???????????????????????????????

Dân ca dân nhạc VN – Hệ thống bài bản cổ nhạc miền nam

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Phần giới thiệu tiếp theo của mình với các bạn trong Dân ca Dân nhạc Việt Nam hôm nay sẽ là Hệ Thống Tổng Quát Bài Bản Cổ Nhạc Miền Nam, một số bài bản trong hệ thống này đã trở thành những bài thông dụng trong bộ môn Cải Lương qua nhiều thế hệ.

Cổ Nhạc Miền Nam bao gồm nhiều bài bản lớn nhỏ. Và đã được xếp loại chia các bài ra 10 nhóm thứ tự như sau:

Nhứt Lý: các điệu Lý
Nhì Ngâm: ngâm Kiều, ngâm thơ, ngâm sa mạc…
Tam Nam: ba bài Nam lớn
Tứ Oán: các bài Oán
Ngũ Điểm: sáu bài Bắc lớn
Lục Xuất: sáu bài ngắn
Thất Chính: bảy bài nhạc lớn lễ, cung đình
Bát Ngự: tám bài Ngự
Cửu Nhĩ: 2 bài do nhóm tài tử miền Đông biên soạn
Thập Thủ: thập thủ liên hoàn, 10 bài ngắn

Năm 1997 trong một bài viết của Nhạc sĩ Kiều Tấn có hệ thống các bài bản này được chia làm hai hệ thống bài Bắc (bài vui) và bài Nam (bài buồn), với thứ tự bên trên được tô màu đỏ như sau:

A. Hệ thống bản Bắc

Sáu Bắc (Ngũ điếm)
1. Lưu Thủy
2. Phú Lục
3. Bình Bán
4. Cổ Bản
5. Xuân Tình
6. Tây Thi

Bảy bài (Thất chính)
1. Xàng Xê
2. Ngũ Ðối Thượng
3. Ngũ Ðối Hạ
4. Long Ðăng
5. Long Ngâm
6. Vạn Giá
7. Tiểu Khúc

Tám ngự (Bát ngự)
1. Ðường Thái Tôn
2. Vọng Phu
3. Chiêu Quân
4. Ái Tử Kê (miền Ðông)
5. Bát Man Tấn Cống
6. Tương Tư
7. Duyên Kỳ Ngộ
8. Quả Phụ Hàm Oan

Hai nhĩ (Cữu Nhĩ)
1. Hội Nguyên Tiêu
2. Bát Bản (Bát Bản Chấn)

Mười khách (Thập thủ)
1. Phẩm Tuyết
2. Nguyên Tiêu
3. Hồ Quảng
4. Liên Hườn
5. Bình Bán
6. Tây Mai
7. Kim Tiền
8. Xuân Phong
9. Long Hổ
10. Tẩu Mã

Tứ bửu
1. Minh Hoàng Thưởng Nguyệt
2. Ngự Giá Ðăng Lâu
3. Phò Mã Giao Duyên
4. Ái Tử Kê (miền Tây)

Ngũ châu
1. Kim Tiền Bảng
2. Ngự Giá
3. Hồ Lan
4. Vạn Liên
5. Song Phi Hồ Ðiệp

Bản rời
1. Ngũ Ðối Ai
2. Chiết Tứ Vĩ
3. Hội Huê Ðăng
4. Lục Luật Tiêu Hà
5. Bắc Ngự, v.v…

Bản sáng tác mới
1. Tứ Bửu Liêu Thành
2. Ngũ Châu Minh Phổ
3. Ngũ Cung Luân Hoán
4. Ngũ Khúc Long Phi, v.v…

B. Hệ thống bản Nam

Ba Nam (Tam Nam)
1. Nam Xuân
2. Nam Ai
3. Nam Đảo (Ðảo Ngũ Cung)

Bốn oán (Tứ oán)
1. Tứ Ðại Oán
2. Phụng Hoàng
3. Giang Nam (Giang Nam Cửu Khúc)
4. Phụng Cầu

Bản rời
1. Văn Thiên Tường
2. Trường Tương Tư
3. Tứ Ðại Vắn
4. Khổng Tử Khốc Nhan Hồi
5. Bình Sa Lạc Nhạn
6. Xuân Nữ
7. Ngươn Tiêu Hội Oán
8. Võ Văn Hội Oán
9. Xuân Tình Bát Oán
10. Quả Phụ Hàm Oan, v.v…

Bản sáng tác mới
1. Dạ Cổ Hoài lang
2. Vọng Cổ
3. Võ Tắc Biệt
4. Liêu Giang
5. Ngũ Quan
6. Thanh Dạ Ðề Quyên
7. Chinh Phụ Ly Tình (Chinh Phụ Nam)
8. Nam Âm Ngũ Khúc
9. Khúc Hận Nam Quan, v.v…

(Nguồn: NS Giang Tuyền)

Có lẽ đây là 77 bài bản chính thức được công nhận hiện nay. Tuy nhiên có thể còn một số ít bài bản khác thuộc loại bản rời hoặc sáng tác mới là số bài bản ít được phổ biến, hoặc bị thất truyền.

Có thông tin trên disanvanhoa.info về đờn ca tài tử, cho rằng: “Từ năm 1945, ông Nguyễn Văn Thịnh thường được gọi là ông Giáo Thịnh – một nhạc sư có uy tín tại Sài Gòn — đã đúc kết và phổ biến một hệ thống mới gọi là 72 bài bản cổ nhạc miền Nam được gọi là thất thập nhị huyền công.” Có lẽ hệ thống 77 bài ở đây cũng từ hệ thống 72 bài của Giáo Thịnh mà ra.

Mời các bạn thưởng thức một số bài bản tượng trưng do các nghệ nhân cổ nhạc trình bày sau đây.

Túy Phượng

oOo

Điệu Lưu Thủy Trường – Nhạc sĩ Văn Hải độc tấu (đệ tử số 1 của Thầy Văn Vĩ):

 

Điệu Bình Bán – Câu Lạc Bộ Đờn Ca Tài Tử Long Xuyên hòa tấu:

 

Điệu Văn Thiên Tường qua điệu Xế Xảng – Thầy Văn Vĩ hòa tấu:

 

Điệu Nam Xuân, Nam Ai, và Nam Đảo (Đảo Ngũ Cung) – Nghệ sĩ Hương Thanh hát:

 

Điệu Tứ Đại Oán – Nghệ sĩ Thanh Ngân hát:

 

Điệu Phụng Hoàng – Nghệ Sĩ Kim Tử Long, Nghệ sĩ Ngọc Huyền, Nghệ sĩ Thoại Mỹ hát: (trích đoạn tuồng cải lương xã hội Nữa Đời Hương Phấn)

 

2 cảm nghĩ về “Dân ca dân nhạc VN – Hệ thống bài bản cổ nhạc miền nam”

  1. Dear Chị Hai

    Em cảm ơn những chuỗi bài chia sẻ nghiên cứu thật công phu và phong phú của chị Hai về Dân ca dân nhac VN.

    Em chúc chị Hai luôn hạnh phúc và an lành trong từng ngày sống.

    Em M Lành.

    Like

  2. Hi Lành,

    Cám ơn em chia sẻ với chị Hai. Dân ca Dân nhạc VN là một kho tàng văn hóa phi vật thể vô giá trùng trùng khắp mọi miền đất nước không biết cơ man nào mà kể cho hết. Và kho tàng vô giá này có nguy cơ bị tuyệt chủng với thời đại mới nếu chúng ta không cố gắng bảo tồn.

    So far, chuỗi bài DCDN Miền Nam chỉ là sơ khởi bước đầu vào ngưỡng cửa kho tàng vô giá này. Em vui đón xem phần nối tiếp trong những ngày sắp tới nhé. 🙂

    Cám ơn em luôn chúc lành cho chị Hai. Bình an Thiên Chúa luôn ở cùng em. XO

    Like

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s