Một nhóm quan chức quốc phòng Việt Nam thăm hàng không mẫu hạm USS George Washington của Hoa Kỳ, hiện đang đậu ở ngoài khơi Đà Nẵng.

Trong khi đó, hai tàu chiến khác của Mỹ cũng chuẩn bị cập bến Tiên Sa trong chuyến thăm 4 ngày nhân dịp kỷ niệm 15 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Mỹ-Việt.

Các hoạt động trao đổi dồn dập gần đây cho thấy một sự ấm lên nhanh chóng trong quan hệ quân sự giữa hai nước cựu thù.

Giới thông tấn nước ngoài cho hay vào Chủ nhật 08/08, nhóm quan chức và sỹ quan cao cấp của Việt Nam được chở bằng trực thăng ra thăm hàng không mẫu hạm USS George Washington.

Chiến hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử này tới Biển Đông sau khi đã tham gia tập trận với hải quân Nam Hàn ở Biển Nhật Bản.

Được tin các quan chức và sỹ quan Việt Nam sẽ tận mắt quan sát các chiến đấu cơ cất cánh và hạ cánh, đồng thời tìm hiểu hoạt động của tàu.

Hàng không mẫu hạm USS George Washington đóng tại căn cứ Yokosuka, Nhật Bản, có thể chở trên 70 chiến đấu cơ, hơn 5.000 thủy thủ và phi công, cùng 1,5 triệu kg bom đạn.

Đây là lần thứ hai các sỹ quan Việt Nam thăm quan tàu sân bay của Mỹ đậu ở ngoài khơi Việt Nam.

Lần trước là vào tháng Tư 2009, khi hàng chục sỹ quan cao cấp của Việt Nam “được đón tiếp nồng nhiệt” khi tới thăm chiến hạm USS John Stennis, đậu ngoài khơi cách bờ biển phía nam Việt Nam chừng 290 hải lý.

Mới đây, hồi đầu tháng Bảy, quan chức ngoại giao Việt Nam cũng thăm hàng không mẫu hạm USS George H.W. Bush của hải quân Hoa Kỳ đậu tại Norfolk, bang Virginia.

Trao đổi quốc phòng

Trong khi đó, cũng có tin hai tàu chiến khác của Mỹ là USS John S. McCain và USS Avenger sẽ vào cảng Tiên Sa, Đà Nẵng, từ 10/08-14/08 trong chuyến thăm hữu nghị chính thức.

Như thông lệ các chuyến thăm của tàu chiến, thủy thủ đoàn hai tàu sẽ có các hoạt động thăm viếng xã giao, tham gia dự án cộng đồng, thi đấu thể thao và thăm quan thành phố.

Các chuyến thăm của tàu Mỹ tới Việt Nam ngày càng nhiều và được xem như một hình thức xây dựng lòng tin giữa hai bên.

Lầu Năm góc nay coi Việt Nam như một quốc gia có khả năng trở thành đối tác chiến lược của mình ở châu Á, giống Indonesia và Malaysia.

Việc hai nước từng đối đầu nhau trong một cuộc chiến lâu dài và đẫm máu nay xích lại gần nhau được bình luận là cho thấy kế hoạch quay trở lại giành ảnh hưởng ở Đông Nam Á của Hoa Kỳ, trong khi Việt Nam ngày càng quan ngại trước sự hung hăng của Trung Quốc.

Mới đây Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton phát biểu tại Diễn đàn an ninh khu vực ở Hà Nội rằng giải quyết các xung đột ở Biển Đông một cách hòa bình là “quyền lợi quốc gia” và “ưu tiên ngoại giao” của Mỹ.

Sự tham gia của Hoa Kỳ không làm cho Trung Quốc hài lòng. Bắc Kinh luôn nhấn mạnh vấn đề tranh chấp lãnh thổ cần được giải quyết giữa Trung Quốc và từng nước liên quan.

Tuy nhiên, không khí tại các khu vực tranh chấp đang nóng lên từng ngày.

Mới đây, Việt Nam lên tiếng phản đối Trung Quốc khảo sát địa chấn tại khu vực đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa), cùng một số lô dầu khí gần đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).

Việt Nam nói “việc làm trên của phía Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam”.

Ngay lập tức, Trung Quốc phản pháo bằng cách lặp lại tuyên bố rằng nước này “có chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo Tây Sa và các vùng biển phụ cận”.

Người phát ngôn Khương Du nói Trung Quốc “cực lực phản đối bất kỳ lời nói hay hành động nào vi phạm chủ quyền của Trung Quốc”.

Hiện chưa rõ Trung Quốc sẽ phản ứng như thế nào về các chuyến thăm của tàu Mỹ tới Đà Nẵng.

Hỏa tiễn Trung Quốc có thể vươn tới các nước Đông Nam Á

Tin cho hay Trung Quốc vừa lập căn cứ tên lửa mới ở phía bắc tỉnh Quảng Đông, với tầm che phủ vươn tới Đông Nam Á, trong khi căng thẳng quanh chủ đề Biển Đông gia tăng.

Báo chí địa phương Trung Quốc cho hay căn cứ mới đặt tại khu vực miền núi có tên Thiều Quan và thuộc quản lý của đoàn 96166 binh chủng pháo binh số hai, tức binh chủng chuyên trách hỏa tiễn chiến lược của Giải phóng quân Trung Quốc.

Thời điểm thiết lập căn cứ này không được thông báo rõ ràng, chỉ được nói rằng một vài tuần trước ngày Bát nhất (0/08), ngày thành lập Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa.

Giới quan sát cho rằng tại căn cứ này quân đội Trung Quốc sẽ đặt các hỏa tiễn đạn đạo DF-21C hoặc hỏa tiễn hành trình tầm xa CJ-10. Cả hai loại này đều có tầm che phủ trên 2.000 cây số, tức vươn tới tận quần đảo Trường Sa.

Trong những ngày gần đây, người ta lại thấy căng thẳng gia tăng quanh các bất đồng liên quan tới Biển Đông, nhất là sau khi Hoa Kỳ ngỏ ý quan tâm tham gia tiến trình giải quyết xung đột.

Báo chí Trung Quốc còn tiết lộ quân đội nước này đã lập một căn cứ tương tự tại Thanh Viễn, một huyện miền núi khác thuộc tỉnh Quảng Đông, từ hồi tháng Sáu năm ngoái.

Viện Nghiên cứu Project 2049 đặt tại Washington DC, Mỹ, trong khi đó cáo giác Bắc Kinh đang có kế hoạch lập một căn cứ hỏa tiễn thứ ba tại Tam Á trên đảo Hải Nam.

Hỏa tiễn chống tàu chiến

Giới quan sát quân sự đồn đoán căn cứ Thiều Quan có thể được trang bị tên lửa đạn đạo chống tàu chiến DF-21D, có khả năng tấn công tàu thuộc loại lớn như hàng không mẫu hạm.

Trung Quốc được cho là đã có trong tay công nghệ, nhưng thực sự nước này đã sản xuất và sử dụng DF-21D hay chưa thì còn chưa ai dám nói chắc.

Hoa Kỳ và Liên Xô cũ đã từng có thỏa thuận không sử dụng loại vũ khí này từ hồi Chiến tranh lạnh.

Viện Project 2049 nói việc lập căn cứ tại Thiều Quan có thể sẽ gây phức tạp thêm tình hình ở châu Á, “nhất là khu vực Biển Đông”.

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng đặt tại Hong Kong trích lời Giáo sư Alexander Huang Chieh-cheng từ Viện Nghiên cứu Các vấn đề Đối ngoại và Chiến lược tại Đại học Tamkang, Đài Bắc, nói các nước Đông Nam Á chắc sẽ lo lắng trước thông tin này.

“Mỗi bước tính toán của quân đội Trung Quốc đều có ý nghĩa chiến lược đặc biệt.”

“Lần này, tôi không cho họ có ý định đe dọa Đài Loan. Tên lửa DF-21 có thể vươn tới nhiều nơi ở Đông Nam Á, nên những quốc gia có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc sẽ cảm thấy bị đe dọa.”

Chuyên gia quân sự Trung Quốc Ni Lexiong từ Thượng Hải thì được dẫn lời nói các động thái mới cho thấy Bắc Kinh có thể sẽ sử dụng tên lửa trong việc bảo vệ “quyền lợi cốt lõi” ở Biển Đông.

Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng còn quá sớm để nói liệu việc lập các căn cứ ở Quảng Đông là nhằm vào Đông Nam Á.