“Hội những người yêu kính Thánh Y Tuệ Tĩnh”

 

NHỮNG NGƯỜI KÍNH YÊU THÁNH Y TUỆ TĨNH
CẨN BÁO

( Ý tưởng thành lập và Kế hoạch hoạt động )

 

A. Mục đích & Yêu cầu.

Danh y Tuệ Tĩnh đã mất tại Giang Nam Trung Quốc trong nỗi nhớ thương cố quốc khôn nguôi suốt những năm tháng cuối đời. Ước nguyện cuối cùng tha thiết nhất của cụ bộc lộ trong tấm bia mà một nhà nho VN đi sứ Trung Hoa chép lại: “Ai về nước Nam, cho di cốt của tôi về với…”

Ước nguyện xót xa cuối cùng đó của cụ chưa biết còn kéo dài đến bao giờ…

Nhưng cái ước nguyện lớn nhất của đời cụ, bộc lộ chí hướng và triết lý cao siêu “Cây Thuốc Nam chữa người Nam” cùng nhiều tư tưởng y thuật tiến bộ của cụ thì đã và đang được thực hiện. Tuy nhiên, việc thực hiện này vẫn dừng ở mức độ hạn chế, tùy tiện, được chăng hay chớ; chưa trở thành phong trào xã hội sâu rộng, chưa đi vào tiềm thức của đại đa số nhân dân cũng như trong hàng ngũ thầy thuốc trong cả nước.

Trong khi đó thì, nhiều người VN ta- nhất là thế hệ trẻ thường thuộc sử Trung Quốc, sử Hàn Quốc, sử nước Pháp nước Mỹ… hơn sử nước nhà. Lỗi này không chỉ do hệ thống giáo dục trong nhà trường… Nhưng vấn đề cấp bách hiện giờ không phải là truy ra trách nhiệm của những ai đó. Điều khiến chúng tôi, những người không chỉ từng yêu kính Tuệ Tĩnh mà còn có một thời gian dài nghiền ngẫm tư tưởng y thuật của Tuệ Tĩnh, đã trực tiếp áp dụng những tư tưởng đó trong việc dùng cây thuốc nam trị bệnh cứu người phải trăn trở, đôi khi chỉ xuất phát từ một chi tiết rất nhỏ: những thanh thiếu niên (và cả những ông bà già) sau khi xem phim “Thần y Hơ jun” của truyền hình Hàn Quốc đã say sưa bàn luận, và ngưỡng vọng… Thế còn ở ta, một vị danh y cỡ “Thánh y” là cụ Tuệ Tĩnh thì chẳng mấy ai biết rõ, ngoại trừ những nhà nghiên cứu khoa học nhân văn và nhiều người làm trong ngành Đông y…

Nhiều loại thực phẩm chức năng đang được quảng cáo rao bán với giá “cắt cổ” thực ra chỉ là nguồn gốc từ cây cỏ có xuất xứ từ nước ngoài; trong khi đó, rất nhiều cây cỏ có giá trị dinh dưỡng và chữa bệnh cao ở trong nước thì bị coi rẻ và lãng quên…

Nỗi trăn trở, thậm chí khiến phải tủi hổ này đã buộc chúng tôi đau đáu nghiền ngẫm, và sau rất nhiều ngày tháng bàn bạc, đã nảy ra ý tưởng cần phải thành lập “Hội những người yêu kính thánh y Tuệ Tĩnh”- không chỉ góp phần để những giá trị tinh thần của cụ được tỏa rạng trong đời sống, mà còn trả lại vinh quang cho anh linh người đang mang những nỗi đau xót còn lớn hơn cả ước nguyện cuối cùng là chưa được đưa nắm xương tàn về nước Việt…

Cuộc đời và Y thuật độc đáo của cụ cũng sẽ có tác dụng bồi bổ thêm cho lòng Nhân ái và Niềm tin đang bị khủng hoảng trong xã hội chúng ta hôm nay. Nhiều vườn trồng thuốc Nam với các quy mô sẽ được hình thành trong các địa phương, nhiều chùa sẽ trở thành những cơ sở chữa bệnh hiệu nghiệm bằng thuốc Nam cho mọi người- đặc biệt là người nghèo; còn tinh thần dân tộc chân chính và tình yêu đồng loại-đồng bào sẽ cần phải được ngự trị từ nay trong lẽ sống của các thế hệ người Việt…

B. Vài nét về thân thế và sự nghiệp của thánh y Tuệ Tĩnh

Tuệ Tĩnh Thiền sư (1330-?), thường được gọi tắt là Tuệ Tĩnh hoặc Huệ Tĩnh, được coi là Ông tổ ngành dược Việt Nam, và là người mở đầu cho nền y dược cổ truyền Việt Nam. Cụ chính tên là Nguyễn Bá Tĩnh, xuất thân gia đình nông dân ở Nghĩa Lư, huyện Dạ Cẩm, phủ Hồng Châu (nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương ).

Mồ côi cha mẹ từ lúc 6 tuổi, Nguyễn Bá Tĩnh được các nhà sư chùa Hải Triều và chùa Giao Thủy nuôi cho ăn học. Năm 22 tuổi, Tuệ Tĩnh đậu Thái học sinh dưới triều vua Trần Dụ Tông; năm 45 tuổi cụ dự thi đình đậu tới Hoàng Giáp, nhưng không ra làm quan mà ở lại chùa đi tu lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Những ngày đi tu cũng là những ngày cụ chuyên học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh cứu người. Năm 55 tuổi (1385), Tuệ Tĩnh bị đưa đi cống cho triều đình nhà Minh (có tài liệu nói là cụ đi sứ TQ rồi bị giữ lại ). Ở Trung Quốc, cụ đã chữa cho vợ vua Minh khỏi bệnh sản hậu nên được phong là “Ðại Y Thiền Sư”. Bia văn chỉ ở làng Nghĩa Phú (do TS Nguyễn Danh Nho soạn năm 1697); và hiện nay ở các đền thờ ông, có các câu đối nói về chuyện đó, như ở đền bia làng Văn Thai có câu:

Thi đậu Hoàng giáp tiếng lừng Trung Quốc
Chữa bệnh thần diệu tài quán Nam Bang.

Những năm ở trong nước, Tuệ Tĩnh đã chăm chú nghề thuốc: trồng cây thuốc, sưu tầm kinh nghiệm chữa bệnh trong dân gian, huấn luyện y học cho các tăng đồ. Cụ đã tổng hợp y dược dân tộc cổ truyền trong bộ sách giá trị là bộ Nam dược thần hiệu. Đặc biệt, cụ có bộ Hồng Nghĩa giác tư y thư biên soạn bằng quốc âm, trong đó có bản thảo 500 vị thuốc nam, viết bằng thơ Đường luật (nôm), và bài “Phú thuốc Nam” 630 vị cũng dùng quốc ngữ. Các bộ sách đó không chỉ có ý nghĩa trong lịch sử y học mà còn cả trong lịch sử văn học Việt Nam. Cuốn “Hải Dương phong vật chí” có chép: “Tuệ Tĩnh tiên sinh, thầy thuốc danh tiếng ở xã Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng, chuyên dùng thuốc nam chữa bệnh rất công hiệu, có chép các tập dược tính chỉ nam… truyền lại đời sau”.

Cả hai bộ sách này của Tuệ Tĩnh đều có ảnh hưởng rất sâu rộng trong y gia Việt Nam, mà cho đến hôm nay, những vấn đề lý luận và thực tiễn trong đó vẫn luôn được thừa kế, phát triển và phổ biến. Nhất là cuốn “Nam Dược Thần Hiệu” của cụ, nhiều thầy thuốc từ trước đến giờ, vẫn theo phương pháp trị liệu của Tuệ Tĩnh để chữa bệnh rất hiệu quả, mà Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác – một bậc Ðại y tôn, cũng chịu ảnh hưởng của Tuệ Tĩnh trong công việc biên soạn “Lĩnh Nam Bản Thảo”…

Có thể nói: Tuệ Tĩnh là một danh y Việt Nam đã mở đường cho sự nghiên cứu thuốc nam, xây dựng nền móng cho Y học dân tộc của nước nhà. Cụ đã tổng hợp và để lại những bài thuốc kinh nghiệm quý báu để chữa trị khá nhiều bệnh tật. Ðó là một tài liệu có giá trị lớn cho sự thừa kế và phát huy vốn cũ y dược của nhân dân ta. Cũng chính do gây dựng được phong trào trồng cây thuốc trong gia đình để tự chữa bệnh mà năm 1533, với cây thuốc sẵn có, dân chúng đã thoát khỏi bệnh sốt rét hoành hành, hay dịch tả tại Thái Nguyên năm Giáp Tuất (1574)…

Tuệ Tĩnh đã không chỉ là một thầy thuốc chữa bệnh, cụ còn tự mình truyền bá phương pháp vệ sinh, tổ chức cơ sở chữa bệnh trong nhà chùa và trong làng xóm. Với 30 năm hoạt động ở nông thôn, Tuệ Tĩnh đã xây dựng 24 ngôi chùa, biến các chùa này thành y xá chữa bệnh. Cụ tập hợp nhiều y án: 182 chứng bệnh được chữa bằng 3.873 phương thuốc. Cụ cũng luôn luôn nhắc nhở mọi người chú ý nguyên nhân gây bệnh, tìm biện pháp phòng bệnh tích cực. Tuệ Tĩnh nhấn mạnh tác dụng việc rèn luyện thân thể và sinh hoạt điều độ. Cụ đã nêu ra phương pháp dưỡng sinh tuyệt diệu tóm tắt trong 14 chữ: Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần/ Thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình.

Trong trước tác của mình, cụ không đưa kim, mộc, thủy, hỏa, thổ lên đầu mà xếp các cây cỏ trước tiên! Cụ phê phán tư tưởng dị đoan của những người chỉ tin vào phù chú mà không tin thuốc. Cụ đã nêu ra nhiều phương pháp khác nhau để chữa bệnh như: châm, chích, chườm, bóp, xoa, ăn, uống, hơ, xông, v.v. Tuệ Tĩnh còn tập hợp những bài thuốc chữa bệnh cho gia súc. Có thể nói, cụ đã góp phần đặt cơ sở cho ngành thú y dân tộc.

Từ bao đời nay, giới y học VN và nhân dân đều công nhận Tuệ Tĩnh xứng đáng đứng ở ngôi vị cao nhất của nền y học cổ truyền Việt Nam, và tôn cụ là Vị thánh thuốc Nam. Câu nói nổi tiếng của cụ: “Cây Thuốc Nam chữa người Nam” không những biểu hiện sự nhận thức sâu sắc về quan hệ giữa con người và sinh cảnh, mà còn bộc lộ rõ nét ý thức độc lập tự chủ- một vấn đề có ý nghĩa thời sự nóng hổi và đã từng được thể hiện trong lời giáo huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đông -Tây y cần kết hợp để chữa bệnh cho dân”. Tại Hải Dương, còn đền thờ cụ ở các xã Cẩm Văn, Cẩm Vũ, ở chùa Giám làng Yên Trung, xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Giàng, có tượng Tuệ Tĩnh. Câu đối thờ cụ ở đền Bia viết, dịch nghĩa như sau:

Mở rộng phương Tiên, công tế thế cao bằng Thái lĩnh
Sống nhờ của Phật, ơn cứu người rộng tựa Cẩm giang.

C. Một vài đề xuất & Phương hướng hoạt động

Trước tác, y thuật và y đức của Thần y Tuệ Tĩnh cần được quảng bá sâu rộng hơn nữa trong đời sống, đặng những giá trị tinh thần cụ để lại sẽ trở thành tài sản chung, dễ hiểu, dễ áp dụng, có tác dụng chữa trị hữu hiệu cho đông đảo người dân- nhất là tầng lớp dân nghèo, và góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho cộng đồng…- đó là mong mỏi tha thiết của chúng tôi. Và trên cơ sở lòng yêu kính đó, trên cơ sở những mong mỏi chân thành đó, chúng tôi mạnh dạn đứng ra khuyến cáo thành lập “Hội những người kính yêu thánh y Tuệ Tĩnh”. Chúng tôi mong mỏi nhận được sự đồng tình ủng hộ của các vị danh y trong nước, cả Tây y lẫn Đông y – những bậc thầy đáng kính của chúng tôi, những vị sẽ là cố vấn tin cậy cho Hội; các bậc thượng tọa trụ trì các chùa và đông đảo Phật tử; các ban ngành, các cấp lãnh đạo địa phương tới Trung ương- những vị đang lo toan gánh vác sự nghiệp “xây dựng đời sống văn hóa mới cho nhân dân”; sự đồng tình ủng hộ của tất cả những ai- không phân biệt địa lý, già trẻ, học thức, nghề nghiệp, chức vụ… những ai đã, đang và sẽ yêu kính thần y Tuệ Tĩnh. Ai cũng có thể là Hội viên “Hội những người kính yêu thánh y Tuệ Tĩnh” để có thể giúp cho sự nghiệp kế thừa, ứng dụng thuốc Nam vào việc chữa bệnh cho nhân dân phát triển mãi mãi.

Chúng tôi xin mạn phép đề xuất một vài hoạt động cụ thể trước mắt:

Mấy đầu việc trước mắt góp phần quảng bá và sáng danh thánh y Tuệ Tĩnh sâu rộng trong xã hội và giới trẻ:

– Tổ chức Lễ dâng hương tại đền thờ Tuệ Tĩnh tại quê hương cụ.

– Tiến tới tổ chức Hội thảo khoa học về cuộc đời và sự nghiệp của Danh y Tuệ Tĩnh ( dưới sự chỉ đạo của Hội Đông y VN, Trường ĐHKHXH&NV, Hội KH Lịch sử, Học viện Tuệ Tĩnh, Đảng ủy & Ủy ban ND xã Cẩm Vũ- huyện Cẩm Giàng, v.v. ). Sau đó in sách kỷ yếu Hội nghị KH. Tiến tới sẽ xin phép để ra tạp chí “Người kế thừa phương châm dùng thuốc Nam chữa bệnh của Tuệ Tĩnh” ( tên tạm đặt ) khi có đủ lực lượng nhân sự và tài chính.

– Xây dựng một bộ phim tài liệu khoa học về Tuệ Tĩnh, cùng một số hoạt động truyền thông để tôn vinh Tuệ Tĩnh trên các phương tiện báo chí, truyền hình…
– Đề xuất chương trình hoạt động lâu dài & trước mắt để những tư tưởng y thuật quan trọng của Tuệ Tĩnh đến được với đông đảo công chúng – kết hợp với các cơ sở chữa bệnh Đông y, các cơ sở sản xuất Đông dược nhà nước và tư nhân…

– Bầu Hội chủ, và hình thành một số ban bệ giúp Hội chủ điều hành công việc (Ban Truyền thông- lịch sử, Ban Khám Chữa bệnh theo phương pháp Tuệ Tĩnh, ban “Nam dược thần hiệu”, Ban phát triển các vườn thuốc Nam, Ban nghiên cứu y thuật Tuệ Tĩnh, v.v)

– Tạo mối liên hệ bước đầu với một số tổ chức liên quan (Một số nhà chùa, Hội Đông y VN, Hội Thầy thuốc VN, một số khoa Đông y, bệnh viện Đông y tại Hà Nội và một số địa phương… )

– Liên kết với một vài cơ sở đang sản xuất thuốc & thực phẩm chức năng từ cây cỏ để kết hợp tuyên truyền quảng bá cho sản phẩm…

– Tìm hiểu và lên danh sách một số địa chỉ có đất và có nguyện vọng trồng Nam dược.

– Thành lập Giải thưởng Tuệ Tĩnh dành cho những nghiên cứu xuất sắc hàng năm về Nam dược

– Thành lập học bổng Tuệ Tĩnh cho sinh viên y khoa có thành tích xuất sắc trong học tập (không phân biệt Đông Y hay Tây y)

– Vận động để dựng tượng Danh nhân Tuệ Tĩnh tại các địa điểm thích hợp.
V.v.

Chúng tôi tin rằng, trong mỗi người VN, ai cũng mang trong thẳm sâu tâm hồn mình những cảm xúc văn hóa-lịch sử thắm thiết để tư tưởng “Cây Thuốc Nam dùng cho người Nam” và những y đức sáng chói của thánh y Tuệ Tĩnh nảy nở trọn vẹn thành tài sản tinh thần quý giá của riêng mình- và đó cũng là một cách thật lý tưởng để góp phần nâng cao Dân trí, góp phần tích cực xây dựng những thế hệ người Việt Nam đẹp về tâm hồn và khỏe mạnh về thể chất…

Xin trân trọng cám ơn .

Cẩn ghi.

Hà Nội, Hè Nhâm Thìn.
TM Ban vận động thành lập Hội những người yêu kính thánh y Tuệ Tĩnh.
Đạo diễn-nhà văn Nguyễn Anh Tuấn

 

Một suy nghĩ 2 thoughts on ““Hội những người yêu kính Thánh Y Tuệ Tĩnh””

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s