Đi cắt lúa – Dân ca Hre

Chào các bạn,

Hôm qua đọc bài “Bảo tàng” văn hóa của cô gái 9X, nói về em gái Hrê (Quảng Ngãi) khởi nghiệp bằng cách mở cửa hàng bán sản phẩm truyền thống của dân tộc Hrê, đặc biệt là các sản phẩm dệt thổ cẩm Làng Teng do phụ nữ gia đình em dệt, mình thấy cảm mến em.

(Nghề dệt thổ cẩm ở Làng Teng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.)

Mình cảm mến tinh thần làm giàu theo hướng gìn giữ văn hóa dân tộc của em gái trẻ người đồng bào sắc tộc Hrê. Qua em, mình cảm thấy muốn gần gũi với đồng bào sắc tộc Hrê nên tìm nghe bài nhạc dân ca Hrê.

Dưới đây là một bài hát dân ca Hrê theo điệu ta-lêu, điệu dân ca quen thuộc của người Hrê, bài Đi cắt lúa.

Dân ca Hrê - Đi Cắt Lúa.
Dân ca Hrê – Đi Cắt Lúa.

Các bạn có thể tìm hiểu thêm về dân tộc và dân ca Hrê ở đây – Dân ca Dân nhạc VN – Dân tộc Hrê của chị Túy Phượng.

Dưới đây là trích đoạn về điệu ta-lêu trong bài của chị Phượng.

Mong sao đời sống tinh thần và vật chất của anh chị em đồng bào dân tộc thiểu số được cân bằng với anh chị em đồng bào dân tộc Kinh.

PTH

***

NGHỆ THUẬT DIỄN XƯỚNG DÂN GIAN CỦA NGƯỜI HRÊ

(trích)

* Các loại hình dân ca

Các loại hình dân ca chính của người Hrê ở Quảng Ngãi bao gồm: ta lêu (ca lêu), ca choi (ca chơi), ta jeo, vađhô con…

Dân ca Hrê có giai điệu trong sáng, tình cảm và thang âm phong phú, nên nhiều nhạc sĩ đã mượn làn điệu từ dân ca Hrê để phát triển thành những ca khúc nổi tiếng, như: Phan Huỳnh Điểu với Bóng cây kơnia (thơ Ngọc Anh), Nhật Lai với Thương anh cán bộ, Cánh chim pôngkle, Hái rau tặng anh bộ đội, Phan Quý với Chiều sông Rhe (thơ Nguyễn Ngọc Trạch)…(3).

* Ta lêu

Ta lêu (ở huyện Sơn Hà, và những vùng dưới của huyện Sơn Tây gọi là ca lêu), là điệu hát kể, có tính chất tự sự. Người Hrê thường dùng ta lêu để hát kể cho con cháu nghe bên bếp lửa nhà sàn, trên rẫy vào mùa chờ thu hoạch. Có hai dòng ta lêu là ta lêu cổ và ta lêu mới.

Ta lêu cổ, là loại ta lêu có hệ thống bài bản vốn được truyền từ đời này sang đời khác. Loại ta lêu này có các đề tài như: kể về các loài vật, cây cối; kể về các anh hùng huyền thoại của cộng đồng tộc người, về các vị thần linh, về những con người tài trí, dũng cảm… Đây là loại ta lêu có cốt truyện nên khi hát kể ta lêu, người Hrê gọi là cà eng, vì có những bài ta lêu được các nghệ nhân Hrê hát suốt cả đêm. Trong các truyện cổ dân gian của người Hrê thường có những đoạn xen bằng văn vần, đó chính là những khúc ta lêu cổ.

Ta lêu mới, là loại ta lêu mới được sáng tác ca ngợi cuộc sống mới, về tinh thần hăng say lao động, sản xuất… và đặc biệt là về tình yêu đôi lứa.

Đi cắt lúa – Hương Loan – Dân ca Hre

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s