Chăm lo đời sống tinh thần

Chào các bạn,

Đây là một cái test nhỏ cho chúng ta, bạn có một phút để trả lời: Mỗi ngày bạn làm gì để chăm lo cho đời sống tinh thần của bạn, và việc đó kéo dài bao nhiêu phút?

Nếu bạn trả lời gì đó, như là yoga, hay ngồi thiền, hay đi bộ, khoảng 30 phút đến một tiếng, thì bạn là một trong những người đứng đầu bảng về siêng năng. Đa số mọi người chẳng làm gì cả.

Chăm lo cho tinh thần là điều cuối cùng người ta quan tâm. Mọi nền giáo dục ngày nay, từ gia đình, đến nhà trường, đến các phương tiện truyền thông đại chúng như TV, radio, Internet, đều tập trung vào tham sân si, tiền bạc, danh vọng, quyền lực… Khoảng chừng 1/1000 (một phần ngàn) số thông tin đại chúng được dành cho tinh thần, và số thông tin tinh thần đó lại cũng không dùng được vì thường rất hời hợt và thiếu gốc rễ.

Đó là vấn đề của mỗi chúng ta và của thế giới ngày nay. Ai cũng hiểu tinh thần của mình là gốc rễ của đời sống của mình, tinh thần yếu đuối, èo ọt, bệnh hoạn, thì đời sống của mình yếu đuối, èo ọt, bệnh hoạn. Nhưng không hề nơi đâu – ngoại trừ nhà thờ, nhà chùa và các đền thờ – dạy người ta chăm lo tinh thần. Và số người thực sự bỏ thời gian và công sức vào chăm lo tinh thần rất ít. (Đó là chưa kể đôi khi có trường hợp: Nhà thờ, nhà chùa và đền thờ có làm được chuyện chăm lo tinh thần không, hay chỉ là mê tín và buôn thần bán thánh?)

Gốc rễ là điều quan trọng. Nếu bạn tưới cây, bạn không tưới cành lá mà chỉ tưới dưới gốc, cây vẫn sống. Nhưng nếu bạn tưới trên ngọn và chẳng tưới dưới gốc thì cây sẽ đi chầu ông bà.

Nếu bạn không đặt ưu tiên số một vào nuôi dưỡng và phát triển tinh thần bạn trong danh sách các hoạt động ưu tiên trong ngày, thì có nguy cơ là tinh thần bạn đang bệnh hoạn và đang chết từ từ.

Chúng ta cần quan tâm đến tinh thần của mình trong mỗi phút mình sống – không chỉ là 30 phút mỗi ngày.

Các bạn có thể sống mà có một lúc nào đầu óc ngưng làm việc không? Ngoại trừ khi ngủ, tạm gọi là đầu óc ngưng làm việc (nhưng đó chỉ là ý thức nghỉ ngơi, tiềm thức/vô thức vẫn tiếp tục làm việc không ngừng), mọi thời gian ta thức thì đầu óc ta đều làm việc. Và đầu óc là phần chính của tinh thần. Nếu bộ não bạn bị hỏng nặng hay chết thì đừng nói gì cả về tinh thần, vì xem như tinh thần bạn đã bị hủy diệt.

Não bộ, phần chính của tinh thần, luôn làm việc khi ta thức. Và mỗi lúc não bộ làm việc, ta phải quan tâm đến não bộ đang làm gì và làm thế nào – cũng như bạn làm gì đó bằng chân tay, như là sắp xếp tủ bàn trong phòng, mà không quan tâm đến tay chân mình đang làm gì trong khi làm việc thì không được.

Mỗi lúc não bộ đang làm việc bạn cần quan tâm đến não bộ đang làm gì, đó chính là quan tâm đến tinh thần, vì não bộ là phần chính, nếu không là 100%, của tinh thần.

Nếu chúng ta luôn quan tâm đến não bộ làm việc như thế, chúng ta sẽ luôn luôn biết mình đang làm gì – giận dữ, giành giật, tham lam, nói dối, đâm sau lưng bạn bè, toan tính chuyện lừa lọc, khoe khoang, tự ái…

Nếu chúng ta ý thức được điều gì đang xảy ra trong đầu mình như thế mỗi phút trong ngày, đó là cách quan tâm đến tinh thần hiệu quả nhất – vì nếu ta thấy được đầu mình đang làm gì mỗi phút như thế, tự nhiên con người ta sẽ từ từ có cách làm cho đầu mình bớt rác, bớt tham sân si, bớt đấu đá, và trở thành rỗng lặng hơn, mà chẳng cần phải học hỏi luyện tập gì nhiều. Cũng như, nếu kẻ ăn trộm lúc nào cũng bị người ta thấy mình đang ăn trộm, thì kẻ ản trộm đó sẽ đương nhiên ngừng ăn trộm.

Thấy được điều gì đang xảy ra trong đầu mình, tức là trong tinh thần của mình, là cách tốt nhất và hiệu quả nhất để nuôi dưỡng và phát triển tinh thần.

Vấn đề là chẳng mấy ai muốn quan tâm để ý đến chuyện gì đang xảy ra trong đầu mình, Thường thì mình làm xong hết rồi, hôm sau may ra mới thấy, và nhiều khi cũng chẳng bao giờ thấy – làm kiểu phản xạ, mình không thấy lúc làm, và sau đó cũng không quan tâm nhìn lại.

“Nhìn” (quán) đầu mình xem nó đang làm gì, nhìn thường xuyên như thế thì sẽ thành thói quen và mình sẽ luôn nhìn đầu mình làm việc. Và khi mình luôn nhìn thấy đầu mình làm gì, tự nhiên đầu mình sẽ phải làm việc tử tế, lịch sự, thiện lành, vì có “giám sát”.

Các bạn có thể đọc bài Nhìn cảm xúc và tư tưởng của mình – Thiền quán để bắt đầu thực tập.

Chúc các bạn luôn nhận thức được mình đang làm gì.

Mến,

Hoành

© copyright 2022
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s