Fact and Opinion – Sự kiện và Ý kiến

 

Chào các bạn,

Trong cuộc sống hàng ngày chúng ta luôn phải giao tiếp và truyền tải thông tin với mọi người xung quanh, nhiều nhất là đồng nghiệp vì chúng ta có 8 tiếng một ngày với đồng nghiệp của mình, nhưng điều đáng nói là chúng ta có nghe được thông tin chính xác hay không và có truyền tải thông tin chính xác không. Nếu ai tự nói rằng: có, tôi luôn truyền tải thông tin và nghe thông tin chính xác 100% thì mình sợ là…các bạn chưa dám nói thật rồi.

Hôm nay mình muốn chia sẻ với các bạn về Fact và Opinion dịch ra là Sự Kiện và Ý Kiến. Vậy Fact là gì? Opinion là gì? Tại sao chúng ta phải phân biệt Fact và Opinion? Ta sử dụng chúng trong cuộc sống như thế nào?

Fact là khái niệm về một sự thật, một điều có thật và có thể chứng mình được.

Ví dụ: Anh A đưa chị B đến giới thiệu với một giám đốc nhân sự ở một công ty làm về lĩnh vực IT mới nổi, anh A nói: “Chị B có bằng tốt nghiệp ở trường ĐH Bách Khoa, chị có 2 năm kinh nghiệm làm việc cho một công ty trong ngành Điện tử viễn thông”.
Như vậy, thông tin anh A đưa ra bao gồm có:

• Việc chị B có bằng tốt nghiệp ở trường ĐH Bách Khoa và

• việc chị có 2 năm kinh nghiệm làm việc ở một công ty Điện tử viễn thông

Cả hai thông tin này đều có thể kiểm chứng được nhờ vào bằng cấp chị nộp trong hồ sơ và hợp đồng lao động kể từ ngày chị kí với công ty đó. Như vậy thông tin về chị là một sự thật, điều anh A nói đưa ra là một sự thật.

Nhưng ngay lập tức, anh A đưa ra ngay kết luận: “Chị B rất hài hòa và được việc.”
Như vậy người giám đốc nhân sự phải nghĩ lại, vì đây mới chỉ là ý kiến cá nhân của anh A và muốn biết thêm về chị B, người giám đốc cần thêm thời gian để tìm hiểu.

Khi bạn đưa ra ý kiến của bạn về một sự vật, con người, hành động đó được gọi là Opinion.

Bạn vừa chuyển trụ sở làm việc ở quận Tây Hồ sang quận Hoàn Kiếm, tại trụ sở làm việc mới, bạn quen anh A. Anh A là một người bạn ít gặp, đôi lúc chỉ lướt qua nhau vài lần vì công ty của bạn quá đông và nhân viên cũng khá nhiều. Bạn chưa có gì nhiều thông tin về anh A, ngoại trừ việc bạn gặp anh trong một số của họp của toàn công ty. Anh A ít nói, dáng đi khá thong dong, khi gặp bạn, anh A hay mỉm cười và chào hỏi nhẹ nhàng, bạn cảm thấy rằng anh A cũng tốt và chẳng có vấn đề gì cả. Và bạn có nhận xét trong đầu: “Anh chàng này khá dễ mến!” nhưng bỗng một ngày chị đồng nghiệp của bạn trong lúc nói chuyện thì lại thốt lên: “Ôi, chị ghét thằng A thế, trong mặt nó nặng như chì, chán chết!”. Và lúc bạn hỏi tại sao chị lại nghĩ vậy thì chị nói rằng chị có…cảm giác vậy!

Rõ ràng, cảm nhận hay opinion của bạn và của chi đồng nghiệp về một người là hoàn toàn khác nhau.

Fact ( sự thật ) thì bạn có thể thấy ngay là:

• Anh A ít nói

• Anh A có dáng điệu thong dong

• Anh A mỉm cười với một số người nhất định

Nhưng opinion thì

• Bạn thấy dễ mến

• Chị đồng nghiệp của bạn lại thấy ngược lại

Vậy là cùng một con người, một sự việc cảm nhận của hai người là hoàn toàn khác nhau. Hay nói cách khác Fact là một nhưng Opinion thì lại đối lập tùy từng người.

Đến đây các bạn đều có thể phân biệt được Fact và Opinion, và dễ dàng chúng ta có thể biết được điều ta nghe được hằng ngày, cái nào là Fact, cái nào là Opinion.

Như vậy câu hỏi tiếp theo là tại sao ta lại cần phân biệt Fact và Opinion?

Thứ nhất, Fact và Opinion sẽ giúp ích rất nhiều cho các bạn khi xử lí thông tin

Ví dụ: Bạn có thể đánh giá ngay được về bằng cấp và kinh nghiệm của chị B ở ví dụ thứ nhất nhưng việc chị hài hòa, chân thật đến đâu với đồng nghiệp, sếp và mọi người xung quanh thì có lẽ bạn cần thời gian để kiểm định. Hay ở ví dụ thứ hai, nếu chỉ nghe opinion từ chị đồng nghiệp, có thể bạn đã mất đi cơ hội có một người bạn tốt là anh A ở nơi làm việc mới.

Thứ hai, Fact và Opinion lại càng quan trọng khi ta cần xử lí những thông tin có tính quyết định cho cả một công ty hay tập thể lớn.

Nói một cách khác, khi các bạn định rõ trong đầu về Fact và Opinion, bạn không hề chịu cảm xúc hay thái độ của người khác, ngược lại bạn luôn có một thái độ bình tĩnh và lắng nghe đối với mọi thông tin mà bạn tiếp nhận được, vì bạn biết đâu là sự thật và đâu chỉ là cảm xúc hay ý kiến cá nhân của người khác.

Cuối cùng, một đặc điểm rất dễ thấy của người Việt Nam là khi nghe một thông tin thường không nghe kĩ, hỏi lại kĩ và tự xử lí theo chủ quan của mình.

Ví dụ: khi vừa nghe tên D giết người là tất cả mọi người xông lên kịch liệt phản đối, la lối, mắng nhiếc, chửi rủa, mà không chịu lắng nghe nhiều nguồn thông tin, từ nhiều phía hay đặt các câu hỏi như: tại sao hắn lại giết người? trong hoàn cảnh nào? trước đây hắn là người ra sao? có phải bị ép buộc hay có một lí do nào sâu bên trong không? v.v…

Trong công việc, vì nhiều người thường mắc lỗi nhầm lẫn giữa Fact và Opinion mà xảy ra những việc giở khóc giở cười, và đến khi phát hiện ra thì “Ôi, thế mà…. tôi cứ tưởng….”. Có nghĩa là chỉ vì cái tưởng của bạn mà làm hỏng việc cho cả một team lớn.

Để phân biệt được Fact và Opinion tốt không còn cách nào khác là bạn luôn bình tĩnh lắng nghe mọi thông tin, “lọc” thật kĩ, hỏi lại cho chắc trước khi có bất kì hành động nào. Fact và Opinion nói thì đơn giản mà làm lại chẳng đơn giản chút nào…

Chúc các bạn một ngày thông suốt.

09.09.2012
Đỗ Hồng Thuận

 

3 cảm nghĩ về “Fact and Opinion – Sự kiện và Ý kiến”

  1. Cảm ơn bài viết của Thuận.
    Chị rất hay bàn về Fact-Opinion trên các lớp học, ví dụ ở Phỏng vấn và Đánh giá ứng viên khi tuyển dụng. Thực tế là chúng ta rất dễ đưa ra nhận xét trước 1 sự vật hiện tượng nào đó, cũng rất dễ đưa ra kết luận về một ai đó. Nhưng khi đặt ra câu hỏi vì sao lại có nhận xét/kết luận đó thì sự lý giải không có – đó chính là chúng ta thiếu fact. Quan điểm của chị hãy lắng nghe, quan sát, ghi nhận đủ fact trước khi đưa ra opinion, đặc biệt là khi đánh giá về “một người nào đó” thì càng không nên vội và cảm tính.

    Like

  2. Chị Thủy ơi, em rất thích lắng nghe chia sẻ kinh nghiệm của chị. Đúng là khi ta đưa ra một opinion nào đó, ta phải có thật là nhiều fact, và càng nhiều thì càng tốt cộng thêm observation và các tình huống cụ thể nữa. Em gặp nhiều tình huống hàng ngày và em phát hiện ra là: “ôi, đừng vội nghe người khác mà đã đưa ngay kết luận được” vì mình đâu biết là một đánh giá nhỏ mà bị lạc hướng thì nó sẽ đi xa đến chừng nào. Chính vì vậy mỗi khi em lên facebook, đọc báo, xem TV, nghe bạn bè bàn tán về một hiện tượng, khen, chê, thích, không thích….em phải đặt câu hỏi trong đầu ngay lập tức không sợ mình lại rơi vào bẫy không nghe kĩ, hỏi kĩ và nhìn kĩ chị ạ 🙂

    Em thường mất nhiều thời gian cho personal touch ( tức là gặp gỡ face to face) để cảm nhận về một ai đó trước khi đưa ra opinion hơn là đọc báo, nghe đài, lên facebook 🙂

    Like

  3. Mình cũng hay nghĩ về fact và opinion lắm Thuận à (xin lỗi không biết Thuận bao nhiêu tuổi nhưng mình xưng hô như bạn bè cho thân mật nhé). Thời đại bây giờ có rất nhiều thông tin (có thể nói là quá nhiều thông tin) nếu không biết chọn lọc thông tin, không biết phân biệt fact và opinion thì đúng như Thuận nói là sẽ gặp phải nhiều tình huống dở khóc dở cười. Mình thậm chí còn nghĩ không biết có cách nào để mọi người, chẳng hạn như người tiêu dùng khi đứng trước hàng loạt thông tin về sản phẩm, phân biệt được một tin nào đó là đáng tin cậy. Bài viết của Thuận rất rõ ràng. Cám ơn Thuận.

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s