Vậy à

Chào các bạn,

Đây là truyện Vậy à trong 101 Truyện Thiền bình giải của anh Hoành.

Thiền sư Hakuin được láng giềng ca tụng là sống một cuộc đời tinh khiết.

Gần nơi thiền sư ở có một cô gái đẹp con của ông bà chủ tiệm thực phẩm. Đột nhiên bố mẹ cô gái khám phá là cô đang có thai.

Bố mẹ cô rất giận. Cô chẳng thú nhận ai là bố đứa bé, nhưng sau nhiều áp lực, cuối cùng cô khai tên thiền sư Hakuin.

Cực kỳ giận dữ, bố mẹ cô đến gặp thiền sư. “Vậy à.” thiền sư chỉ nói vậy.

Sau khi đứa bé chào đời, nó được mang đến cho Hakuin. Đến giờ này thiền sư đã hoàn toàn mất hết tăm tiếng, nhưng ngài chẳng thấy phiền toái gì, và ngài lo cho đứa bé rất tốt. Thiền sư xin hàng xóm sữa và các thứ mà đứa bé cần.

Một năm sau cô gái mẹ đứa bé chịu hết nổi. Cô thú thật với bố mẹ rằng bố thật của đứa bé là một cậu làm việc trong chợ cá.

Bố mẹ cô gái đi gặp Hakuin ngay và xin lỗi, năn nỉ kể lể dài dòng, và xin đứa bé lại.

Hakuin bằng lòng. Và khi giao đứa bé lại, thiền sư chỉ nói “Vậy à.”

***

Hakuin, khi đang ở trên “đỉnh cao danh vọng” – là thiền sư mà được láng giềng ca tụng là sống tinh khiết nghĩa là thành công và nhờ đó có danh tiếng lớn – khi đang ở trên đỉnh cao danh vọng và thành đạt, Hakuin bị nói là làm cho con gái nhà người ta mang bầu. Bố mẹ cô gái đến gặp Hakuin để hỏi cho ra nhẽ. Hakuin nói, “Vậy à” – chẳng nói gì thêm, chẳng nói, “Không, mình chẳng làm chuyện đó”, cũng chẳng nói với cô gái, “Sao chị lại vu oan giáng họa cho mình?”, cũng chẳng nói với học trò, “Thầy không làm chuyện đó.” Hakuin chỉ nói, “Vậy à.”

Dĩ nhiên, Hakuin hoàn toàn mất tăm tiếng. Chẳng biết tăm tiếng đó Hakuin xây dựng trong bao nhiêu năm nhưng chỉ trong phút chốc, Hakuin hoàn toàn mất tăm tiếng.

Đàn ông con trai bình thường mà làm cho con gái nhà người ta có bầu – đó có thể là chuyện lớn nhưng lại là chuyện bình thường; còn nhà sư mà làm chuyện đó là chuyện động trời. Đó là chuyện sỉ nhục lớn với nhà sư, với học trò của sư, với bố mẹ sư, gia đình sư, bạn bè sư, hàng xóm láng giềng xung quanh chùa của sư… Ai cũng ngại khi có dính dáng đến một người ghê ghê gớm gớm tởm tởm như vậy. Ai cũng muốn lánh xa sư. Và thực tế có thể 100% học trò của Hakuin bỏ thầy mà đi.

Jesus có 12 đệ tử, trong đó có 2 đệ tử phản bội thầy, đó là Judas bán thầy với mấy đồng bạc và đại đệ tử Peter chối đây đẩy khi được hỏi có biết Jesus không, ngay sau khi Jesus bị bắt vô tù vì Judas chỉ điểm, “Ối, ông Jesus á, tui có biết ông ấy là ai đâu?” Peter là đệ tử số 1 của Jesus, còn Judas là người Jesus tin tưởng để giao nhiệm vụ giữ tiền cho cả thầy và trò Jesus. Đệ tử lớn nhất của thầy, khi thầy bị bắt vô tù, mà bị bắt chỉ vì giảng Tin Mừng cho người nghèo, mà tệ bạc với thầy như thế, huống gì Judas. Hai trong số 12 đệ tử của Jesus phản bội thầy – khoảng 16%.

Nếu ta có ít hơn 16% người phản bội ta, hãy mừng vui vì Jesus có nhiều hơn ta. Nếu ta có 16% người phản bội ta, đó là niềm an ủi cho ta vì ta và Jesus đều có hoàn cảnh giống nhau. Nếu ta có hơn 16% và nhỏ hơn 100% người phản bội ta, hãy mừng vui vì Hakuin có nhiều hơn ta. Nếu ta có 100% người phản bội ta, ta và Hakuin có hoàn cảnh giống nhau.

Hakuin có đến 100% đệ tử phản bội. 100% quay lưng với thầy khi “nghe” người ta nói thầy làm con gái nhà người ta có bầu, rồi “chính tai nghe” từ miệng cô gái nói là thầy làm chị mang bầu, rồi “tận mắt thấy” thầy chẳng thanh minh thanh nga gì, lại “tận mắt thấy” thầy nuôi đứa bé con của cô gái ấy – vậy thầy chính là người làm cô gái mang bầu và là cha đứa bé ấy, đúng quá thế còn gì.

Hakuin không có đến một học trò ở lại với him, chỉ để stand by him – chỉ đứng bên cạnh mà thôi. Người ngoài quay lưng với Hakuin thì có thể dễ hiểu nhưng người trong nhà – học trò của mình – được mình dạy dỗ bao lâu nay mà lại không có chút lòng trung thành nào với thầy thì… poor Hakuin!

Ta có thể thấy Hakuin tội nghiệp và đáng thương nhưng chính bản thân Hakuin lại “chẳng lấy làm phiền toái gì.” Hakuin không buồn khi thấy 100% học trò mình nuôi dưỡng bấy lâu nay đồng loạt phản bội mình. Hakuin cũng không tức giận người vu oan giáng họa cho mình. Hakuin cũng không cảm thấy stress khi nuôi đứa bé, mà là một đứa bé sơ sinh không có mẹ ở bên…

Thế nhưng Hakuin có đau lòng không? Không ai biết. Nhưng không ai biết không có nghĩa Hakuin không đau lòng. Mọi người thường tả thiền sư kiểu luôn cười cười trước mọi biến cố. Sao tả thiền sư kiểu giống mấy ông tượng đá vô cảm vậy? Ai bị đâm cũng đau. Sư cũng là người. Sư bị đâm nên sư cũng đau. Thế nên có lẽ Hakuin cũng có đau lòng.

Nhưng đau mà không khổ. Hakuin có thể có đau lòng nhưng đau mà không khổ.

Thế nào là đau mà không khổ?

Là đau mà không bám vào bất kỳ điều gì. Không bám vào bất kỳ điều gì, đó là vô chấp.

Vẫn có danh tiếng mà không bám vào danh tiếng.
Vẫn có phẩm giá mà không bám vào nhân phẩm.
Vẫn có học trò mà không bám vào học trò.

Hakuin có danh tiếng của một thiền sư được láng giềng ca tụng là sống một cuộc đời tinh khiết, nhưng Hakuin không bám vào danh tiếng, nên khi danh tiếng mất, Hakuin không khổ.

Hakuin không nghĩ tới danh tiếng của mình và danh tiếng của mình “nối dài” – “ôi, mình thì sao cũng được, nhưng còn học trò của mình thì sao, sao lại để cho chúng chịu mang tiếng xấu và bị người ta khinh lây chỉ vì mình; còn nhà chùa này thì sao…,; à, còn ba mẹ mình thì sao, gia đình mình thì sao, sao lại để cho ba mẹ mình bị người ta khinh, họ vô tội, họ có làm gì đâu…” Hakuin vô chấp, không bám vào tôi, không bám vào học trò của tôi, gia đình của tôi, bạn bè của tôi, nhà chùa của tôi…, nên Hakuin không khổ.

Hakuin có nhiều học trò nhưng Hakuin không bám vào học trò, nên khi học trò đi, Hakuin có thể đau nhưng không khổ.

Rồi khi cô gái thú nhận Hakuin không phải là cha đứa bé, nghĩa là Hakuin không có tội gì, Hakuin cũng không sướng vui trong lòng đến nỗi thông báo cho cả thế giới biết là “tui vô tội.” Đó là vì Hakuin không bám vào danh tiếng nên dù danh tiếng tới, đi, hay quay trở lại, Hakuin cũng tĩnh lặng.

“Hakuin Ekaku (1686-1769 hay 1685-1768) là một trong những vị thiền sư có ảnh hưởng lớn nhất trên thiền tông Nhật Bản. Hakuin cải tiến và phát huy thiền Lâm Tế từ thời trì trệ và đốn mạt, chú tâm vào cách dạy dỗ khó khăn cổ truyền, và trộn lẫn thiền quán và công án thành cách luyện tập thường xuyên. Ảnh hưởng của Hakuin lớn đến mức tất cả các thiền sư Lâm Tế ngày nay đều là hậu nhân của Hakuin và dùng những phương cách luyện tập mà Hakuin đã dạy.” – Trích trong phần Bình của anh Hoành trong bài Ba ngày nữa, 101 Truyện Thiền bình giải.

Chúc tất cả chúng ta tĩnh lặng như Hakuin.

Phạm Thu Hương

Một suy nghĩ 4 thoughts on “Vậy à”

  1. Truyện.. hồi xưa !! Oan khuất.. Đành cam chịu… búa rìu dư luận,, thị phi.. Vì là Chân Tu….. Thời nay.. làm sao tìm được.. Chân tu ??? Chỉ có những kẻ Trốn việc quan.. đi ở chùa…buôn thàn bán thánh…. Mà.. thi.. không có lửa.. sao có khói ??!!

    Số lượt thích

  2. Em cảm ơn vì bài viết của chị Hương nhiều nè ❤
    Bài này viết như món quà của God tặng em cho giai đoạn này vậy.
    Tuần mới em tự chúc bản thân em và chúc cả nhà có nhiều tĩnh lặng.

    Em Linh.

    Số lượt thích

  3. Co nhieu Chan tu – bi oan uc – bi buc tu – chet khong ai biet – co biet cung ” xa lanh ” , so bi ” vang mieng ” …..
    Thoi dai nay, giong nhu ho nuoc bi khuay dong ….tat ca can ba , cau ban noi len ….Vang thau tron lan ….
    Cung , hay con may man ….hay con mat troi, moc moi buoi som mai !!!

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s