images406367_tho_cam

Chiếc mền thổ cẩm

Chào các bạn,

Mặc dầu mình chuyển đến ở nhiều nhà Lưu trú học sinh đồng bào các sắc tộc, cũng như sống giữa Buôn Làng nhưng còn rất nhiều điều thuộc về bản sắc văn hóa, về phong tục tập quán của anh em đồng bào sắc tộc mình chưa biết, kể cả điều tưởng chừng đơn giản nhất như cách sử dụng chiếc mền thổ cẩm của anh em đồng bào sắc tộc Êđê hoặc Sêđăng.

Nói về dệt thổ cẩm của anh em đồng bào sắc tộc mình đã biết như: Êđê, Sêđăng, Bana, Mnông, Stiêng. Mình nhận thấy về chất liệu các sắc tộc này dùng hoàn toàn giống nhau, đó là dùng sợi hoặc len, nhưng về màu sắc và hoa văn thì anh em đồng bào sắc tộc Êđê và Mnông dùng màu sắc chủ đạo là đen và đỏ, với những đường nét hoa văn đơn giản, không cầu kỳ, không sắc xảo. Trong khi anh em đồng bào sắc tộc Sêđăng, Bana, Stiêng dùng rất nhiều màu sắc: Xanh đỏ tím vàng hồng tía rất sặc sỡ và hoa văn cũng rất cầu kỳ, nhất là anh em đồng bào sắc tộc Bana. Vì vậy mình rất thích những đồ dùng dệt thổ cẩm của anh em đồng bào sắc tộc Bana.

Những năm mình ở Buôn Làng với anh em đồng bào sắc tộc Sêđăng, trong những dịp lễ đặc biệt của gia đình như trong phong tục đón dâu hoặc đón rể, hai lễ vật mình thấy không bao giờ thiếu là chiếc mền và con gà sống. Ngoài ra chiếc mền thổ cẩm còn thấy xuất hiện nhiều trong những đám tang.

Khi trong gia đình có người đi với ông bà, thường được những người trong gia đình chia phần cho người đi với ông bà những chiếc mền mới. Cũng như con cháu đã lập gia đình ra riêng hoặc họ hàng đến viếng, cũng thường cho riêng người đi với ông bà những chiếc mền dệt thổ cẩm rất đẹp, và những chiếc mền đó thường được bung ra phủ kín người đã ra đi nếu đến viếng lúc người ấy chưa được tẩm liệm, còn đã tẩm liệm rồi thì xếp để bên cạnh cho đến khi mang ra nghĩa trang, và bỏ xuống mộ huyệt cho người mới đi với ông bà.

Mền và túi xách thổ cẩm còn thường được làm quà cho những người thân quen trong những dịp lễ đặc biệt. Do vậy ngoài túi đeo, mình còn có hai chiếc mền dệt thổ cẩm của anh em Buôn Làng Sêđăng tặng trong dịp lễ Bổn mạng và sinh nhật. Hai chiếc mền đều màu xanh dương với những đường nét hoa văn sặc sỡ rất đẹp, mình rất quý và rất thích hai chiếc mền đó. Từ ngày có mền thổ cẩm mình đã dùng để đắp, không còn đắp mền thường. Và một lần qua em Hạnh học sinh lớp Sáu nhà Lưu trú, mình đã biết thêm một điều liên quan đến chiếc mền của anh em đồng bào.

Chuyện xảy đến vào một buổi sáng mình làm việc ở chiếc bàn trong phòng ngủ, em Hạnh vào chào mình đi tập thể dục về. Nhìn lên chiếc giường của mình em Hạnh thấy chiếc giường được phủ bằng chiếc mền thổ cẩm, em Hạnh nhìn mình cười và hỏi:

– “Pi muốn làm người chết hay sao mà đắp mền của đồng bào? Người đồng bào mình chỉ người chết mới đắp mền kiểu mở to ra, còn người sống thì dệt thành chiếc túi và chui vào túi ngủ.”🙂

Matta Xuân Lành

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s