Học làm người

Chào các bạn,

Trong các môn học chúng ta nên học, thì môn “học làm người” có lẽ là quan trọng nhất vì, dù chương trình chi tiết là gì, “học làm người” phải là môn quan trọng nhất cho con người. Nhưng môn này hầu như vắng bóng trong mọi chương trình giáo dục của thế giới.

Ở các lớp vườn trẻ, mẫu giáo và tiểu học, các em được dạy lễ phép, kính trọng thầy cô, vâng lời bố mẹ, tốt với bạn bè, thương người khuyết tật, thương người nghèo khổ, thương yêu loài vật… Đó là một chút học làm người, và bắt đầu đến cấp 2 trở lên thì các môn học lễ phép này cũng từ từ ngưng hết. Và từ đó về sau chẳng có môn học làm người nữa.

Đây là điều đáng tiếc, vì người ta trọng các môn khoa học nghệ thuật hơn là môn quan trọng nhất cho đời sống làm người. Việc học làm người được để dành lại cho nhà thờ, nhà chùa, và các sách dạy kỹ năng sống. Điều này thì có lẽ chúng ta cũng đã có kinh nghiệm rồi. Các nơi thờ tự đã trở thành công thức lễ bái, chẳng có gì sâu sắc, đó là chưa nói đến dùng tôn giáo làm chính trị, làm tiền, làm đủ thứ khác, và chia rẽ tôn giáo. Công thức tôn giáo thì nhiều, trái tim linh thiêng của mỗi người thì khô héo, không phát triển được. Còn sách thì đầy rẫy, nhưng phần đông là hời hợt. Tựu trung thì cùng lắm là: “Mạnh mẽ trong ý chí, muốn là được. Tự tin và chiến thắng.” Tư duy tích cực kiểu hàng đai vàng. Và hết.

Chính vì thế mà thế giới có nhiều hiện tượng lớn xảy ra:

– Chiến tranh với đủ lý do, đặc biệt là chiến tranh chủng tộc, chiến tranh tôn giáo, chiến tranh giữa các khối có văn hóa khác nhau (văn hóa hồi giáo shiite, văn hóa hồi giáo sunny, văn hóa tin lành, văn hóa ấn giáo, văn hóa công giáo, văn hóa phật giáo, văn hóa vô tôn giáo).

– Rất nhiều người tin vào và dạy đời sống chụp giật, gian trá, cá lớn ăn cá bé. Điều này thì rất nhiều nơi hầu như là môn dạy và học chính thống cho các bạn sắp xong đại học hoặc vừa xong đại học và bắt đầu đi làm, được các đàn anh truyền kiến thức.

– Rất nhiều người có cái nhìn tiêu cực về cuộc đời, thấy rằng cuộc đời và con người đáng chán.

– Bệnh trầm cảm và bệnh stress là hai bệnh tâm thần lớn nhất trong mọi quốc gia.

– Bất công, bất bình đẳng, áp bức, nghèo đói và bệnh tật hiện diện khắp nơi trên thế giới.

– Rất nhiều người cảm thấy mình như luôn đi lạc – chẳng biết mình đang làm gì trên đời, sẽ làm gì trên đời, ý nghĩa cuộc đời mình ở đâu. Đời sống hầu như chỉ bao gồm ăn, ngủ, làm việc như máy, và tìm quên trong các vui chơi lặt vặt, nếu vui chơi được.

Đây là những vấn đề lớn của thế giới và của con người, tại mọi nơi.

Vấn đề chính vẫn là thế giới không biết môn học quan trọng thì cần phải được chăm chú dạy và chăm chú học, cho mọi người, cả đời. Không chỉ là học một chút lễ phép trẻ con thời tiểu học.

Các bạn, chẳng có môn nào mà các bạn chỉ đọc sách là xong, chẳng tập tành gì. Hoặc chỉ tập 3 tháng rồi nghỉ. Môn nào cũng học 4, 5 năm để biết kha khá, 10 năm để thành thầy mới vào nghề, và tiếp tục học cả đời để tiếp tục tiến. Nếu bạn muốn dạy toán cho cấp hai, bạn đã học toán 12 năm từ lớp 1 đến lớp 12, và vài năm đại học cùng với các môn sư phạm. Tổng cộng đi học khoảng 15, 16 năm thì bạn mới là thầy vào nghề. Và bạn sẽ phải học dạy toán cả đời để hiểu toán hơn và hiểu dạy toán hơn. Học nhạc và dạy nhạc cũng vậy. Học nấu ăn và dạy nấu ăn cũng thế. Học vẽ và dạy vẽ cũng thế.

Nhưng học làm người thì đa số người tin rằng đọc các bài trên Internet chuyền tay nhau là xong. Đó là cực kỳ ngớ ngẩn. Ngớ ngẩn đến mức kinh hoàng. Thứ nhất, nhiều bài trên Internet là rác và bạn có thể ăn mà không biết mình đang ăn rác. Thứ hai, dù đó là bài chính thống và tốt, nó chẳng giúp gì cho bạn được, chỉ như là đọc bài dạy cách hát, mà bạn không tập hát, không tập trình diễn hát bao giờ.

“Học làm người” là thực hành làm người. Chữ “làm” là chữ chính. Chúng ta không nói “học đọc người”, “học nói người”, “học thành người”, mà nói “học làm người” – làm điều này, làm điều kia, làm bằng tim óc, làm bằng tay chân, làm bằng cơ thể, làm bằng tinh thần, để làm người.

Và bạn sẽ học làm người không ngưng. Học 10 năm để có thể là thầy nếu bạn siêng tập luyện 10 năm. Nhưng đường học của bạn cũng chỉ là mới 10 năm, còn vài mươi năm nữa để học. Học làm người là học vô tận, vì con người luôn tiến triển. Bạn còn học là còn tiến, hết học là hết tiến. Chẳng có một điểm nào để bạn ngừng. Bạn luôn biết thêm được, và luôn dạy thêm cho học trò được. Không có điểm ngừng.

Nếu các bạn nắm được tinh yếu này thì các bạn sẽ sống nghiêm chỉnh hơn, tập luyện mỗi lúc trong ngày, cho hết một đời. Khiêm tốn, thành thật, yêu người, tĩnh lặng. Không có điểm ngừng.

Thực sự khì không có nhiều điều để học. Chỉ là vài điều chính. Nhưng luôn có chỗ để thực hành khá hơn. Như là 7 nốt nhạc, chỉ là 7 nốt để học – học trò mới học thì tửng từng tưng, thầy 10 năm thì nghe như một dàn hòa tấu. Thầy 30 năm thì nghe như nước chảy từ ngàn. Thầy 40 năm thì nghe như gió đến gió đi. Không có điểm ngừng.

Nếu các bạn có căn cơ, các bạn hiểu lời mình nói.

Chúc các bạn luôn tinh tấn.

Mến,

Hoành

Bài cùng chuỗi: Dạy học làm người

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

6 thoughts on “Học làm người”

  1. Hi anh,

    “Thầy 30 năm thì nghe như nước chảy từ ngàn. Thầy 40 năm thì nghe như gió đến gió đi. Không có điểm ngừng.”

    Em đã nghĩ Jesus là nguồn của tình yêu. Nghĩa là nếu chúng ta muốn yêu người, chúng ta cần yêu Jesus. Nghĩa là không thể yêu người nếu không yêu Jesus. Nghĩa là Jesus như mạch nước tình yêu đầu nguồn, róc rách chảy xuống núi mãi không ngừng, để mọi người được uống nước ấy, để có được tình yêu (yêu Chúa, yêu người) và được sự sống đời đời.

    Nhưng phân chia Jesus và tình yêu như vậy chính là dấu hiệu của tâm phân biệt, phân biệt Jesus và tình yêu như là hai điều riêng rẽ. Tâm không phân biệt là nhìn Jesus và tình yêu là một, vì Jesus chính là tình yêu (1 John 4:8 NIV).

    Jesus và tình yêu, tưởng là hai, nhưng thật ra là một.

    Jesus là nguồn của tình yêu. Mà Jesus lại ở trong mọi sự. Nên mọi sự đều là nguồn của tình yêu. Mọi sự đều là mạch nước tình yêu. Mọi ngóc ngách đều có nguồn nước tình yêu, tuôn chảy không ngừng. Nước tình yêu lênh láng nơi nơi, không phân biệt nổi đâu là đầu nguồn, đâu là cuối nguồn.

    Thế nên, có nguồn mà như không có nguồn, vì đâu đâu cũng là nguồn. Jesus là nguồn của tình yêu nhưng lại không phải là nguồn, vì đâu đâu cũng là nguồn tình yêu. Tình yêu tuôn chảy mọi nơi, không có điểm đầu và điểm cuối. Và như thế, Jesus không còn là nguồn nước tình yêu nữa, Jesus là nước tình yêu, Jesus là tình yêu.

    Jesus là tình yêu. Và tình yêu tuôn chảy muôn nơi, không có điểm ngừng.

    Con người đau khổ vì con người không thấy tình yêu ở muôn nơi.

    Càng thấy tình yêu ở muôn nơi, con người càng peace hơn, càng an lạc/ bình an/ hòa bình hơn.

    Em cám ơn anh.

    Em Hương

    Liked by 1 person

  2. Hi Thành,

    Học 1 biết 10 là người luôn luôn biết học ở mọi người và mọi thứ quanh mình:

    – Ai quanh mình, kể cả em bé 3 tuổi, kể cả cụ bà gánh hàng rong, đều có thể dạy mình điều gì đó. Nếu em nói chuyện với em bé 10 phút, với cụ bà 5 phút, mà thấy em không học được điều gì, là vì em không nghe chăm chú mà thôi.

    – Điều gì quanh mình cũng chuyển tải được một ý tưởng triết lý cho mình:

    — Một áng mây trôi: Sao mây thường gợi nhớ thương? Mình hay muốn gởi tâm sự cho mây đưa về nơi quê cũ? Thế giới là một với mây sao lại quá chia lìa với mình?
    — Một cách hoa rơi, một cánh chim bay, một giọt nước mưa đều có thể chuyển tải những điều sâu sắc đến với mình. Nhà phật gọi đó là giáo pháp thiên nhiên.

    – Luôn suy nghĩ điều mình đọc (trừ khi đó là sách giải trí). Vừa đọc vừa suy nghĩ thì tác giả viết một, mình có thể thấy hai ba, có thể thấy được điều tác giả không viết, thậm chí có thể thấy được những điểm yếu trong sách. Tức là đọc một cuốn mà hiểu thành 2, 3 cuốn.

    – Nói chung là nếu mình thích học và biết được là mọi người mọi thứ quanh mình đều có thể dạy mình một điều gì đó, và đừng coi thường ai, đừng coi thường điều gì, thì mình sẽ được học thường trực và kiến thức luôn ùa vào đầu mình.

    A. Hoành

    Liked by 1 person

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s