Thiền từng phút

Thiền sinh học với thầy tối thiểu là hai năm trước khi được cho dạy người khác. Tenno vừa xong chương trình tập sự và mới thành thầy dạy. Tenno đến thăm Nan-in. Trời mưa nên Tenno mang guốc gỗ và dù. Sau khi chào hỏi, Nan-in nói: “Chắc thầy để guốc và dù ở trong căn phòng đằng trước. Tôi muốn biết thầy để dù ở phía bên phải hay bên trái đôi guốc.”

Tenno, lúng túng, không có câu trả lời. Chàng nhân ra là chàng đã không thể hành thiền trong từng phút. Tenno trở thành học trò của Nan-in, và học thêm sáu năm nữa để đạt được Thiền từng phút.

Bình:

Thiền sư Tào Động Daizui MacPhillamy của Edmonton Buddhist Meditation Group ở Edmonton, Alberta, Canada, viết ngày 4.4.2006 về “Thiền từng phút” như sau:

Thiền không phải là điều giới hạn trong vài lần ta ngồi thiền định một ngày. Ta có thể mang tâm thiền của ta vào đời sống hàng ngày, với một cách sống ta gọi là “tập trung”, hay “thiền khi làm việc” hay “Thiền từng phút”. Các trường phái Phật giáo có nhiều cách khác nhau để thực hành. Sau đây là cách của [Tào Động] chúng tôi. Cách này cực kỳ giản dị và chẳng đòi hỏi gì ngoài quyết tâm kiên trì thực tập nó. Thiền này có thể tóm tắt trong 5 bước.

1. Chỉ làm một lúc một việc.
2. Chú tâm hoàn toàn vào việc đang làm.
3. Nếu tâm trí của bạn lang thang qua việc khác, kéo nó lại.
4. Thực tập bước số 3 khoảng vài trăm nghìn lần.
5. Và, khi tâm trí của bạn cứ lang thang đến một vấn đề hoài hoài, ngừng một tí và để ‎ý
đến vấn đề “quấy phá” đó: Có thể là nó đang cố gắng nói điều gì đó với bạn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

Every-Minute Zen

Zen students are with their masters at least two years before they presume to teach others. Nan-in was visited by Tenno, who, having passed his apprenticeship, had become a teacher. The day happened to be rainy, so Tenno wore wooden clogs and carried an umbrella. After greeting him Nan-in remarked: “I suppose you left your wooden clogs in the vestibule. I want to know if your umbrella is on the right or left side of the clogs.”

Tenno, confused, had no instant answer. He realized that he was unable to carry his Zen every minute. He became Nan-in’s pupil, and he studied six more years to accomplish his every-minute Zen.

# 35

Một suy nghĩ 13 thoughts on “Thiền từng phút”

  1. Hi Phong Lan,

    Anh chuyển câu hỏi của Phong Lan đến bài này để khỏi lạc đề trong bài Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới–Eamon De Valera.

    “Ở đây, lúc này” là tập trung tư duy và hành động vào “lúc này, ngay ở nơi mình đang đứng.”

    Vì sao?

    Vì:

    1. Chỉ có “Ở đây lúc này” là thật nhất. Hôm qua đã qua, không còn nữa, chỉ là kí ức trong đầu ta. Ngày mai, chưa đến, cũng không có thật, chỉ là tưởng tượng trong đầu ta. Chỉ có “ở đây, lúc này” là thực. Cho nên sống thực là sống “ở đây lúc này”. (Nhớ chữ “thật” ở đây cũng rất tương đối, của Bát Nhã Tâm Kinh–thật mà giả, giả mà thật).

    2. “Ở đây, lúc này” là buông xả. Buông xả hết những cái hôm qua—hôm qua bị mắng, lời mắng đã đi theo hôm qua qua rồi, đừng mang nó lại “lúc này” mà bực bội. Ngày mai chưa đến, thì đừng “ngồi đây lúc này” mà lo đến sẽ gây lộn ngày mai. Sống “ở đây, lúc này” là buông xả hết những gánh nặng tâm trí của cái đã qua và cái chưa đến.

    3. “Ở đây lúc này” là tập trung tư tưởng, không để tư tưởng chạy tán loạn. Đang ăn cơm thì tập trung vào thưởng thức từng miếng ăn và tạ ơn những người đã mang đến thức ăn cho ta. Lái xe thì tập trung vào lái xe và đường xá, thay vì vừa lái xe vừa nghĩ đến chuyện khác mà gây tai nạn. Đang “đứng đây lúc này” nói chuyện với khách hàng thì tập trung 100% tư tưởng năng lực và nói chuyện với khách hàng, không vừa nói chuyện vừa nghĩ đến chiều nay phải mang xe đi sửa.

    Tập trung vào điều mình đang làm “ở đây lúc này” gọi là “chánh niệm” trong Thiền tông. Ăn chánh niệm, lái xe chánh niệm, tiếp khách hàng chánh niệm… Cũng như khi ngồi Thiền (Thiền tọa) để tập Thiền hít thở (Thiền sổ tức) thì tập trung vào hơi thở. Nếu là Thiền quán thì tập trung vào “quán” (nhìn, suy tư) điều gì đó. Nếu là Thiền đi (thiền hành) thì tập trung vào mỗi bước chân đi.

    Tập trung vào “ở đây lúc này” chính là “Thiền Từng Phút”. Em đọc bài Thiền Từng Phút và lời bình của anh bên trên.

    Bài này trong tập 101 Truyện Thiền Bình Giải, em có thể đọc cả tập tại;

    http://trandinhhoanh.wordpress.com/101-cau-truy%E1%BB%87n-thi%E1%BB%81n/

    Còn Niết Bàn, Nirvana, có nghĩa là “lửa đã tắt”. Nếu ta không còn lửa tham sân si nữa, thì tâm ta là Niết Bàn.

    Số lượt thích

  2. Hôm nay em mới được biết đầy đủ đến 101 câu chuyện thiền ,em có nghe ai đó kể về một vài câu chuyện trong 101 câu chuyện này,nhưng đọc ở đây thật rõ ràng, a ha, em bắt đầu hiểu vì sao thiền lại hấp dẫn em thế.

    Số lượt thích

  3. Đây là điều em rất thiếu và rất cần. Làm sao để luyện? Chỉ cần, cũng là chỉ có một cách, thực hành một điều “3. Nếu tâm trí của bạn lang thang qua việc khác, kéo nó lại.” phải không anh? Kỷ luật, kỷ luật và kỷ luật ?!

    Số lượt thích

  4. Hi QL,

    Em bắt đầu bằng các việc dễ làm nhất. Ví dụ: Rửa bát. Chú tâm vào rửa bát—cái bát này nhiều mỡ quá, mình cần một chút xà phòng, mình đang cho xà phòng vào miếng chùi bát, mình đang chùi quanh bát bên trong, bên ngoài, đáy bát, xả nước vào bát…. Nói chung là ‘quán” từng cử động nhỏ của mình, không để tâm vào chuyện gì khác.

    Chạy xe cũng thế: Bên sau mình đang có hai chiếc xe trucks và một mớ xe máy, trước mặt mình có đèn đỏ khoảng 300 thước, bên trái mình có hai anh chàng kè kè có vẻ không lương thiện, à có cái ổ gà trước mặt sẽ phải tránh…. “quán ” từng tí nhỏ khi lái xe,

    Dễ nhất là thiền hành, đi bộ rất chậm quanh nhà, và quán bước chân: mình đang đưa bước chân trái lên, đang bỏ chân trái xuống đất và sửa soạn chân phải lên, bên lề phải có cụm cúc có vài cái hoa đang nở (chỉ nhìn vào một điểm trước mặt, dưới đất, không nhìn qua lại, cho nên em sẽ không thấy nhiều chuyện chung quanh…).

    Ngồi xe bus có thể nhắm mắt hít thở và quán hơi thở–mình đang thở vào, từ mũi, xuống ngực, xuống bụng, đến rốn rồi, ngưng một chút, và mình thở ra từ từ đây, hết hơi rồi. Ngưng một chút, thở vô lại, từ mũi, xuống ngực….

    Rất giản dị, chỉ là chú ý đển từng chi tiết của MỘT việc mà thôi.

    Em khỏe nhé.

    Số lượt thích

  5. Em xin chia sẻ một chút về công dụng của hành thiền, năm ngoái em đang mắc phải một chuyện,đầu óc cứ rối tinh lên, luôn trong tâm trạng vừa đi vừa nghĩ ,hôm đấy em đi xe buýt đi làm ,thấy cây cối hai bên đường đẹp đẹp, em bỗng nghĩ đến hình ảnh của các sư đi hành thiền vừa xem hôm nọ nên tranh thủ thử ,vì lúc đó em chán đến nỗi không thể nghĩ gì hơn.Em bắt đầu để ý đến hơi thở(hình như khi mải nghĩ mình thở rất nông,không đều nữa,có lúc hầu như không thở ,nên việc thở ra ngắn khiến dễ mệt) và sau khoảng 1 phút nhịp thở đều đều em bắt đầu để ý đến bước chân ,bước lên biết mình đang bước, hạ chân xuống biết mình đang hạ, cái nắp cống, biết mình đi vòng qua,lá rơi vào chân, lấy chân gạt ra ,khoảng 50m, em bắt đầu thấy thân thể nhẹ nhàng vô cùng ,đầu óc tỉnh táo hơn bao giờ hết,nghe tiếng chó sủa rõ mồn một từ biệt thự ven đường,chính xác là em đang chuyển động,uyển chuyển và chính xác mà em chưa thấy mình như thế bao giờ ,tự nhiên thấy phơi phới mà không hiểu sao, người ấm lên và sinh lực bắt đầu lên, hôm đó em đã tìm ra hướng giải quyết sự cố ở công ty.Sau hôm đó em bắt đầu tìm hiểu về thiền .

    Số lượt thích

  6. Sau này em phát hiện ra khi thực hiện các nghi lễ như lễ lạy, nếu mình làm chậm và tập trung vào từng động tác ,tức mình cũng đang thiền,em nghĩ hóa ra không có gì là thừa ,nhìn các nghi lễ có vẻ mê tín ,nhìn có thể trông kì kì ,nhưng đó là phương pháp rất tuyệt vời, nên từ đó khi đến chùa thay vì nói lời sám hối và bày tỏ lòng mình với Phật như mọi lần, em chỉ cúi đầu và chắp tay thật lâu, thật chậm, mọi việc hình như được giải quyết xong..
    Nếu khi nhảy,múa ,tập thể dục chỉ để ý đến các động tác, rất sảng khoái .Thế nên múa nhiều người múa trông rất đẹp chắc khi đó họ rất chú tâm vào các động tác.Cái đẹp thể hiện bằng sự uyển chuyển ,khiến người khác cũng muốn múa theo .. Em không biết kĩ thuật múa hay nhảy nào cả,nhưng thỉnh thoảng muốn refresh lại cơ thể em hay khoa tay chân múa tay một mình với việc tập trung vào các động tác ,một lúc có điều gì đó xảy ra, em cứ nhảy múa không ngừng mà không thấy mệt, đầu óc lại tỉnh táo hẳn lên,sau này đọc về thiền em nghĩ có thể đấy là cũng là một cách thiền …

    Số lượt thích

  7. Hi anh Hoành,

    Em đang tập luyện thiền từng phút như anh nói, bình thường thì không sao nhưng dạo này, khi có chuyện tình cảm tới (nam nữ) thì thật là khó. Hình ảnh người ta không ngừng tới dù em cố gắng thiền. Thật mất tập trung quá mà không biết làm thế nào.

    Không phải em muốn loại người ta ra khỏi đầu, chỉ là em muốn giờ nào việc đó thôi. Anh cho em lời khuyên nhé.

    Em cảm ơn anh.

    Số lượt thích

  8. Hi huonglib,

    Thường thì khi mình có một người thân qua đời, mình bắt buộc phải có một thời mourning (than khóc, đau đớn). Không sao tránh được.

    Khi một cuộc tình chết đi, mình cũng phải có một thời gian mourning. Không tránh được.

    Mỗi người có những trạng thái mourning khác nhau. Tuy vậy, hình ảnh người kia cứ ở trong đầu mình thường trực là một hiện tượng rất phổ thông.

    Anh chẳng biết cách nào. Duy chỉ có một điều anh biết là cái gì mình càng cố đuổi ra khỏi đầu thì nó lại càng đứng ì trong đầu. Nếu điều gì mình xua đuổi vài lần mà không ra khỏi đầu thì hãy làm ngược lại, để nó tự do trong đầu, nhìn nó dịu dàng, chỉ nhin thôi chằng suy nghĩ, suy tư, lý luận gì cả, nhìn nó dịu dang như nhìn một bức tranh, rôi khi nào nó muốn đi thì nó sẽ đi.

    Thiền sư Nhất Hạnh đi xa hơn một chút, và gọi đó là ôm ấp vỗ về nỗi đau.

    Em thử vậy xem, rồi cho anh biết.

    Số lượt thích

  9. Mấy hôm nay hình ảnh một “cố nhân” không mời tự nhiên cứ nhảy vô đầu em ngồi lù lù trong đó! Chắc có lẽ do tình cờ nghe lại một bài hát cũ. Thời may đọc được bài này và những tư vấn của anh Hoành cho bạn Huonglib! Em sẽ đối phó với vị khách không mời này bằng cách dịu dàng nhìn “hắn” như nhìn một bức tranh. Cảm ơn anh Hoành.

    Số lượt thích

  10. Gửi anh Hoành,
    Cám ơn comment của anh về cách để tình yêu ra đi. Em cũng đã và đang áp dụng cách thức vỗ về nỗi đau: không cố gắng đuổi ra khỏi đầu nữa mà để nó tự do trong đầu mình, đến thời điểm hợp lý thì nó sẽ tự ra đi thôi.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s