Tư duy dân chủ

Hồi còn đi học tôi đã được dạy rằng xã hội Việt Nam hiện tại là một xã hội đề cao dân chủ, nhân quyền, với định hướng xã hội chủ nghĩa, là một bước tiến đi tắt đón đầu bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa. Tuy không hiểu lắm những khái niệm trong câu nói đó, tôi vẫn vô cùng hạnh phúc được sinh ra và lớn lên trong cảnh an bình, đất nước độc lập không có chiến tranh, đến lớp hàng ngày với những câu chuyện cổ tích trong sách giáo khoa luôn luôn có những kết thúc có hậu, giống như câu chuyện về kháng chiến của đất nước.

Rõ ràng sự tổ chức của xã hội VN hiện tại đã là một bước tiến xa so với xã hội phong kiến trong lịch sử, so với xã hội “Con vua thì lại làm vua. Con sãi ở chùa lại quét lá đa”, quyền lực chỉ nằm trong tay một gia đình. Tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh trong câu chuyện Tấm Cám, khi trong lễ hội nhà vua đi tìm người con gái vừa chân với chiếc hài, khi Tấm xin ướm thử, mẹ Cám đã mắng rằng:

Chuông khánh còn chẳng ăn ai
Nữa là mảnh chĩnh vất ngoài bờ tre!

Nhưng rất may mà Tấm vẫn được ướm thử giày, vì cơ hội vua ban ra không loại trừ người con gái nào, đó là một tư duy dân chủ đấy chứ, phải không? Điều đầu tiên tôi học được về tư duy dân chủ là “cơ hội đồng đều”. Thế còn tư duy của dì ghẻ, tuy rằng thiên vị con mình, nhưng rất quen thuộc, không hề xa lạ với tư duy hiện nay. Hỏi tất cả các bà mẹ rằng: có muốn con mình được thi thố trong một môi trường công bằng, dân chủ? Tất nhiên là có rồi! Lại hỏi bà có muốn con bà được ưu ái hơn một chút không? Đa số sẽ trả lời là có!

Thật là thú vị phải không bạn, khi tư duy của chúng ta hầu như không khác mấy so với tư duy của các bà mẹ thời phong kiến, nhất mực yêu thương con mình, và sẵn sàng mắng mỏ người nào giành cơ hội của con mình, nhưng chúng ta đã được sống trong một xã hội phát triển cao về tư duy “vượt xa thời đại”, “đi tắt đón đầu” và “dân chủ tuyệt đối”.

Nếu tư duy của người dân bình thường chúng ta không thay đổi nhiều cho lắm, thì chắc chắn sự phát triển cao như thế phải đến từ sự tổ chức xã hội một cách khoa học, dân chủ rồi? Đúng là như vậy, nếu như trong thời phong kiến, chỉ những người con của vua (chừng chục người) mới có quyền “ứng cử” vào vị trí quyền lực cao nhất nước, thì ngày nay, bất kì một Đảng viên nào cũng có quyền ứng cử vào các vị trí có quyền chức trong chính phủ (khoảng 3 triệu Đảng viên-3% dân số). Hơn nữa, chỉ có những người ưu tú, có thành tích mới được xét kết nạp Đảng, cho nên những người ngồi trên ghế quyền lực chính là đã được lựa chọn ra từ 3% ưu việt nhất, 3% đã được chọn ra từ toàn thể nhân dân: đó chẳng phải là một nền dân chủ tối ưu sao?

Nhiều bằng chứng cho thấy, vấn nạn tham nhũng kéo dài và ngày càng nhiều hậu quả nặng nề, sự nhũng nhiễu xảy ra ở khắp nơi nơi và vấn đề nhân quyền, dân chủ của nước ta bị chỉ trích nghiêm trọng. Nếu sự tuyển chọn Đảng viên đã rất nghiêm túc từ dưới lên trên, với những bộ hồ sơ đẹp đến từng chi tiết, rõ ràng 3% ưu việt của một dân tộc ưu việt không thể nào là giả được. Nếu nhìn vào sự sụp đổ của các chế độ phong kiến xưa kia, hầu hết là do sự sa đọa của vua chúa, bỏ bê việc triều chính mà chỉ tập trung vào tiệc tùng xa hoa và mỹ nữ. Có một sự tương đồng khá lớn với ông vua “3%” hiện nay, khi phần lớn cũng chìm trong bàn tiệc và hoa hồng từ các dự án. Các ông vua ngày xưa với quyền lực tuyệt đối không bao giờ tự phế truất chính mình, đã phân thân ra thành 3 triệu người ngày nay trong các kì Đại hội, cố gắng loại bỏ những phần sâu mọt trong cơ thể mình nhưng không thể.

Chẳng lẽ, chúng ta vẫn đang trong thời kì phong kiến chứ chưa thoát đi đâu qua lối đi tắt cả???

Tôi nhận ra trách nhiệm phát triển đất nước công bằng, dân chủ nằm trong bản thân mình và mỗi người khi đọc câu nói của Voltaire “Chẳng có bông tuyết nào cảm thấy có trách nhiệm khi tuyết lở xảy ra” (No snowflake in an avalanche ever feels responsible), và quyền tự do ngôn luận cũng đến từ mỗi người “Tôi không đồng ý với những điều anh nói, nhưng tôi có thể chết để bảo vệ quyền anh được nói những điều đó (I disapprove of what you say, but I will defend to the death your right to say it _ Evelyn Beatrice Hall in book: The Friends of Voltaire). Chúng ta chỉ có thể có dân chủ khi xã hội có thể đặt niềm tin vào pháp luật công minh, tôn trọng tự do và minh bạch, bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân.

Tư duy dân chủ không tự nhiên mà có hay nhờ trông chờ vào ai khác, tư duy dân chủ đến từ khả năng làm chủ chính mình và làm chủ đất nước của MỖI người dân Việt Nam. Tư duy dân chủ đến từ việc coi trọng nỗ lực tham gia phát triển đất nước của TẤT CẢ mọi người mà không dè bỉu chê bai, dù chỉ là trong ý nghĩ : “Chuông khánh còn chẳng ăn ai”, bởi vì cuối cùng ai là chuông khánh thì chỉ có một sự xét tuyển công tâm mới có thể quyết định. Tư duy dân chủ, công bằng sẽ quyết định kết quả cuối cùng, nhưng không phân biệt những nỗ lực đầu tiên của bất kì ai, khi chúng ta sinh ra trên đời này đã được hưởng những quyền làm người bình đẳng của tự nhiên.

Phạm Thu Hường

 

Chú thích:

Read more at http://www.brainyquote.com/quotes/authors/v/voltaire.html#1kwPpF7akl65RTy5.99

Francois-Marie Arouet (21 November 1694 – 30 May 1778) còn được biết đến bởi bút danh Voltaire, là một nhà văn thuộc thời đại Khai Sáng người Pháp, nhà tiểu luận, nhà thần luận và một nhà triết học.

Voltaire nổi tiếng nhờ tài lý luận sắc bén, những tác phẩm triết học, và là một người bênh vực cho quyền công dân, trong đó có quyền tự do tôn giáo và quyền được xét xử công bằng trước pháp luật. Ông còn là một người ủng hộ tích cực cho cải cách xã hội mặc dầu có nhiều luật kiểm duyệt khắc khe tại Pháp và những người vi phạm sẽ bị lãnh án rất nặng nề. Là một nhà tranh luận trào phúng, ông thường dùng các tác phẩm của mình để phê bình các ý thức hệ của nhà thờ và các cơ quan chức quyền thời ấy. Voltaire được xem là một khuôn mặt có nhiều ảnh hưởng thời bấy giờ.

Phần thưởng lớn nhất cho một việc được hoàn tất suôn sẻ là việc đấy đã được hoàn tất một cách suôn sẻ. (The biggest reward for a thing well done is to have done it). Voltaire.

 

Một suy nghĩ 8 thoughts on “Tư duy dân chủ”

  1. Em cảm ơn anh Hoành, em còn phải học hỏi và rèn luyện thêm rất nhiều ạ.

    Cảm ơn Thắng nhé. Chắc là Thắng cũng đoán được lí do mình viết bài này, câu của Voltaire cuối bài “Phần thưởng lớn nhất cho một việc được hoàn tất suôn sẻ là việc đấy đã được hoàn tất một cách suôn sẻ.” (The biggest reward for a thing well done is to have done it) là thay lời đề tặng những bạn trẻ đã dấn thân vào những vấn đề xã hội với tinh thần và tư duy dân chủ. Cho dù hiện tại có thể còn bị đánh giá một cách thiên kiến và nhiều nghi ngờ, nhưng những hành động trong sáng lý tưởng ấy sẽ là động lực đi tới của đất nước mình, với dân số rất trẻ và tinh thần yêu nước nồng nhiệt.
    Thắng khỏe nhé!

    TH

    Số lượt thích

  2. Hoàn toàn đồng ý với Hường ở câu này “tư duy dân chủ đến từ khả năng làm chủ chính mình và làm chủ đất nước của MỖI người dân Việt Nam.” Điểm xuất phát cho mọi sự làm chủ cái gì đó khác phải là làm chủ chính mình: làm chủ hành động, làm chủ tư duy và cả làm chủ cảm xúc của mình. Mình biết mình nghĩ gì, mình làm gì và tại sao mình làm việc đó. Ý kiến của người khác trong mọi trường hợp chỉ có giá trị giúp mình … brain storm. Mình luôn trân trọng, và mình tin rằng xã hội luôn trân trọng, những con người dám nghĩ dám làm với một thiện tâm.:)

    Số lượt thích

  3. Cám ơn Anh Quyết, chị Quỳnh Linh, Tam và Thu Hằng đã chia sẻ với mình về vấn đề tư duy dân chủ, chị Quỳnh Linh nói rất đúng ạ, tất cả bắt đầu từ làm chủ chính mình và tích cực với quyền làm chủ đất nước của mình, coi trọng quyền tự do dân chủ của tất cả mọi người.

    Em mới đọc lại được bài Tranh luận dân chủ của anh Hoành viết cách đây 4 năm, trong đó còn có một ví dụ vô cùng sống động case study từ một bài viết của Khánh Hòa. 4 năm rồi em đọc lại mới càng thấm thía hơn, đúng là vấn đề tự do, dân chủ, nhân quyền luôn có những nấc thang mới liên tục để chúng ta cùng nắm tay nhau đi lên.

    Chúc cả nhà ngày càng sâu sắc và truyền lửa nhiệt tình
    Em Hường

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s