Từ bi và Cá nhân con người (Phần 5)

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Làm thế nào chúng ta có thể bắt đầu

Chúng ta nên bắt đầu bằng cách loại bỏ hai trở ngại lớn nhất đối với lòng từ bi: tức giận và hận thù.

Như tất cả chúng ta đều biết, tức giận và hận thù là những cảm xúc vô cùng mạnh mẽ và có thể lấn át toàn bộ tâm trí của chúng ta. Tuy nhiên, chúng có thể được kiểm soát. Song, nếu chúng không được kiểm soát, những cảm xúc tiêu cực này sẽ gây tai hại cho chúng ta – mà chúng chẳng cần phải cố gắng chút nào! – và làm trở ngại quá trình tìm kiếm của chúng ta về hạnh phúc của một tâm hồn yêu thương.

Thế nên khi bắt đầu, thật hữu ích để nghiên cứu tức giận có giá trị gì hay không.

Thỉnh thoảng, khi chúng ta thấy nản lòng bởi một tình huống khó khăn, thì tức giận trông có vẻ có ích, có vẻ mang lại [cho chúng ta] nhiều năng lượng, lòng tự tin và quyết tâm hơn.

Tuy nhiên, ở đây, chúng ta cũng phải kiểm tra trạng thái tinh thần của chúng ta một cách cẩn thận. Trong khi sự thật là cơn giận dữ mang lại thêm năng lượng, nếu nghiên cứu bản chất của năng lượng này, chúng ta khám phá ra rằng đó là mù quáng: chúng ta không thể chắc chắn là kết quả của năng lượng đó sẽ là tích cực hay tiêu cực.

Đó là vì cơn tức giận làm lu mờ phần tốt nhất của não bộ của chúng ta: phần lý trí. Thế nên, năng lượng của cơn giận gần như lúc nào cũng chẳng đáng tin. Năng lượng này có thể tạo ra số lượng khổng lồ các tác phong đáng tiếc và hủy diệt. Hơn nữa, nếu cơn tức giận tăng đến đỉnh điểm, chúng ta trở nên y như người điên, hành động theo những cách gây tổn hại cho chính mình cũng như cho người khác.

Có thể, tuy là thế, nhưng chúng ta vẫn phát triển được một năng lượng mạnh mẽ tương đương với năng lượng tức giận nhưng được kiểm soát nhiều hơn để xử lý các tình huống khó khăn.

Năng lượng được kiểm soát này không chỉ đến từ một thái độ từ bi, mà còn đến từ lý trí và lòng nhẫn nại. Đây là những thuốc giải độc mạnh nhất cho cơn tức giận.

Thật không may, nhiều người đánh giá sai những phẩm chất này như những dấu hiệu của tính nhu nhược. Tôi tin rằng điều ngược lại mới là đúng: rằng thái độ từ bi, tính lý trí và lòng nhẫn nại là những dấu hiệu thực sự của sức mạnh bên trong.

Từ bi có bản chất dịu dàng, bình yên và nhẹ nhàng nhưng từ bi lại rất mạnh mẽ. Những người dễ dàng mất kiên nhẫn là những người hay lo sợ và không vững vàng. Như vậy, với tôi, dễ nổi giận là một dấu hiệu trực tiếp của tình trạng yếu ớt.

Vì lẽ đó, khi vấn đề lần đầu nảy sinh, hãy cố gắng giữ khiêm tốn và duy trì một thái độ chân thành và quan tâm đến kết quả công bằng.

Hiển nhiên, người khác có thể tìm cách lợi dụng bạn, và bạn tiếp tục thái độ dửng dung chỉ khuyến khích gây hấn bất công, thì hãy hành xử mạnh mẽ hơn. Điều này, tuy nhiên, nên được thực hiện với lòng từ bi, và nếu cần thiết để thể hiện quan điểm của bạn và thực hiện các biện pháp đáp trả mạnh mẽ, thì nên làm như vậy mà không hề có tức giận hay ác ý nào.

Bạn nên nhận ra rằng mặc dù đối thủ của bạn dường như muốn hại bạn, xét cho cùng, hành động phá hoại của hắn sẽ gây tổn hại chỉ mỗi mình hắn. Để hạn chế xung động ích kỷ nhằm đáp trả đối thủ, bạn nên nhớ lại khao khát rèn luyện lòng từ bi và khao khát gánh vác trách nhiệm của bạn để giúp ngăn ngừa người khác khỏi bị đau khổ do những hậu quả mà hành vi của họ gây ra.

Như vậy, bởi vì các cách bạn dùng đã được chọn lựa một cách điềm tĩnh, nên chúng sẽ có hiệu quả hơn, chính xác hơn và mạnh mẽ hơn. Đáp trả dựa trên năng lượng mù quáng của tức giận hiếm khi đánh trúng đích.

(Còn tiếp..)

(Phạm Thu Hương dịch)

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 1)
Từ bi và Cá nhân con người (Phần 2)
Từ bi và Cá nhân con người (Phần 3)
Từ bi và Cá nhân con người (Phần 4)
Từ bi và Cá nhân con người (Phần 5)
Từ bi và Cá nhân con người (Phần 6)

Compassion and the Individual (Part 5)

How can we start

We should begin by removing the greatest hindrances to compassion: anger and hatred. As we all know, these are extremely powerful emotions and they can overwhelm our entire mind.

Nevertheless, they can be controlled. If, however, they are not, these negative emotions will plague us – with no extra effort on their part! – and impede our quest for the happiness of a loving mind.

So as a start, it is useful to investigate whether or not anger is of value. Sometimes, when we are discouraged by a difficult situation, anger does seem helpful, appearing to bring with it more energy, confidence and determination.

Here, though, we must examine our mental state carefully. While it is true that anger brings extra energy, if we explore the nature of this energy, we discover that it is blind: we cannot be sure whether its result will be positive or negative. This is because anger eclipses the best part of our brain: its rationality. So the energy of anger is almost always unreliable. It can cause an immense amount of destructive, unfortunate behavior. Moreover, if anger increases to the extreme, one becomes like a mad person, acting in ways that are as damaging to oneself as they are to others.

It is possible, however, to develop an equally forceful but far more controlled energy with which to handle difficult situations.

This controlled energy comes not only from a compassionate attitude, but also from reason and patience. These are the most powerful antidotes to anger. Unfortunately, many people misjudge these qualities as signs of weakness. I believe the opposite to be true: that they are the true signs of inner strength. Compassion is by nature gentle, peaceful and soft, but it is very powerful. It is those who easily lose their patience who are insecure and unstable. Thus, to me, the arousal of anger is a direct sign of weakness.

So, when a problem first arises, try to remain humble and maintain a sincere attitude and be concerned that the outcome is fair. Of course, others may try to take advantage of you, and if your remaining detached only encourages unjust aggression, adopt a strong stand, This, however, should be done with compassion, and if it is necessary to express your views and take strong countermeasures, do so without anger or ill-intent.
You should realize that even though your opponents appear to be harming you, in the end, their destructive activity will damage only themselves. In order to check your own selfish impulse to retaliate, you should recall your desire to practice compassion and assume responsibility for helping prevent the other person from suffering the consequences of his or her acts.

Thus, because the measures you employ have been calmly chosen, they will be more effective, more accurate and more forceful. Retaliation based on the blind energy of anger seldom hits the target.

(To be continued..)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s