng rỉ sét nhiều. Cho nên nghỉ chơi lâu quá, lúc bắt đầy chơi lại, phải cần một thời gian khá lâu mới lấy lại phong độ từ từ. Nhiều khi bỏ quá lâu năm, mình không thể lấy lại phong độ của “thời hoàng kim” được.

Các kỹ năng tinh thần cũng vậy. Tư duy tích cực không phải là hủ gạo Thạch Sanh, ăn hoài không bao giờ hết. Tư duy tích cực là đôi cánh tay tinh thần với nhiều cơ bắp trong đó. Đôi tay này chỉ có thể khá lên và tiếp tục tăng phong độ nếu mình tập luyện mỗi ngày. Không phải là mọi cánh tay trên thế giới đều như nhau, ngay cả cánh tay mình sáu tháng trước đây và ngày hôm nay đã khác nhau nhiều, tùy theo mình đã dày công tập luyện thế nào.

Tất cả mọi kỹ năng cơ thể hay tinh thần đều được chi phối bởi một quy luật sinh học giản dị: Những cơ phận có thực phẩm và luyện tập hàng ngày sẽ phát triển khá; ngược lại, chúng sẽ yếu đi.

Mình có vài người bạn, lâu năm không nói chuyện nhiều, một lúc nào đó nói chuyện hơi dài giờ, mình giật mình vì so với người bạn tích cực mình biết ngày xưa, người bạn bây giờ tiêu cực đến mức hết thuốc chữa. Một người bạn cũ hồi trung học của mình, gần đây đã quyết đoán với mình là vụ 911 ở Mỹ không phải là do khủng bố, mà là do CIA dàn cảnh để có cớ tấn công Afghanistan và Iraq, và anh ta sẵn sàng cho mình liên kết đến các trang web “thông thái” để đọc và nghiên cứu vấn đề !! Tiêu cực đến mức tin rằng chính phủ Mỹ dàn cảnh để giết mấy ngàn dân Mỹ, và cả nựớc Mỹ và thế giới đều ngu dốt đến mức không ai biết, ngọai trừ vài trang web “thông thái” đâu đó, thì đúng là hết thuốc chữa. Mình thực là vừa sốc vừa buồn.

Nhưng đây cũng là một thí dụ rất rõ để các bạn thấy được cái mà ta gọi là “kiến thức” không phải là trung tính (neutral). Không phải là cứ đọc sách hay nghe giảng là tự nhiên có kiến thức vào đầu. Kiến thức của ta lệ thuộc trực tiếp vào thái độ tư duy của ta. Người tiêu cực thì đầu óc hạn hẹp cho nên kiến thức không vào được, và nếu có vào thì cũng bị bóp méo dữ dội để có thể cố chen qua khung cửa chật hẹp đó. Người tích cực, vì đầu óc rộng mở, cho nên kiến thức chạy vào như đi qua xa lộ thênh thang, học một biết mười.
guitarpractice
Giới quản lý thường nói với nhau, “Gặp người tiêu cực thì huấn luyện họ rất vất vả, đôi khi không thể được.” (tức là phải cho họ nghỉ việc, vì các công ty không đủ sức chịu tốn kém với người như thế). Vì vậy, khi tuyển nhân viên, yếu tố quan trọng nhất—không có gì so sánh được—để người phỏng vấn (giám đốc nhân viên hay một lãnh đạo nào đó) tìm kiếm trong người được phỏng vấn là tư duy tích cực. Mọi thứ khác, như kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn, đứng hàng thứ hai.

Nhưng làm thế nào để chúng ta có thể nuôi dưỡng và huấn luyện tư duy tích cực mỗi ngày?

I. Thực phẩm

• Về thực phẩm thì các bài viết về tư duy tích cực, về tình yêu con người, về cái đẹp của con người và của thế giới, các tin tức tích cực vui vẻ yêu đời, đều là thực phẩm tốt cho tư duy.

• Với người quen tập thiền, ngồi tĩnh lặng, suy niệm đến từ bi hỉ xả (tứ vô lượng tâm).

• Với người quen niệm phật Adiđà, niệm Phật Adiđà đúng cách, suy niệm rằng mình sẽ là Phật như Phật Adiđà (như trong kinh Vô Lượng Thọ Phật) thì rất là tích cực.

• Với người quen cầu nguyện trong Thiên Chúa Giáo, suy niệm hai điểm căn bản của Thánh kinh: “Thượng đế tạo con người theo hình ảnh của thượng đế.” Và Luật Vàng (golđen law) của chúa Giêsu: “Thứ nhất yêu Thượng đế, thứ nhì yêu láng giềng như yêu chính mình.”

• Nói chuyện, chia sẻ, thường xuyên với các bạn có tư duy tích cực.

drumpractice
II. Về thực hành

• Dĩ nhiên ta cố gắng vui vẻ, bình tĩnh, hăng hái trong mọi trường hợp, với mọi người.

• Nhưng đó là trên lý thuyết, trên thực tế, một lúc nào đó, chuyện gì đó sẽ làm ta mất bình tĩnh, nóng giận, quá căng, sợ hãi, băn khoăn, … và có thể ta cũng không biết là ta đang như thế, cho đến khi chuyện đã qua rồi.

• Nếu ta bắt gặp mình nóng giận ngay khi đang nóng giận là khá rồi. Chỉ cần nói là “À, mình đang nóng giận. Đâu có gì phải nóng giận.” Rồi hít thở vài hơi thở thật sậu và thật chậm, đợi cơn giận qua đi. (Sợ hãi, lo lắng, v.v… thì cũng thế).

• Nhưng nếu không bắt gặp kịp chính mình, và thường là phải qua chuyện rồi mới thấy, thì cũng không sao. Trượt chân là chuyện bình thường. Ai đã chưa từng trượt chân, ngọai trừ những người bị bệnh liệt giường? Điều quan trọng là mình thấy mình trượt chân, bởi vì có nhiều người trượt chân một ngày 20 lần, nhưng họ không biết là họ trượt chân, họ tưởng rằng con người thì ai cũng phải đi kiểu đó—đí vài bước trượt chân một lần, cả đời—không cần và không nên thay đổi cách đi.

• Chỉ cần ta nhận ra là “À lúc đó rõ là mình nóng quá (hay sợ quá, hay…) mất khôn”, đương nhiên là mình sẽ có tư tưởng tự nhiên tiếp theo, “Mai mốt sẽ rán không như vậy nữa.”

Chỉ cần như vậy thôi. Điểm cốt cán để chúng ta lưu ‎ý ở đây là: Tư duy tích cực là một lọai kỹ năng, cũng như tất cả các kỹ năng khác, phải được nuôi dưỡng, sử dụng, luyện tập hàng ngày. Ta có thể rất tích cực hôm nay, nhưng nếu ta tiêu thụ “thực phẩm” tiêu cực hàng ngày, và cũng không quán sát hành động và tâm thức của mình thường xuyên, một lúc nào đó ta sẽ trở thành tiêu cực. Các “cơ bắp” tinh thần phải có (1) thực phẩm tích cực và (2) thực hành tích cực hàng ngày, thì mới có tiến bộ.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

Một suy nghĩ 15 thoughts on “Luyện tập tư duy tích cực”

  1. Cám ơn anh Hoành, bài viết rất hay.

    Theo em nghĩ, để tư duy tích cực, trước hết mọi người phải hiểu rõ rằng tư duy tích cực thực sự là một chọn lựa (option), cũng như tư duy tiêu cực cũng là một chọn lựa, chúng ta có quyền chọn cho mình một thái độ sống như thế nào là phụ thuộc vào sức mạnh chọn lựa của chúng ta. Những điều xảy ra với chúng ta, cho dù là bất cứ điều gì, cho dù xấu hay tốt, cũng không quan trọng bằng việc chúng ta đối mặt với vấn đề đó như thế nào.

    Và em cũng đồng ý với anh Hoành rằng muốn tư duy tích cực, con người cần phải tập luyện, giống như thể thao, muốn giỏi ở môn gì, chúng ta đều phải tập luyện miệt mài mới có được thành quả, tư duy tích cực cũng vậy, không phải là một điều gì mà một người bỗng nhiên có được.

    Dưới đây em xin bổ sung thêm những cách hữu ích để tạo cho mình một thái độ sống tích cực:

    1. Sống có mục đích: một mục đích sống rõ ràng để con người hướng tới, một mục đích sống khiến chúng ta phải nỗ lực hàng ngày, khiến chúng ta có được cảm giác làm chủ chính mình, khiến chúng ta hạnh phúc và tự tin khi đạt được thành quả, khiến chúng ta biết chịu trách nhiệm và tự mình đứng dậy khi gặp thất bại.

    2. Sống với thiên nhiên: thiên nhiên rộng lớn và bao la khiến tâm hồn của con người quên đi những điều nhỏ nhặt và phiền toái của cuộc sống hiện đại, hòa mình với thiên nhiên giúp chúng ta tìm lại được cảm giác cân bằng và thanh bình trong tâm hồn.

    3. Tập luyện thể dục thể thao: thể dục thể thao khiến ăn uống ngon miệng hơn, khiến bạn ngủ ngon như một em bé, sức đề kháng tăng lên, nhờ đó tránh được hầu hết các bệnh truyền nhiễm, giúp cơ thể phát triển cân đối, khiến chúng ta tự tin khi tiếp xúc với mọi người, nhờ thể dục thể thao mà hệ thần kinh của chúng ta phản xạ nhạy bén, tư duy tốt hơn, sức tập trung cao hơn. Những yếu tố nền móng trong thể thao như sức bền bỉ, dẻo dai, sự kiên trì, sự tập trung cao độ,… nếu được áp dụng vào cuộc sống thì chúng ta sẽ trở nên mạnh mẽ và lạc quan hơn, và từ đó gặt hái được nhiều thành công hơn.

    Tư duy tích cực luôn là một chọn lựa, và quyền chọn lựa nằm trong tay của mỗi người. Hãy chọn cho mình một lối sống lành mạnh và những thói quen tốt. Những gì bạn chọn sẽ tạo nên con người bạn.

    Vài lời muốn chia sẻ với anh Hoành và các bạn. Một lần nữa cám ơn anh Hoành vì bài viết này. Chúc các anh chị và các bạn luôn khỏe.

    Thích

  2. Hi Đức Minh,

    Cám ơn Minh đã thêm ý rất hay. Và rất đúng.

    Nhưng chỗ này có một điểm tế nhị ta cần nắm vững. Sống với thiên nhiên, sống có mục đích và tập thể dục thể thao là cách sống cho mình nhiều NĂNG LỰC (hay năng lượng). Nhưng năng lực đó là năng lực tích cực hay năng lực tiêu cực lại là chuyện khác.

    Tích cực hay tiêu cực là do TÂM Ý của mình làm chủ. Ví dụ: Có rất nhiều người tập võ để đi ăn cướp, thì năng lực thể dục thể thao đó toàn là năng lực tiêu cực.

    Có sự khác biệt giữa Năng Lực và Tính chất của năng lượng. Cũng như lực của từ trường vậy, lực nam châm có âm có dương.

    Bởi vì vậy khi nói về tư duy tích cực, điều quan trọng nhất là tâm ý: Yêu mình, yêu người, yêu đời. Khi mình có tâm ý này thì mọi năng lượng mình tạo ra–do thể dục thể thao, picnic, khiêu vũ, v.v..–sẽ là năng lực tích cực.

    Em khoẻ nhé 🙂

    Thích

  3. Cám ơn anh Hoành đã giúp em nhận ra sự khác biệt.

    Tạo ra năng lượng cho bản thân sẽ là sai sót hoặc đôi khi trở thành tai họa nếu hướng nguồn năng lượng đó vào điều tiêu cực. Do đó, anh đã phân tích đúng khi chỉ ra việc quan trọng và trước tiên cần làm là làm chủ được tâm ý của mình: yêu mình, yêu người và yêu đời thì năng lượng đó mới trở thành năng lượng tích cực được.
    Cám ơn anh đã giúp em hiểu rõ thêm vấn đề.
    Chúc anh một ngày làm việc hiệu quả.

    Thích

  4. Chào anh Hoành! Thật là hay! em ko hiểu làm thế nào mà các anh chị lại có nhiều bài hay đến vậy! Mỗi bài như là để nói riêng, khuyên riêng với mỗi người. Em đọc mà như đang được ngồi nghe anh giải thích và định hướng cho em lối đi đẹp! (Nói chuyện, chia sẻ, thường xuyên với các bạn có tư duy tích cực) Em thấy thật sự đúng! nhất là từ khi em có cơ may biết được lối vào vườn chuối xanh đẹp này! Cảm ơn anh rất nhiểu!!!

    Thích

  5. Hi Minh Tâm, em thường lục lạo vườn chuối vậy thì cứ có chuối chín ăn hoài đó 🙂

    Và nhớ luyện tập. Bất cứ điều gì trên đời cũng cần luyện tập thường xuyên, lâu ngày… 🙂

    Thích

  6. bài viết của anh Hoành rất hay và bổ ích, em cũng nhận ra nhiều điều từ bài viết này.
    em muốn hỏi anh một câu là: dạo này em rất hay suy nghĩ tiêu cực, muốn từ bỏ mọi việc, đôi lúc muốn chết nữa, có lẽ vì mệt mỏi, vì áp lực học quá cao ( em đang phải chạy đua để ôn thi đại học mà) nhiều lúc muốn vui vẻ với bạn bè, nhưng hầu như là không được, vậy thì anh chỉ cho em cách suy nghĩ thế nào, suy nghĩ theo hướng nào? để có thể vui hơn, tích cực hơn?
    em cảm ơn…
    chúc anh mọi điều tốt lành!

    Thích

  7. Hi Anh Quân,

    Anh có cảm tưởng em bị exhaustion vì làm việc và áp lực quá mức. Exhaustion thường tạo ra depression. Đó là có thể là cơ thể em bảo em: “Mệt lắm rồi. Nghỉ một chút đi.”

    1. Anh nghĩ là em nên giảm bớt giờ học, và để thì giờ thong thả một chút, nhất là các loại giải trí hoạt động, như các mộn thể thao-bóng đá, bơi lội,… (các môn chơi nhiều hoạt động như thế thao rất tốt để lấy lại quân bằng cho trí não bị làm việc quá mức).

    2. Em cần ngủ đủ giờ. Nói chung là ăn ngủ điều độ.

    3. Thêm vitamin hàng ngày, như là một viên multi-vitamin mỗi ngày.

    Nếu mà làm các việc này thôi, thì có thể giải quyết đến 70% vấn đề.

    Và đừng lo quá đáng về việc thi cử. Chẳng có kỳ thi nào trên đời quan trọng đến mức em phải quá lo cả. Bill Gates bỏ đại học để thành giàu hàng đầu thế giới mà, việc gì mà phải quá bệnh hoạn vì chỉ một kỳ thi. Vô lý. Ta có thể thi đi thi lại cả trăm lần, có phải một lần rồi ngã ra chết đâu mà phải stress.

    Em có thể bỏ ra một chút thời gian (15 phút) mỗi ngày ngồi Thiền cho tâm tĩnh lặng lại. Đọc Thiền Hít Thở ở đây.

    Và ngay bây giờ, hãy tưởng tượng em đang nhìn nắng đẹp mà mỉm cười (Việc mỉm cười có hiệu năng kích thích hệ thần kinh làm ta vui hơn và bớt stress, chỉ vì ta cố mỉm cười). Và cứ mỉm cười một mình như thế thường xuyên. Xem Thiền quán một bông hoa.

    Em thực hành rồi cho anh biết kết quả nhé.

    Thích

  8. em cảm ơn anh Hoành nhiều nha. sau một tuần làm theo những điều anh nói, và em còn dành thời gian đi chơi, nói chuyện với bạn bè nữa. bây giờ em thấy khá hơn rất nhiêu rồi.
    tuy không thích thể thao lắm, nhưng em cũng cố gắng tập, mỗi sáng em thường hít xà đơn, có vẻ thoải mái hơn, không còn ủ rũ như trước nữa!
    nếu có thể thì anh hướng dẫn cho em về cách ôn thi thế nào cho hợp lí nhé! em thật sự rất lo lắng cho kì thi này.
    vì một số chuyện buồn, mà cả tháng này em lơ là học tập, không biết bây giờ phải học lại thế nào nữa!
    cảm ơn anh nhiều nha, chúc anh mọi điều tốt lành.

    Thích

  9. Hi Anh Quân,

    Em thoải mái ra được một chút là tốt rồi. Cứ như vậy. (1) Ăn ngủ thể dục điều độ và (2) đừng lo lắng quá đáng. Hai điều này làm nền, nếu em bị sụp nền, thì em không thể đứng.

    Còn học thế nào thì hơi khó nói. Anh chỉ có thể nói các điểm nguyên lý để em tự tìm cách tự học.

    1. Mỗi người có một cách học, em phải học cách của em. (Hồi trước anh chỉ thích học chỗ có người (trong công viên, trong nhà ngày sửa sổ nhin ra đường, học chung với mấy đứa bạn…). Anh không học trong thư viện được).

    2. Học bằng hiểu, chứ đừng thuộc lòng nhiều quá. Thông thường, một bài học chỉ nói về 1 hay 2 điểm, hiểu 1 hay 2 điểm đó là đủ (thay vì cố nhớ từng chữ của 10 trang sách của bài đó).

    3. Học toàn bộ trước khi nào cơ phận: Ví dụ học toàn hệ thống tuần hoàn của máu khi tư tim, gan, thận, phổi về lai tim thê nào,,, trước khi học đến tim hoạt động thế nào hệ tuần hoàn, gan làm gì trong đó.

    4. Học thuộc cái sườn phải thuộc, đừng thuộc giải thích. Ví dụ: Học luật hiến pháp với quyển sách dày 700 trang của thầy rất mệt. Mua quyển Hiến Pháp VN nhỏ xíu chỉ có mấy chục điều khoản HP. Học thuộc những điều chính, và đọc sách để hiểu mỗi điều nói gì. Như vậy thì chỉ phải nhớ chừng 10-15 điều khoản chính của HP trong quyển sách nhỏ xiu, thay vì cố nhồi sọ 1 quyển sách 700 trang.

    Học lịch sử thì nhớ vài năm của các sự kiện lớn, các chuyện khác nếu nhớ được là nó trước hay sau các sự kiện chính là đủ rồi. Không thể nhớ hết các năm trong lích sử được.

    5. Các môn như anh ngữ, không thể học nhồi được, mà phải học trường kỳ, mỗi ngày một chút lâu năm, cho nên đừng tốn nhiều thời giờ nhồi để thi, vô ích. Để thời giờ học thi môn khác. (Nhưng ôn văn phạm tiếng Anh một tí thì được).

    6. Toán cũng như là xây nhà. Nếu vài viên gạch dưới thấp bị vỡ thì cả bức tương bên trên sẽ xập. Cho nên nếu thiếu căn bản, thì phải vòng ngược, nắm vững cái thấp rồi mới đi lên lại từ từ. Nếu không đủ thời giờ để làm thế, thì đành phải đơi đến sang năm, không thể gấp được.

    7. Đừng học quá mức mỗi ngày (Nếu em chạy xe máy vận tốc 100km một giờ, cả ngày không nghỉ, xe em sẽ lột dên. Cái đầu của mình cũng chỉ là một cái máy như thế mà thôi).

    Và đừng học cho đến khi vào thi. Môn nào cũng nên nghĩ it nhất là một ngày trước khi thi, để cái đầu thong thả tỉnh táo khi vào thi.

    Hy vọng là các điều này giúp em một chút.

    Thích

  10. Chào anh!
    cảm ơn anh vì những lời khuyên rất bổ ích,
    em cũng giống anh, em thích học nhóm, không thích học ở một nơi quá yên tĩnh, như vậy không vô được.
    Hy vọng là em sẽ vượt qua kì thi này, không biết nếu thi hỏng thì em sẽ thế nào nữa.
    à! anh có thể tư vấn chọn nghề không?
    em chọn Công nghệ thông tin, cũng chưa rõ lắm.

    còn vấn đề này nữa! đôi lúc em cảm thấy rất mặc cảm, vì em trước đây em học khá tốt, nhưng bây giờ thua bạn bè rất nhiều, sợ mình bị bỏ lại phía sau, nhưng em không biết phải làm gì? vì chuyện này mà em rất sợ, buồn, đôi khi cố gắng học quá sức nữa.
    em nên làm gì? suy nghĩ thế nào cho tốt, cần phải suy nghĩ tích cực hơn phải không?
    em cảm ơn nhiều.

    Thích

  11. Hi Anh Quân,

    Anh có một cháu trai, gọi anh là cậu, con của em gái anh. Cậu bé này học lên đến lớp 11 là bỏ học, không thích đi học, học không vô. Và xin đi làm phụ bếp trong một nhà hàng. Dĩ nhiên là cả nhà không vui, nhất là mẹ hắn và bà ngoại (túc là mẹ anh). Nhưng anh bảo mọi người trong nhà, là “Nó muốn nghĩ học đi làm, thì cứ ủng hộ nó. Nó đi đường nào cũng được, cứ ủng hộ nó thì tài năng nó mới phát triển được.”

    Đôi khi mẹ anh than thở riêng với anh: “Phải chi nó học ít nhất cũng xong trung học.” Anh lại nói: “Mẹ phàn nàn vậy sao được. Học có xong tiến sĩ cũng chỉ để đi làm. Bây giờ nó không thích học, thích đi làm sớm, thì mất mát gì. Mẹ phải khuyến khích nó chứ, phàn nàn vậy nó mất tinh thần.” Mẹ anh nói, “Mẹ chi phàn nàn với con thôi, chứ mẹ đâu có phàn nàn với nó bao giờ.” Anh nói, “Mẹ phàn nàn với con thôi cũng không tốt. Vì mẹ nghĩ tiêu cực về nó, gặp nó dù mẹ không nói gì, nó cũng cảm được cái tiêu cực đó. Mẹ phải thấy là nó còn nhỏ mà siêng năng làm việc, không chơi bời và hút sách như mấy đứa nhỏ khác, đó là điều rất hay. Mẹ phải mừng vì nó. Nhất nghệ tinh nhất thân vinh. Nghề nào cũng tốt, phải hỗ trợ nó để nó vững tinh thần.”

    Dĩ nhiên là cháu anh biết là anh hổ trợ tinh thần nó rất mạnh. Có một lần nó khoe với mẹ nó: “Mẹ, cậu Hoành chịu con lắm.”

    Bây giờ, 10 năm sau, cậu bé này làm chủ một nhà hàng Nhật, gần 1 triệu đô la. Và là trụ cột chính của nhiều người trong nhà (làm việc trong nhà hàng đó).

    Tóm lại là lòng em thích làm việc gì thì đi theo việc đó. Sự ham muốn và ưa thích của mình là động lực quan trọng số 1.

    Đường nào cũng tốt, trừ mấy đường hút sách ăn chơi hay phi pháp. Đừng quan tâm quá đáng đến mấy tấm bằng hay trường này trường kia.

    Và năm này mình chưa vào được trường mình thích, sang năm cũng không muộn.

    Em khỏe nhé.

    Thích

  12. Hi Anh Quân,

    Quân nên xem bộ phim 3 chàng ngốc đã được anh(chị) Hòa giới thiệu trong mục phim ảnh – một bộ phim rất hay và ý nghĩa, có thể nó rất hữu ích cho bạn đó.

    Thân.

    Thích

  13. Cám ơn anh Hoành,

    Em mới đai trắng thôi, nhưng hôm nay đọc mục lục sách Tư duy tích cực, biết được bài này là bài đầu tiên dành cho đai đen nên tò mò vào đọc. Thật sự là chẳng có gì để đọc cả. Những điều anh viết thì nó đã nằm trong rất nhiều bài khác mà em đã đọc. Vậy khác biệt là gì nhỉ? Chính là luyện tập, là hàng ngày, là kiên nhẫn. Đai đen và đai trắng chỉ nhìn từ trên xuống theo 1 đường xoắn ốc thì như nhau, chỉ khác nhau là thầy thì hàng ngày có thực phẩm cho “cơ bắp” tư duy tích cực lớn lên, còn trò thì lâu lâu mới cho ăn 1 lần. Thực ra em đã ở mức đai đen rồi, chỉ vì bị rỉ sét mà xuống đai trắng. Còn may là mình vẫn nhận ra mình bị trượt chân, và ngay khi thấy năng lượng trong người trở về zero, cũng là lúc chân trời mới mở ra trước mắt, lại muốn hành động để thắp sáng thung lũng mặt trời… cám ơn anh vì những bài viết để có cái mà hướng dẫn thực hành hàng ngày, có được thực phẩm hàng ngày.

    Thích

  14. Cảm ơn thực phẩm tích cực anh mang đến cho mọi người mỗi ngày ^^ 🙂
    Chúc anh năm mới luôn có nhiều bài viết hay, được nhiều người đọc và làm theo.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s