Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Mộng Ban Đầu”, “Bên Bờ Đại Dương” – Hồ Đình Phương & Hoàng Trọng

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn hai thi khúc “Mộng Ban Đầu”, “Bên Bờ Đại Dương” của Thi sĩ Hồ Đình PhươngNhạc sĩ Hoàng Trọng.

Thi sĩ Hồ Đình Phương (1927 – 1979) là người đã viết lời cho nhiều nhạc phẩm tại Miền Nam Việt Nam trước 1975.

Ông sinh ngày 1 tháng 3 năm 1927 tại Huế, chánh quán tại Phước Tích, tỉnh Thừa Thiên. Thân sinh ông là cụ Hồ Văn Huân, làm quan dưới triều nhà Nguyễn. Mẹ ông họ Võ, mất sớm lúc ông còn nhỏ. Sau khi đất Việt Nam chia cắt bởi hiệp định Genève, gia đình phân tán, ông ở lại một mình tại Huế với một phần gia đình hai bên nội ngoại.

Thời niên thiếu, ông học tại trường Pellerin, Hồng Đức… Đỗ Tú Tài Pháp, từng làm Giám Đốc Hành Chánh Bệnh Viện Huế. Trong thời gian này ông viết nhiều thơ, sách và nhiều bài đăng báo. Có lẽ vì xúc động trước cảnh đất nước tang thương cùng nỗi đau của gia đình ông đã viết rất nhiều thơ, nhạc bộc lộ tình yêu, sự đau khổ của quê hương và mơ ngày thanh bình…

Năm 1955, ông đem cả vợ con vào Nam để đi học. Ông đã đậu Thủ khoa tại Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, Sài Gòn năm 1958. Là một nhà thơ nên những lời viết cho các bản nhạc của ông rất nhẹ nhàng, chan chứa tình yêu và đầy ý nghĩa nên rất được mọi người ái mộ.

hodinhphuong1

Trước năm 1975, Hồ Đình Phương đã cộng tác với các báo chí tập san: Tin Mới, Người Mới, Tiểu Thuyết Thứ Bảy, Phụ Nữ, Công Lý, Dân Đen, Hòa Bình, Tiếng Chuông, Ánh Sáng, Quần Chúng, Đời Mới, Tân Học, Thẩm Mỹ, Mùa Gặt Mới,Tin Điển, Dân Thanh, Thế Giới, Dân Mới, Gió Lên, Nghệ Thuật, Văn Nghệ Tiền Phong với tên thật hoặc với bút hiệu như Nhật Hồ hay Phương Nhật Hồ.

Sau khi tốt nghiệp Quốc Gia Hành Chánh ông được bổ nhiệm làm Giám Đốc Thuế Vụ – Thuế Trực Thâu và Gián Thâu tại tỉnh Long An. Khoảng năm 1960 ông giữ chức vụ Phó Tỉnh Trưởng Hành Chánh tỉnh Ninh Thuận.

Sau biến cố ngày 1 tháng 11 năm 1963, ông dạy trường Đại Học Thương Mại Đà Lạt một thời gian, sau làm Giám Đốc Công Ty Kỹ Nghệ Giấy Đồng Nai ở tỉnh Biên Hòa.

Sau tháng 4 năm 1975, ông phải đi học tập cải tạo khoảng hơn hai năm. Sau khi được thả về, tháng 11 năm 1979 ông cùng hiền thê Trần Thị Ngọc Oanh và bốn người con vượt biển bằng ghe và mất tích. Hiện còn hai người con gái của Hồ Đình Phương vẫn còn sống.

Thi sĩ Hồ Đình Phương đã viết lời cho nhiều bài hát nổi tiếng trước 1975 cũng như có nhiều nhạc sĩ phổ theo các tác phẩm thơ của ông. Ông đã sáng tác với tất cả tâm hồn của một người nghệ sĩ để ca tụng quê hương, cái đẹp thuần tuý của tình người sâu sắc, đầy xúc cảm còn lưu lại đến hôm nay.

Nhạc sĩ Hoàng Trọng.
Nhạc sĩ Hoàng Trọng.

Nhạc sĩ Hoàng Trọng (1922 – 1998) là một nhạc sĩ được mệnh danh là “Vua Tango” của Âm Nhạc Việt Nam. Ông tên thật là Hoàng Trung Trọng, sinh năm 1922 tại Hải Dương. Năm 1927 gia đình ông chuyển về sống tại Nam Định.

Nhạc sĩ Hoàng Trọng bắt đầu học nhạc từ năm 1933 qua người anh trai là Hoàng Trung Quý. Từ năm 1937, Nhạc sĩ Hoàng Trọng học nhạc tại trường Thầy Dòng Saint Thomas Nam Định. Đến năm 1941, ông tiếp tục nghiên cứu âm nhạc qua sách vở và học hàm thụ từ một trường ở Paris. Cũng thời gian ở Nam Định, khoảng 1940 ông có mở một lớp dạy nhạc.

Năm 15 tuổi, ông cùng các anh em trong gia đình Hoàng Trung An, Hoàng Trung Vinh và một số bạn bè như Đan Thọ, Đặng Thế Phong, Bùi Công Kỳ… lập một ban nhạc. Ban đầu ban nhạc không có tên và gần như chỉ để giải trí. Năm 1945 ông mở phòng trà “Thiên Thai” ở Thái Bình, và bạn nhạc từ ấy mang tên “Thiên Thai”. “Thiên Thai” trình diễn ở đó mỗi tối và hoạt động tới năm 1946, khi chiến tranh Việt – Pháp bùng nổ.

Cuối thập niên 1930, Tân Nhạc Việt Nam bắt đầu hình thành, Hoàng Trọng cũng có sáng tác đầu tay “Đêm Trăng” được viết năm 1938, khi ông mới 16 tuổi. Một số bản nhạc tiếp theo của ông đã được Phạm Duy trình bày trên sân khấu của gánh hát Đức Huy, trong đó có “Tiếng Đàn Tôi”, một trong những bản Tango đầu tiên của Việt Nam. Một bản nhạc tiền chiến nổi tiếng khác của Hoàng Trọng thời gian đó là “Một Thuở Yêu Đàn”.

Vì chiến tranh, ông di chuyển khỏi Nam Định, qua phủ Nho Quan, Phát Diệm và cuối cùng định cư tại Hà Nội năm 1947. Thời gian đó ông đã viết bài “Phút Chia Ly”, một nhạc phẩm tango giá trị, do NS Nguyễn Túc đặt lời. Cũng trong khoảng thời gian ở Hà Nội, NS Hoàng Trọng liên hệ với những nghệ sĩ của đài phát thanh như Mộc Lan, Minh Diệu, Mạnh Phát, Châu Kỳ… nhờ đó các nhạc phẩm của ông được phổ biến. Hoàng Trọng cũng viết cuốn “Tự Học Hạ Uy Cầm”, tích lũy từ những kinh nghiệm dạy đàn trước đó, và được nhà xuất bản Thế Giới phát hành.

Hoàng Trọng và ban Tiếng Tơ Đồng trong buổi phát hình trên THVN năm 1968.
Hoàng Trọng và ban Tiếng Tơ Đồng trong buổi phát hình trên THVN năm 1968.

Năm 1950, nhạc sĩ Hoàng Trọng gia nhập quân đội. Ông là trưởng ban Quân Nhạc Bảo Chính Đoãn trình diễn mỗi tuần tại một vườn hoa cạnh Bưu Điện Hà Nội (vườn hoa Indra Gandi?) và trong chương trình Tiếng Nói Bảo Chính Đoãn của đài phát thanh Hà Nội. Khoảng thời gian này, ông viết nhiều bài hát, trong đó có “Gió Mùa Xuân Tới. Năm 1953 tên tuổi Hoàng Trọng thực sự nổi tiếng với “Nhạc Sầu Tương Tư”, ca khúc đó được trình diễn thường xuyên trên đài phát thanh khi ấy. Năm đó ông còn viết một bản tango khác là “Dừng Bước Giang Hồ”.

Năm 1954, NS Hoàng Trọng di cư vào miền Nam, sống trong hoàn cảnh gà trống nuôi 3 con: Hoàng Nhạc Đô, Hoàng Cung Fa, Hoàng Bạch La. Tại Sài Gòn, ông thành lập những ban nhạc trình diễn trên đài phát thanh Sài Gòn, đài Quân Đội, đài Tiếng Nói Tự Do và đài Truyền hình Việt Nam. Những ban nhạc của ông hoạt động đến tận 1975, từng mang nhiều tên khác nhau như “Hoàng Trọng”, “Tây Hồ”, “Đất Nước Mến Yêu”… đặc biệt từ năm 1967 với tên “Tiếng Tơ Đồng”. Ban hợp xướng “Tiếng Tơ Đồng”, với các ca sĩ, nhạc sĩ danh tiếng của Sài Gòn thời đó, đã trình bày nhiều ca khúc tiền chiến giá trị.

Khoảng thời gian ở Sài Gòn, NS Hoàng Trọng sáng tác rất mạnh mẽ, nhiều ca khúc nổi tiếng như “Ngàn Thu Ấo Tím”, “Lạnh Lùng”, “Bạn Lòng”, “Mộng Lành”, “Tiễn Bước Sang Ngang”, “Ngỡ Ngàng”… Trong khoảng 200 nhạc phẩm của Hoàng Trọng, ông chỉ tự đặt lời khoảng 40 bài. Số còn lại được sự giúp đỡ của nhiều nhạc sĩ khác như Hồ Đình Phương, Hoàng Dương, Nguyễn Túc, Quách Đàm, Vĩnh Phúc… Trong giới nhạc sĩ Việt Nam, Hoàng Trọng viết tango nhiều và được xem như người thành công nhất với danh hiệu “Vua Tango”.

Ông cũng tham gia viết nhạc phim, một vài phim có tiếng như “Xin Nhận Nơi Này Làm Quê Hương”, “Giã Từ Bóng Tối”, “Người Tình Không Chân Dung”, “Sau Giờ Giới Nghiêm”, “Bão Tình”. Với nhạc trong bộ phim “Triệu Phú Bất Đắc Dĩ”, NS Hoàng Trọng đã được giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật của Việt Nam Cộng Hòa trong năm 1972 – 1973.

Sau 1975 NS Hoàng Trọng chỉ sáng tác một vài ca khúc và không phổ biến. Bản cuối cùng của ông là “Chiều Rơi Đó Em”.

Năm 1992 NS Hoàng Trọng sang định cư tại Hoa Kỳ và ông qua đời ngày 16 tháng 7 năm 1998.

hodinhphuong_ĐB

Thi phẩm “Mộng Ban Đầu” (Thi sĩ Hồ Đình Phương)

Quê em miền thuỳ dương
Lúa ngọt ngào hoa mới
Gió mang mùa xuân tới
Hôn liếp dừa lên hương
Thơm thơm tràn muôn lối…

Quê em dậy bình minh
Nắng đẹp lòng thôn xóm
Quán tranh hiền vui đón
Dâng bát nước chè xanh
Chan chứa mộng yên lành…

Nhớ về thăm em nhé!
Đừng than nỗi đường xa
Đây tiếng hát câu hò
Đang canh cánh mong chờ
Anh nhớ về anh nhé!

Hôm qua buồn nhìn đâu
Thoáng mẹ già nom thấy
Hỏi con chờ ai đấy
Em víu lấy cành dâu
Che giấu mộng ban đầu

*

Hôm qua đợi chờ anh
Hái một cành hoa thắm
Ghép bên lòng trong trắng
Dâng ngát hồn thơ xanh
Thay cho lời em nhắn

Hương thanh bình về lâu
Lúa được mùa mưa nắng
Gái trai làng vui sống
Quang gánh nối lòng nhau
Em thấy mộng ban đầu…

Nhớ về thăm em nhé!
Đừng khinh mái lều tranh
Rau muối ấm tâm tình
Cơm ngô thắm no lành
Anh nhớ về anh nhé!

Trông em mừng vườn cau
Trái mập tròn xuân mới
Bỗng me cười me nói
Con bé lớn thật mau
Mai mốt mẹ ăn trầu…

*

Ai cưới được nàng dâu…?

hodinhphuong_Mộng Ban Đầu1

hodinhphuong_Mộng Ban Đầu2

Thi khúc “Mộng Ban Đầu” (Nhạc sĩ Hoàng Trọng)

Quê em miền thùy dương
Lúa ngọt ngào hoa mới
Gió mang mùa Xuân tới
Hôn liếp dừa lên hương
Hương thơm tràn muôn lối

Quê em dậy bình minh
Nắng đẹp lòng thôn xóm
Quán tranh hiền vui đón
Bên bát nước chè xanh
Chan chứa mộng yên lành

Nhớ về thăm em nhé
Đừng than nỗi đường xa
Đây tiếng hát câu hò
Đang canh cánh mong chờ
Anh nhớ về anh nhé

Hôm qua buồn nhìn đâu
Thoáng mẹ già nom thấy
Hỏi con chờ ai đấy
Em bíu lấy cành dâu
Che dấu mộng ban đầu

Hôm nay đợi chờ anh
Hái một cánh hoa thắm
Ghép bên lòng trong trắng
Thơm ngát hồn thơ xanh
Thay cho lời em nhắn

Hương thanh bình dài lâu
Lúa được mùa mưa nắng
Gái trai làng vui sống
Quang gánh nối lòng nhau
Em thấy mộng ban đầu

Nhớ về thăm em nhé
Đứng khinh mái lều tranh
Rau muối ấm tâm tình
Cơm ngô sắn no lòng
Anh nhớ về anh nhé

Trông em mừng vườn cau
Trái mập tròn xuân mới
Bỗng me cười me nói
Con gái lớn thật mau
Mai mốt mẹ ăn trầu

Bỗng me cười me nói
Con gái lớn thật mau
Mai mốt mẹ ăn trầu

hodinhphuong_Bên Bờ Đại Dương1

hodinhphuong_Bên Bờ Đại Dương2

Thi khúc “Bên Bờ Đại Dương” (Thi sĩ Hồ Đình Phương và Nhạc sĩ Hoàng Trọng)

Đất nước tôi màu thắm bên bờ đại dương
Bắc với Nam, tình nối qua lòng miền Trung
Đất nước tôi từ mái tranh nghèo Bắc Giang
Vượt núi rừng già Trường Sơn
Vào tới ruộng ngọt phương Nam

Dân nước tôi từng đấu tranh diệt ngoại xâm
Trên máu xương từng hát ca bài thành công
Dân nước tôi nòi giống hùng cường Lạc Long
Làm gái toàn là Trưng Vương
Làm trai rạng hồn Quang Trung

Hôm nao, ai đã mơ mộng
Chia mối tơ đồng
Của một khối non sông vinh quang
Ai ơi, ai nhớ chăng rằng
Gươm súng đâu diệt
Được nòi giống muôn năm hiên ngang

Anh với tôi còn sống bên bờ đại dương
Tôi với em còn thắm trong lòng niềm thương
Đất nước tôi còn gió độc lập Trường Sơn
Còn lúa tràn đồng phương Nam
Còn xóa được hờn quê hương

Dưới đây mình có bài:

– Nhà Thơ Hồ Đình Phương và Sự Nghiệp Âm Nhạc Hoàng Trọng

Cùng với 7 clips tổng hợp hai thi khúc “Mộng Ban Đầu”, “Bên Bờ Đại Dương” do các ca sĩ xưa và nay diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn,

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

hodinhphuong_Bên Bờ Đại Dương3

Nhà Thơ Hồ Đình Phương và Sự Nghiệp Âm Nhạc Hoàng Trọng

(Du Tử Lê – 04/11/2013 05:20 PM)

Lịch sử tân nhạc Việt Nam ghi nhận: Thời tiền chiến, có một hiện tượng đặc biệt. Đó là sự thành công rực rỡ của nhạc Đoàn Chuẩn với ca từ của Từ Linh. Nếu trong toàn bộ sự nghiệp âm nhạc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, người ta đếm được 11 ca khúc do Từ Linh đặt lời thì, trong khoảng trên dưới 200 ca khúc mà, cố nhạc sĩ Hoàng Trọng để lại cho đời, người ta đếm được ít nhất cũng trên dưới 50 ca khúc do nhà thơ Hồ Đình Phương đặt lời, hay từ thơ của ông. (1)

Tưởng cũng nên nói ngay rằng, nhạc sĩ Hoàng Trọng không chỉ hợp tác với một mình nhà thơ Hồ Đình Phương trong phần ca từ mà, họ Hoàng cũng nhận được sự hợp tác của rất nhiều nhạc sĩ, nhà thơ, nghệ sĩ vốn có tình thân với ông. Trong số này, có nhiều tên tuổi quen thuộc, như Hoàng Dương, Quách Đàm, Vĩnh Phúc, Thanh Nam, Quốc Bảo, Y Vân, Lan Đình, Dạ Chung, Nguyễn Túc, v.v…

Tuy nhiên, cách gì thì số lượng những sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Trọng, có sự hợp tác của những tác giả kể trên, vẫn là những con số rất khiêm tốn, nếu so sánh với phần đóng của họ Hồ. Đó là chưa kể gần như tất cả những sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Trọng với ca từ của nhà thơ Hồ Đình Phương đều là những ca khúc nổi tiếng như: “Mộng ban đầu”:

“Quê em miền thùy dương
Lúa ngọt ngào hoa mới
Gió mang mùa Xuân tới
Hôn liếp dừa lên hương
Hương thơm tràn muôn lối

(…)

Hôm qua buồn nhìn đâu
Thoáng mẹ già nom thấy
Hỏi: con chờ ai đấy?
Em níu lấy cành dâu
Che dấu mộng ban đầu

(…)

Nhớ về thăm em nhé!
Đứng khinh mái lều tranh
Rau muối ấm tâm tình
Cơm ngô thắm no lòng
Anh nhớ về anh nhé!

Trông em mừng vườn cau
Trái mập tròn Xuân mới
Bỗng mẹ cười mẹ nói:
Con bé lớn thật mau,
Mai mốt mẹ ăn trầu…”
(Nhạc Hoàng Trọng. Lời Hồ Đình Phương. Nguồn đd.)

Hoặc:

“Bạn lòng thân mến
Đây tôi hiến bài ca
Mong ai hát vui hòa
Bạn là xuân thắm
Cho tôi đón nhiều hoa
Gieo hương mái tranh nhà
Rồi ta chung ngắm
Đôi chim lướt trời xa
Say sưa muôn tiếng ca…”
(Trích “Bạn Lòng”. Nhạc Hoàng Trọng. Lời Hồ Đình Phương. Nguồn đd.)

Hoặc nữa:

“Ánh Xuân về tràn dâng nắng mới
Tơ trời mừng say gió tới
Ngàn đóa hoa bừng chào đời
Từng bầy én trông đẹp mùa màng
Vờn cánh vui đùa nhịp nhàng
Hòa tiếng chung tình nồng nàn
Có riêng một mình ta với bóng
Không hẹn gần ai ấm cúng
Mà chẳng nghe lòng lạnh lùng
Vì người ấy luôn chờ một lời
Là hiến ta trọn cuộc đời
Thề ước đem tình sánh vai…”
(Trích “Mộng Lành”. Nhạc Hoàng Trọng. Lời Hồ Đình Phương. Nguồn đd.)

Tôi không biết tình thân giữa nhạc sĩ Hoàng Trọng và họ Hồ ở mức độ nào. Tôi cũng không biết hai ông có bàn thảo trao đổi ý kiến chặt chẽ, kỹ lưỡng với nhau, trước khi hợp soạn một ca khúc hay không? Nhưng hiển nhiên, sự hòa quyện của tất cả những sáng tác mà họ là đồng tác giả, thật tuyệt vời.

Trách nhiệm phần ca từ, nhà thơ Hồ Đình Phương không chỉ cho thấy, ông rất đồng điệu, rất tâm lý với những giai điệu mang tính thơ mộng, lãng mạn viết về tuổi trẻ của nhạc sĩ Hoàng Trọng mà, ngay với những ca khúc nặng tình quê hương, đất nước, ông cũng cho thấy khả năng, tài hoa rất mực của mình, ứng hợp với dòng nhạc Hoàng Trọng:

“Thuyền trôi chờ ai nhấp nhô trên sông dài
Phải thuyền năm ấy hòa với lòng tôi
Cùng mơ hàn nối đôi phương cách xa vời
Để người sum vầy khỏi buồn đầy vơi?
Mẹ quê lần bước đưa tôi ra tận thuyền
Nhủ rằng: Luôn nhớ tình nước con ơi
Trời đang mờ tối, quê hương đang tơi bời
Chờ con về xóa ngàn mối u hoài
Mẹ già yêu mến, giờ này con đang thề
Đấu tranh cùng muôn người:
Đợi một ngày mai tràn đầy
Xuân mới về cố hương hòa vui…”
(Trích “Mộng ngày hồi hương”. Nhạc Hoàng Trọng. Lời Hồ Đình Phương. Nguồn đd.)

Nhưng ca khúc viết về niềm tự hào dân tộc, thành công nhất, giá trị nhất, theo tôi là ca khúc “Bên bờ đại dương”, nhạc Hoàng Trọng. Lời Hồ Đình Phương:

“…Hôm nao, ai đã mơ mộng / Chia mối tơ đồng của một khối non sông vinh quang / Ai ơi, ai nhớ chăng rằng / Gươm súng đâu diệt được nòi giống muôn năm hiên ngang / Anh với tôi còn sống bên bờ đại dương / Tôi với em còn thắm trong lòng niềm thương / Đất nước tôi còn gió độc lập Trường Sơn / Còn lúa tràn đồng phương Nam / Còn xóa được hờn quê hương.” (Nguồn đd.)

Nói cách khác, tới nay, lịch sử tân nhạc Việt Nam chỉ ghi nhận được hai cuộc hôn phối mang tính đường trường. Đó là cuộc hôn phối giữa Đoàn Chuẩn – Từ Linh, thời tiền chiến. Và, Hoàng Trọng – Hồ Đình Phương, hôm nay vậy.

(Du Tử Lê – Apr. 2013)
…………………………

Chú thích:

(1)Theo tác giả Lê Mộng Hòa trong tác phẩm “Thi Nhân Huế”, xuất bản năm 1960 thì, nhà thơ Hồ Đình Phương Sinh ngày 1 tháng 3 năm 1927 tại Huế. Tốt nghiệp Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, năm 1958, nhà thơ Hồ Đình Phương từng cộng tác với một số báo và tạp chí tại Saigon, như Thẩm Mỹ, Phụ Nữ, Văn Nghệ Tiền Phong…Những tác phẩm đã xuất bản của ông, gồm có: “Hai cuộc sống” (Thơ. XB năm 1951) . “Tình thế hệ” (Thơ. XB năm 1952). “Sưởi nắng” (Thơ. XB năm 1953. Tái bản bản năm 1954). Ông cũng là tác giả của ít nhất hai tác phẩm có tính cách nghiên cứu, biên khảo về thi ca, chưa xuất bản như: “Thi pháp thực hành” và, “Thi ca với thời đại”.

oOo

Mộng Ban Đầu – Ca sĩ Khánh Ly:

 

Mộng Ban Đầu – Ca sĩ Ngọc Hạ:

 

Mộng Ban Đầu – Ca sĩ Lưu Hồng:

 

Mộng Ban Đầu – Ca sĩ Họa Mi:

 

Bên Bờ Đại Dương – Ca sĩ Ngọc Thanh:

 

Bên Bờ Đại Dương – Ca sĩ Việt Dzũng:

 

Bên Bờ Đại Dương – Ca sĩ Tuấn Minh:

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s