Đúng sai

Chào các bạn,

Chúng ta được giáo dục về đúng và sai cả đời ta, cho nên dù đúng sai là đầu mối của mọi chiến tranh và tội lỗi, và dù Phật gia dạy vô chấp và vượt lên trên đúng sai, mọi người kể cả các sư ni luôn lặn ngụp trong vũng lầy đúng sai.

Đương nhiên là chúng ta không thể tránh đúng sai – ra đường thì phải đi bên phải, vào chùa thì không được làm sexy show… Nhưng đừng bám vào đúng sai để mình thành cực đoan, phán đoán, và độc ác, như Brunei mới đây đòi xử tử những người có quan hệ sex đồng tính.

Mọi thứ đúng sai chỉ là tương đối:

– Đúng với mình, nhưng sai với người, như là những vấn đề của các tôn giáo, tập tục văn hóa, thói quen địa phương, chủ nghĩa chính trị, triết lý…

– Đôi khi đúng sai chỉ là tàn dư của những tập tục bất công, như hành tội phụ nữ có thai mà không chồng.

– Đôi khi đằng nào cũng được, như học sinh mặc đồng phục hay không đồng phục, cô thầy có nên mở lớp dạy thêm ngoài giờ không…

Vô chấp là đừng bám vào đúng sai. Hãy giữ ý kiến đúng sai của bạn cho bạn, chẳng ai bắt bạn phải bỏ tư duy của bạn. Nhưng đừng bám vào tư duy của bạn để hành tội hàng xóm, đó là bám, chấp.

Điều này quan trọng không?

Đương nhiên là quan trọng.

Trước hết không bám/chấp vào đúng sai làm cho bạn trở thành nhân bản hơn, tử tế hơn, hiền hậu hơn.

Thứ hai, nó làm cho mọi người với mọi màu sắc khác nhau có thể sống chung hòa bình, vui vẻ và đoàn kết.

Và thứ ba, nó là nền tảng cho một quốc gia dân chủ và hùng cường.

Nhìn lịch sử các bạn đã biết con người giết nhau đến thế nào chỉ vì tranh chấp đúng sai. Đó chính là si mê bao nghìn năm.

Vô chấp.

Chúc các bạn không vô chấp với đúng sai.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 4 thoughts on “Đúng sai”

  1. Hà nói rất đúng.

    Tuy nhiên ở đây vẫn có confusion về vô chấp và chấp.

    Trước hết, xã hội có luật lệ để vận hành. Trước khi nói đúng sai thì việc trước mắt là luật lệ phải được thực thi và chế tài đối với người vi phạm. Chỉ cần vượt đèn đỏ là đủ bị phạt, khỏi cần nói đến vi phạm lớn hơn. Điều này chẳng liên hệ gì đến chấp hay không. Cho nên khi ta nói về vô chấp thì không nên nói các chuyện này, vì nó làm cho người đọc bị hiểu nhâm thêm về chấp và vô chấp.

    Chấp hay vô chấp là thái độ tư duy trong đầu. Ví dụ, nếu mình thấy một điều luật không hợp lý, nên bãi bỏ, thì đừng bám/chấp vào tư duy của mình cho đến nỗi cố tình vi phạm luật đó và kêu gọi mọi người vi phạm. Dùng những cách hợp pháp để làm việc như là viết báo phân tích về điều luật đó để thuyết phục mọi người, và vận động nghị viên của mình cũng như quốc hội thay đổi điều luật đó. Như vậy là mình vẫn giữ tư duy của mình, nhung không bám/chấp vào nó đến nỗi chính mình trở thành phi pháp.

    Hoặc, ngay trong câu Hà nói: “Trước tiên phải vô hại, không phương hại đến người khác.” Đương nhiên là câu này đúng, nhưng vô hại và có hại là gì? Sao biết có hại đến người khác hay không? Thì đây là những câu hỏi mà những người chấp thì có thể giết nhau trong khi tìm câu trả lời. Nhưng người vô chấp thì bình tĩnh nói chuyện với nhau để tìm ra mẫu số chung.

    Cho nên, chấp/vô chấp là thái độ tư duy của mình đối với mọi sự trên đời, chẳng phải là một công thức dễ dàng “Khi nào thì làm gì?” Nhưng, những việc minh làm và cung cách mình làm, có thể phản ánh rõ ràng cho chính mình biết mình có chấp hay không. Vi dụ: Công an bắt cướp, đánh cho hắn ngã rồi, còng tay, đưa hắn về trạm cảnh sát tử tế, thì đó nhân từ và vô chấp. Nhưng đã còng tay hắn rồi mà còn nóng máu tiếp tục đám đá hắn tới thương tích cùng mình, vì đó là chấp/bám vào cái ghét tôi phạm của mình, mà chính mình thành phi pháp.

    Chẳng phải là làm nhiệm vụ gì của mình, mà là cung cách làm của mình, có biểu hiện được trái tim nhân từ và vô chấp của mình, hay là một trái tim dữ dằn và nhiều thành kiến.

    A. Hoành

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s