Phương pháp giáo dục Montessori, đâu là điểm vượt trội?

 

Chào các bạn,
Montessori
Khi nhắc đến phương pháp giáo dục Montessori dành cho trẻ nhỏ chắc hẳn ai trong giới giáo dục cũng đều nghe đến tên tuổi của nhà giáo dục người Ý lỗi lạc này. Mình cũng không nằm ngoài trong số đó.

Đọc về Montessori cho mình một cái nhìn khám phá như những đứa trẻ vừa mới bắt đầu lớn và khao khát được thử thách cũng như trải nghiệm thế giới xung quanh bằng tất cả các giác quan. Với Montessori, có rất nhiều từ ngữ dành để ca ngợi phương pháp giáo dục của bà, là một người đề cao sự độc lập của trẻ nhỏ, coi mục đích giáo dục là trợ giúp trẻ tự phát triển cá tính tâm hồn, tinh thần và thể chất, không biến trẻ trở thành những người tiếp nhận hết các loại văn hóa, sự sáng tạo của trẻ nhỏ là không giới hạn, và luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất có thể để trẻ có thể phát triển được khả năng của mình ở mức cao nhất.

Đối với Montessori, việc “khơi gợi sự sống, để sự sống phát triển tự do đó chính là nhiệm vụ hàng đầu của những người làm công tác giáo dục”, cũng chính bởi quan điểm này mà mình càng ấn tượng với bà nhiều hơn nữa. Cầm một cuốn sách của Montessori, mình đọc mải miết từ đầu đến cuối, chẳng nghĩ gì đến những lời công kích hay phản bác, mình đọc Montessori như một sự đồng cảm về sự đề cao trẻ nhỏ, đề cao tự do và sáng tạo. Nhưng cả quyển sách, có lẽ đọng lại trong mình sâu sắc nhất là cách Montessori ví dụ về “Hãy làm những gì mình nói”.

Hãy làm những gì mình nói” có nghĩa là khi bạn làm được điều A, hãy nói về điều A, chứ đừng nói đến những điều B,C,D khác.

Hãy làm những gì mình nói”  có nghĩa là khi bạn mới hiểu vấn đề này ở khía cạnh này, trong trường hợp này thì hãy chỉ nói vậy, đừng nói lăng nhăng về khía cạnh khác khi bạn thực sự chưa hiểu về nó, đưa đặt câu hỏi, chưa có số liệu chính xác, cũng như chưa đưa ra bằng chứng cụ thể.

Hãy làm những gì mình nói” là bởi vì trẻ em có một cái đầu trung thực hơn là bạn tưởng, chúng luôn biết được ai yêu chúng thực sự, ai khiến chúng ngưỡng mộ và ai làm chúng cảm phục, đừng nghĩ rằng chỉ với cách bạn áp đặt lên chúng là bạn có thể thay đổi được mọi thứ.

Hãy làm những gì mình nói” vì quan trọng hơn thế là bạn đang hình thành và xây dựng tính cách cho một thế hệ tương lai, bạn không thể hiểu bạn đã ảnh hưởng đến cuộc đời một ai đó cho đến khi người đó quay lại và nói với bạn.

Hãy làm những gì mình nói” cũng có nghĩa là bạn áp dụng nó với chính mình, là chỉ nói ra những điều mà chính bạn đã làm và đạt được, nói ra bằng tất cả những trải nghiệm thật sự chứ không phải của bất kì một ai khác. Bạn là chính bạn, không phải là ai khác, và bạn cũng không thể là một ai khác.

Càng đọc Montessori, mình càng cảm nhận được  điều mà trước kia mình chỉ biết là “có gì đó không ổn” với nền giáo dục mình lớn lên, với những va đập mình gặp hàng ngày, và với những nhũng nhiễu ngoài xã hội.  Đọc Montessori, nó khiến mình có sự đồng cảm, cũng như cả những điều mình đã suy nghĩ trước đó mà mình tìm chưa thấy.

Có cái gì đó ở trong mỗi cách Montessori tiếp cận và dạy dỗ, rất tỉ mỉ, cẩn thận và cân nhắc đến từng chi tiết, nếu bạn đọc kĩ và thấm sâu, bạn sẽ nhận ra rằng những điều Montessori dạy học không chỉ cho trẻ nhỏ, mà cho cả người lớn.

Đọc Montessori mình cảm nhận được một cái nhìn xuyên suốt trong tư tưởng của bà  mà nhờ đó  chuyến hành trình có tên là “cuộc đời” càng chứa đựng nhiều ý nghĩa, đam mê và tự do tuyệt đối.

Montessori đối với mình vẫn là một ấn tượng. Cách giáo dục của bà khiến mình càng nhận ra rằng để xây dựng tính cách  một con người, ta cần đi từ những điều nhỏ nhất: đó là biết khơi gợi lên những mầm sống, biết tôn trọng sự khác biệt của người khác và trên cả là tự do để là chính mình. Điều duy nhất mình thấy hơi tiếc là giá như  những  thế hệ như mình được tiếp cận cách giáo dục của Montessori sớm hơn và kĩ càng hơn.

7/9/2013
Đỗ Hồng Thuận

 

Một suy nghĩ 15 thoughts on “Phương pháp giáo dục Montessori, đâu là điểm vượt trội?”

  1. Cảm ơn chị Thuận đã chia sẻ bài viết về phương pháp giáo dục Montessori. Em nhớ đến câu này: Kids don’t remember what you try to teach them. They remember what you are

    Em cũng nhớ lại câu chuyện rất thích ngày trước đọc đi đọc lại “Tottochan cô bé ngồi bên cửa sổ” và trường tiểu học Tomoe nằm trên 9 toa tàu. Ở Hà Nội cũng đã có trường mang tên Tomoe dạy theo phương pháp này. Em vẫn nghĩ cuốn Tottochan là một trong những cuốn thầy cô và cha mẹ nào cũng nên tham khảo 🙂

    Số lượt thích

  2. Bạn Hồng Thuận và Thu Hằng nói về Phương pháp giáo dục Montessori , “Tottochan cô bé ngồi bên của sổ ” và trường tiểu học Tomoe nằm trên 9 toa tàu, đó là sách, truyện hay tài liệu ,… nếu mình muốn tìm hiểu để mua thì tựa của nó là gì ? và mình mua ở đâu ?.. Cám ơn Hồng Thuận và Thu Hằng.

    Thùy Linh.

    Số lượt thích

  3. @Hằng ơi, đúng vậy. Những đứa trẻ thông minh hơn ta nghĩ, chúng biết điều ta nói đâu là thật, đâu không phải là thật, chúng đều nghĩ và đánh giá hết đó em. Chị vẫn còn cuốn “Tottochan cô bé ngồi bên cửa sổ” ở trên giá sách này 🙂

    @Chị Thuỳ Linh ơi, chị ra hiệu sách đọc tên 2 cuốn “Totttochan cô bé ngồi bên cửa sổ” với “Phương pháp giáo dục Montessori” là người ta đưa cho chị liền 🙂

    Số lượt thích

  4. Chị đang đọc cuốn The Big Picture của Dennis Littky cũng rất hay, nếu Thuận và Hằng thích đọc chị gửi email cho nhé (bản tiếng Anh). Chị sẽ tìm đọc cuốn “Phương pháp giáo dục Montessori” Hồng Thuận giới thiệu nữa.

    Em nói thật đúng, những đứa trẻ thông minh hơn mình tưởng, hôm nọ trước khi về quê chị mua mấy cuốn sách TDTC và để hai tập lại đề tặng cho cháu gái của chị (gần 9 tuổi, đang học lớp 2) nghĩ rằng lớn lên rồi nó đọc sẽ hiểu. Chiều hôm đó đi học về nó đọc say mê và khoe với bố là : Dì mua cho con hai quyển sách này hay cực! Chị nghe kể mà sững sờ, đúng là tâm hồn trẻ thơ tinh khiết trực nhận những tư tưởng TDTC dễ dàng vô cùng.

    Chị Hường

    Số lượt thích

  5. Chị Thùy Linh: chị Thuận đã trả lời giúp em câu hỏi của chị đó. Tottochan là một trong những cuốn sách dành cho thiếu nhi và người lớn em nhớ mãi. Chị có thể tham khảo thêm giới thiếu trên wiki, khá ngắn gọn đầy đủ http://vi.wikipedia.org/wiki/Totto-chan:_C%C3%B4_b%C3%A9_b%C3%AAn_c%E1%BB%ADa_s%E1%BB%95

    Chị Thuận ơi em còn nhớ mấy cuốn như Hoàng tử bé. những tấm lòng cao cả. Khi nào chị Thuận viết bài về văn học và tuổi thơ đi ^^.

    Chị Hường ơi, chị gửi email cho em xin nhá. Hiện giờ em chưa đọc ngay được nhưng sẽ save lại đó đọc sau. Câu chuyện về cháu chị hay quá. Thật đáng mừng.

    em Hằng

    Số lượt thích

  6. @Chị Hường ơi, em tin là trẻ con thông minh và rất nhiều điều mình cần học ở chúng. Người lớn đôi khi bị polluted rồi nên có rất nhiều cái mình không tinh tường bằng trẻ nhỏ…:)
    Em cám ơn chị đã gửi sách. Em sẽ đọc ạ.

    @ Hằng ơi: chị sẽ để tâm đến gợi ý của em viết về văn học tuổi thơ hihi…bật mí với em quyển Tottochan là của học sinh chị tặng chị đó :)) còn quyển Hoàng tử bé là ngày xửa xưa có một anh quý chị anh ấy tặng :)) tất cả vẫn còn trên giá sách.

    Số lượt thích

  7. Cám ơn Hồng Thuận và Thu Hằng nhiều nha, Linh sẽ tìm mua 2 cuốn sách đó.

    @Thu Hường ơi, Hường email cho Linh luôn nha (email trong dcnsharing ấy). Cám ơn Thu Hường nha, Linh cũng tò mò muốn đọc.

    Thùy Linh

    Số lượt thích

  8. À, chị Thùy Linh ơi, em phải nói trước là cuốn sách “Phương pháp giáo dục Montessori” nói đến rất nhiều vấn đề trong cách dạy trẻ, nhưng vì em ấn tượng điểm này nhất, cùng với kinh nghiệm rút ra từ những tháng năm đi dạy học nên em mới nhấn mạnh nó thôi ạ, chứ chị đọc sách mà thấy nó nói lướt thì cũng…đừng thất vọng nha 😛

    Số lượt thích

  9. Hi Lam và cả nhà,

    Mình upload cuốn The Big Picture lên Dropbox, Lam báo cho mình xem link này có hoạt động không nhé?

    Mình thấy cuốn sách này rất dễ đọc, cách diễn đạt và dùng từ giản dị, dễ hiểu, nói về một ngôi trường nhỏ mà tác giả là người đồng sáng lập: The Met, về khía cạnh nào đó rất giống với trường tiểu học Tomoe trên 9 toa tàu trong ““Tottochan cô bé ngồi bên cửa sổ” trong khung cảnh nước Mỹ, và đặc biệt hơn: đây là một ngôi trường có thật, dựa trên những lý tưởng giáo dục vô cùng rộng mở và đầy yêu thương.

    Tác giả nhìn thấy những sai lầm trong giáo dục đại trà, những trường học quy mô lớn “One size fit all” và đau lòng trước tỷ lệ 1/3 số học sinh Mỹ bỏ học giữa chừng và đánh mất giá trị bản thân, đánh mất sự ham học hỏi và ông cho rằng nhà trường hiện đại đã sai lầm khi chỉ tập trung vào điểm số mà không khơi dậy đam mê học tập và sáng tạo suốt đời không chỉ cho học sinh mà cho cả giáo viên.

    Mình thấy rằng tất cả những điều mà tác giả cuốn sách nói về sự máy móc và đi ngược lại tự nhiên của nhà trường đều đúng, không chỉ của nền giáo dục ở Mỹ mà ở VN cũng vậy, nhưng buồn hơn là: ngay cả sự giáo dục máy móc, đại trà đó cũng không phải trẻ em VN nào cũng được đến trường, trong khi sự hiếu học luôn rất rõ nét trong lòng dân tộc. Nhớ lại những ngày mình đi học, mình nhận rõ bệnh thành tích, áp lực danh tiếng và thi cử lên đời học trò như thế nào, nhưng mình luôn luôn biết ơn đã được đến trường ăn học đầy đủ.

    Cũng là môt cách nhìn nhận về giáo dục để chúng ta cùng suy ngẫm và thảo luận :

    Click to access Dennis%20Littky%2C%20Samantha%20Grabelle-The%20Big%20Picture_%20Education%20Is%20Everyone%27s%20Business%20%282004%29.pdf

    Mến
    Hường

    Số lượt thích

  10. Điều One size does not fit all mà chị Hường nói đến. Em có tham khảo được là một trong những nỗ lực cải thiện cách dạy và học đại trà trong các trường học ở Mỹ. Điển hình là hoạt động của Alternative Education Resource Organization, trong đó có những nhà giáo dục như Howard Gardner và Ken Robinson.
    Đúng như chị Hường nói, những alternative education này về concept thì giống nhau đòi hỏi người quản lý giáo dục và làm giáo dục hay cha mẹ áp dụng rất linh hoạt và phù hợp với văn hóa và điều kiện mỗi nơi.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s