Philippines v. China: Phán quyết của Tòa Trọng Tài về Đường lưỡi bò và các tranh chấp ở Biển Đông ảnh hưởng thế nào đến Việt Nam ?

Spratly_with_flagsChào các bạn,

Ngày 12 tháng 7 năm 2016 Tòa Trọng Tài đã ra phán quyết mọi người chờ đợi đã lâu trong vụ Phi Luật Tân kiện Trung Quốc về các tuyên bố quyền lợi của Trung Quốc ở Biển Đông.    Các thẩm phán đã xử như thế nào và vùng các vùng tranh chấp ở Biển Đông được xử như thế nào, so sánh  với đường lưỡi bò mà Trung Quốc tuyên bố?

Tòa Trọng Tài bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc về Đường Lưỡi Bò, cho rằng các quyền lợi lịch sử mà Trung Quốc đã tuyên bố là không xác đáng.

Tòa phán quyết rằng Scarborough Shoal (Bãi cạn Scarborough), đang tranh chấp giữa Phi Luật Tân và Trung quốc,  là “rock” (“đá”) chỉ có lãnh hải 12 hải lý.

Tòa làm nhiều người ngạc nhiên khi phán quyết về tình trạng pháp lý của mọi thực thể trong Quần  đảo Trường Sa mà Phi Luật Tân đề cập đến.  Tòa phán quyết  rằng các thực thể trong Quần đảo Trường Sa, kể cả các thực thể thiên nhiên lớn nhất – Itu Aba (Đảo Ba Bình hiện do Đài Loan chiếm đóng), Thitu Island (Đảo Thị Tứ do Phi Luật Tân chiếm đóng), Spratly Island (Đảo Trường Sa do Việt Nam chiếm đóng),  Northeast Cay (Đảo Song Tử Đông do Phi Luật Tân chiếm đóng), và Southwest Cay (Song Tử Tây do Việt Nam chiếm đóng) – không thực thể nào là đảo về mặt pháp lý vì chúng không thể nuôi dưỡng một cộng đồng người hoặc không có đời sống kinh tế độc lập.  Do đó, các thực thể đó chỉ có thể có lãnh hải 12 hải lý, không có vùng độc quyền kinh tế và thềm lục địa.

Trong 7 thực thể ở Trường Sa do Trung Quốc chiếm đóng, Tòa phán quyết rằng Johnson Reef (còn gọi là Johnson South Reef, Đá Gạc Ma),  Cuarteron Reef (Đá Châu Viên), Fiery Cross Reef (Đá Chữ Thập), và Gaven Reef (Cụm đá Ga Ven) là “rocks” (“đá”), tức là có lãnh hải 12 hải lý nhưng không có vùng quyền lợi gì thêm;  trong khi Hughes Reef (Đá Tư Nghĩa) và  Mischief Reef (Đá Vành Khăn) bị chìm dưới mặt nước khi triều lên và, do đó, không có vùng quyền lợi biển nào cả.

Tòa còn phán quyết rằng Kennan Reef (xem Union Banks) là “bãi nổi khi triều xuống” (low-tide elevation, bị chìm dưới mặt nước khi triều lên), trong khi Second Thomas Shoal (Bãi Cỏ Mây thuộc Phi Luật Tân chiếm đóng) và Reed Bank là các thực thể chìm dưới mặt nước hoàn toàn và thuộc thềm lục địa của Phi Luật Tân.

Tổng quát, phán quyết của tòa bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc về đường lưỡi bò và thu lại chỉ còn tranh chấp chủ quyền của các “đá” và lãnh hải 12 hải lý của các đá đó.

Phán quyết này ảnh hưởng đến Việt Nam thế nào?

  • Bác bỏ Đường Lưỡi Bò có ảnh hưởng tốt không những cho Việt Nam và các nước trong vùng, mà còn tốt cho cả thế giới, vì phán quyết không cho Trung Quốc luận cứ chính đáng nào để đòi cả Biển Đông thành ao nhà. Dù Trung Quốc không tuân theo phán quyết của Tòa, thì công luận thế giới từ nay đã rất rõ ràng và vững chắc.  Mọi quốc gia sẽ có lý lẽ pháp lý để sử dụng các quyền thuộc chủ quyền của mình ở Biển Đông – như lãnh hải 12 hải lý, vùng độc quyền kinh tế 200 hải lý, và thềm lục địa, mà TQ không có căn bản pháp lý để giành giật.
  • Phán quyết này có ảnh hưởng đến Đảo Trường Sa và Song Tử Tây do Việt Nam chiếm đóng (và có lẽ, suy ra, mọi đảo khác ở Quần Đảo Trường Sa) vì Tòa tuyên bố các đảo này được gọi là “đá” không phải “đảo”  theo UNCLOS, tức là chỉ có hải lý 12 lãnh hải, mà không có vùng độc quyền kinh tế (exclusive economic zone) 200 hải lý, cũng không  có  thềm lục địa (continental self).  Nhưng đây là một giá rất nhỏ cho VN, cũng như mọi nước tranh chấp ở Trường Sa, để có cơ hội thảo luận và kiến tạo hòa bình ở Biển Đông.
  • Lãnh hải, vùng độc quyền kinh tế, và thềm lục địa của Việt Nam chạy theo chiều dài chữ S của bờ biển VN không bị ảnh hưởng gì bởi phán quyết của tòa, ngược lại còn được cũng cố thêm, vì từ nay TQ không có lý do pháp lý chính đáng để xâm lấn.

Đương nhiên, nếu TQ vẫn tiếp tục hàm hồ, hùng hổ, và áp bức ở Biển Đông, thì vấn đề vẫn còn nhiều rắc rối.  Nhưng  thế giới đã có sự hướng dẫn của phán quyết của tòa, cho nên từ từ áp lực thế giới sẽ đẩy TQ vào vị thế ứng xử hợp lý ở Biển Đông.

Xem toàn phán quyết của tòa

Xem thêm Các thực thể đang bị chiếm đóng tại Biển Đông

(TĐH: Một phần của bài này mình lấy từ tóm tắt của Center for International and Strategic Studies ở Washington).

 

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Philippines v. China: Phán quyết của Tòa Trọng Tài về Đường lưỡi bò và các tranh chấp ở Biển Đông ảnh hưởng thế nào đến Việt Nam ?”

  1. Chào các bạn,

    Mình thêm vài nhận xét về phán quyết này.

    – Phán quyết này rất rộng so với các phán quyết của tòa án bình thường. Thông thường thì các tòa chỉ phán quyết rất hẹp, chỉ phán quyết điều gì cần phán quyết – tức là (1) điều hai bên đang kiện và (2) tòa nhận thấy cần phán quyết. Điều gì hai bên đòi kiện nhưng tòa không thấy cần phán quyết ngay thì cũng không phán quyết.

    Ở đây tòa phán quyết về đảo Itu Aba (Đảo Ba Bình hiện do Đài Loan chiếm đóng), Thitu Island (Đảo Thị Tứ do Phi Luật Tân chiếm đóng), Spratly Island (Đảo Trường Sa do Việt Nam chiếm đóng), Northeast Cay (Đảo Song Tử Đông do Phi Luật Tân chiếm đóng), và Southwest Cay (Song Tử Tây do Việt Nam chiếm đóng) là những đảo không có ai kiện cáo (Không ai kiện Phi Luật Tân, Việt Nam, Đài Loan).

    Phán quyết về các đảo do Trung quốc chiếm đóng thì đúng rồi, vì Phi Luật Tân kiện Trung Quốc, nhưng phán quyết về các đảo không ai kiện nhau, là một phán quyết rất rộng.

    Rõ ràng là Toà Trọng Tài tìm cách giảm tranh chấp ở Biển Đông bằng cách tuyên phán rằng các đảo LỚN NHẤT ở Trường Sa là rock, vậy thì, mọi người có thể suy luận rộng ra, là mọi thực thể khác ở Trường Sa cũng lắm thì cũng chỉ là rock hay thấp hơn – như là low-tide elevation hay submerged feature.

    Đây là điều các bạn nghiên cứu về Công pháp quốc tế cần hiểu. Các tòa công pháp quốc tế, trong những trường hợp tranh chấp nóng bỏng có thể tạo chiến tranh, thường giải quyết để giảm chiến tranh, không chỉ là xử thuần túy các điểm tranh kiện hẹp hòi như các vụ kiện bình thường.

    Nếu Trung Quốc không hung hăng, không bắt ngư dân các nước, không hỗ trợ ngư dân TQ đánh đập ngư dân các nước, không dùng sức mạnh vũ lực để xâm lấn, không chận máy bay Mỹ (đang dùng quyền tự do hàng hải) một cách nguy hiểm, không ngang nhiên phá môi trường biển để xây dựng các đảo nhân tạo và phi trường, không làm cho cả thế giới lo sợ tiềm năng chiến tranh, không phe lờ và coi thường tòa án… thì có lẽ Tòa Trọng Tài đã xử cách khác — xử hẹp hơn rất nhiều.

    Trung Quốc tạo nhiều nguy hiểm cho môi trường, cho tự do hàng hải và tự do sinh sống của ngư dân, và cho hòa bình của khu vực. Và Tòa đã phán quyết để chận đứng các hành động đó.

    Chưa đâu, sẽ còn nhiều khó khăn kinh tế đến với TQ, vì làn sóng nghi ngại và chống TQ đang lên cao tại nhiều quốc gia, nhưng TQ hình như chưa hiểu ra điều này.

    Luật nhân quả: Chẳng thể gieo nhân xấu mà không có quả xấu.

    Mến,

    Hoành

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s