Chào cả nhà,
Truyện ngắn này đã đăng trên Tuổi Trẻ Chủ Nhật năm 1997, dưới bút danh Trần Đình. Cuối bài, thấy đề ngày viết xong là 27.1.1997, như vậy là lúc đó mình đang bị bệnh tại Singapore, đã xuất viện và về nhà viết được. (Thực ra là bây giờ mình không nhớ đã viết lúc nào. Có lẽ lúc đó bệnh dữ quá nên trí nhớ không ghi lại tốt).
Tuổi Trẻ đăng bài này sau đó một thời gian ngắn, có lẽ tháng 2 năm 1997.
Gọi là truyện ngắn, nhưng tất cả đều là chuyện thật, ngoại trừ chữ “h” đã được đổi thành chữ “g”.
Chia sẻ tâm sự với cả nhà.
Hoành
Câu Hỏi Cuối
Truyên ngắn Trần Đình
Lúc Minh Hải mới học lớp năm trường Thánh Tô Ma nhà thờ Ba Chuông trên Trương Minh Ký mà ngày nay gọi là Lê Văn Sỹ, Hoàng đã để ý đến cô bé. Hai nhà chỉ cách nhau một con hẻm trong Cư Xá Kiến Thiết; hai bà mẹ thân nhau. Lần đầu tiên thấy cô bé, xinh và rất thông minh, cậu bé lớp chín Thánh Tô Ma đã thầm hứa là sẽ đợi vài năm, đến khi cô bé lớn hơn cậu sẽ cặp bồ.
Mấy năm sau đó cậu bé Hoàng bận rộn với những cô bạn gái. Hai bà mẹ thỉnh thoảng vẫn gặp nhau và thỉnh thoảng Hoàng vẫn có một tí tin về Minh Hải qua mẹ. Cô bé càng ngày càng đẹp và càng nổi tiếng thông minh. Dù học cùng trường nhưng Hoàng học buổi sáng, Minh Hải học buổi chiều, nên chẳng gặp nhau. Năm Hoàng lên lớp mười hai, cả đám con trai lớp Hoàng và hàng tá các lớp dưới xoay quanh Minh Hải. Cô bé bây giờ đã lên lớp tám, đổi sang buổi sáng, và trở thành người con gái đắt giá nhất trường. Nhìn đoàn con trai bủa vây Minh Hải, Hoàng tự nhủ thầm bây giờ thì mình cũng chỉ có thể là một con ruồi bám theo đĩa mật như đàn ruồi này thôi, chẳng nghĩa lý gì cả. Đành đứng xa nhìn cô bé cười rạng rỡ giữa đám con trai và tiêng tiếc sự khám phá thuở xưa.
Khoảng hai năm sau nhà Minh Hải dời về Thủ Đức; Hoàng không còn nghe mấy về cô bé. Năm thứ ba luật khoa, nhân dịp theo Phê về nhà Phê ở Tân Uyên, Hoàng ghé qua Thủ Đức hỏi đường thăm Minh Hải. Nhà nàng ở trên đường vào Trường Sĩ Quan Thủ Đức quanh co vài con hẻm. Hàng hiên trước nhà bày bán tạp hóa lặt vặt, nước ngọt, thuốc lá, xì dầu, bánh kẹo. Mấy đứa em nàng quấn quýt bên Hoàng. Nàng đang học lớp mười một ở Đức Minh, nhưng đã trở thành một nhà văn trẻ thường xuyên trên báo Sóng Thần, tờ báo chính thức của binh chủng Thủy Quân Lục Chiến .
Bọn con trai ở Sài Gòn đã không theo nàng về Thủ Đức. Hoàng đến thăm Minh Hải hàng tuần. Mẹ Minh Hải có vẻ mến Hoàng. “Có gì thì cũng đợi học hành xong đã nghe con,” bà nói. Hoàng đã dạ dạ gật gầu và trong lòng đã rất vui. Thỉnh thoảng Hoàng lại gởi Minh Hải thêm một lá thơ giữa những ngày về thăm. Lá thơ đầu tiên chàng gởi, Minh Hải đã thuộc lòng và Hoàng đã rộn ràng ngạc nhiên khi nghe nàng đọc lại tờ thơ không sót một chữ.
Lâu lâu Hoàng lại rủ Minh Hải nghỉ học đi chơi. Lần đầu tiên vào Hầm Gió gần Ngã Bảy, Minh Hải đã tựa sát vai Hoàng và nhờ đó chàng đã có đủ can đảm để thám hiểm một nụ hôn. Cho đến lúc bấy giờ Hoàng vẫn chưa biết hôn thế nào cả; chỉ thấy người ta kề môi nhau trong xi nê, vậy thôi. Hoàng đã phân vân rất lâu trong quán cà phê mờ ảo, chỉ sợ chạm môi nhau xong không biết phải làm gì, lại rút về thì ngượng chết được. Cuối cùng đành đánh bạo “Đến đâu hay đến đó,” kéo sát Minh Hải vào lòng và đặt môi chàng lên môi Minh Hải. Rất may là Minh Hải đã hôn rất nhanh, rất sâu và rất nóng. Hoàng học được hôn nhau từ đấy và trong lòng thầm cám ơn thầy Minh Hải.
Những quán cà phê ngoài xa lộ Biên Hòa, vắng lặng riêng tư, nhìn ra cánh đồng trống vắng, trở thành quen thuộc. Những buổi hẹn hò đi xa hơn thế giới văn chương thuở trước của Henry Miller, Albert Camus, Calih Gibran, đến những vòng tay chặt, những nụ hôn sâu, những ve vuốt nồng nàn và những giấc mơ thầm kín. Minh Hải mơ ngày sau sẽ tham dự chính trường, sẽ thành dân biểu, sẽ đóng góp vào việc lãnh đạo quốc gia. Nàng mơ ngày đàn bà con gái thực sự ngang hàng với đàn ông và người phụ nữ không còn bị gọi là phái yếu. Hoàng đã lắng nghe những giấc mơ của nàng và đã tin là mình thực sự yêu nàng, yêu ồ ạt và nồng nhiệt.
Đã có lần Hoàng rủ Minh Hải đứng hôn nhau khoảng nửa tiếng đồng hồ trước cổng trường Đức Minh giờ tan học, Minh Hải đã cười, “Nếu anh dám làm thì em dám làm,” và đến giờ chót thì chính Hoàng đã rét. Một lần khác chở nhau về Sài Gòn, Hoàng đã quay ra sau hỏi, “Em có bằng lòng vào khách sạn với anh không?” Minh Hải đã nói, “Anh đưa em vào đâu em cũng vào hết,” và Hoàng đã không dám vào vì tự xét là chưa đủ khả năng đảm nhận hậu quả. Dù vậy, những cái gật đầu không cân nhắc của Minh Hải vẫn làm Hoàng thấy cái gì đó thật ấm và thật đẹp—lòng tin nẩy mầm giữa tình yêu như nhụy vàng lung linh giữa những cánh hoa nhung trắng.
Nhưng một ngày nào đó, bỗng nhiên Hoàng không còn thiết tha gì đến Minh Hải nữa. Đám hoa quỳ rực lửa hôm qua bỗng nhiên gục héo. Không một lý do. Hoàng cũng chẳng biết tại sao. Chỉ biết là tất cả mọi rung cảm bỗng nhiên bị cắt, như chiếc máy hát bị cúp điện nửa chừng. Chàng ngưng thăm, ngưng viết thơ, ngưng liên lạc mà không một lời giải thích, không một câu xin lỗi. Những lá thơ của Minh Hải đã không được hồi âm. Đã một lần chàng viết thơ trả lời, nhưng thực sự là chỉ viết nhăng viết cuội mà chẳng có tí trả lời nào cho câu hỏi “Sao lâu quá anh không về thăm nhà mẹ?”
Nhiều năm sau Hoàng vẫn thắc mắc về hiện tượng đó và vẫn chưa bao giờ tìm được câu trả lời chắc chắn. Khoảng 15 năm sau, khi Hoàng đã trưởng thành và đã khiêm tốn hơn xưa rất nhiều, chàng đã nghĩ có lẽ lúc đó chàng sợ. Minh Hải rất thông minh, rất mạnh mẽ, và rất nhiều mộng lớn. Một người con gái như vậy luôn luôn là cái gì đó đe dọa tự ái, tính kiêu căng và máu gia trưởng của đám đàn ông. Dù Hoàng thuở ấy nghĩ là mình rất tự tin, có lẽ chàng chưa đủ tự tin để chỉ yêu mà không thấy bị đe dọa, sợ hãi. Có lẽ là nỗi sợ hãi đã bùng lên trong tiềm thức như những vùng cỏ dại, vươn cao, vươn rộng, vươn dài, che tối cả vùng tâm thức, và chỉ trong một đêm bóp nghẹt được tất cả những xúc cảm yêu ái trước đây, đồng thời ép được ý thức tạo nên khoảng cách phòng thủ. Đằng nào đi nữa thì hậu quả là Hoàng tự lánh xa hay chạy trốn Minh Hải.
Vài tháng sau đó, Minh Hải về Sài Gòn học mười hai ở Văn Học, cùng trường với Hà, em gái Hoàng. Hoàng hay đến trường đón em mỗi chiều và thỉnh thoảng lại gặp Minh Hải. Mỗi lần gặp nhau nói chuyện vài ba câu. Minh Hải luôn luôn hỏi tại sao anh không còn muốn gặp em nữa. Anh có bạn gái khác phải không? Không. Anh hết yêu em rồi phải không? Không. Thế thì tại sao? Anh không biết. Anh không đáng với em. Quên anh đi. Nói nhăng nói cuội. Chẳng đâu vào đâu cả. Rồi lại chào nhau đi. Lần cuối cùng gặp nhau, Minh Hải đã hỏi Hoàng một câu, và chính câu hỏi này đã theo đuổi châm chích Hoàng nhức nhối cả mấy mươi năm sau.
Đó là một buổi chiều nắng nhẹ. Hoàng đến Văn Học đón Hà như thường lệ. Nhìn sang bên kia đường, Minh Hải, áo dài trắng, nón lá, đang đứng đợi chuyến xe đò Sài Gòn – Thủ Đức. Hoàng mỉm cười, gật đầu chào, và vòng xe sang đường. Minh Hải đã im lặng nhìn chàng rất lâu, rồi nói chầm chậm từng chữ một, “Tại sao anh cứ cố tình đẩy em ra khỏi cuộc đời của anh vậy?” Hoàng nghe chới với. Câu hỏi chầm chậm rót vào tim nhói buốt như những hạt chì nóng lỏng nhỏ xì xèo trên những cơ tim đỏ hỏn. Trời chiều xám và buồn vô hạn. Một luồng điện chạy ồ ạt từ thắt lưng theo xương sống lên tận đỉnh đầu. Hoàng rùng mình lành lạnh. Chàng nghe như nước mắt đang ứa ra ngoài. Cắn môi thật chặt. Nhìn đăm đăm xuống vệ đường. Hàng rào phòng thủ sụp đổ. Hoàng định bảo Minh Hải lên xe chở nhau đi đâu đó một vòng, và như vậy nghĩa là đường xưa nối lại. Nhưng Hoàng còn ấp a ấp úng thì chiếc xe đò Sài Gòn Thủ Đức đã đỗ lại bên đường. Minh Hải chạy đuổi theo xe, bước lên. Hoàng lặng lẽ nhìn theo. “Thôi,” chàng chắt lưỡi. Đó là lần cuối Hoàng gặp Minh Hải. Mấy mươi năm sau, hình ảnh người con gái, vạt áo dài trắng lồng lộng gió, hấp tấp lao vào đám bụi mờ của chiếc xe đò, vẫn rõ ràng trong tâm thức như mới hôm qua.
Chẳng mấy chốc sau đó thời cuộc đưa Hoàng qua tận Mỹ. Đời sống mới sầu thảm và nhiều gian khổ. Nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ em, lo ăn, lo ở, lo học hành, lo phấn đấu với xã hội mới. Con cá nước ngọt bị bỏ biển đông. Ngụp lặn trong muối rát. Dần dần rồi cũng quen đi. Hoàng lập gia đình. Thời gian vượt rất nhanh khi người ta phải quần quật lo lắng mỗi ngày. Nhưng rất nhiều khi Hoàng nhớ Minh Hải, và mỗi lần như vậy câu hỏi cuối cùng của nàng văng vẳng châm chích buồng tim. Từng mũi kim xuyên nhức nhối.
Bao nhiêu năm Hoàng chẳng nghe gì về Minh Hải. Đầu thập niên 80 Hoàng về Hoa Thịnh Đốn làm việc. Văn phòng của chàng nằm trên đại lộ Pennsylvania. Sau lưng, phía bên kia đường Hiến Pháp là Viện Bảo Tàng Mỹ Thuật Quốc Gia và công viên cỏ non xanh mịn trải dài giữa Quốc Hội và Tòa Nhà Trắng mà dân địa phương gọi là The Mall, với một dọc mười mấy viện bảo tàng và một loạt văn phòng chính phủ cổ kính uy nghi.
The Mall là trung tâm du lịch của thủ đô. Vào mùa hè du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về Hoa Thịnh Đốn, đi lại ngang dọc tràn ngập The Mall. Vào những giờ nghỉ trưa, Hoàng hay đi một mình dọc The Mall, dưới những tàn cây rộng, cạnh những đàn bồ câu hiền lành trên thảm cỏ xanh, luôn luôn mang cảm giác lạc lõng, cảm giác buồn buồn của những người xa xứ, luôn luôn nhìn đăm đăm vào mặt những người phụ nữ có vẻ Á Đông, tìm Minh Hải. Trong lòng chàng vẫn mải ôm tia hy vọng lạ lùng là nếu Minh Hải đang ở đâu đó trên thế giới, biết đâu nàng lại chẳng đến Hoa Thịnh Đốn thăm viếng The Mall.
Những ngày trời buông mây xám, không muốn về làm việc sớm, Hoàng lại thả bộ qua Tòa Nhà Trắng đến tận cuối The Mall, thăm đài tưởng niệm cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam. Bức tường đá hoa cương chữ V thấp trũng hẳn dưới mặt đất của The Mall–trang nghiêm, âm thầm, sầu thảm. Một mảng V đen lớn chồng thêm trên những bóng tối cuộc đời.
Vòng trở lại sở, những bước chân chầm chậm, câu hỏi cuối cùng của Minh Hải luôn luôn châm chích, khiêu khích, bỡn cợt trên những dải nắng mưa. Cái cảm giác có tội hoài đeo đuổi. Hoàng chẳng biết tội gì. Nhưng bóng áo dài trắng lồng lộng buổi chiều xa xưa đó vẫn hoài quấn xiết đeo đuổi như những mảng mây mồ côi giữa nắng chiều bàng bạc theo bóng người ta trên mọi nẻo đường đời.
Thỉnh thoảng Hoàng mua được một tờ báo từ trong nước gởi ra, chàng liếc nhanh qua tên các tác giả, hy vọng là tìm được nàng trong số những người viết lách. Đầu thập niên 80 Hoàng có dịp gặp anh tổng biên tập cũ của báo Sóng Thần ở Virnigia. Anh ấy bảo là có biết Minh Hải nhưng chẳng hề có tin tức gì về nàng từ dạo anh đi cải tạo nhiều năm về trước. Những buổi trưa của Hoàng trong hơn một thập niên vẫn là những bước âm thầm và những đôi mắt kiếm tìm dọc The Mall.
Những năm đầu thập niên 90 Hoàng thỉnh thoảng về lại cố hương công tác, nhưng không có dịp hỏi thăm tin tức Minh Hải. Năm 1996 trở lại Sài Gòn, cùng cậu em chở nhau lên Thủ Đức. Cảnh vật đã đổi. Người ta xây cất thêm khá nhiều. Hoàng không còn nhận ra con hẻm cũ. Vào hàng chục con hẻm hỏi thăm, chẳng ai biết gì về Minh Hải.
Hai anh em trở ra xa lộ, nằm võng, uống cà phê. Những chiếc xe chạy qua, những tiếng máy ập gần mờ xa. Những đám mây trắng buông ngang những vòm bạch đàn tha thướt. Câu hỏi cuối cùng của Minh Hải vẫn châm chích trong lồng ngực và văng vẳng trên những tầng mây trắng. “Tại sao anh cứ cố tình đẩy em ra khỏi cuộc đời của anh vậy?”
Một ngày nào đó, nếu gặp lại, Hoàng sẽ kể cho nàng nghe những tìm kiếm trong suốt hai mươi năm. Và chàng sẽ nói, chàng vẫn không có câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng buồn thảm ấy.
Trần Đình
Singapore, 17 tháng 1, 1997
Phụ chú:
* Cậu em ở cuối truyện là Hùng, cậu của nhà văn Đặng Nguyễn Đông Vy. Hùng là cậu em mình thương nhất trong tất cả cậu em ở Sài Gòn. Mình có hứa là sẽ cố gắng lo cho Hùng nhiều điều. Nhưng lần gặp nhau trong truyện là lần cuối. Khoảng năm 2000 hay 2001 gì đó, Hùng qua đời vì bệnh. Coi như lời hứa không làm được, lại cũng vì thời thế.
* Nhà Thờ Ba Chuông đã được sửa chữa với kiến trúc Á Đông đặc sắc, hoàn thành năm 2008. Xin xem bài dưới đây.
Danh Xưng Giáo Xứ
Thứ hai, 12 Tháng 1 2009 09:44
Danh Xưng Giáo xứ Đaminh – Ba Chuông
“Nhà thờ Ba Chuông”, một tên gọi gần gũi, bình dị nơi cửa miệng dân gian, nhưng đã gợi lên thắc mắc cho nhiều người về nguồn gốc và ý nghĩa lịch sử.
Giáo xứ Đaminh – Ba Chuông ngày nay tọa lạc tại số 190 Lê Văn Sỹ, P.10, Q. Phú Nhuận, do các Linh mục Dòng Đaminh sáng lập. Dòng Đaminh Việt Nam đã đến đây từ năm 1957. Các tu sĩ xây dựng tu viện thánh Albêtô năm 1959 và mở trường trung tiểu học Thánh Thomas.
Sau dịp long trọng mừng “bách chu niên” bốn chân phước Tử Đạo Hải Dương (1861-1961), tu viện đã tiến hành xây dựng một Đền Thánh dâng kính các Ngài, được khánh thành vào ngày 5-10-1962.
Ngày 24.06.1967, Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình đã ký quyết định chính thức thành lập giáo xứ mới với danh xưng Thánh Đaminh, Đấng sáng lập Dòng của các tu sĩ phục vụ tại đây. Bổn Mạng giáo xứ : Thánh Đaminh, Lễ kính 08.08.
Nhà thờ đầu tiên của giáo xứ chính là “Đền Thánh” trên, có kiến trúc khá độc đáo, với nhiều nét cong uyển chuyển mềm mại. Nhà thờ hình thánh giá với hành lang rộng và hàng hiên gợn sóng. Nhà thờ dài 50 mét, rộng 18 mét, hai tay thánh giá 25 mét, theo thiết kế của kiến trúc sư Võ Văn Tần. Mặt tiền hình quả chuông úp, với cuốn sách mở trên có chữ Veritas, nghĩa là chân lý, thánh giá và các nhành thiên tuế tử đạo.
Nhưng ấn tượng nhất với mọi người là tháp chuông ba khía mầu đỏ sẫm, cao 14 mét, được xây tách biệt về phía cổng nhà thờ. Dáng tháp chuông thon thả, phía trên nở ra như một bông huệ, khoe cho mọi người thấy ba quả chuông. Phía trên cùng có quả địa cầu cách điệu, gồm những đường kinh tuyến và vĩ tuyến, đôi khi được thắp điện sáng ngời. Có lẽ chính vì thế mà nhà thờ được dân gian đặt cho một tên gọi mới là “Nhà thờ Ba Chuông”.
Cho đến năm 2005 là 38 năm, “Nhà thờ Ba Chuông” trở thành một danh xưng phổ biến và quen thuộc với nhiều người. Có những cuốn Agenda còn giới thiệu với khách du lịch về nhà thờ “Three Bells” như một địa chỉ để tham quan.
Dần dà “Nhà thờ Ba Chuông” bỗng trở thành một tên riêng, dù nhiều nhà thờ khác cũng có đủ ba quả chuông. Ghép tên gọi của giáo xứ và danh xưng dân gian trên ta có Nhà thờ Đaminh – Ba Chuông.
o0o
© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com