Những ngày mới học tiếng Êđê

Chào các bạn,

Từ ngày về lại thành phố Buôn Ma Thuột mình có nhiều dịp nói tiếng Êđê, bởi gần như những buôn làng trong thành phố Buôn Ma Thuột đều là buôn làng của anh em đồng bào sắc tộc Êđê, do vậy mỗi lần mình vào các buôn làng là cơ hội để ôn nhớ lại tiếng Êđê, cũng như nhớ về những ngày tháng mới học tiếng Êđê.

Ngày đó các chị chủ trương để biết tiếng của anh em đồng bào, không gì nhanh hơn là vào sống trong chính môi trường sống của họ. Trước đó trong buôn Ea kmar nhà mình cũng đã có một trạm xá và một nhà cùng với ba chị sống và phục vụ, vậy là các chị cho mình vào buôn Ea kmar sống với các chị, lúc đó mình mới ra trường.

Mình vào buôn chủ yếu học tiếng Êđê nên buổi sáng mình ra trạm xá khám bệnh phát thuốc để học các bệnh, chiều theo các em nhỏ lên nương rãy để học tiếng với các em, các em là những thầy cô dạy tiếng rất chính xác rõ ràng và không nể nang nhân nhượng, chữ nào sửa nhiều lần mà nói vẫn không đúng là chỉnh liền. Mình nhớ khi học mình thường phát âm sai chữ J nên phải đọc đi đọc lại, đến lần thứ ba là em Y Đen nói:

– “Ngu quá! Dốt quá!” 🙂

Bởi vậy bao nhiêu năm rồi mình vẫn nhớ đến em Y Đen. Năm đó em Y Đen mười bốn tuổi học lớp Ba là đứa trẻ lớn nhất, và nhanh nhẹn tháo vát nhất trong nhóm năm em nhỏ vừa trai vừa gái mình đi theo học tiếng. Buổi sáng em Y Đen và các em đến trường học, sau cơm trưa các em lên nương rãy làm theo mùa. Có điều đặc biệt là các em nhỏ nhưng khi đi nương rãy các em đi với nhau, bố mẹ không đi cùng. Tuy vậy các em cũng biết việc làm, hôm thì bẻ bắp, hôm thì hái đậu xanh, nhổ đậu phụng, và cứ đi ngang qua nhà mình là các em gọi mình ra đi cùng.

Chính trên nương rãy mình học được rất nhiều từ nhiều chữ, từ trái bắp già đến trái bắp non, từ con cào cào đến con chuồn chuồn…, nghĩa là thấy cái gì mình chỉ là em Y Đen nói. Và các em không biết tiếng Kinh bao nhiêu nên muốn hỏi chuyện, muốn thành bạn, mình phải cố gắng học mới có thể nói chuyện với các em được.

Làm trên nương rãy cho đến khi mặt trời vừa tắt nắng, trước khi về các em có thói quen xuống suối mò cua bắt cá rồi mới về, và những thứ các em bắt được là thức ăn của gia đình trong bữa cơm tối hôm đó. Mình nhớ một buổi chiều sau mùa gặt lúa, các bờ ruộng có rất nhiều con cua đồng mình xuống bắt với các em, do không biết bắt bị con cua kẹp vào tay mình vừa giãy vừa la um xùm, em Y Đen đến nắm cổ tay mình lại nói:

– “Để cái tay chết đi.”

Mình hiểu để yên cái tay con cua tự nhả ra, các em khác cười còn em Y Đen nói:

– “Ngu quá, ngu như con nít!”

Nghe em Y Đen nói mình vừa mắc cười vừa thấy đúng như anh em đồng bào buôn làng thường nói: “Người cùng buôn làm gì, đi đâu cũng phài có nhau, cũng phải nhờ nhau.” 🙂

Matta Xuân Lành

One thought on “Những ngày mới học tiếng Êđê”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s