Phát triển tinh thần

Chào các bạn,

Thế giới đã luôn luôn đứng giữa cuộc chiến “tinh thần versus vật chất” trong suốt chiều dài lịch sử của con người. Một đằng thì tập trung vào “xác thịt” – tiền bạc, của cải, giàu sang, danh vọng, địa vị, quyền lực, tham sân si – và một đằng tập trung vào “linh hồn / tinh thần” – trái tim, đức hạnh, tình yêu. Đương nhiên là xác thịt lẫn tinh thần hợp lại để thành hiện hữu (existence) và cuộc sống (living) của chúng ta. Nhưng luôn luôn có cuộc chiến giằng co giữa vật chất và tinh thần, vì bên nào cũng cố giành phần thắng.

Mỗi chúng ta đứng giữa cuộc giằng co đó – tinh thần thì ước muốn, nhưng thể xác thường yếu kém. Và đây không chỉ là cuộc chiến cá nhân của mỗi người mà còn là cuộc chiến của mỗi xã hội, mỗi quốc gia, mỗi nền văn hóa, và cả thế giới.

Thế giới càng phát triển về kinh tế, thì vật chất càng có phần thắng thế. Kinh tế càng phát triển người ta càng tập trung vào tạo ra thêm nhiều thứ để tiêu tiền – thêm món ăn, thêm nơi đi chơi, thêm đủ kiểu áo quần thời trang, đủ kiểu xe mới, đủ trò chơi mới… Thực sự là “kinh tế phát triển” thường có nghĩa là có thêm tiền để ăn xài và thêm món để tiêu tiền. “Phát triển” hầu như được nhẩm tinh bằng “tiêu thụ” – kinh tế phát triển có nghĩa là tiêu thụ tăng.

Các bạn có thể thấy ngay là trong đời sống kinh tế như thế các giá trị tinh thần thường bị bỏ rơi. Trên thực chất, những giá trị tinh thần thường bị hạ chuẩn. Ngày xưa “ứng xử lễ giáo” có nghĩa là gặp nhau thì có đủ mọi cách lịch sự và lễ độ để chào và hỏi thăm nhau. Ngày nay ứng xử lễ giáo rất có thể chỉ là “Ê” hay “hello” hay “chào” – giản dị hơn, nhưng cũng thấp hơn. Đó mới chỉ là câu chào, khoan nói đến những điều sâu thẳm hơn như là nhẫn nhục, tĩnh lặng, khiêm cung, nhân từ… Con người ngày nay ứng xử với nhau với tác phong mà chỉ cách đây chừng 70 năm được xem là tác phong côn đồ.

Internet làm mọi sự chuyển động nhanh hơn và chuẩn tương kính xuống thấp hơn. Nhưng chào hỏi chỉ là chuyện dễ thấy. Điểm chính là toàn cách tư duy và cách sống của con người trở thành thấp kém vì mọi chuẩn đều bị hạ xuống. Ngày xưa làm thầy gì thì cũng phải học nhiều năm rất mệt, ngày nay muốn làm thầy gì đó bạn chỉ học một khóa vài tuần hay vài tháng là đủ để làm thầy thiên hạ. Ngày xưa yêu nhau mất nhiều thời gian làm quen, tìm hiểu, và từ từ gắn bó lâu dài. Ngày nay chuyện yêu đương có thể tính bằng ngày, nếu không tính bằng giờ.

Internet kéo mọi thứ đi theo rất nhanh như thế, và nhanh thì đương nhiên phải bị hạ chuẩn. Tranh in công nghiệp như chớp thì phải bèo so với bức tranh mà một họa sĩ tốn cả tháng để vẽ.

Và trong tiến trình bị hạ chuẩn đó, tinh thần là nạn nhân lớn nhất, vì mọi giá trị tinh thần đều bị hạ chuẩn – chữ yêu, chữ trung, chữ nhẫn, chữ sĩ, chữ tâm, chữ nhân… Tất cả mọi chữ, ngày nay phần lớn chỉ còn là “chữ”, còn cái tinh thần thì đã mất nhiều rồi.

Điều này có nghĩa là gì? Điều này có nghĩa là con người chúng ta đang xuống cấp về tinh thần khắp nơi trên thế giới. Vật chất càng phát triển thì tinh thần càng xuống cấp.

Nhưng đó là điều đáng tiếc, vì trên nguyên tắc, khi chúng ta đã đủ ăn đủ mặc thì chúng ta bớt lo lắng về vật chất và bắt đầu có thời gian để quan tâm nhiều hơn đến phát triển tinh thần của mình. Các lý thuyết kinh tế cũng thường nói như thế: “Khi nhu cầu vật chất được thỏa mãn, thì con người bắt đầu quan tâm đến nhu cầu tinh thần”. Nhưng chân lý kinh tế này dường như đang bị thử thách, vì kinh tế càng phát triển người ta càng tạo thêm nhiều nhu cầu tiêu thụ mới, tức là có thêm nhu cầu vật chất mới, chứ không phải là quan tâm đến tinh thần. Ví dụ: Game online là nhu cầu trước đây không có. Chát bằng điện thoại là nhu cầu trước kia không có. Cờ bạc online trước kia cũng không có.

Nghĩa là nền kinh tế đặt tập trung vào tiêu thụ và sáng tạo ra tiêu thụ mới làm cho định đề kinh tế “khi vật chất đã được thỏa mãn thì con người quan tâm nhiều hơn đến tinh thần” dường như không còn đúng nữa, hay ít nhất là cũng bị chặn chậm lại.

Các bạn cần phải hiểu điều này để đừng mãi chạy theo văn hóa tiêu thụ mà bỏ rơi tinh thần. Tinh thần của chúng ta đang bị bỏ rơi. Mỗi người phải hiểu điều này, để mà quan tâm đến đầu tư vào tinh thần, vào luyện tâm, vào tâm linh tích cực.

Và bạn phải biết tự lo. Vì xã hội đang đi theo hướng thụt lùi về tinh thần.

Chúc các bạn luôn phát triển tinh thần tốt.

Mến,

Hoành

© copyright 2022
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Phát triển tinh thần”

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s