Yêu và nhẫn nhục

Chào các bạn,

Có một liên hệ chặt chẽ giữa yêu và nhẫn nhục, cho đến nỗi rất nhiều khi yêu và nhẫn nhục chỉ là một.

Nhưng trước hết, chúng ta cần nhắc lại một chút về nhẫn nhục. Nhẫn là chịu đựng, nhục là nhục nhã, mất danh dự. Nhẫn nhục là chịu đựng nhục nhã, phỉ báng, cười chê, mất danh dự. Bài học nổi trội nhất về nhẫn nhục trong 101 Truyện Thiền là Vậy à của thiền sư Hakuin, vị thầy Lâm tế lớn đến mức tất cả thiền sư dòng Lâm tế Nhật ngày nay đều là truyền nhân của Hakuin.

Liên hệ chặt chẽ giữa yêu và nhẫn nhục có thể thấy rõ nhất trong mẹ. Mẹ yêu các con và các con thường vì thế mà lạm dụng (abuse) mẹ, không chỉ làm nhiều điều mẹ buồn, nhưng thường khi mắng mỏ mẹ, và những khi ấy mẹ thường nhẫn nhục ngồi khóc một mình.

Chúa Giêsu yêu loài người quá đỗi nên chịu để cho loài người hành hình mình trên thập giá mà chẳng phản ứng gì, ngoại trừ xin Cha tha tội cho họ vì “họ chẳng biết.”

Nếu chúng ta nhẫn nhục với mọi người, với mọi phỉ báng, cười chê, mắng mỏ, thì cũng chính là vì trong tâm thức ta yêu mọi người và thương cảm “họ chẳng biết gì”.

Nhẫn nhục khi thiên hạ sai, thì cũng dễ. Hakuin bị người ta nói dối làm vùi dập danh dự, và Hakuin nhẫn nhục chịu đựng, chỉ nói “Vậy à.” Nhưng khi thiên hạ phỉ báng mình vì họ có lý do đúng, thì nhẫn nhục mới là khó. Giả sử như Hakuin đã làm cho cô bé kia có bầu thật thì sao nhỉ? Đương nhiên là thiên hạ phỉ báng và lìa bỏ như họ đã làm, và Hakuin thay vì nói “Vậy à” có lẽ đã nín thinh, hoặc là nói “Xin lỗi, tôi đã làm các bạn đau lòng,” và phải nhẫn nhục, vì không nhẫn nhục cũng không được. Nhưng rồi sao nữa nhỉ?

Đôi khi mình đặt mình vào trường hợp Hakuin, thì thấy có lẽ mình có thể học theo Hakuin nói “Vậy à” khi mình không làm gì sai. Nhưng nếu giả sử mình có sai thật thì sao? Các bạn biết rồi, thiên hạ rất bất công. Người anh hùng một đời hy sinh vì nước, mọi người yêu thương ái mộ, nhưng không may làm một lỗi gì đó, thì cả thiên hạ nhao nhao sỉ vả phỉ báng, và người anh hùng hoàn toàn thân bại danh liệt, tan vào hư vô như chiếc giẻ rách bị quẳng vào thùng rác. Mình nghĩ rằng gặp “bội bạc” của con người như thế có lẽ còn khó hơn Hakuin. “Nhẫn nhục” khi mình sai thì nhất định là phải rồi (trừ khi bạn thuê luật sư ra tòa 🙂 ), nhưng liệu bạn có thể còn yêu loài người bội bạc nữa không? Mình hay tự nhủ: Dù người ta bội bạc vì đúng hay vì hiểu lầm, thì điều đó cũng không nên làm cho mình ngưng yêu người, vì đã nói yêu người vô điều kiện, thì thiên hạ đúng sai sai đúng, bội bạc bạc bội, hay mình đúng sai sai đúng, thì có nghĩa lý gì cho tình yêu vô điều kiện?

(Thỉnh thoảng mình hay cho mình vài tình huống khó khăn như vậy, để khi gặp khó khăn thật thì không lúng túng, vì khi gặp khó thì chẳng suy nghĩ được rõ ràng như khi đang thoải mái. Mình cũng thường làm như thế với những tình huống cần động thủ tay chân, như nếu gặp một tên cướp đang cầm dao dọa một phụ nữ và mình đi tới, thì mình phải làm gì, ngoại trừ ứng xử như New Yorkers? Ở New York, bạn có thể bị cướp giữa ban ngày, và bao nhiêu người đi ngang qua giả vờ chẳng thấy gì hết).

Vòng lại yêu và nhẫn nhục, mình thấy được nhẫn nhục từ các bà mẹ thương con, kể cả mẹ mình đối với mình. Không biết các cô thì thế nào, chứ con trai hoang đàng chi địa, thường làm các mẹ buồn, và đôi khi các con abuse mẹ kinh khủng. Cho nên, khi đọc về cái chết của Chúa Giêsu mình đã không ngạc nhiên nhiều với thái độ nhẫn nhục của Giêsu.

Mình có cảm tưởng, nhẫn nhục thì có yêu. Nín thinh để nhịn mà không có yêu có lẽ không phải là nhẫn nhục mà là không thèm chấp, không thèm để ý, ne pas chúng nó, khinh thường chúng nó, tránh voi chẳng xấu mặt nào… Đương nhiên nín thinh được đã là một thành quả lớn rồi. Nhưng nín thinh chỉ vì một thái độ tránh voi chẳng xấu mặt nào, mà chẳng có tình yêu làm nền, thì đó là vì “tôi” mà thôi. Có lẽ chẳng có gì sai, chỉ là “tôi” vẫn là trọng tâm của tư duy.

Cho nên, nhẫn nhục thật sự vẫn phải có tình yêu làm nền. Không có tình yêu thì gọi đó là “nhịn.”

Chúc các bạn yêu và nhẫn nhục.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s