Phát triển giáo dục tự do

Chào các bạn,

Đại học cần mở rộng cửa cho tất cả mọi người. Ai cũng có thể vào đại học, chẳng chỉ có các siêu đầu óc.

Các siêu đầu óc thường độc quyền trong giáo dục. Họ được học lên cao, được trở thành giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ… và họ thường chẳng muốn ai cũng như họ. Đó là độc quyền học hành trong giáo dục.

Những người đầu óc mù mờ hoặc nhà nghèo thì khó có thể lên tiếng yêu cầu quyền được đi học của họ. Còn những siêu đầu óc thì thường bảo vệ đặc quyền đặc lợi của họ, họ thường chẳng muốn tất cả mọi người đều được vào đại học. Ô, nếu ai cũng vào đại học hết thì họ chẳng còn gì để nổi bật nữa. Nếu ai cũng giỏi và giàu hết thì tôi chẳng là gì.

Chỉ có một thiểu số được đi học là cách làm đất nước vừa dốt vừa nghèo. Khi tất cả mọi người đều được đi học thì đất nước mới giỏi và mạnh.

Ví dụ về quần áo. Hiện nay thị trường quần áo rất đa dạng: bạn có thể mua cái áo vài ngàn đô và cũng có thể mua cái áo vài ngàn đồng. Có vô số giá cho bạn lựa chọn, tùy bạn có bao nhiêu tiền và thích mua kiểu gì. Ai cũng happy, cả người bán lẫn người mua. Người bán có cơ hội bán với đủ giá đủ chất lượng, còn người mua có đủ cơ hội lựa chọn.

Khi thị trường quần áo đa dạng thượng vàng hạ cám, ta vừa có quần áo rất tốt, vừa có quần áo rất tồi và vừa có quần áo nằm giữa hai cực. Với thị trường như thế, ai cũng có cơ hội có áo quần để mặc và mọi người đều được ăn mặc với vô số kiểu khác nhau, thay vì chỉ có vài loại quần áo loại thường thường và mặc được vài kiểu như cách đây chừng 30 năm về trước. Khi nền kinh tế được phát triển theo kinh tế thị trường thì đất nước được phát triển kinh tế hơn, còn xã hội trở nên cởi mở với nhau hơn, ai cũng có cơ hội được phát triển theo ý muốn và điều kiện hoàn cảnh riêng.

Thị trường giáo dục cũng cần đa dạng như vậy. Chúng ta cần tạo ra một thị trường giáo dục mà nếu muốn học trường vài ngàn đô một tháng cũng có mà nếu muốn học trường vài ngàn đồng một tháng cũng có. Có vô số giá cho tất cả mọi người, ai cũng có thể chọn một trường phù hợp với túi tiền và khả năng của mình. Như thế, người nghèo và người gặp nhiều khó khăn trong học hành đều có thể được đi học ngang bằng với người giàu và người có đầu óc.

À, nói về chuyện đầu óc.

Có thể là ở trường giỏi và giàu thì thuê được nhiều thầy cô giỏi, còn trường dở và nghèo thì chỉ thuê được thầy cô dở, tuy nhiên ở thời đại mà mọi sinh viên đều có thể học với Internet thì thầy cô dường như chỉ là yếu tố phụ, yếu tố chính vẫn là bản thân tự học của mỗi người. Từ đó, chẳng ai có thể đảm bảo những người tốt nghiệp ở trường danh giá thì sau 20 năm đầu óc họ vẫn sáng giá như thuở đầu; và chẳng ai có thể đảm bảo một người tốt nghiệp ở trường làng với đầu óc làng nhàng thì sau 20 năm đầu óc họ vẫn làng nhàng như cũ.

Có thể khi tốt nghiệp ở trường danh giá mà điểm đầu vào cao ngất ngưởng, ta có thể có ngay lập tức một job lương cao và địa vị xã hội cao; còn khi tốt nghiệp trường làng mà điểm đầu vào gần như không có, ta chỉ có thể có một job lương thấp hơn với địa vị xã hội thấp hơn và thời gian tìm việc có lâu hơn. Tuy nhiên, dù job có thấp hơn nhưng ta vẫn ra trường với bằng cử nhân, không phải là bằng cấp 2, cấp 3. Và người có bằng cử nhân thường có nhiều cơ hội phát triển hơn người lao động. Hơn nữa, chẳng ai có thể đảm bảo người ra trường với xuất phát điểm ngon lành sau 20 năm vẫn ngon lành như thế, còn người ra trường với xuất phát điểm bình thường sau 20 năm lại không tỏa sáng.

Khi tất cả mọi người đều có cơ hội phát triển đầu óc, đất nước chúng ta sẽ lớn và mạnh.

Điểm chính là chúng ta phải tạo điều kiện để tất cả mọi người đều có cơ hội phát triển đầu óc, và cách đơn giản là tất cả mọi người đều được đi học.

Đại học VN thân mến, chúng ta cần mở rộng cửa cho tất cả mọi người.

Phạm Thu Hương

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Phát triển giáo dục tự do”

  1. Hi chị,

    Chị là một người có trái tim trong sáng và luôn cố gắng làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn.

    Nếu một ngày nào đó, chị muốn mở trường Đại Học (mẫu giáo, tiểu học, cấp 2, cấp 3 hoặc bất cứ tổ chức giáo dục, doanh nghiệp, NGO…) với mục đích trong sáng thì em xin hỗ trợ bằng tất cả khả năng em có thể.

    Nói thật lòng, em nghĩ ở thời điểm hiện tại muốn mở trường Đại Học ở VN phải có tiền và quyền lực. Hoặc nhà nước phải thành lập trường Đại Học công lập đại trà giá rẻ. Và khuyến khích tư nhân thiện nguyện xây dựng Đại Học đại trà giá rẻ.

    Em sẽ chia sẻ seri bài này lên mạng xã hội và hy vọng một ngày nào đó nhiều em sẽ được đi học Đại Học.

    Chị giữ sức khoẻ và chúc chị 1 ngày tốt lành.

    Em Phương

    Số lượt thích

  2. Hi Phương,

    Cạnh tranh kinh tế luôn giúp cho thị trường:

    1. Phát triển mạnh mẽ (nhiều cung, nhiều cầu). Trong tự do cạnh tranh giáo dục, đó có nghĩa là là có nhiều đại học và nhiều người đi học đại học.

    2. Tạo ra nhiều sản phẩm cao thấp khác nhau trong thị trường. Tức là có nhiều đại học giỏi dở, uy tín cao – uy tín thấp trong thị trường. Kiểu như có quán phở ngon, quán phở tồi.

    3. Nhưng nó giúp được nhiều người tiêu thụ (phở hoặc giáo dục) hợp với túi tiền của họ, và nhiều nhà sản xuất (phở hoặc giáo dục) hợp với thị trường nhỏ (sub-market) mà họ muốn nhắm vào.

    Nếu chỉ có nhà nước bán phở quốc doanh hết như ngày xưa thì phở vừa dở vừa chẳng đủ cho người xếp hàng cả cây số để chờ ăn.

    Vấn đề sản phẩm có cao có thấp là tự nhiên trong thị trường. Nhưng không có thấp thì cũng chẳng có cao. Nhà nước chỉ cần khung luật pháp tốt để mọi người có tự do giáo dục (tự do dạy và tự do học), cùng với những cách nhà nước khuyến khích giáo dục phát triển phẩm chất giáo dục – như có guidelines (hướng dẫn) về giáo trình và cơ sở vật chất và hàng ngũ giáo chức để các trường TỰ NGUYỆN theo để được nhà nước certify (chứng nhận) là trường đã làm đủ guidelines (hay tốt hơn) chưa. Trường thiếu chuẩn certification thì không được certified. Nhưng certification này không phải là giấp phép mở trường (ai cũng có thể có giấy phép), mà chỉ là cách nhà nước định điểm các trường để cho mọi người biết. Cách định điểm thế này có thể giúp các trường cố gắng phát triển phẩm chất, nhưng không cản tự do giáo dục.

    Nhà nước cũng có thể có những chương trình hướng dẫn thi cử hoặc đề nghị các phương án giáo dục, hỗ trợ các trường TỰ NGUYỆN làm theo.

    Bên cạnh đó nhà nước cũng cần có luật cấm đoán các hành vi lạm dụng giáo dục – như là bán bằng trắng trợn.

    Tóm lại, nhà nước có thể làm: (1) Khung pháp lý cho tự do giáo dục, và (2) hỗ trợ các trường những cách tăng phẩm chất giáo dục bằng chia sẻ kiến thức mà nhà nước đã nghiên cứu, và (3) để các trường tự do giáo dục.

    Khung pháp lý ở VN hiện nay chẳng tốt cho tự do giáo dục, cũng chưa tốt về hỗ trợ phẩm chất. Và các trường, đặc biệt là trường công, cũng chẳng có quyền hành về chương trình giáo dục. Nhà nước không làm đủ việc cần làm, và việc không cần làm thì cứ thích nhúng tay vào. Đó là vấn đề tạo ra tình trạng giáo dục thiếu phẩm chất ngày nay.

    Nhưng căn bản vẫn là: Tăng cạnh tranh thì tăng phẩm chất – điều này đúng từ quán phở đến trường đại học. Đó là nguyên lý kinh tế, và mọi thứ khác cần được xây dựng để hỗ trợ nguyên lý này vận hành tốt. Vậy thì mới giải quyết được vấn đề.

    Giới hạn giáo dục không phải là giải pháp. Giới hạn giáo dục là một phần lớn của vấn đề.

    A. Hoành

    Liked by 1 person

  3. Hi anh,

    Cảm ơn anh đã giải thích thêm cho em hiểu. Em cũng có đọc comment của anh trong bài “Ai cũng được học Đại Học” và rất tâm đắc câu: “Con người được phát triển dễ nhất bằng cách ngồi trong lớp học.”

    Thành thực vì em có ít niềm tin vào hệ thống giáo dục VN hiện tại với những hành vi vi phạm đạo đức và tham nhũng nghiêm trọng. Nên e ngại rằng việc mở Đại Học đại trà là quá khó. Vì thế đầu óc em ngăn mình suy nghĩ đến giải pháp làm sao để mở nhiều trường Đại Học đại trà.

    Hy vọng comment anh trả lời em cũng được ai đó trong nhà nước đọc và thức tỉnh: “Từng cá nhân trong Nhà nước cần làm đúng trách nhiệm của mình với đất nước.”

    Em cũng mong ước mở hoặc hỗ trợ mở trường dạy học cho các em. Nhưng không phải đưa tiền dưới gầm bàn để mong ước này thành hiện thực. Làm ơn hãy để cho từng con người Việt Nam có cơ hội sống lương thiện và được phát triển trí tuệ.

    Em Phương

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s