Tình ca Ngô Thụy Miên

Chào các bạn,

Ngô Thụy Miên là nghệ danh của Ngô Quang Bình (sinh ngày 26/9/1948, tại Hải Phòng), là nhạc sĩ Việt Nam trước năm 1975.

Mẫu quảng cáo cuốn băng trên các nhựt báo ở Sài-Gòn năm 1974 (nguồn)

Trong thập niên 1960, Ngô Thụy Miên có theo học vĩ cầm với Giáo sư Đỗ Thế Phiệt, và nhạc pháp với Giáo sư Hùng Lân tại Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn. Thời gian học ở đây, ông quen biết với Đoàn Thanh Vân (con gái của diễn viên Đoàn Châu Mậu), và hai người đã có một mối tình.

Từ năm 1970 đến 1975, Ngô Thụy Miên làm kiểm soát viên không lưu tại sân bay Tân Sơn Nhất. Cũng khoảng thời gian đó, ông là Trưởng ban nhạc Luân Phiên tại Đài phát thanh Quân đội.

Năm 1963, ông bắt đầu viết nhạc. Tình khúc đầu tiên mà ông sáng tác là bài “Chiều nay không có em” hoàn tất vào tháng 2 năm 1965, được giới sinh viên học sinh lúc bấy giờ hưởng ứng rất nồng nhiệt.

Vài năm sau, ông cho xuất bản một tập nhạc đầu tay lấy tựa “Tình khúc Đông Quân” (Đông Quân chính là bút hiệu đầu đời của ông trước khi đổi qua bút hiệu Ngô Thụy Miên bây giờ) in ronéo phát hành tại Sài Gòn năm 1969. Trong đó có nhiều bài đáng chú ý như: “Giáng ngọc”, “Mùa thu này cho em” (sau đổi là “Mùa thu cho em”), “Gọi nắng” (sau đổi là “Giọt nắng hồng”), “Dấu vết tình yêu” (sau đổi là “Dấu tình sầu”), “Cho những mùa thu” (sau đổi là “Thu trong mắt em”), “Tình khúc tháng 6”, “Mùa thu về trong mắt em” (sau đổi là “Mắt thu”) và “Ngày mai em đi”… Tiếp theo, Ngô Thụy Miên có những nhạc phẩm phổ từ thơ của nhà thơ Nguyên Sa như: “Áo lụa Hà Đông”, “Paris có gì lạ không em”, “Tuổi 13″…

Năm 1974, Ngô Thụy Miên thực hiện băng nhạc đầu tay Tình Ca Ngô Thụy Miên gồm 17 tình khúc đã được viết trong khoảng thời gian 1965 – 1972. Với sự góp mặt của các ca sĩ và nhạc sĩ như Khánh Ly, Duy Trác, Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Lan, Duy Quang,…

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông vượt biên đến tị nạn tại đảo Pulau Bidong của Malaysia, và chính thức ra mắt một sáng tác viết từ năm 1975 là bài “Em còn nhớ mùa xuân” gởi tặng riêng cho người yêu của ông là Đoàn Thanh Vân. Sau 6 tháng ở trại tị nạn, nhạc sĩ được nước thứ ba bảo lãnh cho sang Montréal (Canada) vào tháng 4 năm 1979.

Từ San Diego (Hoa Kỳ), Đoàn Thanh Vân được tin người yêu đã đến được Canada, đã bay sang nối kết lại cuộc tình đã bị dở dang vì thời cuộc. Cùng năm 1979, cả hai qua sống tại San Diego rồi dời lên Quận Cam, California. Qua năm 1980, Ngô Thụy Miên bắt đầu đi làm về ngành điện toán cho trường UCLA, tại thành phố Olympia thuộc tiểu bang Washington.

Trong thập niên 1990, nhạc sĩ tiếp tục sáng tác với những ca khúc mới như “Cần thiết”, “Em về mùa thu”, “Trong nỗi nhớ muộn màng”,… và nhất là Riêng một góc trời (1996). Năm 2000, nhạc phẩm “Mưa trên cuộc tình tôi” của ông được khán thính giả đón nhận một cách đặc biệt.

Tổng cộng đến nay, nhạc sĩ Ngô Thụy Miên đã sáng tác được trên 70 ca khúc, với khoảng 20 bài từ trong nước. Theo đánh giá của nhiều người, thì Ngô Thụy Miên chính là “một nhạc sĩ tài hoa đích thực”…

(nguồn)

Hình bìa trước và sau cuốn băng “Miên khúc”, 1974 (nguồn)

Dưới đây là những lời tâm sự của chính nhạc sĩ Ngô Thụy Miên, kể về hoàn cảnh sáng tác của những bài tình ca bất tử được ông viết trước năm 1975. Tiếp đến là 2 clips Tình ca Ngô Thụy Miên: 1 clip do các ca sĩ của Paris by Night thể hiện, và 1 clip trong Đêm nhạc Ngô Thụy Miên – Vũ Thành An.

Mời các bạn cùng lắng nghe và thưởng thức.

Chúc các bạn ngày vui.

Phạm Thu Hương

***

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên kể về hoàn cảnh sáng tác những bài tình ca bất tử – Tân nhạc Việt Nam

Dưới đây là những lời tâm sự của chính nhạc sĩ Ngô Thụy Miên, kể về hoàn cảnh sáng tác của những bài tình ca bất tử được ông viết trước năm 1975.

Tôi sáng tác nhạc từ khi còn rất trẻ, những ngày tôi còn theo học trường Quốc Gia Âm Nhạc, có lẽ vì thế, những nhạc phẩm đầu tay của tôi đã chịu ảnh hưởng nhạc cổ điển tây phương rất nhiều. Cho đến năm 1965, tôi bắt đầu chuyển hướng, và từ đó những tình khúc Ngô Thụy Miên được ra đời.

Bài ‘Mùa Thu Cho Em’ không phải là nhạc phẩm đầu tay của tôi, nhưng đó là bài tình ca đầu tiên được thu dĩa, là bài hát đầu tiên đã mang tên tuổi Ngô Thụy Miên đến với khán giả.

Tất cả những bản nhạc trong cuốn Tình Ca Ngô Thụy Miên phát hành năm 1974 tại Saigon đã được tôi viết từ năm 1965 đến năm 1972. Bài hát đầu tiên được hoàn tất trong năm 65 là ‘Chiều Nay Không Có Em’ và bài cuối cùng được viết trong năm 72 là ‘Mắt Biếc’.

Với bài hát ‘Giáng Ngọc’, đó chỉ là cái tên tôi đặt cho một người con gái có thực. Cô có một vẽ đẹp lãng mạn, kiêu sa. Ngày đó cô là một nữ sinh của trường trung học nổi tiếng ở Sàigòn là Trưng Vương, còn tôi là một anh sinh viên lang thang ở trường đại học. Cô là nguồn cảm hứng cho tôi viết bài ‘Dấu Tình Sầu’ và dĩ nhiên là cả bài ‘Giáng Ngọc’. Đã nhiều năm trôi qua, tất cả đã đi vào quên lãng, nhưng bàn tay, mái tóc và dáng người đó đã cho tôi niềm cảm hứng để viết bài hát với những câu “bàn tay năm ngón em vẫn kiêu sa, vẫn tóc mây bay má môi hồng thắm…”

Bài hát ‘Từ Giọng Hát Em’ là một trong những bản nhạc mà tôi thích nhất, là bài tôi đã bỏ ra rất nhiều công phu, nhiều thì giờ để viết, rồi trau chuốt từ lời ca đến ý nhạc. Bài nhac có mang một chút âm hưởng nhạc cổ điển tây phương, là do tôi sử dụng vài hợp âm giống như những bài aria, tức là những bài nhạc đạo của Bach,

Mỗi một nhạc sĩ có một phương cách riêng biệt để viết về tình yêu. Trong bài hát của tôi cũng có những chia lìa, tan vỡ, nhưng với tôi tình yêu luôn luôn trong sáng và nhẹ nhàng. Tuy nhiên không phải vì thế mà cuộc sống tình cảm của tôi bằng phẳng mà cũng rất gập ghềnh và vất vả.

Có một sáng tác đặc biệt được tôi viết ngay sau năm 1975 là Em Còn Nhớ Mùa Xuân, có mang một chút hình ảnh thời sự. Đó là tình khúc duy nhất tôi đã viết khi còn lại ở Sài gòn sau năm 1975 trong nỗi nhớ người bạn gái đã ra đi, giữa những đổi thay, mất mát xảy ra quanh mình trong những ngày tháng đó. Bài hát đã nhắc đến những kỷ niệm đẹp của chúng tôi trong bối cảnh của Sàigòn – Đàlạt một thời thơ mộng:

Trời Sàigòn chiều hôm nay còn nhiều mây bay
nhiều niềm đau thương bi hận tràn đầy
Gượng nụ cười giọt lệ trên môi
Nhìn đất nước tơi bời một thời em có hay

Những thành phố em sẽ đi qua
Đây Ba-Lê, đây Luân Đôn, đây Vienne
Nhưng có đâu bằng Sàigòn hôm qua
Nhưng có đâu bằng Sàigòn mai sau
Em có mơ ngày hát câu hồi hương…

Cuối năm 1978 tôi hoàn tất bản nhạc và hát lần đầu tiên trong một đêm văn nghệ tổ chức trên đảo Bidong trước khi lên đường đi Canada. Cuối năm 1979, tôi đã gặp lại và thành hôn với người bạn gái năm đó.

Với nhiều khán giả, nhạc của tôi đã gắn liền với thơ Nguyên Sa. Giữa thi sĩ Nguyên Sa và nhạc sĩ Ngô Thụy Miên không hề có liên hệ nào ngoài sự cảm thông giữa hai con người cùng yêu nghệ thuật. Nhà thơ Nguyên Sa là một trong những nhà thơ có những bài thơ tình mà tôi ưa thích nhất. Kể từ ngày tôi quen biết anh ở Sàigòn cho đến bây giờ thì trong nhạc của tôi, thơ của anh luôn luôn có chỗ đứng rất đặc biệt.

Sàigòn của chúng ta không phải chỉ có một Nguyên Sa. Chúng ta còn rất nhiều những nhà thơ nổi tiếng khác đã viết những bài thơ tình rất tuyệt vời. Nhưng cho đến bây giờ, hình như nhạc Ngô Thụy Miên chỉ có duyên với thơ Nguyên Sa thôi. Nhờ cái duyên này mà tôi có được Áo Lụa Hà đông, Paris Có Gì Lạ Không Em, Tuổi 13…. Trong thời gian đi học, tôi đọc thơ của Nguyên Sa nhiều nhất, ngâm nhiều nhất nên đã thấm vào trong tâm hồn. Trong tất cả 4 thập niên viết nhạc của tôi thì thơ của ông ấy lúc nào cũng bàng bạc ở trong dòng nhạc Ngô Thụy Miên.

Với tôi, chiến tranh chỉ là giai đoạn. Tình yêu mới là vĩnh cửu. Từ khi bắt đầu viết nhạc, tôi đã chọn cho mình một hướng đi, đó là tình ca. Và trước tôi cũng như sau tôi đã có nhiều nhạc sĩ viết về chiến tranh, về quê hương, về thân phận… Tất cả chúng tôi đều đóng góp cho nền âm nhạc Việt Nam, mỗi người một khuynh hướng khác nhau. Tôi chỉ xin được nhớ đến như một người viết Tình Ca không hơn không kém.

Tôi không viết nhạc để sống, mà tôi sống để viết nhạc… Nếu đời hay người đời chia sẻ được với tôi thì đó là một niềm vui.

Ngô Thụy Miên

***

1. PBN Collection | Tình Ca Ngô Thụy Miên

1. Niệm Khúc Cuối – Trần Thái Hòa & Thanh Hà PBN84 – 30 tháng 1 năm 2002
2. LK Nỗi Đau Muộn Màng, Một Cõi Tình Phai, Ở Nơi Nào Em Có Nhớ – Quang Dũng & Ngọc Anh PBN115 – 9 tháng 10 năm 2015. 5:39
3. Mắt Biếc – Thiên Tôn & Đình Bảo PBN126 – Tháng 5, 2018 11:59
4. Tình Khúc Buồn – Trần Thái Hòa PBN105 – 14 tháng 6 năm 2012. 17:04
5. Tóc Xưa (thơ: Dương Văn Thiệu) Bằng Kiều PBN114 – 4 & 5 tháng 4, 2015 22:28
6. LK Bản Tình Cuối, Một Cõi Tình Phai, Tình Vẫn Còn Đây, Cần Thiết, Mưa Trên Cuộc Tình Tôi – Đình Bảo & Lam Anh PBN129 – 8 tháng 11 năm 2019 27:27
7. Trong Nỗi Nhớ Muộn Màng – Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ PBN123 – cuối tháng 11 năm 2017 33:20
8. Từ Giọng Hát Em – Thiên Tôn PBN106 – 19 tháng 12 năm 2012 38:07

2. “Đêm nhạc Ngô Thụy Miên-Vũ Thành An – 9/2001(?)

00:00:00 1. Niệm Khúc Cuối (Ngô Thụy Miên) – Sỹ Phú
00:06:30 2. Bài Không Tên Số 4 (Vũ Thành An) – Tuấn Ngoc
00:10:30 3. Mắt Biếc (Ngô Thụy Miên) – Sỹ Phú
00:15:30 4. Tình Khúc Buồn (Ngô Thụy Miên, thơ-Phạm Duy Quang) – Vũ Khanh
00:20:24 5. Medley (Vũ Thành An) Bài Không Tên Số 2 – Bài Không Tên Cuối Cùng – Hò Hoàng Yến & Quốc Khanh
00:26:47 6. Riêng Một Góc Trời (Ngô Thụy Miên) – Hồ Hoàng Yến & Lê Anh Quân
00:31:47 7. Bài Không Tên Cuối Cùng (Vũ Thành An) (Boston) – Vũ Khanh
00:36:13 8. Bài Tinh Ca Cho Em (Ngô Thụy Miên) – Lâm Thúy Vân
00:40:10 9. Đời Đá Vàng (Vũ Thành An) – Khánh Hà
00:45:20 10. Bản Tình Cuối (Ngô Thụy Miên) – Lệ Thu
00:50:26 11. Paris Có Gì Lạ Không Em (Ngô Thụy Miên,Thơ-Nguyên Sa) – Ngọc Hạ
00:54:07 12. Mùa Thu Cho Em (Ngô Thụy Miên) – Lâm Thúy Vân
00:58:06 13. Bài Không Tên Số 7 (Vũ Thành An) – Lệ Thu
01:03:15 14. Bài Không Tên Số 5 (Vũ Thành An) – Phương Nghi
01:06:29 15. Áo Lụa Hà Đông (Ngô Thụy Miên, thơ Nguyên Sa) – Vũ Khanh

Leave a comment