Nghiên cứu này nhằm minh họa toàn diện những thay đổi kèm theo trong cuộc sống của người Việt độ tuổi từ 16 đến 30 – thế hệ trẻ – giữa những biến đổi, chuyển dịch kinh tế, xã hội không ngừng trong xã hội Việt Nam đương đại. Thế hệ trẻ đã đánh giá Việt Nam là một đất nước đang vươn lên mạnh mẽ, ngày càng phát triển và đem lại điều kiện sống được cải thiện cho người dân.

Những đáp viên ở khu vực nông thôn đã nhận thấy những lợi ích lớn lao trong một thời gian ngắn, và vẫn hài lòng với sự tăng trưởng.

Những đáp viên ở thành thị, mặc dù vẫn háo hức, đã bắt đầu nhận thấy nhiều tác động biên và băn khoăn về tương lai.

Trên khía cạnh kinh tế, chính sách Đổi mới và sự tăng trưởng có được từ chính sách này đã đem lại những thay đổi rõ nét: thế hệ trẻ được hưởng lợi từ một nền kinh tế phát triển bùng nổ với đa dạng việc làm, cả về số lượng và hình thức. Những cải tiến kĩ thuật và phát triển nói chung đã giúp lớp người sinh trưởng trong ba thập kỉ qua có được mức lương cao hơn hẳn so với thế hệ cha mẹ họ.

Người trẻ cũng nhận thấy những thay đổi tích cực về bình đẳng giới ở nơi làm và trong xã hội. Gần 65% người Việt trẻ tin rằng cơ hội việc làm cho thế hệ mình đã cải thiện trong vòng năm năm qua.

Những người trẻ là dân tộc thiểu số và sống ở nông thôn cảm nhận được rõ rệt sự thay đổi về chất lượng cuộc sống và sinh kế so với thế hệ cha mẹ họ.

Đồng thời, tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Gần bốn phần mười (37%) đáp viên, bất kể hoàn cảnh xuất thân, có ý định tự kinh doanh. Trong các buổi phỏng vấn và thảo luận nhóm tập trung (FGD), các đáp viên cho biết khởi nghiệp kinh doanh đem đến cho họ quyền quyết định và tự do hơn hẳn so với việc làm cho người khác.

Giáo dục cũng đang được cải thiện. Hơn ba phần tư những người trẻ được khảo sát (77%) trên cả nước cảm thấy giáo dục hiện nay đã được cải thiện so với các thế hệ trước. Tuy nhiên, hai phần ba người trẻ (68%) cho rằng những người cùng trang lứa với họ đang gặp khó khăn trong tìm việc làm đúng ngành học và đúng mong đợi. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục tái sửa đổi chương trình giảng dạy ở trường để đáp ứng nhu cầu của thế kỷ 21 thông qua các kỹ năng giảng dạy như giao tiếp sáng tạo, tư duy phê phán và quản lý thời gian.

Đồng thời, quá trình hội nhập với thế giới đã dẫn đến những biến đổi rõ nét trong xã hội. Cuộc sống của thế hệ trẻ đang được số hóa cao độ, không thể tách rời khỏi Internet và mạng xã hội, trong đó mạng xã hội đóng vai trò chủ chốt trong việc định danh khoảng một phần ba đáp viên trên toàn Việt Nam. Với nhiều người, cuộc sống không có Internet hay mạng xã hội là điều không tưởng: như một đáp viên ở Nghệ An đã nói, “một ngày [không có mạng và mạng xã hội] sẽ dài tựa thế kỉ” (Nữ giới, thảo luận nhóm tập trung, nhóm tuổi 20–24).

Với sự trao đổi thông tin và giao thương ngày càng nhiều, các giá trị xã hội đang dịch chuyển: bằng chứng từ các nhóm thảo luận cho thấy người Việt trẻ vô cùng tự hào về tình hình bình đẳng giới được cải thiện ở Việt Nam – và cảm thấy háo hức khi xã hội đang ngày càng hiện đại hóa và cởi mở. Khi được khảo sát, bốn phần mười (39%) đáp viên đã xếp bình đẳng giới trong nhóm năm vấn đề ưu tiên hàng đầu của họ.

Những đáp viên thuộc cộng đồng LGBTI cũng đã chứng kiến sự nâng cao về kiến thức và quan điểm của xã hội. Họ lạc quan về tương lai của mình khi Việt Nam đã xóa bỏ lệnh cấm hôn nhân đồng giới, dù vẫn chưa có các lựa chọn pháp lý cho việc kết hợp dân sự đồng giới và họ vẫn quan ngại rằng hôn nhân đồng giới sẽ khó được chấp nhận ở các vùng nông thôn bảo thủ.

Thế hệ trẻ – ít nhất là những người sống ở thành thị – cũng cho thấy họ chuộng các giá trị cá nhân hơn các giá trị tập thể. Điều thú vị là xu hướng này lại không xuất hiện ở các đáp viên từ nông thôn. Cho dù đó là ảnh hưởng bởi tính cá nhân tư bản hay đơn giản chỉ là sự cô đơn mà cuộc sống hiện đại mang lại – vốn được nhiều nhà tâm lý học coi là bệnh lý – vẫn có một sự phân cách rõ ràng giữa thành thị và nông thôn khi xét tới các cảm xúc về tính tập thể và cộng đồng (Cacioppo, Cacioppo, & Capitanio, 2014). Thái độ ủng hộ tính tập thể ở các vùng nông thôn tương quan với thái độ ủng hộ dành cho dịch vụ dân sự và những nhận thức được cải thiện về khả năng phản ứng của chính phủ – cả hai điểm này đều ít thấy hơn ở khu vực thành thị.

Mặc dù lạc quan về tương lai nhưng thế hệ trẻ Việt Nam nhận thức được các thách thức họ và bạn bè đồng trang lứa phải đối diện hàng ngày – cũng như các vấn đề xã hội mà đất nước đang gặp phải. Ở cấp độ cá nhân, họ đầu tư nhiều công sức để kiếm tìm các điều kiện sống, giáo dục tốt hơn và sự ổn định tài chính. Khi nhìn vào chính phủ và xã hội, họ tin rằng các nhà hoạch định chính sách cần ưu tiên xử lý vấn đề tham nhũng, cải thiện môi trường tự nhiên, đảm bảo an toàn và chất lượng thực phẩm, và cung cấp cơ hội giáo dục và việc làm tốt.

This study aims to comprehensively illustrate the accompanying changes in the lives of Vietnamese people aged 16 to 30 – the younger generation – amidst the constant economic and social transformations in contemporary Vietnamese society. The younger generation has assessed Vietnam as a rapidly developing country, providing improved living conditions for its people.

Responselors in rural areas have seen significant benefits in a short period of time and remain satisfied with the growth.

Responselors in urban areas, while still enthusiastic, have begun to see more marginal impacts and are concerned about the future.

Economically, the Doi Moi (Renovation) policy and the growth it has brought about significant changes: the younger generation has benefited from a booming economy with diverse jobs, both in quantity and type. Technological improvements and development in general have helped those born in the last three decades earn significantly higher wages than their parents’ generation.

Young people have also seen positive changes in gender equality in the workplace and in society. Nearly 65% ​of young Vietnamese believe that job opportunities for their generation have improved over the past five years.

Young people from ethnic minorities and those living in rural areas feel a significant improvement in their quality of life and livelihoods compared to their parents’ generation.

At the same time, the entrepreneurial spirit in Vietnam is thriving. Nearly four-tenths (37%) of respondents, regardless of background, intend to start their own businesses. In focus group interviews (FGDs), respondents indicated that starting a business gives them more decision-making power and freedom than working for someone else.

Education is also improving. More than three-quarters of young people surveyed (77%) nationwide feel that current education has improved compared to previous generations. However, two-thirds of young people (68%) believe that their peers are struggling to find jobs that match their field of study and expectations. This highlights the need for continued revision of school curricula to meet the demands of the 21st century through teaching skills such as creative communication, critical thinking, and time management.

At the same time, integration with the world has led to significant changes in society. The lives of the younger generation are highly digitized, inseparable from the Internet and social media, with social media playing a key role in defining the identities of approximately one-third of respondents across Vietnam. For many, life without the internet or social media is unthinkable: as one respondent in Nghe An said, “a day [without the internet and social media] would feel like a century” (Women, focus group, age group 20–24).

With increasing information exchange and trade, social values are shifting: evidence from the discussion groups shows that young Vietnamese are extremely proud of the improved gender equality situation in Vietnam – and feel excited about society becoming increasingly modernized and open. When surveyed, four-tenths (39%) of respondents ranked gender equality among their top five priorities.

Responsers from the LGBTI community also witnessed an increase in societal knowledge and perspectives. They are optimistic about their future now that Vietnam has lifted the ban on same-sex marriage, although there are still no legal options for same-sex civil unions, and they remain concerned that same-sex marriage will be difficult to accept in conservative rural areas.

The younger generation—at least those living in urban areas—also shows a preference for individual valuesover collective values. Interestingly, this trend is absent among rural respondents. Whether it is influenced by capitalist individualism or simply the loneliness that modern life brings—which many psychologists consider pathological—there is a clear divide between urban and rural areas when it comes to feelings of collectivism and community (Caccioppo, Cacioppo, & Capitanio, 2014). Attitudes favoring collectivism in rural areas correlate with attitudes favoring civil service and improved perceptions of government responsiveness—both of which are less pronounced in urban areas.

Despite their optimism about the future, young Vietnamese people are aware of the challenges they and their peers face daily—as well as the social problems the country is experiencing. At the individual level, they invest considerable effort in seeking better living conditions, education, and financial stability. Looking at the government and society, they believe that policymakers should prioritize addressing corruption, improving the natural environment, ensuring food safety and quality, and providing good educational and employment opportunities.