Làm nông

Chào các bạn,

Nếu các bạn đã trồng một ít cây, dù chỉ là một ít cây trong chậu cho vui cửa vui nhà, các bạn sẽ nhận ra rất nhanh là mỗi loại cây có một cá tính đặc biệt, khác mọi cây khác về lượng nước và phân bón, về lượng nắng, lượng gió, cách tưới cây và phòng ngừa bệnh hoạn, cách đối phó với thời tiết bất thường, cách thu hoạch và bảo quản sản phẩm (trái, củ, lá)… Nói chung mỗi loại cây là một bài toán phức tạp cho các chuyên gia, tức là các nhà nông. Nếu bạn ở quê và trồng 5 loại như lúa, mì, mít, xoài, dâu.. thì đó là năm bài toán lớn cho bạn phải lo giải quanh năm.

Nhà nông đúng là một nghệ sĩ, và là nghệ sĩ bậc cao cấp. Chơi nhạc thì cũng có nhiều loại nhạc với cá tính khác nhau như thế, ngoại trừ bạn chơi sai thì chẳng ai chết. Nhưng nhà nông mà tính sai thì trước hết là cả nhà chới với, chưa nói đến nếu cả vùng nông nghiệp lớn tính sai thì có thể là cả nước chới với.

Nếu bạn thích trồng cây, nuôi gia súc, thì bạn sẽ thương yêu và kính trọng nhà nông.

Nhà nông lại làm công việc quan trọng nhất cho loài người – tạo thức ăn. Điều quan trọng nhất cho con người (cũng như mọi loài vật) là ăn, và người tiền sử (cũng như loài vật ngày nay) dùng hết thời gian thức của mình chỉ để săn bắt thực phẩm trong rừng.

Hay là thế và quan trọng là thế, nhưng nhà nông luôn nằm trong lớp người nghèo nhất nước dù đó là nước nào. Đó là vì:

(1) Làm nông nghiệp có nhiều rủi ro, lệ thuộc cực lớn vào thời tiết. Hạn hán hay bão lụt mất mùa là chết.

(2) Hơn nữa, trúng mùa tốt quá cũng chết. Sản phẩm trúng mùa, nhiều quá, người mua không hết, thì bán tháo bán đổ vì cây trái không để lâu được, để lâu là tiêu hết.

(3) Các sản phẩm nông nghiệp thường có giá trị tiền bạc thấp hơn sản phẩm công nghiệp – như xe đạp, xe máy, máy cưa…

(4) Năng suất kinh tế của mỗi nông dân, tính ra tiền, thì rất nhỏ so mới năng suất của một chuyên gia công nghiệp. Ví dụ: Một kỹ sư ở thành phố có lẽ có mức lương trung bình bằng ít nhất là lợi tức của 10 người nông dân. Và con số này còn có lẽ lớn hơn nhiều, tùy theo vùng.

Đương nhiên những kết quả tiền bạc cuối cùng này là do sự méo mó của hệ thống kinh tế của con người. Mình chơi nhạc cả đời nhưng cũng biết sản phẩm ít cần thiết nhất cho đời sống con người là âm nhạc, nhưng một ca sĩ có mức lợi tức bằng 100 nông dân hay 1000 nông dân – những người tạo sản phảm quan trọng nhất cho con người – là chuyện thường.

Đó là vấn đề phi lý của hệ thống kinh tế của con người.

Nhưng mình không viết để kêu gọi các bạn làm cách mạng xã hội. Bao nhiêu chính phủ trên thế giới, khi ra tranh cử hay tranh giành quyền lực, luôn hứa hẹn giải phóng nông dân, giúp nông dân sung sướng và sung túc. Well, cho đến giờ này mình chưa thấy ông bà nào đủ sức giữ lời hứa. Ở đâu trên thế giới thì nông dân cũng là những người nghèo nhất nước.

Mình không nghĩ tất cả các chính trị gia trên thế giới đều lường gạt và hứa láo. Việc làm cho hệ thống kinh tế trở thành hợp lý và công bình khó hơn là các quý vị chính trị gia tranh cử có thể tưởng tượng. Mình nghĩ rằng trong hệ thống kinh tế hiện tại của thế giới – dù bạn theo chủ nghĩa nào – thì cách giải quyết trường kỳ là người dân từ các vùng nông thôn tiếp tục tràn vào thành phố – như chúng ta đang thấy ở VN – nhiều năm nữa, cho đến khi số lượng người làm nông chỉ còn được chừng 5% tổng dân số cả nước. Phần còn lại ở nông thôn làm nông kiểu đại canh tác với những trang trại lớn và nhiều máy móc như ở một số nước tiên tiến ngày nay. Tuy vậy, nông dân các nước đó vẫn cực và nghèo hơn chuyên gia thành phố. Nhưng ít nhất họ có công bình hơn.

(Nghĩa là những vấn đề urbanization gai góc tại các tỉnh thành VN sẽ còn kéo dài ít nhất là 30 đến 50 năm nữa).

Tuy nhiên, mình đang không viết chính sách kinh tế cho 50 năm tới, mà chỉ nói cho các bạn thấy làm nông là một nghệ thuật quan trọng, mỗi nông dân là một nghệ sĩ cao cấp, mỗi nông dân lại tạo ra sản phẩm quan trọng nhất nuôi loài người, và người làm nông luôn nghèo đất nước.

Vậy chúng ta hãy tôn kính nông dân.

Hãy cầu nguyện cho họ.

Hãy giữ lời hứa khi bạn tranh cử hay nhậm chức là sẽ lo cho người nghèo, trong đó nông dân là chính.

Và đừng quên nhắc nhở thế giới (các lãnh đạo) thường xuyên là hãy đặt nông dân lên hàng đầu, chẳng chỉ vì họ quan trọng, mà còn vì họ luôn hứng chịu bất công của các hệ thống kinh tế trên thế giới.

What is impossible with man is possible with God.

Chúc các bạn luôn nhớ và thương yêu nông dân và người nghèo.

Mến,

Hoành

© copyright 2021
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Làm nông”

  1. Bài viết này quá hay anh ạ. Đi thẳng vào thực trạng xã hội thế giới.
    Em muốn đọc những bài viết khác của anh về các thực trạng khác của đời sống (công nghiệp, con người, vấn đề xã hội…) thì vào đâu đọc anh nhỉ?

    Thích

  2. Hi Long,

    Các vấn đề xã hội thì thường alf mình phải đọc báo thường xuyên, lâu ngày mình sẽ thấm vào từ từ. Các bao thường có các bài phóng sự veefddowfi sống của người dân các kiểu. Những bài đó thương rất tốt để cho mình hiểu được đát nước.

    ĐCN cũng đang các bản tin về các vấn đề kinh tế và xã hội mỗi ngày. Nhưng đó là đã lựa chọn một hai bản tin từ rất nhiều tin mỗi ngày. Nếu đọc trực tiếp trên VNExpress chẳng hạn, thì đầy đủ hơn.

    A. Hoành

    Đã thích bởi 1 người

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s