Tân Nhạc VN – Ca Khúc Vượt Thời Gian – “Cô Láng Giềng”, “Chùa Hương”, “Chiều Quê”

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Cô Láng Giềng”, “Chùa Hương”, và “Chiều Quê” của Nhạc sĩ Hoàng Quý.

Nhạc sĩ Hoàng Quý (1920 – 1946), là một nhạc sĩ tiền chiến nổi tiếng trong những gương mặt tiên phong của Tân Nhạc Việt Nam. Ông là tác giả của nhạc phẩm “Cô Láng Giềng” bất hủ.

Nhạc sĩ Hoàng Quý là anh trai của ông Hoàng Phú, tức nhạc sĩ Tô Vũ. Theo NS Phạm Duy, NS Hoàng Quý từng là học trò của NS Lê Thương tại trường Trung học Lê Lợi ở Hải Phòng vào cuối thập niên 1930. NS Hoàng Quý theo học nữ giáo sư âm nhạc Leperète dạy nhạc ở các trường trung học ở Hải Phòng. Nhờ có năng khiếu và ham học, NS Hoàng Quý tiếp thu âm nhạc khá tốt, chỉ một thời gian sau trở thành giáo viên dạy nhạc của trường Bonnal.

Và vào năm 1939, đúng lúc phong trào Nhạc Cải Cách vừa ra đời, cùng với các ca nhạc sĩ tài tử ở đất Cảng lúc đó là Phạm Ngữ, Canh Thân và em trai Hoàng Phú, NS Hoàng Quý là người đầu tiên trình diễn nhạc Lê Thương tại Nhà Hát Lớn Hải Phòng.

hoangquy_NS Hoàng Quý

hoangquy_Chùa Hương

Suốt trong một thời gian từ năm 1943 cho tới 1945, NS Hoàng Quý đã quy tụ được một số bạn bè như Phạm Ngữ, Đỗ Nhuận, Lưu Hữu Phước, Văn Cao, và Hoàng Phú lập thành nhóm Đồng Vọng cùng nhau sáng tác. Nhóm Đồng Vọng được nhà xuất bản Lửa Hồng rồi tạp chí Tri Tân ở Hà Nội giúp đỡ. Lửa Hồng đã ấn hành 12 tập nhạc, mỗi tập có từ 8 đến 12 bài. Tổng cộng Đồng Vọng đã sáng tác và ấn hành khoảng trên 60 ca khúc.

Trước khi trở thành người soạn nhạc tiền đạo của xu hướng nhạc hùng, NS Hoàng Quý cũng đã đi vào lãnh vực nhạc tình, với những bài nhạc tình yêu như “Tú Uyên”, hay những bài nhạc tình quê như “Chiều Quê”, “Đêm Trăng Trên Vịnh Hạ Long”, “Chùa Hương”… mà nổi tiếng hơn cả là ca khúc bất hủ “Cô Láng Giềng”.

“Cô Láng Giềng” ra đời khoảng năm 1942-1943. Lúc đó NS Hoàng Quý rời Hải Phòng lên Sơn Tây để đến làm thư ký cho một trang trại nuôi bò. Chuyến ra đi đó ông đã phải chia tay với “bóng hồng” của mình. Khoảng 6 tháng sau, ông không làm việc ở Sơn Tây nữa và trước khi trở về Hải Phòng ông ghé thăm ông Hoàng Phú đang ở tại Hà Nội. Chính trong dịp này NS Hoàng Quý đã cho người em mình xem bài hát “Cô Láng Giềng” của ông.

Hôm nay trời xuân bao tươi thắm
Dừng gót phiêu linh về thăm nhà
Chân bước trên đường đầy hoa đào rơi
Tôi đã hình dung nét ai đang cười
Tôi mơ trời xuân bao tươi thắm
Đôi mắt trong đen màu hạt huyền
Làn tóc mây chiều cùng gió ngàn dâng sóng
Xao xuyến nỗi niềm yêu…

NS Tô Vũ (Hoàng Phú).
NS Tô Vũ (Hoàng Phú).

hoangquy_Cô Láng Giềng3

hoangquy_Cô Láng Giềng1

hoangquy_Cô Láng Giềng2

Nhạc sĩ Tô Vũ kể lại: “Với Cô láng giềng, anh tôi chỉ sáng tác lời 1. Đó là những vần thơ đầy lạc quan, phấn khởi khi chia tay người yêu và hy vọng một ngày trở về gặp nhau trong vui mừng. Còn lời 2 là do tôi sáng tác thêm, đó là cảnh chàng trở về, ngày có một đám cưới làng quê tưng bừng rộn rã của chính người yêu, và chàng buồn tình lặng lẽ ra đi… Thật ra lời 2 này không phải là tâm tư của Hoàng Quý mà do tôi hư cấu và Hoàng Quý đã đồng ý, xem như là một tác phẩm nghệ thuật chứ không phải là sự miêu tả một mối tình có thật, vì thực tế Hoàng Quý không có một bi kịch về tình yêu như nội dung của lời 2”.

Trước ngõ vào thôn vang tiếng pháo
Chân bước phân vân lòng ngập ngừng
Tai lắng nghe tiếng người nói cười xôn xao
Tôi biết người ta đón em tưng bừng…
Đành lòng nay tôi bước chân ra đi
Giơ tay buồn hái bông hồng tường vi
Ghi chút tình em nói chờ đợi tôi
Đừng nói tới phân ly.
Cô láng giềng ơi
Nay mối duyên thơ đành đã lỡ rồi
Chân bước xa xa dần miền quê
Ai biết cho bao giờ tôi về.

Về NS Hoàng Quý, NS Phạm Duy đã nhận xét: “Đánh giá Hoàng Quý không nên chỉ thu hẹp vào những sáng tác của ông, bởi vì sự hoạt động cho nền nhạc hùng còn là một điều khiến chúng ta phải ghi nhớ và ghi ơn. Ông là linh hồn của đám nhạc sĩ trẻ ở Hải Phòng, thúc đẩy mọi người sáng tác và ông làm cho những sáng tác đó có một đời sống hẳn hoi, nghĩa là in ra, hát lên trong những sinh hoạt hướng đạo hay học sinh của ông”.

NS Văn Cao cũng thường nhắc tới NS Lê Thương và NS Hoàng Quý là hai nhạc sĩ có ảnh hưởng tới con đường âm nhạc của ông.

NS Hoàng Quý qua đời ngày 26 tháng 6 năm 1946 vì một chứng bệnh nan y tại Hải Phòng, lúc 26 tuổi, khi tài năng của ông đang độ phát triển.

Dưới đây mình có bài “‘Cô láng giềng’ và… mối tình tan vỡ” cùng với 9 clips tổng hợp các ca khúc “Cô Láng Giềng”, “Chùa Hương”, “Chiều Quê” của NS Hoàng Quý do các ca sĩ xưa và nay diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn.

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

Tác giả “Cô láng giềng” ra đi khi mới 26 tuổi. Ảnh: Tư liệu.
Tác giả “Cô láng giềng” ra đi khi mới 26 tuổi. Ảnh: Tư liệu.

“Cô láng giềng” và… mối tình tan vỡ

(Vũ Chính – GiadinhNet)

Trong quãng đời thanh xuân của tuổi đôi mươi, Hoàng Quý cũng đã dệt được nhiều mối tình thơ mộng gắn liền với sự ra đời của một số nhạc phẩm trữ tình, trong đó cuộc trao duyên, ước hẹn với… “cô láng giềng” là kỷ niệm khắc ghi sâu đậm nhất đối với ông.

Nhạc sỹ tiên phong

Nhạc sĩ Hoàng Quý (Hoàng Kim Quý) sinh năm 1920, tại Hải Phòng. Cha làm nghề y, ông mồ côi mẹ mới ở tuổi 16. Tuy rất yêu âm nhạc nhưng gia cảnh nghèo túng, không có tiền để trả học phí cho thầy dạy nhạc, mỗi giờ trị giá hàng tạ gạo, nên rất nhiều đêm ông đành phải trèo tường nhìn vào vũ trường xem ban nhạc “Con mèo đen” của Philippines biểu diễn để…học lỏm. Với lòng quyết tâm, trí thông minh và năng khiếu bẩm sinh, sau này ông trở thành giáo viên dạy nhạc tại Trường trung học Ngô Quyền – Hải Phòng.

Hoàng Quý rất yêu đời và ham say hoạt động xã hội, sinh hoạt hướng đạo, được xếp vào hàng huynh trưởng rồi làm đoàn trưởng đoàn hướng đạo sinh thành phố. Hồi đó, hầu như các tổ chức hướng đạo sinh Việt Nam đều hát những bài hát của ông như: “Nước non Nam Sơn”, “Tiếng chim gọi đàn”, “Bóng cờ lau”, “Chiều quê”…

Lúc sinh thời, Hoàng Quý được nhạc sĩ Văn Cao tôn vinh là bậc đàn anh. Mai đây, trong lịch sử âm nhạc, khi nhắc đến thời kỳ phôi thai của tân nhạc, chắc chắn tên tuổi của nhạc sỹ Hoàng Quý sẽ được tô đậm bằng những nét vàng son…

Mối tình sớm nở tối tàn

Trong quãng đời thanh xuân ở tuổi đôi mươi, Hoàng Quý cũng đã dệt được nhiều mối tình thơ mộng, gắn liền với sự ra đời của một số nhạc phẩm trữ tình mà trong đó cuộc trao duyên, ước hẹn với… “cô láng giềng” là kỷ niệm khắc ghi sâu đậm nhất đối với ông. Đó là một cô gái duyên dáng, xinh đẹp, hoa khôi của thành phố Cảng. Nàng vừa trọng tài lại vừa rất yêu nết Hoàng Quý. Đôi trai tài gái sắc nhanh chóng dắt nhau vào cuộc tình mộng mơ, huyền ảo… Có thể nói, họ sống là để cho nhau và vì nhau tất cả, như…trong mộng.

Nhưng rồi sự đời thật trớ trêu, một tin sét đánh đến với Hoàng Quý. Ở nơi xa, anh nhận được tin người yêu đã phản bội… Có một nhân vật thứ ba bỗng xuất hiện. Người ấy dư thừa điều kiện, từ ngoại hình đến vật chất. Hơn thế, vào một buổi tối qua con đường phố vắng, bất chợt anh bắt gặp họ đang khoác tay nhau, từng bước thủ thỉ, tâm tình với nhau…Hoàng Quý khựng lại, bàng hoàng… Thế là cuộc tình duyên thật sự đổ vỡ.

Khoảng chưa đầy một tháng sau, nàng đã lên xe hoa. Nỗi đau vò xé, thấm đậm trong tim, trong “mối duyên tơ đành đã lỡ rồi”. Chỉ còn lại bao kỷ niệm êm đềm ngày xưa sống dậy…trào lên: “…Đôi ta cùng đứng bên hàng tường vi/ Em nói rằng, em sẽ chờ đợi tôi/ Và đừng nói đến phân ly…”. Bên tai ông như vẳng nghe “…trước ngõ vào thôn vang tiếng pháo/ Tiếng người nói cười xôn xao…/Biết người ta đón em tưng bừng…”.

Rồi …Một đêm Hoàng Quý vùng dậy, ra khỏi giường, bật đèn, lấy giấy bút ghi vội một hứng nhạc, xuất phát từ con tim. “Ghi chút tình em…Mối duyên tơ đành đã lỡ rồi”… Chép xong nhạc, ông viết lời một mạch. Xong, nhìn đồng hồ đã 3,4 giờ sáng. “Cô láng giềng” chào đời từ ấy. Bài hát bộc lộ tình cảm nội tâm sâu sắc, có sức hút mạnh mẽ, được công chúng, nhất là lớp trẻ đón nhận hào hứng và nhanh chóng được phổ biến rộng rãi. Sau này, nhạc sĩ Tô Vũ viết thêm lời II (với tên thật là Hoàng Phú).

Đầu năm 1946, Hoàng Quý phải nằm trên giường bệnh. Bệnh tật, rồi nỗi đau trong tim day dứt, ông nằm liệt suốt mấy tháng trời mùa đông lạnh giá. Song những giây phút cuối đời, ông cũng đã nảy ra được một ý nhạc rất trữ tình…nhưng chỉ mới kịp thực hiện được ít câu…còn dang dở…như chính mối tình và cuộc đời của người nhạc sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh này.

Giữa năm 1946, Hoàng Quý trút hơi thở cuối cùng, ông ra đi ở tuổi 26. Nhưng “Cô láng giềng” của ông vẫn sống mãi trong tâm trí và tình cảm của những người yêu âm nhạc.

oOo

Cô Láng Giềng – Ca sĩ Sĩ Phú:

 

Cô Láng Giềng – Ca sĩ Vũ Khanh:

 

Cô Láng Giềng – Ca sĩ Quang Dũng:

 

Chùa Hương – Danh ca Thái Thanh:

 

Chùa Hương – Ca sĩ Hà Thanh:

 

Chùa Hương – Ca sĩ Mỹ Linh:

 

Chiều Quê – Ca sĩ Quỳnh Giao:

 

Chiều Quê – Ca sĩ Tâm Vấn:

 

Chiều Quê – Lâm Viên solo guitar:

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s