Chài Hồng Noọng Đáo

 

Chào các bạn,
hat lượn
Với điệu hát then đàn tính, Chài Hồng Noọng Đáo (Chàng Hồng nàng Đáo) dưới đây là câu chuyện rất thơ của dân tộc Tày, Nùng Việt Nam, nói về tình yêu đôi lứa, tình nghĩa vợ chồng sắt son, chung thủy. Điểm nổi bật trong toàn bộ câu chuyện này chính là tình cảm quan tâm, yêu thương của người này đối với người kia. Có thể nói, chính tình cảm vì người khác là yếu tố giúp câu chuyện trở nên như một bài thơ.

Nội dung tóm tắt: Câu chuyện kể về 3 con người nghĩa tình là nàng Đáo, chàng Hồng và chồng nàng Đáo.

Nàng Đáo và chàng Hồng yêu nhau nhưng vì nước nhà lâm nguy nên chàng trai phải lên đường cứu nước. Qua mấy mùa xuân, nàng Đáo nghe tin xấu là chàng Hồng không bao giờ về nữa. Lúc này, có một chàng trai khác đến xin nàng Đáo được thay chàng Hồng mà chăm lo cho nàng.

Nàng Đáo cưới chồng. Chồng nàng sa vào bài bạc, rượu chè, mặc nàng vất vả làm lụng. Nàng buồn quá, ra gốc đa năm xưa ngồi, gặp chàng Hồng – giờ là bộ đội – trên đường về nhà. Chàng Hồng khuyên nhủ nàng hãy gắng vượt qua giai đoạn này, chàng chúc nàng bình yên rồi đi.

Chồng nàng Đáo nghe lời tâm sự của 2 người, đã nhận ra lỗi lầm của mình và quyết thay đổi. 2 vợ chồng nàng Đáo về nhà, sống hạnh phúc bên nhau.

—-

Với mình, 2 người đàn ông trong câu chuyện này đều đáng ngưỡng mộ. 1 người vì Tổ Quốc mà lên đường chiến đấu, nén tình riêng sâu chặt trong lòng. 1 người khiêm tốn, tự ví mình là “ruồi” khi so sánh với người yêu của vợ, luôn giữ trong lòng niềm biết ơn chân thành với người yêu của vợ, đã vì Tổ quốc mà để tình yêu thương đương mặn nồng của mình ở nhà, nhờ vậy mà chàng mới có cơ hội được nàng cưới. Cũng nhờ lòng biết ơn với người yêu của vợ đó mà chàng mới tỉnh cơn mê, biết tội lỗi của mình khi “mải mê bài bạc, say đắm bướm hoa quên đường về”. Chàng cũng cảm thấy mang ơn vợ rất nhiều vì đã chịu cưới chàng rồi còn phải chịu biết bao khổ cực nữa nên chàng quyết tâm thay đổi hoàn toàn.

Nói về chàng Hồng, bấy giờ là một anh bộ đội đang trên đường trở về nhà, bắt gặp nàng Đáo ngồi buồn bã dưới gốc đa. Thấy chàng Hồng, nàng Đáo quỳ lạy đau khổ khi không giữ mối tình chung thủy với chàng. Chàng đỡ nàng lên và không trách nàng “nửa đường bỏ bạn, cũng không trách lời đồn đại xa gần”, chỉ “tại giặc giã khiến nước nhà loạn lạc” mà thôi.

Bởi trước khi chàng lên đường, chàng cũng dặn nàng: “Nếu anh đi không quay trở về, em đừng để hoa tàn, hoa héo, đừng để mùa xuân hững hờ qua, em nhớ tìm bến vui để ghé.”

Khi biết nàng không được hạnh phúc, chàng khuyên nàng: “Cố chèo chống đến bờ em nhé!” “Đau xót rồi sẽ qua”. Và an ủi: “Em đau khổ bằng suối, bằng khe, anh đau khổ bằng sông mùa lũ, nhưng có ai biết với ai đâu, mình tự hiểu lòng mình thôi em ạ. Đời người cũng như trời đất, mưa mãi rồi cũng đến ngày nắng rạng.”

Chàng chúc nàng có cuộc sống yên bình, đầy đủ và lên đường làm nhiệm vụ.

—————

Mời cả nhà cùng xem clip do đài Phát thanh – truyền hình Bắc Kạn sản xuất năm 2007. Toàn bộ lời thoại được hát theo điệu hát then. Mình thấy hay quá nên đã chép ra đây (trên mạng chỉ có lời trong clip, chứ không có lời ở ngoài).

—————–

Bản dưới có nàng Đáo xinh tươi, đẹp nết đẹp người, xa gần yêu mến, làm việc rất chăm chỉ, giỏi giang, giọng hát trong như nước suối giữa rừng, khiến cho nhiều chàng trai ao ước

Bản trên có chàng Hồng tài giỏi, chăm học hành, nghĩa tình trọn vẹn, trên dưới đều vừa ý đẹp lòng

Hai người từ thuở còn thơ, đã bên nhau bắt ve bắt bướm, hái quả rừng ngọt bùi sẻ nửa

Tình trong sáng như nước suối nguồn, quấn quýt như ong bên hoa thơm, tình sâu nặng từ trong trái tim, như cá không rời nước bao giờ (2 người cùng trao kỷ vật).

(Dưới gốc đa)

Chài Hồng: Nhưng nước nhà còn giặc xâm lăng, chia cắt thành hai miền đau xót, tiếng bom đạn ngày đêm rền rã

Đảng, Bác gọi mọi người đứng dậy, thanh niên bước tiếp bước lên đường, toàn dân tộc chung tay đuổi giặc

Tổ Quốc đang nguy nan, anh phải lên đường cứu nước,

Em ơi! Nếu tình còn sâu đậm, chờ anh mấy mùa xuân em nhé!

Anh đi xa với bao gian khổ, biết ngày nào mới quay trở lại, bom đạn làm sao biết tránh người, chiến tranh đến bao giờ mới hết

Nếu anh đi không quay trở về, em đừng để hoa tàn, hoa héo, đừng để mùa xuân hững hờ qua, em nhớ tìm bến vui để ghé

Noọng Đáo: Một lòng em thề nguyện chờ anh, anh đừng nghĩ suy nhiều anh nhé!

(Chia tay)

……….

(Lời Noọng Đáo bên bờ suối)

Ngày tiếp ngày nỗi nhớ nặng trong tim, tháng tiếp năm đêm nối ngày đằng đẵng, tiếng xa gần tin xấu đưa qua, anh Hồng đã không bao giờ về nữa, em nghe tin như trời sập xuống, đêm tiếp ngày nước mắt tuôn rơi, trách phận bạc, trách số trời nghiệt ngã, để cho em cô đơn, lạnh giá

Hoa hết mùa hoa héo, năm qua tháng lại hết đời người, đợi anh đã bao xuân nay

Là con cá em sẽ theo suối đi tìm, sợ gì lũ to, sóng cả

Giá mà mọc được cánh để bay

Em sẽ đến đó ngay anh hỡi

………….

(1 chàng trai khác)

Anh thương mến em đã từ lâu, anh cũng biết rõ chuyện tình duyên, em với Hồng nghĩa nặng, tình sâu, như hoa đẹp là hoa Hồng vĩnh cửu

Nhưng anh Hồng đã hy sinh vì nước, anh nghe tin xấu đồn thổi gần xa

Hồng đã ra đi mãi mãi không trở lại, cho anh xin thay Hồng chăm hoa nhé?

(Noọng Đáo vừa quay tơ vừa hát trả lời)

Đời người dài lắm anh ơi

Sợ gì hết tuổi xuân tuổi mộng

Anh hãy chọn, hãy tìm cho kỹ, giống như người tìm hoa, trên rừng không thiếu gì hoa đẹp, bông nào cũng rực rỡ sắc hương

…………

(Cưới)

Lạy cha mẹ, cô dì, chú bác, nước mắt khô, lại đẫm, lại khô

Khóc vì rời mái ấm gia đình, khóc vì ơn sinh thành chưa trả

Mẹ vất vả nuôi con khôn lớn, hôm nay con bước ra khỏi cửa, về làm dâu nhà người

Khóc vì lỗi hẹn với người xưa, tội em nặng hơn trời sập xuống đầu

Nỗi đau buồn trong tim, giá buốt như mùa đông sương giá

Đắng cay này ai biết cho nhau, ngày qua ngày hết xuân, xuân hết

……….

Có ai biết trước được hết cuộc đời, bao nhiêu khổ cực, éo le, có bao thăng trầm, lắt léo, đường đời lấy gì đong đếm

(Chồng Noọng Đáo đánh bạc, uống rượu. Noọng Đáo quay tơ )

Nước mắt ròng ròng ai hay, bão tố trong lòng ai có biết

Một ngày cũng tình nghĩa vợ chồng, việc nặng nhẹ cùng nhau gánh đỡ

Cờ bạc đâu có lợi cho mình, anh làm em buồn lòng nhiều lắm

Làm ăn không được bằng bạn bè, không có một ngày vui hôn hỷ

Nắng mưa vất vả bấy nhiêu, em vẫn làm, không lo, không ngại

Chỉ mong trọn nghĩa vợ chồng, trong nhà ngoài cửa ấm êm, vui vẻ

……..

(Noọng Đáo ra ngồi gốc cây đa)

Năm trước mình chia tay ở đây, bao kỷ niệm tình ta sâu nặng

Nay anh đi đã không trở lại, bỏ lại em đơn chiếc lẻ loi

Nếu hồn anh về được đến đây, hãy ngồi bên gốc cây như trước, để em đỡ lạnh lẽo đôi chút

Giá mà bay được như chim, em sẽ giang cánh đi tìm anh, càng nghĩ càng khổ tâm anh ơi

Mỗi lần đi qua gốc đa này, em lại nhìn phiến đá đôi ta đã ngồi và chỗ em đứng đợi anh, đi vài bước anh lại ngoái nhìn, em dõi theo anh đi khuất màn đêm

(Chài Hồng)

Ai biết lại gặp em bên gốc đa kỷ niệm, cách đây mười mùa xuân về trước, chia tay nhau hai ta cùng khóc, ngày về lại gặp em ở đây

Anh không trách, không tin số mệnh, không trách em nửa đường bỏ bạn, cũng không trách lời đồn đại xa gần, tại giặc giã khiến nước nhà loạn lạc

(Chồng Noọng Đáo vừa đi vừa uống rượu, bắt gặp Chài Hồng và Noọng Đáo dưới gốc đa)

(Chài Hồng)

Tình duyên mình mới đứt gánh giữa đường, thuyền đã rời bến đi theo cơn gió

Em ơi! Cố chèo chống đến bờ em nhé!

Cây đa bao nhiêu lá thì tình mình bấy nhiêu

Em ơi! Đừng khóc nữa! Đau xót rồi sẽ qua

Nếu là mang nặng thì anh gánh thay nhưng đau buồn thì ai sẻ được

Em ơi! Đừng nghĩ ngợi nhiều!

Hãy nhớ lời anh dặn, lòng dạ ai biết cho ai, đắng cay cũng không ai hiểu hết

Em đau khổ bằng suối, bằng khe, anh đau khổ bằng sông mùa lũ, nhưng có ai biết với ai đâu, mình tự hiểu lòng mình thôi em ạ

Đời người cũng như trời đất, mưa mãi rồi cũng đến ngày nắng rạng

Em ơi! Đừng than thân trách phận, đường đời có lúc thăng lúc trầm, như trời có lúc mưa, lúc nắng

Anh xin chúc em về sau, có cuộc sống yên bình, đầy đủ

Anh còn nhiệm vụ nặng nề, tết xong anh lên đường công tác, anh đi học ở nơi xa lắm

Dù một thân đơn chiếc nhưng anh vẫn vui hát, vui sli, mặc mặt trời đổ bóng sáng chiều

(Noọng Đáo)

Mong anh sẽ được đáp đền, đường rộng mở thênh thang anh bước

Nếu anh còn nhớ em của ngày xưa, vẫn trọn nghĩa vẹn tình sau trước

(Chồng Noọng Đáo)

Em ơi! Anh đã hiểu!

Tội anh cao quá cổ, quá đầu, nhờ anh Hồng lên đường giữ nước, ruồi mới được thay bướm vờn hoa, không như hoa nở có thì, tháng ba chim quyên quý gọi bầy, em thành hoa mùa đông lạnh giá, mới chịu về làm bạn cùng anh, cũng mong được thanh mai, trúc mã, hai bên cha mẹ vui vầy cháu con, nhưng anh lại mải mê bài bạc, say đắm bướm hoa quên đường về, để em như bù nhìn trên rẫy, không ai nhìn thấy lòng dạ con người, như thấy miếng vá trên tấm áo

Lòng anh như con cá tung tăng, đêm ngày chỉ mải mê hoa nguyệt

Em tối ngày lam lũ nắng mưa, vải chàm này bằng nghìn lần nhung lụa

Suýt nữa thì tan cửa, nát nhà, anh nghĩ lại thấy mang ơn em nhiều lắm

….

(2 vợ chồng về nhà, vui vẻ làm ăn)

Lâu nay anh hay đi ngang về tắt, bây giờ anh xin em tha thứ

Anh đã hứa với em, việc nặng nhẹ cùng nhau gánh vác, để hoa lại nở trong vườn

Nhiều công việc vẫn còn dang dở, anh lại cùng chung vai gánh đỡ

Điệu hát then say cây đàn tính, hòa lời ca hạnh phúc lâu bền

Mời các bạn cùng nghe.

Một suy nghĩ 19 thoughts on “Chài Hồng Noọng Đáo”

  1. Cám ơn thu Hương đã siêng năng chép ra cả bài nhạc thật dài để giới thiệu đến các bạn một nét văn hóa rất đáng yêu và đáng gìn giữ của các anh chị em Tày, Nùng. Anh có cảm tưởng ngôn ngữ Tày, Nùng có rất nhiều từ giống tiếng Kinh.

    Số lượt thích

  2. @ Anh Thuận: dạ, có lẽ là đúng như thế đó ạ. 🙂

    @ Anh Hoành: Người Tày đông thứ nhì VN, sau người Kinh nên chữ viết 2 dân tộc này giống nhau có lẽ là do giao lưu văn hóa. Em cũng chưa tìm hiểu thêm. 🙂

    @ Chị Thuận: Chị ơi, thế này thì em phải siêng năng để trở thành người như lời chị khen thôi. 🙂

    Số lượt thích

  3. Chị cũng cám ơn Thu Hương nữa. Chị cũng rất phục năng lực làm việc và sự bền bỉ của em – không hổ danh đệ tử của anh Hoành. 🙂

    Chị đã đọc câu chuyện và nghe qua clip này – không kịp xem đầy đủ. Chị cũng rất thích câu chuyện – đằm thắm, nhẹ nhàng và nghĩa tình. Cảm giác là văn hóa của các dân tộc anh em có gì đó dễ buông bỏ, chấp nhận để đi tới hơn người Kinh mình. 🙂

    Số lượt thích

  4. @ Anh Thắng: Em cảm ơn anh ạ. Em rất thích khỏe mạnh, xinh đẹp và may mắn. hihi. 🙂

    @ Chị Linh: Ơi, chị ơi, chị làm em cười đến nóng má. 🙂 Em bắt đầu có nhiều việc để làm rồi đây. 🙂

    À, em kể một chút. Khi xem clip này, em khóc mấy lần. Đoạn chia tay giữa chàng Hồng và nàng Đáo, em nhìn ánh mắt nàng Đáo nhìn người yêu, sao mà mênh mang đến thế. Ánh mắt của 2 người yêu nhau, không ở được với nhau vì một tình yêu lớn hơn tình yêu đôi lứa, ở dân tộc nào, ở bất kỳ đâu, có lẽ cũng giống nhau. Một ánh mắt thiết tha, nồng nàn được gửi gắm để khi nhớ về người yêu, người còn lại cảm thấy có động lực để vượt qua khó khăn trước mắt.

    Đoạn gặp nhau giữa 2 người cũng thật cảm động. Em có nói trong bài. Đoạn chồng nàng Đáo hối lỗi càng cảm động hơn. Có lẽ đó là mong muốn của mọi người vợ gởi các anh chồng: Một ngày cũng tình nghĩa vợ chồng, việc nặng nhẹ cùng nhau gánh đỡ.. Nắng mưa vất vả bấy nhiêu, em vẫn làm, không lo, không ngại. Chỉ mong trọn nghĩa vợ chồng, trong nhà ngoài cửa ấm êm, vui vẻ.

    🙂

    Số lượt thích

  5. Em chào anh Lượng,

    Em thật vui quá khi được gặp chính đạo diễn phim này. Em rất thích bộ phim của anh. 🙂

    Năm mới, em chúc anh nhiều sức khỏe để đạo diễn nhiều phim giá trị nữa ạ.

    Số lượt thích

  6. từ lúc phát hành DVD mình đã nghe đi nghe lại mà vẫn thấy hay. mấy cô bác nhà mình cứ nghe là khóc!
    khổ nỗi mình không nghe hết được lời Tày.
    một tác phẩm rất có giá giá trị, cảm ơn đoàn làm phim.

    Số lượt thích

  7. Hi anh/chị Đồng Sen,

    Em thỉnh thoảng nghe lại câu chuyện này, nhất là khúc cuối, đoạn chàng Hồng và nàng Đáo gặp lại nhau rồi chia tay. Một câu chuyện thật xúc động và nên thơ.

    Cám ơn anh/chị và cả nhà đã chia sẻ.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s