Một nốt thiền

Chào các bạn,

Đây là bài Một nốt thiền trong 101 Truyện Thiền bình giải.

Một nốt thiền

 

Sau khi Kakua viếng thăm Thiên hoàng, thiền sư biến mất và chẳng ai biết được tông tích. Kakua là người Nhật đầu tiên học Thiền ở Trung quốc, nhưng vì thiền sư chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc, người ta không hề nhớ đến thiền sư như là người đã mang Thiền vào nước Nhật.

Kakua viếng thăm Trung quốc và học được giáo pháp chân thật. Thiền sư không đi xa nhiều khi ở Trung quốc. Thiền sư sống trong một góc núi hẻo lánh, thiền định thường xuyên. Khi nào có người tìm thấy thiền sư và xin thiền sư dạy, thiền sư nói vài chữ, rồi di chuyển đến một góc núi khác nơi người ta khó tìm thấy hơn.

Khi Kakua trở về Nhật, Thiên hoàng nghe về thiền sư và hỏi thiền sư giảng Thiền để soi sáng cho Thiên hoàng và quần thần.

Kakua đứng tĩnh lặng trước Thiên hoàng. Rồi thiền sư lấy một ống sáo từ trong vạt áo, và thổi một nốt ngắn. Cúi chào lễ độ, thiền sư đi mất.
.

Bình:

• Một tiếng sáo ngắn vang lên từ trong tĩnh lặng, rồi biết mất vào tĩnh lặng.

Một thoáng phù du đến từ Không, rồi biến mất vào Không.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

 

Tại sao thiền sư Kakua “chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc”?

Khi du học ở Trung Quốc, “thiền sư sống trong một góc núi hẻo lánh, thiền định thường xuyên. Khi nào có người tìm thấy thiền sư và xin thiền sư dạy, thiền sư nói vài chữ, rồi di chuyển đến một góc núi khác nơi người ta khó tìm thấy hơn.”

Khi trở về Nhật, “sau khi viếng thăm Thiên hoàng, thiền sư biến mất và chẳng ai biết được tông tích. Kakua là người Nhật đầu tiên học Thiền ở Trung quốc, nhưng vì thiền sư chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc, người ta không hề nhớ đến thiền sư như là người đã mang Thiền vào nước Nhật.”

Tại sao thiền sư Kakua lại làm thế?

Bình thường khi học được một điều hay, mọi người thường chia sẻ cho nhau. Đặc biệt khi học Thiền thì mọi người thường chia sẻ rất nhiệt tình. Đôi khi mọi người chia sẻ Thiền nhiệt tình tới mức làm mất tĩnh lặng của chính họ và cả những người xung quanh, thay vì càng chia sẻ Thiền thì họ càng tĩnh lặng.

Tại sao thiền sư Kakua lại không chia sẻ Thiền, ngoại trừ một nốt nhạc? Càng có nhiều người biết Thiền thì càng tốt chứ, đúng không? (Tốt cho người và tốt cho cả đạo Phật.) Phải chăng chia sẻ Thiền không hẳn là cách tốt nhất?

Hãy lắng nghe câu chuyện giữa Bồ Đề Đạt Ma và Lương Vũ Đế dưới đây.

Bồ Đề Đạt Ma là tổ thứ 28 của Thiền tông Ấn Độ và là sơ tổ của Thiền tông Trung Hoa. Lương Vũ Đế là một vị vua của Trung Hoa và là người trọng đạo Phật.

Bồ Đề Đạt Ma từ Ấn Độ sang Trung Hoa, gặp Lương Vũ Đế. Vũ Đế hỏi nhà sư Ấn Độ: “Trẫm từ lên ngôi đến nay, xây chùa, chép kinh, độ tăng không biết bao nhiêu mà kể. Vậy có công đức gì không?”

Đạt Ma đáp: “Không có công đức.”

– “Tại sao không công đức.”

– “Bởi vì những việc vua làm là nhân ‘hữu lậu’, chỉ có những quả nhỏ trong vòng nhân thiên, như ảnh tùy hình, tuy có nhưng không phải thật.”

– “Vậy công đức chân thật là gì?”

Sư đáp: “Trí phải được thanh tịnh hoàn toàn. Thể phải được trống không vắng lặng, như vậy mới là công đức, và công đức này không thể lấy việc thế gian (như xây chùa, chép kinh, độ tăng) mà cầu được.”

Trí và thể ngày nay được gọi là tâm. Tâm phải được thanh tịnh hoàn toàn, tâm phải được trống không vắng lặng, như vậy mới là công đức, và công đức này không thể lấy việc thế gian (như xây chùa, chép kinh, độ tăng) mà cầu được.

Chia sẻ Thiền là một hình thức của độ tăng.

Có lẽ thiền sư Kakua hiểu rằng, thiền sư cần tạo công đức thật. Công đức thật là tâm thiền sư phải được thanh tịnh hoàn toàn. Công đức thật là tâm thiền sư phải được trống không vắng lặng. Công đức này không thể lấy việc thế gian (như chia sẻ Thiền) mà có được.

Như vậy, có thể không phải thiền sư Kakua “chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc”. Có thể thiền sư Kakua đã chia sẻ cho thế gian tâm thanh tịnh hoàn toàn của thiền sư rồi. Có thể thế gian đã được hưởng tâm trống không vắng lặng của thiền sư mà không hề hay biết.

 

Phạm Thu Hương bình

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s