Tăng cạnh tranh quốc tế trong giáo dục VN

Chào các bạn,

Ai cũng biết là trong một thị thường sản phẩm nào đó của nền kinh tế, gạo chẳng hạn, nếu chúng ta có nhiều cạnh tranh, tức là có nhiều nhà sản xuất cạnh tranh nhau, thì giá sản phẩm sẽ thấp và chất lượng sẽ cao. Nếu thiếu cạnh tranh thì giá sản phẩm sẽ cao trong khi chất lượng sẽ thấp. Đây là định lý kinh tế quan trọng số 1 và hầu như ai cũng biết. Bạn chẳng cần học kinh tế để biết; bạn chỉ cần đọc các bài báo liên quan đến kinh tế, chỉ một ngày thì bạn cũng hiểu hết, vì đây là điều thiên hạ luôn nói đến mỗi ngày.

Trong giáo dục cũng thế. Giáo dục cũng là một sản phẩm/dịch vụ được chi phối bởi các quy luật kinh tế như mọi thị trường khác, như xe máy, áo quần, thực phẩm… Nhưng sau hơn 30 năm cải cách nền kinh tế, giáo dục Việt Nam vẫn chưa hề biết cạnh tranh là gì và do đó “chất lượng yếu kém của giáo dục VN” vẫn là đề tài nóng thường trực trên báo chí Việt – thường trực cả hơn 30 năm nay.

Trước khi nói chuyện luật, có lẽ chúng ta cần hiểu “ám ảnh” của VN về giáo dục. Ám ảnh là từ mình dịch chữ obsession của tiếng Anh. Anh chàng này bị obsessed về cô này, có nghĩa là anh chàng bị mê đắm cô này đến mức không thể sống nếu không có cô này. Bạn bị obsessed bởi bóng đá có nghĩa là bạn mê bóng đá đến mức bỏ vợ, bỏ con, bỏ việc làm… sống lang thang vô nhà cửa vô nghề nghiệp cả đời vì bóng đá.

Nhà nước VN bị obsessed bởi giáo dục.

Tôi cho quý vị mở nhà hàng tự do, mở quán tạp hóa tự do, mở hãng máy bay tự do… nhưng giáo dục thì tôi phải ôm vào chính tôi, chẳng ai được rờ vào. Ở các nước, người ta khuyến khích mọi người mở trường, cũng như khuyến khích mọi người mở hàng bán áo quần. Ở xứ ta trước đây thì nhà nước obsessed với giáo dục đến mức chẳng ai được làm giáo dục, ngoại trừ nhà nước trí tuệ.

Bắt đầu cải cách nền kinh tế 30 năm trước, mọi thị trường đều được mở cửa từ từ. Và giáo dục cũng được “mở” ra một chút, ban đầu cho các nhà giữ trẻ tư, rồi các trường tiểu học và trung học tư, rồi đại học tư. Nhưng “mở” theo kiểu người bị bệnh obsession nặng, cho đến nổi ngày nay, sau 30 năm mở cửa, có được chỉ 5 trường đại học tư của nước ngoài tại VN, thay vì 500 trường. Một quốc gia có 90 triệu dân với nền kinh tế phát triển với vận tốc hàng cao nhất thế giới như VN, phải có ít nhất là 1000 (một nghìn) chi nhánh các đại học nước ngoài tại VN.

Các luật lệ giáo dục tại VN, nếu bạn đọc, thì sẽ thấy đó là những luật lệ tạo ra để ngăn cản đầu tư giáo dục tại VN. Văn bản nhà nước mới nhất là Nghị định số 86/2018/NĐ-CP về hợp tác đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục. Văn bản này được xem là “bước đột phá đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục với nhiều nội dung cởi mở, thông thoáng hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài.” Well, có lẽ các bạn chỉ cần học tới năm thứ 3 trong trường Luật VN để thấy được đó là “bước đột phá trong cách tạo rào cản giáo dục hữu hiệu nhất thế kỷ.” Từ đầu đến cuối Nghị định này là một rào cản cạnh tranh giáo dục và đầu tư giáo dục cỡ Vạn Lý Trường Thành, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Vì Nghị định này từ đầu đến cuối là một bức tường thành khổng lồ, nếu mình viết ra từng điểm phân tích thì phải tốn cả hai tháng mới xong, và chẳng ai đọc, vì nó sẽ như rừng rậm. Cách tốt nhất là đốt văn bản đó, và làm lại một văn bản mới, dài tối đa là 3 trang giấy.

Các bạn, nếu nhà nước không biết cách quản lý giáo dục như quản lý thị trường cà phê, thị trường gạo, thị trường bút, thị trường mực… mà cứ obsessed với giáo dục như cậu bé 22 tuổi obsessed với cô nàng 81 tuổi như thế, thì đừng trông mong có nhà đầu tư nước ngoài vào VN.

Và đó là cái hại cực kỳ lớn cho trí óc của hàng triệu, hàng triệu, sinh viên VN qua nhiều thế hệ. Đầu tư nước ngoài không những chỉ mang vào VN trường giỏi, mà còn tạo thêm cạnh tranh tốt để mọi trường của VN đều phải giỏi theo.

My God! Love our youth, please!

Chúc con em các bạn được may mắn học trường do nước ngoài đầu tư ở VN.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s