Nói nhiều làm chi

Chào các bạn,

Có lẽ các bạn đều đã thấy hiện tượng này: Bố mẹ cứ dạy đứa con một điều gì đó, như đừng đi chơi với bạn xấu, nhưng nói thế nào thì nói thằng con vẫn cứ giữ y đường của nó. Hay bạn dạy ai đó một điều gì đó, và người đó nhất định không nắm được, cho đến 20 năm sau đó.

Chuyện như vậy là chuyện thường tình của đời sống. Khi người ta chưa đến lúc để hiểu, bạn có bắc loa vào tai người ta la hét 24 giờ một ngày, người ta cũng không hiểu. Có rất nhiều lý do khác nhau để không hiểu: trí khôn chưa đủ chín muồi cho vấn đề, chưa đủ kinh nghiệm sống để hiểu, không quan tâm đến điều được dạy, chống lại người dạy, trình độ suy luận quá kém để có thể hiểu, không tin lời người dạy, đang ham mê điều ngược lại (như mê đánh bạc nên không nghe những lời khuyên bỏ đánh bạc)… Có rất nhiều lý do để một người không hiểu.

Nhà Phật dùng từ “duyên” – chưa đủ “duyên” để hiểu. Chữ duyên này có nghĩa khách quan – những điều kiện để hiểu chưa có đủ nên người nghe không thể hiểu. Người Thiên chúa giáo (Do Thái giáo, các nhánh Kitô giáo – gồm Công giáo, Chính thống giáo, Tin Lành – và Islam) thì cho đó là chưa được Thánh Linh khai mở. Cụm từ “Thánh Linh khai mở” có nghĩa chủ quan – Thánh Linh chưa khai mở, và cũng có thể vì người nghe chưa muốn được khai mở nên Thánh Linh chưa khai mở. Dù với ý khách quan như Phật giáo hay chủ quan như Thiên chúa giáo, thì ý nghĩa chính vẫn là “chưa đến lúc hiểu”.

Người ta chưa đến lúc hiểu, thì bạn có giảng cách nào người ta cũng không hiểu. Cho nên, ở đời đừng nên nói nhiều với ai. Nói một lần, hai lần, nếu người ta vẫn không hiểu thì chỉ có cách là chờ đến khi người ta hiểu thôi. Chờ có thể một tuần, một năm, 20 năm, hay không bao giờ dứt.

Chính vì vậy mà thế giới có vấn đề. Bao nhiêu thầy đã dạy, bao nhiêu sách vở lời thầy còn đó, nhưng người ta thường không hiểu, và thường hiểu sai lời thầy, đặc biệt là hiểu ngược lại lời thầy, như là thầy dạy yêu người, thì lý giải thành chỉ yêu người da trắng còn da đen thì không là “người” như thầy nói. Hoặc, yêu người Việt, nhưng không yêu dân Tàu được, vì thầy nói “người” nghĩa là người tốt, người dễ thương, đối với dân Tàu thì chỉ có đánh. Thiên hạ mang danh Chúa, danh Phật, để đi đánh nhau là chuyện thường tình.

Một điều khác nữa là thường những điều thuộc về trái tim thì ta phải thực hành mới hiểu được. Muốn hiểu yêu là gì thì phải thực hành yêu trước khi thực sự hiểu yêu. Bạn không thể hiểu yêu, cho đến khi bạn yêu. Cho nên, nếu dạy học trò, bạn thường phải bảo học trò thực hành điều bạn dạy rồi sẽ hiểu sau – như là thực hành khiêm tốn trước, rồi mới thấy được khiêm tốn cho ta trí tuệ. Hoặc nếu bạn là học trò, thì hãy thực hành điều thầy dạy trước, rồi sẽ hiểu sau. Thầy dạy: “Đánh như thế này thì công lực ra sẽ cực mạnh, đối thủ trúng đòn là nằm.” Trò đánh thử thấy công lực mạnh cỡ đuổi ruồi. Vậy hãy cứ tập như thầy nói, chừng vài năm, khi thuần thục rồi mới thấy công lực mình ồ ạt tuôn ra.

Thiên hạ thường không hiểu, lại không muốn thực hành, nên thường lảm nhảm mà chẳng biết gì. Và bạn thường cũng không làm cho người ta hiểu được. Cho nên, nói một câu, hai câu là đủ. Người hiểu thì hiểu, người muốn hiểu thì sẽ hỏi thêm, người không hiểu và không muốn hiểu thì coi như hết chuyện.

Đừng tốn thời gian nhiều với người không muốn hiểu, vì bạn sẽ chẳng làm gì được, ngoại trừ làm người ta stress. Relax. Cho người ta thời gian để trưởng thành.

Biết được yếu tố timing, chữ thời, như thế bạn sẽ thoải mái và mọi người quanh bạn cũng thoải mái.

Chúc các bạn luôn trí tuệ.

Mến,

Hoành

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

One thought on “Nói nhiều làm chi”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s