Tâm là gốc, thế giới là ngọn

Chào các bạn,

Khổng tử nói: “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ.” Người ta thường nghĩ tới câu này như là làm chuyện nhỏ trước, chuyện lớn sau – tu thân mình, giữ gia đình trật tự, cai trị đất nước, bình định thế giới. Mình cho rằng nghĩ như thế thì không hẳn là sai, nhưng còn ở mức hời hợt, của nhà Nho.

Tu thân, tức là tu luyện chính mình, là gốc. Đây là điều chúng ta gọi là “luyện tâm”. Luyện tâm mình để tâm thực sự là chủ tốt, vì dù xấu hay tốt thì tâm ta làm chủ ta, và ta không muốn có tâm ăn cướp làm chủ mình.

Nếu ta tu thân đến nơi đến chốn, tức là luyện cho mình được tâm tĩnh lặng, yêu người, tức là trái tim Bồ tát, ngay tức thì ta cũng đủ đức độ và trí tuệ để tề gia, trị quốc, và bình thiên hạ. Tức là nếu gốc rễ ta vững chắc thì tự khắc ta được thân, cành, và hoa lá. Đây là tư duy của nhà Phật.

Điều này rất quan trọng để chúng ta nắm giữ. Thiên hạ không hiểu rằng tu thân là gốc, và là tất cả – là điểm khởi hành và cũng là điểm đến. Cho nên thiên hạ thường nghĩ rằng “tu” có nhiều cấp từ nhỏ đến lớn, làm nhỏ thì tu nhỏ – tu thân, lớn hơn một chút thì tu lớn hơn một chút – tề gia, lớn hơn chút nữa thì tu hơn chút nữa – trị quốc, và lớn nhất thì tu lớn nhất – bình thiên hạ.

Chính vì hiểu sai như thế – làm đến đâu tu đến đó – mà ta thấy rất nhiều đại gia làm việc trị quốc mà tâm địa đầy nhũng lạm dối trá.

Tu thực sự chỉ có một mức độ: tới hay là không tới. Nếu tới – tức là giác ngộ – thì tu thân đã xong và ngay lúc đó cũng có thể tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Đó là từ si mê đến giác ngộ, từ phàm phu đến Bồ tát, chỉ trong một sátna.

Trí tuệ Bát Nhã đến trong một sátna: hiểu mình, hiểu gia đình mình, hiểu đất nước mình, và hiểu thế giới mình. Đó là hiểu mình và hiểu mọi sự trong một sátna.

Chúc các bạn luôn thông tuệ.

Mến,

Hoành

© copyright 2018
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s