Chào anh chị em,

Anh chị em bận rộn mỗi ngày, lo đủ thứ chuyện–-tiền xe, tiền nhà, tiền điện nước, tiền học cho con, cha/mẹ bị bệnh, đồng nghiệp giành chức đâm sau lưng, láng giềng đổi hàng rào lấn đất–-cả ngày hốc hác chạy đua với kim đồng hồ thì đương nhiên là stress tràn ngập mỗi ngày.

Và stress luôn có khuynh hướng cụm lại và chồng lên nhau, càng ngày càng cao. Rất sớm, stress đè bạn ngợp thở, làm bạn bệnh, và chết sớm.

Cho nên stress và bệnh hoạn là Khổ ách của hầu như tất cả loài người.

Trừ khi, bạn biết cách giữ trái tim và trí óc (heart/mind) rỗng lặng (empty và quiet) như nhà Phật nói.

Mọi thứ xảy đến cho mình liên tục nhưng mình vẫn giữ tâm trí mình rỗng và lặng.

Nghĩa là sao?

Nghĩa là đừng chạy theo gì cả, đừng bám chấp vào đâu cả.

Lòng ta vốn rỗng lặng như bầu trời xanh. Mọi thứ đến với ta là mây bay ngang trời–-mây trắng, mây đen, mây mưa, mây nắng, mây bão, mây lang thang…–-Mây đến mây đi, ta nhìn mây đến mây đi, không cản mây đến, không níu mây đi. Chẳng mây nào làm phiền ta cả, thì bầu trời–-đầu óc của ta–-luôn rỗng lặng.

Tâm trí nguyên thủy của ta tự nó là rỗng lặng rồi.

Phật Hoàng Trần Nhân Tông, Sơ tổ Thiến phái Trúc Lâm Yên Tử, viết bài phú dài “Sống đời, Vui đạo,” và kết thúc bài phú bằng 4 câu thơ ngắn:

Cư trần lạc đạo thả tùy duyên,
Cơ tắc san hề khốn tắc miên.
Gia trung hữu bảo hưu tầm mịch,
Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền.

Nghĩa là:

Sống đời Vui đạo hãy tùy duyên,
Đói thì ăn no, mệt ngủ yên.
Tronng nhà có của, đừng tìm nữa,
Nhìn cảnh Tâm Không, hỏi chi Thiền.

Tâm/ trí ta đã vốn rỗng lặng rồi. Đó chính là Thiền, là Giác Ngộ. Đó chính là cái mọi người muốn, mà không biết mình đã có, cho nên cứ chạy lăng xăng hỏi tìm Thiền, tìm Giác Ngộ.

Thiền, Giác ngộ không phải là ‘làm gì’, mà là ‘không làm’ gì cả.

Tâm/trí bạn đã là bầu trời rỗng lặng, mọi thứ mây đi qua, hãy để chúng đi qua, chẳng làm gì cả–chẳng cản, chẳng níu, chẳng phàn nàn, chẳng lắng lo–chỉ lặng yên nhìn chúng đi qua. Đó chính là Thiền, là Giác Ngộ.

Thiền tông Lục tổ Huệ Năng viết trong “Kinh Pháp Bảo Đàn”, về “tự tánh” (bản tánh tự có của mỗi chúng ta):

Đâu ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh
Đâu ngờ tự tánh vốn chẳng sanh diệt
Đâu ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ
Đâu ngờ tự tánh vốn chẳng lay động
Đâu ngờ tự tánh hay sanh vạn pháp.

“Tự Tánh” (bản tánh tự có) của mỗi chúng ta thanh tịnh–“Thanh” (清): Trong sạch, tinh khiết, mát mẻ; “Tịnh” (淨 hoặc 靜): Yên lặng, tĩnh lặng, không vướng bận. “Tự Tánh” của chúng ta không sinh không mất, vốn tự đầy đủ, luôn bình yên chẳng lay động, và tự tánh của chúng ta sinh ra mọi điều khác (vạn pháp).

Chỉ cần sống với “Tự Tánh” của mình thì mình là người Tỉnh Thức, Người Giác ngộ, Người Bình Yên.

Tâm/trí hoàn toàn rỗng lặng. No Stress.

Trong truyền thống Abrahamic (Do Thái giáo, Kitô giáo–gồm Chính thống giáo, Công giáo, Tin lành, Anh giáo): 

Chúng ta phó thác chính mình và cuộc đời mình vào tay Chúa–đó gọi là total submission–thì chẳng còn gì để mình phải lo lắng và stress. Nếu mình còn stress, thì đó là dấu hiệu mình đã chưa thực sự phó thác hoàn toàn vào tay Chúa.

Các bạn, tất cả những điều này đưa đến một điều–Trái tim rỗng lặng, bình yên.

No stress.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

You work a lot and stress a lot?

Dear Brothers and Sisters,

You are busy every single day, juggling a thousand concerns—transportation costs, rent or mortgage, utility bills, your children’s education, a parent’s illness, a colleague undermining you to get ahead, or a neighbor encroaching on your property by moving a fence. Racing against the clock, worn thin and exhausted, it is only natural that you find yourselves overwhelmed by stress.

Stress has a tendency to accumulate and pile up, mounting ever higher. Before long, it can leave you gasping for air, lead to illness, and even shorten your life.

Thus, stress and sickness are the forms of suffering that plague almost all of humanity.

Unless, that is, you learn how to keep your heart and mind empty and quiet—as taught in the Buddhist tradition.

Even as events constantly unfold around you, you maintain an empty and quiet state of mind.

What does this mean?

It means not chasing after anything, and not clinging to anything.

Your Heart/mind is, by nature, as empty and quiet as the vast blue sky. Everything that comes your way is merely a cloud drifting across that sky—white clouds, dark clouds, rain clouds, sun-drenched clouds, storm clouds, wandering clouds… They come and go; you simply observe them, neither blocking their arrival nor holding onto them as they depart. Since no cloud can truly disturb the sky, your mind—like that sky—remains forever empty and quiet.

In its original state, your heart/mind is, of its own accord, empty and quiet. Emperor-Monk Tran Nhan Tong, the First Patriarch of the Truc Lam Yen Tu Zen school, composed a long poem titled “Living in the World, Joyful in the Way,” which concludes with the following four-line verse:

Cư trần lạc đạo thả tùy duyên
Cơ tắc san hề khốn tắc miên
Gia trung hữu bảo hưu tầm mịch
Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền

Which translates to:

Living in the world, Joyful in the Way—simply follow Nhân  Duyên (Hetu  and Pratyaya) 
When hungry, eat; when tired, sleep.
The treasure is in your own home; stop searching elsewhere.
Face the world with an empty Heart/mind, why ask for Zen?

Our Heart/minds are inherently empty and still. That is Zen; that is Enlightenment. That is precisely what everyone seeks, yet they remain unaware that they already possess it—so they run about frantically, searching for Zen and Enlightenment.

Zen—Enlightenment—is not about “doing something”; rather, it is about “doing nothing”.

Your Heart/mind is like an empty, quiet sky. As clouds pass through, simply let them pass—do nothing—neither blocking them, clinging to them, complaining about them, nor worrying over them. Just remain still and watch them drift by. That is Zen; that is Enlightenment.

In the “Platform Sutra of the Sixth Patriarch,” Zen Patriarch Huineng describes our “Self-nature” (the inherent nature that each of us possesses):

How could I have known that our Self-nature is inherently pure?
How could I have known that our Self-nature is inherently free from birth and death?
How could I have known that our Self-nature is inherently complete?
How could I have known that our Self-nature is inherently unmoving?
How could I have known that our Self-nature is capable of giving rise to all phenomena?

The Self-nature within each of us is pure—”Thanh” (清) signifying clarity, pristine purity, and a cool, refreshing stillness. “Tịnh” (淨 or 靜): Quiet, still, unencumbered. Our true nature—our “Self-nature”—is neither born nor destroyed; it is inherently complete, eternally peaceful and unshakable, and it is the source from which all things arise.

To live in alignment with this Self-nature is to be an Awakened, Enlightened, and Peaceful person/being.

The Heart/mind becomes completely empty and still. No stress.

In the Abrahamic traditions (Judaism and Christianity—including Orthodox, Catholic, Protestant, and Anglican branches):

We entrust ourselves and our lives into the hands of God—a state of “total submission”—leaving no room for worry or stress. If stress persists, it is a sign that we have not yet truly surrendered ourselves completely into God’s hands.

My friends, all these point to one thing–A Heart/mind that is empty, still, and at peace.  

No stress.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com