Mệnh Lệnh Năng Lượng Bắt Buộc – CHƯƠNG 4 (PHẦN 10)

Người dịch: Nguyễn Quỳnh Anh
Biên tập: Đào Thu Hằng

MỆNH LỆNH NĂNG LƯỢNG BẮT BUỘC: 
100% TÁI TẠO NGAY BÂY GIỜ 

CHƯƠNG 4:  TĂNG TỐC (Phần 10)

4C. Những ưu tiên: Cơ cấu tự do trật tự kịp thời đối với nguồn cung cấp năng lượng có thể chấp nhận bởi xã hội (tiếp)

3. Thuế chất thải ô nhiễm thay cho thuế năng lượng

Cách tiếp cận quan trọng nhất để thực hiện nguyên tắc ưu tiên cho năng lượng tái tạo là thay đổi thuế năng lượng thành một loại thuế khác dựa trên chất thải ô nhiễm. Ý tưởng này cũng độc đáo tương tự như sự ưu tiên năng lượng tái tạo trong thị trường năng lượng, điều chưa từng được nghe thấy một phần tư thế kỷ trước. “Thuế sinh thái” (eco-tax) mà mọi người đã từng nhắc đến (tuy nhiên bây giờ được nghe đến ít hơn rất nhiều) bao hàm một phần về một sự dịch chuyển theo hướng đánh thuế dựa trên chất thải ô nhiễm. Cũng như vậy với thuế cacbon, chủ đề tranh luận rộng rãi và đã được áp thuế ở một số nước. Các loại thuế sinh thái và thuế carbon bổ sung cho các loại thuế năng lượng hiện có, nhưng không đại diện cho một sự tái cấu trúc cơ bản của hệ thống đánh thuế năng lượng. Ý tưởng chính là tất cả các loại thuế năng lượng, bao gồm cả thuế sinh thái, được thay thế bằng một loại thuế dựa trên chất thải ô nhiễm. Mức thuế của chất ô nhiễm này phản ảnh số lượng thực tế của các chất ô nhiễm được phát ra và phải đủ độ tinh vi để thực hiện được điều đó.

Thuế ô nhiễm sẽ tạo ra sự thay đổi lâu dài cũng như sự thay đổi về mô hình sản xuất và tiêu dùng. Đây cũng là ý định của thuế sinh thái, loại thuế đã bị ngừng phát triển nhiều năm trước và hiệu quả của nó vẫn chưa đủ rộng hay đủ sâu. Thách thức tâm lý vốn có trong thuật ngữ “thuế sinh thái” là mỗi loại thuế được coi là một gánh nặng, mặc dù nó phục vụ cho việc giảm gánh nặng cho môi trường. Đây chỉ là một lý do khiến cho thuế sinh thái khó lòng giành được sự chấp nhận của công chúng. Một lý do khác là các khoản thu thuế sinh thái không được liên kết trực tiếp đến các khoản đầu tư sinh thái. Tuy nhiên, khi tất cả những dạng năng lượng bị đánh thuế dựa theo hiệu ứng gây ô nhiễm thực tế của nó (lượng khí thải CO2, nguy hiểm đến sức khỏe, chất thải nguyên tử, ô nhiễm nguồn nước, v.v), thì sẽ dẫn đến việc những dạng năng lượng tạo ít hay không tạo chất ô nhiễm sẽ bị đánh thuế rất ít hoặc không bị đánh thuế. Đồng thời, việc đánh thuế các nguồn năng lượng có chứa các chất ô nhiễm hoặc gây thiệt hại sẽ bù đắp cho các khoản trợ cấp thực tế mà chúng đang được hưởng dưới hình thức không phải trả tiền cho sự phá hủy môi trường chúng gây ra. Một loại thuế đánh vào chất ô nhiễm khuyến khích cả nhà sản xuất và người tiêu dùng chuyển sang các hình thức năng lượng ít gây ô nhiễm hoặc không gây ô nhiễm. Đó là công cụ để tránh chi phí xã hội và khuyến khích sự phát triển rộng rãi của công nghệ cần thiết cho việc đó. Những lợi ích kinh tế không thể nghi ngờ của một nền kinh tế thân thiện với môi trường và tài nguyên do vậy sẽ đạt được thông qua một cách tiếp cận kinh tế vi mô.

Điều kiện tiên quyết cho việc giới thiệu một loại thuế về các chất ô nhiễm là phát triển một “công thức ô nhiễm”, dựa trên các tác động môi trường đa diện của nhiên liệu hóa thạch và năng lượng hạt nhân, cung cấp cho loại thuế này một cơ sở khoa học và cho phép nó phải được hiểu một cách rõ ràng bởi công chúng. Những chiến dịch chống lại thuế chất ô nhiễm, tương tự như những chiến dịch đang được thực hiện chống lại thuế sinh thái, sẽ phải đối mặt với một trở ngại tâm lý gần như không thể vượt qua: bất cứ ai đòi hỏi các chất gây ô nhiễm được giảm thuế sẽ đồng nghĩa với công khai thừa nhận ý định sẵn sàng làm tăng các chất ô nhiễm là gánh nặng của xã hội. Thái độ này sẽ không còn được xã hội chấp nhận. Thuế ô nhiễm cũng là một phương tiện hiệu quả hơn để bảo vệ khí hậu so với thuế phát thải cacbon thuần túy – thuế phát thải cacbon chỉ bù đắp cho vô số các khía cạnh tiêu cực về môi trường của nhiên liệu hóa thạch khi chúng xảy ra chỉ duy nhất đồng bộ với phát thải khí CO2. Mặc dù sử dụng nhiên liệu hóa thạch, các nhà máy điện sử dụng công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon – CCS không bị ảnh hưởng bởi thuế cacbon. Nhưng những nhà máy này cũng như các nhà máy điện hạt nhân sẽ không thoát khỏi thuế ô nhiễm.

Sự thay đổi cơ bản từ thuế năng lượng sang thuế chất ô nhiễm này một cách tự nhiên làm dấy lên câu hỏi về doanh thu thuế nhà nước trong tương lai, mà một phần đáng kể trong đó đến từ đánh thuế năng lượng. Khi thuế chất ô nhiễm ngày càng có hiệu quả gây nhức nhối, và các nhà sản xuất và người tiêu dùng càng chuyển sang những nguồn năng lượng không tạo chất ô nhiễm, doanh thu từ thuế này chắc chắn sẽ trở nên ngày càng nhỏ. Tuy nhiên, khi tình hình tài chính tổng thể được đưa vào xem xét, không có nguy cơ doanh thu thuế bị giảm sút: khi một loại thuế chất ô nhiễm được giới thiệu, doanh thu ban đầu từ thuế chất ô nhiễm sẽ gần bằng với doanh thu của các loại thuế năng lượng. Doanh thu thuế này chỉ bắt đầu giảm, dần dần từng bước một, khi những nguồn đầu tư được đổ vào năng lượng tái tạo không tạo chất ô nhiễm, và những nguồn đầu tư này đại diện cho hoạt động kinh tế bổ sung mà bản thân nó có hiệu lực đáng kể, tạo ra công ăn việc làm mới và thúc đẩy kinh doanh. Kết quả là sự gia tăng doanh thu thuế từ các nguồn khác còn hơn cả bù đắp cho sự sụt giảm doanh thu thuế ô nhiễm. Như một hệ quả, không chỉ nền kinh tế các quốc gia phát triển mạnh, mà cả tiêu chuẩn sống và chất lượng môi trường của các nước cũng sẽ được cải thiện, còn chi phí xã hội sẽ giảm.

Đương nhiên, khái niệm này chỉ thiết thực ở các nước đã có thuế năng lượng. Thuế ô nhiễm hầu như khó có thể áp dụng tại các quốc gia đang phát triển mà tiêu thụ năng lượng của chính quốc gia đó thường được trợ cấp, với sức mua của người dân địa phương thậm chí không đủ để mua năng lượng chưa bị đánh thuế. Khái niệm này, tuy nhiên, sẽ có thể được áp dụng cho các quốc gia sản xuất dầu và khí đốt có doanh thu quốc gia khổng lồ nghĩa là họ không cần phải thu thuế năng lượng và giá năng lượng được giữ ở mức rất thấp. Ở đây chúng ta sẽ không nhìn vào một sự thay đổi trong hệ thống thuế, mà đúng hơn là vào một khoản phí nào đó để thức tỉnh công chúng về sự cần thiết phải bảo vệ môi trường và sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm.

(còn tiếp)

© 2014 copyright Verlag Antje Kunstmann GmbH

Permission granted for translating into Vietnamese and publishing solely on dotchuoinon.com for non-commercial purposes.

Bản quyền bản dịch:  dotchuoinon.com

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s