Hiểu Phật triết để hiểu người Việt

Chào các bạn,

Hôm nay là ngày Phật Đản, mình muốn nhắc các bạn một chút về Phật triết. Phật triết là cốt lõi của Phật học – nói đúng ra, Phật học đúng nghĩa là Phật triết, Phật triết là Phật học.

Nước ta là nước Phật giáo đã mấy ngàn năm. Vào thời quân chủ có đến 3 tôn giáo có ảnh hưởng tại Đại Việt, đó là Phật, Khổng, và Lão. Phật và Khổng có lẽ có ảnh hưởng mạnh hơn đạo Lão, nhưng dù sao thì người Việt vẫn xem tam giáo này là bình đẳng và thường cho rằng cả ba đạo này có cùng một nguồn gốc, gọi là “tam giáo đồng nguyên.”

Phật giáo và Khổng giáo có ảnh hưởng mạnh trong văn hóa Việt. Khổng giáo mạnh về tổ chức và quản lý xã hội, Phật giáo mạnh hơn trong đời sống tâm linh. Tuy vậy vào thời Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ, cuối thế kỷ 12 đầu thế kỷ 13), và thời nhà Trần (thế kỷ 13 và 14) Phật giáo ảnh hưởng rất mạnh trong triều chính. Trần Nhân Tông sau khi giao ngai vàng lại cho con, đã đi tu và thành lập dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử tồn tại cho đến ngày nay.

Có giả thuyết là Phật Giáo Nguyên Thủy du nhập vào VN từ Ấn Độ bằng đường thủy rất sớm, khoảng thế kỷ thứ 2. Phật Giáo Đại Thừa đến VN vào thế kỷ thứ 9 với dòng Thiền Vô Ngôn Thông và thế kỷ thứ 10 với dòng Thiền Thảo Đường.

Với một lịch sử dài như thế, Việt Nam đã là một trong số những cái nôi của Phật giáo thế giới. Và tư duy Phật giáo tràn ngập trong ngôn nhữ và tư duy của văn hóa Việt, như là kiếp, luân hồi, nhân quả, đời là khổ, hư vô, hư không, duyên, duyên kiếp, nghiệp duyên, định mệnh, hoa sen, bình đẳng, không phân biệt, nhịn nhục, nhẫn nhục, giải thoát, giác ngộ, tham sân si, Bồ tát, Phật, Bụt… Ngôn ngữ và tư duy của Phật triết bàng bạc tràn ngập văn hóa Việt Nam. Và Phật giáo VN cũng có một số cá tính khác với Phật giáo các nước nhờ hòa nhập với văn hóa bản địa như ta có thể thấy trong truyện Man Nương Phật Mẫu trong Lĩnh Nam Chich Quái. (Chẳng biết những truyện như truyện Man Nương có phải là khởi nguyên của Đạo Mẫu – thờ Mẹ – hay Đạo Mẫu là khởi nguyên của truyện Man Nương).

Điềm mình muốn nói ở đây là người Việt nói chung có nhiều tư duy như một Phật tử dù là bạn theo đạo nào. Bạn là người Việt thì bạn có rất nhiều tư duy Phật giáo trong người.

Nghĩa là sao?

Nghĩa là các bạn muốn hiểu được người Việt và nước Việt, để còn có thể làm trọn nhiệm vụ của người trí thức chăm lo và suy nghĩ cho đất nước, bạn phải rành Phật triết. Nếu bạn không rành Phật triết mà bạn đòi làm người trí thức hay lãnh đạo ở VN thì bạn rất là ngớ ngẩn.

Bạn đơn giản là không thể hiểu sâu sắc người Việt và nước Việt nếu bạn không rành Phật triết để có thể hiểu được tâm lý và tư duy của người Việt.

Chúc các bạn luôn thông thái và trí tuệ.

Mến,

Hoành

© copyright 2021
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một bình luận về “Hiểu Phật triết để hiểu người Việt”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s