Truyền thông đại chúng và văn hóa đi xuống

Chào các bạn,

Trong thời đại Internet này chúng ta có nền văn hóa tính số nhiều: pageview (lượt đọc), like, following, kết bạn… Bài nào, người nào, kênh nào có các con số đó càng lớn thì càng nổi tiếng, càng được khâm phục, và có thể càng có tiền. Thế là mọi người, mọi công ty, mọi tổ chức nhắm đến câu số lượng người đọc, lượt đọc, like, following…

Nhưng những con số thích, kết bạn, đọc, hay xem có nghĩa gì?

Tại sao bạn xem và like một bài? Vì bài đó nói lên “điều bạn thích”. Và điều bạn thích thì thường là bạn đã biết rồi, chẳng giúp gì được thêm cho bạn và do đó chẳng có giá trị gì mấy cho chính bạn. Ví dụ: Bạn thích đội bóng đá Barcelona, thì những bài viết về Barcelona, Messi và các cầu thủ của đội đó, kể cả những chuyện tình mê li hấp dẫn của các cầu thủ, bạn sẽ thích đọc. Những bài đó, cùng lắm thì cho bạn một chút giải trí, nhưng chẳng giúp được gì cho bạn, và thực là cũng chẳng có giá trị căn bản gì ngoại trừ giải trí. Nếu bạn thích chuyện cướp bóc và giết người, thì các bản tin và phóng sự giết chóc và giết người bạn sẽ thích đọc dù rằng những bài đó thường chẳng cho bạn thêm được gì, ngoại trừ đọc thứ bạn thích, và lại rất có thể làm bạn thêm tiêu cực về cuộc đời.

Điếm chính ở đây là, những điều nhiều người thích nghe, thích xem, thích đọc chưa chắc là có một giá trì gì tốt ngoài điểm chính là nó hợp ý thích nhiều người. Nếu bạn viết bài ca tụng rượu bia, sẽ có khối ông thần nhậu chạy theo like bài bạn, hay bài ca tụng ăn trộm vặt sẽ có nhiều người mắc chứng trộm vặt like, hoặc bài xỉ vã bố mẹ, hoặc bài ca tụng tự tử, hoặc bài xỉ vã nhà nước (đây là câu chuyện dài muôn thuở của dân ta)…

Và bạn đã thấy tiềm năng văn hóa đi xuống khi mọi người cứ nhắm vào cho được nhiều like? Muốn có nhiều likes, nhiều followers, nổi tiếng và có tiền, thì cứ viết bất kì cái gì có nhiều người thích nhất – sex, bạo động, tội phạm, nói xấu người khác, thông tin dởm nghe bùi tai từ kinh doanh đến giáo dục, đến y tế… Dù là thông tin gì thì thông tin nhằm câu nhiều khách thường chẳng có giá trị gì, vì cái gì đám đông thích thì thường là tầm thường, chẳng có gì mới, và cũng chẳng sâu sắc được. Bạn thường chẳng học được gì từ chúng. Ngược lại chúng thường có hại vì chúng chẳng nhắm vào chính xác và chỉ nhắm vào bạn nghe bùi tai hay không.

Nhưng thế giới, từ con nít đến thầy giáo, đến ca sĩ nhạc sĩ, đến lãnh đạo chính trị… đa số người chạy theo số likes, số followers… Tức là chính các vị bị đi xuống trước và dẫn mọi người khác đi xuống theo.

Những lời nói dạy mọi người sống tử tế đạo đức thì mấy con số đó thường cực kì thấp. Ví dụ, trên ĐCN, bài có nhiều like nhất của mình từ hơn 13 năm nay hình như chỉ được hơn 20 likes, 21 hay 22 gì đó. So với các bài thiên hạ like hàng ngàn hay hàng triệu ở Facebook hay Youtube. Tuy nhiên mình rất hiểu là số likes ít thì đó là bằng chứng chắc chắc là mình đang đi đúng đường giáo dục – nói điều thiên hạ cần học, không phải là điều thiên hạ nghe bùi tai.

Các bạn, kỷ nguyên tin học đã, đang và sẽ tiếp tục sinh ra nhiều quái thai – từ virus, đến hacking, đến tấn công qua Internet, đến fakenews, đến lừa đảo trên mạng, đến thông tin xấu chỉ để câu người đọc… Và sẽ có nhiều loại quái thai mới nữa, vì chúng ta chỉ đang ở thời kỳ đầu tiên của tin học, còn cả ngàn năm nữa lận.

Nhưng nếu các bạn không muốn đi xuống thì hãy tập trung vào điều gì thực sự có lợi cho chính bạn và cho xã hội. Đừng chạy theo like như mấy đứa con nít.

Chúc các bạn luôn thông thái.

Mến,

Hoành

© copyright 2022
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Truyền thông đại chúng và văn hóa đi xuống”

  1. Bài này thực sự đọc thấm anh. Gần mực thì đen. Cứ đọc tin giải trí, tin nhảm, tin vịt, tin thiếu chiều sâu,… riết thì tâm hồn và con người mình cũng đi xuống, cũng bị ảnh hưởng theo luôn. Cám ơn anh!

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s