Chào các bạn,

Trong năm có những buổi sáng chạy xe ra nhà Lưu Trú trên đường tránh lũ, mình gặp em Thô, con gái mẹ Thanh đang học lớp Mười trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai trên đường đạp xe đạp từ nhà đến trường, với đoạn đường khoảng mười bốn cây số, nhiều ổ gà và dốc khó đi, thường các em đi xe đạp mất khoảng bốn mươi phút. Em Thô vừa đạp xe vừa cầm cuốn vở trên tay học bài, mình gặp rất nhiều lần như vậy nên khi có kết quả học tập cuối năm, mình hỏi thăm các em học cùng lớp đang ở nhà Lưu Trú về kết quả học tập của em Thô, được biết năm học này em Thô được học sinh Tiên tiến.

Biết hoàn cảnh cũng như sự hiếu học của em Thô, những ngày hè bắt đầu nhận học sinh vào nhà Lưu Trú cho năm học mới, mình nhớ đến em Thô con của mẹ Thanh ở thôn Hai, tìm đến hỏi xem trong năm học tới em Thô có muốn vào ở nhà Lưu Trú, mình sẽ để cho em một chỗ. Continue reading Vừa đạp xe vừa học bài →

Chào các bạn,

Nói chuyện với em Nari học sinh lớp Mười một Lưu Trú, mình mới biết đáng ra năm nay em Nari học lớp Mười hai chứ không phải lớp Mười một như bây giờ.

Em Nari kể: “Năm đang học lớp Bảy, sau kỳ thi học kỳ I, trong một lần đi học đến lớp, em Nari không giải được bài toán nên ngày hôm sau em Nari đã bỏ học ở nhà đi chăn bò”. Em Nari còn nói: “Từ lâu rồi, mình thích đi chăn bò, không thích đi học!

Sau mấy tháng nghỉ học đi chăn bò, gần đến ngày chuẩn bị vào năm học mới, một buổi sáng Chúa nhật sau thánh lễ dành cho các em thiếu nhi, Bok nói giữa nhà thờ: Những em nào trong năm học vừa rồi đã bỏ học nửa chừng, bước lên đứng trước cung thánh cho Bok. Continue reading Đi chăn trâu, chăn bò →

Chào các bạn,

Buổi chiều trên đường chạy xe vào thôn Hai, đến khúc quanh đầu tiên để rẽ vào, thấy dưới bóng mát gốc cây to có nhiều em nhỏ xúm lại, có thêm một số mẹ địu con đứng ngồi túm tụm ở đó. Cảnh tượng này cũng khác thường đối với nếp sống ở Buôn Làng, vì vậy khi xe gần đến, mình cho chạy chậm lại xem chuyện gì. Đến nơi, nhận ra hàng bán chuối chiên.

Trong Buôn Làng thường những hàng buôn bán to cũng như nhỏ, đều do những người Kinh từ ngoài thị trấn vào, nhưng hôm nay người chiên chuối chiên để bán lại là một em gái người Buôn Làng, và khi nhìn kỹ mình nhận ra em Kiết, học sinh cũ ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột của mình. Continue reading Bán chuối chiên →

Chào các bạn,

Một buổi sáng Chúa nhật, trong giờ các em học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột làm công tác vệ sinh nhà cửa, lúc đó mình đang ở trong nhà kho tiếp giáp với phòng cơm Lưu Trú, đã nghe câu chuyện giữa em Y Drozal học sinh Lớp Mười một, và em Y Hap học sinh lớp Mười.

Trong nhà Lưu Trú những năm đó, các sinh hoạt cũng như các công tác kể cả chỗ ngồi trong phòng cơm, đều được chia theo Tổ. Mỗi Tổ được chia đều từ các em học sinh Cấp I đến Cấp III, chỉ duy một điều: Tổ nam riêng và Tổ nữ riêng. Continue reading Chia thức ăn →

Chào các bạn,

Buôn Làng mình chỉ một số rất ít gia đình trẻ có phòng tắm nhỏ ngoài vườn, do đi làm ở lò gạch thì có thể xin được một số gạch bể về tự xây phòng tắm cho gia đình. Còn lại đa số anh em Buôn Làng, chiều chiều ra các giếng chung của Buôn Làng để tắm. Vì vậy mỗi buổi chiều khi trời chưa tắt nắng, vẫn còn những tia nắng vàng dịu dàng cuối ngày, nếu đi trên những con đường ngang qua những giếng chung của Buôn Làng, thế nào cũng gặp cảnh các mẹ khoảng gần năm mươi tuổi, đứng tắm cạnh bên giếng chung của Buôn Làng. Và dù tắm tập thể hay tắm một mình, các mẹ có điểm giống nhau: Chỉ mặc váy chứ không mặc áo, mặc dầu nhiều mẹ vẫn còn trẻ! Continue reading Ở trần →

Chào các bạn,

Hơn tháng nay mình xin được một buồng chuối hột chín. Đem về phơi khô và sao vàng hạ thổ xong nhìn miếng chuối hột rất đẹp, nhưng mình chưa ngâm rượu được vì nghe nói muốn ngâm rượu, phải ngâm vào thẩu thủy tinh mới tốt. Rất nhiều lần mình đi chợ nhưng không hỏi thẩu thủy tinh, vì nghĩ chợ trong Buôn Làng chắc không có loại hàng này.

Chưa có thẩu để ngâm, nên chuối hột được cất cho đến hôm các em học sinh Lưu Trú về gia đình nghỉ hè, mình kiểm lại một số đồ đạc để sắm sửa thêm cho năm học mới, khi ra chợ mua thêm một số đồ dùng, đến hàng bán đồ nhựa mua mấy cái rổ, mình nhớ đến cái thẩu thủy tinh, hỏi bâng quơ không ngờ có nên mua một thẩu thủy tinh mười lít. Continue reading Đi đổi rượu →

Chào các bạn,

Vào nhà mẹ Son chỉ có em Thông ở nhà. Mình gọi em Thông vì em Thông chưa lập gia đình, chứ năm nay em Thông đã bốn mươi hai tuổi. Em Thông là con gái thứ hai của mẹ Son. Mẹ Son có bốn người con, ba người con gái, một người con trai, bố Son mất sớm do bị bệnh gan. Ba người con của mẹ Son đã lập gia đình và ra riêng, chỉ có em Thông không lập gia đình đang ở với mẹ Son, trong một căn nhà ván cũ nhưng vẫn còn chắc chắn.

Em Thông cho biết mẹ Son đang đi làm cỏ mì trên núi với các anh em, còn em Thông đi làm ở lò gạch. Em Thông bắt đầu làm từ ba giờ chiều đến sáu giờ sáng, nên bây giờ em Thông ở nhà nghỉ ngơi để chiều đi làm. Continue reading Lập gia đình →