Thành thật của người trí thức

Chào các bạn,

Khi nói đến không thành thật chúng ta thường nghĩ ngay đến 3 loại người: quan chức nhũng lạm, doanh nhân lường gạt, và các nhóm đá cá lăn dưa. Ít ai nghĩ đến người trí thức. Chúng ta có thể nghĩ rằng đa số trí thức là người thành thật.

Tuy nhiên theo quan sát của mình, tỉ lệ số người trí thức thiếu thành thật có lẽ cao hơn tỉ lệ số người trung bình thiếu thành thật. Có điều người trí thức biết được mình thiếu thành thật hay không là một chuyện khác.

Người trí thức thường bị hạn chế trong một cách tư duy hạn hẹp, bảo vệ tư duy đó đến cùng, và chống lại các tư duy khác, mà không cần biết mình đúng hay sai. Vì nhiều lý do:

– Ở trong một đảng chính trị và nói chuyện theo kiểu chủ nghĩa của đảng và chống lại mọi loại ý tưởng khác, dù ý của đảng mình về vấn đề nào đó sai đến mức nào. Ngay cả ở Mỹ, các đảng viên Dân Chủ automatically chống các đề nghị của Đảng Cộng Hòa mà không cần biết đúng sai tốt xấu (“Đám đó thì đương nhiên là sai và xấu!”), và ngược lại.

– Ở trong một tôn giáo và cương quyết bảo vệ tôn giáo mình, dù tôn giáo mình sai 100% trong vấn đề gì đó. Đôi khi lại còn chống cả các tôn giáo khác trong nhiều điều.

– Nói hùa theo đám đông của cộng đồng mình gần gũi và chẳng cần biết đúng sai. Thích được đám đông vỗ tay hơn là biết và nói sự thật.

– Có cái bằng rồi là bắt đầu nói phét chữ, dù chẳng thực sự hiểu mình nói gì.

– Học được láp nháp điều gì đó của Tây, dù chưa nắm vững, là bắt đầu hò hét thúc đẩy cách mạng và cải tiến như Tây, cứ y như là mình đã nắm rất vững vấn đề, không muốn nghiên cứu 5, 10 năm rồi hãy nói.

– Làm quan chức cao trong nhà nước và luôn luôn nói theo khẩu hiệu có sẵn dù mình biết là giá trị lời nói của mình thì chỉ như vịt cạp cạp.

– Ở cực đoan khác thì lúc nào cũng phê phán và chửi bới nhà nước, vì “anh hùng” thì phải chê bai nhà nước (cứ như là nhà nước luôn là của Tây cai trị trong thời thuộc địa).

– Nhận tài trợ của ai đó, đặc biệt là của các nguồn tiền nước ngoài, và nói theo kiểu nguồn chi tiền muốn nghe mà chẳng cần biết thực hư.

– Ứng cử chức vụ gì đó và nói chỉ để lấy phiếu dù là không đúng sự thật.

– Sợ gì đó (nhà nước, giáo hội, ném đá trên Internet…) nên nói khác với sự thật trong lòng mình.

Các bạn, nếu còn thời giờ viết thì sẽ còn nhiều lý do nữa.

Mình muốn nói đến các điều này để nhắc các bạn thành thật. Thành thật thường đòi hỏi can đảm – nói/làm khác đảng mình, nói/làm khác bạn mình, nói/làm khác cử tri của mình, nói/làm khác giáo hội của mình, nói/làm khác nguồn tiền của mình.

Đương nhiên là chẳng ai tự nhiên có hứng muốn khác người chỉ để khác người. Chúng ta đang nói đến sự thật. Nếu bạn muốn nói/làm sự thật vì đồng bào, đất nước, nhân loại khi trái tim bạn muốn thế vì vấn đề quan trọng, thì đừng vì quá quan tâm đến những thứ khác mà nói/làm khác đi, để bạn không thể sống thật với mình.

Và mình cũng không có ý nói bạn nên tạo căng thẳng và gây gỗ với mọi người quanh bạn chỉ vì bạn muốn khác người. Mình nói điều gì quan trọng đủ để bạn quan tâm, thì đừng nói/làm ngược với trái tim của bạn chỉ vì những áp lực từ môi trường xung quanh. Nghĩa là cần một chút dũng khí.

Vâng, có nhiều áp lực trên đời để thúc chúng ta dối trá. Thành thật đòi hỏi can đảm.

Nhưng cũng nên thông minh một chút để thành thật và ngay thẳng nhưng vẫn lịch sự, lễ độ, và thân thiện. Thường là bạn không gặp nhiều vấn đề nếu bạn biết cách ứng xử tế nhị.

Những điều này quan trọng, vì trí thức là chất xám của đất nước. Chất xám thì phải thành thật, không thể nói “Nên đi đường A” trong khi mình biết đường B mới là đường đúng, hay mình chưa chắc chắn gì về đường A hết.

Trí thức là chất xám của đất nước, đừng quên điều này.

Chúc các bạn luôn thành thật.

Mến,

Hoành

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s