Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Tưởng Như Còn Người Yêu” – Lê Thị Ý & Phạm Duy

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn thi khúc “Tưởng Như Còn Người Yêu” (“Thương Ca 1”) của Thi sĩ Lê Thị ÝNhạc sĩ Phạm Duy.

Thi sĩ Lê Thị Ý sinh trưởng trong một gia đình văn học. Mẹ là em gái nhà văn Phạm Quỳnh, anh là nhà thơ Vương Đức Lệ (Lê Đức Vương), chị gái là nhà văn nữ Kiều Phương, em gái là nhà báo nữ Lê Thị Nhi. Bà làm thơ từ khi còn ở trung học và sáng tác đều dặn sau khi theo gia đình di cư và Nam năm 1954. Bà là ngươi yêu đầu đời của nhà thơ Mai Trung Tĩnh. Vì mối tình này mà bà đã có tập thơ “Quê Hương và Người Tình”.

Khi nhà thơ Vương Đức Lệ làm chủ bút tuần báo Gào Thét – tuần báo mà nhà thơ Vương Đàm làm chủ nhiệm – đã đem bài “Thương Ca 1” trích trong tập thơ “Thương Ca” gồm 10 bài của cô em gái của ông Lê Thị Ý đăng tải trên Gào Thét.

Thi sĩ Lê Thị Ý.
Thi sĩ Lê Thị Ý.

Báo vừa phát hành nhà văn Nguyễn Đức Quỳnh đọc được thích quá bèn điện thoai kêu nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc ngay bài thơ này. Nhạc sĩ Phạm Duy liền phổ nhạc toàn bài thơ và chỉ sửa hai câu:

“Chiếc quan tài phủ mầu cờ
Hằn lên ba vạch đỏ au phũ phàng”

thành một câu:

Bây giờ anh phủ mầu cờ

Và đổi tựa đề “Thương Ca 1” thành “Tưởng Như Còn Người Yêu”.

Theo lời kể của bà thì khi sáng tác “Thương Ca 1” bà đang ở Pleiku, nhà của bà ở gần bên nhà xác quân đội nên ngày nào bà cũng thấy các thiếu phụ đi nhận xác chồng nên xúc cảm và sáng tác chứ bà không phải là người trong cuộc. (Theo vantholacviet)

Thi phẩm “Thương Ca 1” (Thi sĩ Lê Thị Ý)

Ngày mai đi nhận xác chồng
Say đi để thấy mình không là mình
Say đi cho rõ người tình
Cuồng si độ ấy hiển linh bây giờ
Cao nguyên hoang lạnh ơ hờ
Như môi thiếu phụ nhạt mờ dấu son
Tình ta không thể vuông tròn
Say đi mà tưởng như còn người yêu
Phi cơ đáp xuống một chiều
Khung mây bàng bạc mang nhiều xót xa
Dài hơi hát khúc thương ca
Thân côi khép kín trong tà áo đen
Chao ơi thèm nụ hôn quen
Ðêm đêm hẹn sẽ chong đèn chờ nhau
Chiếc quan tài phủ cờ màu
Hằn lên ba vạch đỏ au phũ phàng
Em không thấy được xác chàng
Ai thêm lon giữa hai hàng nến trong?
Mùi hương cứ tưởng hơi chồng
Nghĩa trang mà ngỡ như phòng riêng ai.

lethiy_Tưởng Như Còn Người Yêu1

lethiy_Tưởng Như Còn Người Yêu2

Thi khúc “Tưởng Như Còn Người Yêu” (Nhạc sĩ Phạm Duy)

Ngày mai đi nhận xác chồng
Say đi để thấy mình không là mình
Ngày mai đi nhận xác anh
Cuồng si thuở ấy, hiển linh bây giờ
Cao nguyên hoang lạnh ơ hờ
Như môi góa phụ nhạt mờ vết son
Tình ta không thể vuông tròn
Say đi mà tưởng như còn người yêu.

Phi cơ đáp xuống một chiều
Khung mây bàng bạc mang nhiều xót xa
Dài hơi hát khúc thương ca
Thân côi khép kín trong tà áo đen
Chao ôi ! Thèm nụ hôn quen
Chong đèn, hẹn sẽ đêm đêm đợi chờ
Bây giờ anh phủ mầu cờ
Bây giờ anh phủ mầu cờ.

Em không nhìn được xác chàng
Anh lên lon giữa hai hàng nến trong
Mùi hương cứ tưởng hơi chàng
Ôm mồ cứ tưởng ôm vòng người yêu!

Dưới đây mình có bài:

– Trò chuyện với Lê Thị Ý: Tác giả “Ngày mai đi nhận xác chồng”

Cùng với 6 clips tổng hợp thi khúc “Tưởng Như Còn Người Yêu” do các ca sĩ xưa và nay diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn.

Túy Phượng

lethiy_ĐB

Trò chuyện với Lê Thị Ý: Tác giả “Ngày mai đi nhận xác chồng”

(Thực hiện: Ðinh Quang Anh Thái/Người Việt)

Cuối thập niên 70, trong bối cảnh chiến tranh lên cao điểm, ca khúc “Tưởng Như Còn Người Yêu” do Phạm Duy phổ nhạc từ thơ của Lê Thị Ý gây xúc động lớn lao cho người nghe.

Nhà thơ Lê thị Ý xuất thân trong một gia đình văn nghệ. Người anh lớn là nhà thơ Vương Ðức Lệ, người chị lớn là nhà văn Phượng Kiều và cô em gái là nhà văn Lê Thị Nhị.

Lê Thị Ý làm thơ rất sớm, từ lúc còn học trung học và viết đều hơn khi theo gia đình vào Nam năm 1954.

Nhân dịp từ Virginia đến California ra mắt tác phẩm mới tại phòng sinh hoạt Lê Ðình Ðiểu của nhật báo Người Việt, bà đã dành cho biên tập viên Ðinh Quang Anh Thái cuộc nói chuyện thân mật sau đây.

ÐQAThái: Tình khúc “Tưởng Như Còn Người Yêu”, thơ của bà, Phạm Duy phổ nhạc; tựa đề khởi thủy của bài thơ là gì ạ?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Lúc bấy giờ vào năm 1970, tôi viết 10 bài thơ trong tập thơ “Mười Bài Thương Ca”; bài mà Phạm Duy phổ thành ca khúc là “Thương Ca 1”.

ÐQAThái: Phải chăng chính bà là người góa phụ đi nhận xác chồng trong bài thơ?

Nhà thơ Lê Thị Ý: (cười thoải mái) Không. Cho tới bây giờ tôi vẫn độc thân.

ÐQAThái: Vậy, bà lấy cảm xúc từ đâu để viết nên bài thơ bất hủ này?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Lúc đó là năm 1970, tôi sống tại Pleiku. Thành phố nhỏ bé này vào giai đoạn chiến tranh khốc liệt, chỉ thấy lính, vợ lính, xe tăng, xe Jeep; hầu như không thấy gì khác nữa. Nhà tôi ở gần nhà xác của quân đội. Tôi chứng kiến cảnh biết bao các bà đi nhận xác chồng. Tôi thấy đàn bà, con nít đến lật cái poncho quấn xác để nhìn mặt người thân, cảnh đó khiến tôi đau đớn không chịu nổi. Rõ ràng nỗi đau của những người có chồng chết trận là nỗi đau của chính mình. Thành thật, tôi vô cùng xúc động và chính tôi sống bằng hình ảnh những người vợ lính, vợ sĩ quan khóc bên xác chồng. Nỗi buồn đau đó là nỗi buồn đau của mình.

ÐQAThái: Bài “Thương Ca 1”, Phạm Duy phổ nhạc, ngay khi được phổ biến, đã chiếm tâm hồn người nghe. Nhưng cũng có người lên án bài này “phản chiến”; bà nghĩ sao ạ?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Khi tôi làm thơ, tôi xúc cảm thế nào thì tôi viết ra như thế. Thế thôi. Tôi không nghĩ gì khác cả. Bài thơ được phổ biến cũng là một sự ngẫu nhiên.

Một người bạn của anh Vương Ðức Lệ tôi đến nhà chơi, thấy bài thơ bèn đưa cho cụ Nguyễn Ðức Quỳnh – người trụ trì sinh hoạt “Ðàm Trường Viễn Kiến” ở nhà cụ tại Sài Gòn quy tụ rất nhiều văn nghệ sĩ, trí thức, nhà văn, nhà báo – Cụ Quỳnh đọc, thấy hay bèn đưa cho ông Phạm Duy phổ nhạc. Cho nên, bài thơ của tôi được mọi người thương hoặc cho là phản chiến thì cũng là việc tình cờ thôi, may mắn thôi, chứ tôi không chủ ý trước việc phổ biến bài thơ.

ÐQAThái: Khi phổ thành ca khúc, hình như Phạm Duy có sửa vài lời trong bài thơ?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Ðúng vậy. Có lẽ ông Phạm Duy sửa vài chữ cho nó hòa hợp với âm điệu bài nhạc hơn. Có câu ông Phạm Duy cắt bớt. Thí dụ câu tôi viết, “Chiếc quan tài phủ cờ màu, hằn lên ba vạch đỏ au phũ phàng” thì Phạm Duy sửa thành “Bây giờ anh phủ mầu cờ” và cắt đi câu thơ kế tiếp.

ÐQAThái: “Hằn lên ba vạch đỏ au phũ phàng”, tại sao lại phũ phàng ạ?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Khi đau đớn thì cái gì cũng phũ phàng cả. Phũ phàng là hình ảnh đau đớn, quằn quại.

ÐQAThái: Khi nhạc sĩ Phạm Duy đổi chữ và cắt bớt câu thơ như vậy, là tác giả, bà có thấy mất đi nguyên ý khi cảm xúc sáng tác không?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Tôi không nghĩ gì và cũng không thắc mắc, không để ý chuyện đó, vì khi tôi làm thơ, tôi theo vần điệu của thơ, còn ông Phạm Duy làm nhạc thì ông cảm hứng theo nốt nhạc.

ÐQAThái: Hỏi câu này bà thứ lỗi cho, bà có người yêu là lính không?

Nhà thơ Lê Thị Ý: (ngập ngừng…, cười) Chắc cũng phải có chứ ạ!

ÐQAThái: Bài thơ “Thương Ca 1” do bà sáng tác và Phạm Duy phổ nhạc, đã từ lâu trở thành của quần chúng. Nghĩa là, người ta hát say sưa mà không còn nhớ tới tên tác giả. Nếu tình cờ, ở một nơi chốn nào đó, bỗng nhiên nghe có người hát, có người nói tới bài thơ này, tâm trạng của bà sẽ ra sao?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Tôi vui chứ ạ. Vì tôi thấy tôi may mắn có người biết đến thơ của mình; mà thực sự khi làm thơ, tôi làm vì tôi thấy cần làm thôi, chứ không mang ước vọng có con mắt nào đó để ý đến thơ mình (cười).

ÐQAThái: Bà có thể đọc cho nghe nguyên văn bài “Thương Ca 1”.

Nhà thơ Lê Thị Ý:

“Ngày mai đi nhận xác chồng
Say đi để thấy mình không là mình
Say đi cho rõ người tình
Cuồng si độ ấy hiển linh bây giờ
Cao nguyên hoang lạnh ơ hờ
Như môi thiếu phụ nhạt mờ dấu son
Tình ta không thể vuông tròn
Say đi mà tưởng như còn người yêu
Phi cơ đáp xuống một chiều
Khung mây bàng bạc mang nhiều xót xa
Dài hơi hát khúc thương ca
Thân côi khép kín trong tà áo đen
Chao ơi thèm nụ hôn quen
Ðêm đêm hẹn sẽ chong đèn chờ nhau
Chiếc quan tài phủ cờ màu
Hằn lên ba vạch đỏ au phũ phàng
Em không thấy được xác chàng
Ai thêm lon giữa hai hàng nến trong?
Mùi hương cứ tưởng hơi chồng
Nghĩa trang mà ngỡ như phòng riêng ai.”

ÐQAThái: Nếu dùng thơ để kết thúc cuộc phỏng vấn này, bà sẽ chọn những câu thơ nào?

Nhà thơ Lê Thị Ý: Tôi muốn dùng hai câu thơ cuối của bài “Thương Ca 1” là “Mùi hương cứ tưởng hơi chồng, nghĩa trang mà ngỡ như phòng riêng ai”, để nói lên tâm trạng người góa phụ trong chiến tranh, trong nỗi đau tận cùng, cảm xúc như mình vẫn còn người mình yêu.

ÐQAThái: Cám ơn bà đã nhắc nhớ lại một bài thơ bất hủ nói lên nỗi đau của con người và đất nước Việt Nam thời còn chinh chiến.

oOo

Tưởng Như Còn Người Yêu – Ca sĩ Hương Lan:

 

Tưởng Như Còn Người Yêu – Ca sĩ Thanh Thúy:

 

Tưởng Như Còn Người Yêu – Ca sĩ Thanh Lan:

 

Tưởng Như Còn Người Yêu – Ca sĩ Julie Quang:

 

Tưởng Như Còn Người Yêu – Ca sĩ Diễm Liên:

 

Liên khúc Tưởng Như Còn Người Yêu & Kỷ Vật Cho Em – Ca sĩ Ý Lan:

 

Một suy nghĩ 7 thoughts on “Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Tưởng Như Còn Người Yêu” – Lê Thị Ý & Phạm Duy”

  1. Chi Phuong oi!
    Ai o trong hoan canh do moi cam nhan duoc su dau don toi muc nao. Em da o Nghia trang Bien Hoa khi nguoi anh con Bac cua em mat, tuy la anh ho nhung anh song voi Ba Noi ben canh nha em, nen hai anh em rat than.
    Do la lan dau tien cam nhan duoc su tan nhan cua chien tranh. Moi nam truoc hai anh em con gap nhau moi ngay, nam sau chi con thay mot chiec quan tai phu la co To Quoc, mot cai non coi, mot chiec lon tren quan tai. Bay gio, sau hon 40 nam, em van nho mai cam giac cua ngay hom ay.

    Xin anh chi va ca nha DCN cung cau nguyen cho linh hon cua anh em. Michael Nguyen Quoc Viet.

    Em xin chuc anh chi va ca nha chuoi duoc moi su tot lanh trong on Chua

    Quynh Nhu

    Số lượt thích

  2. Như em,

    Chị so sorry about your suffering về chuyện anh Michael Nguyen Quoc Viet của em. Quả thật như em nói là nếu như mình không ở trong hoàn
    cảnh này thì mình không thể nào hiểu được nỗi thống khổ của một nạn nhân mất đi người thân của họ trong cuộc chiến tranh tàn khốc.

    Chị xin Chúa sao cho em được reconcile with yourself với nỗi đau ngày đó của em để em được bình an. You need to.

    Anh chị sẽ cầu nguyện cho linh hồn anh Michael Nguyen Quoc Viet của em.

    Cám ơn em chúc lành cho anh chị và cho nhà chuối.

    Nguyện xin Thiên Chúa luôn bless em & gia đình. XOXO

    Số lượt thích

  3. Chi Phuong oi!
    Bua nay bao tuyet da bot chua a? Em nghe noi tuyet du lam. Anh chi can than nhe. Em nghi minh cu o nha thi tot hon vi di ra ngoai rat nguy hiem. Ben day nam nao cung co nguoi bi te gay xuong vi duong tuyet tron trot.
    O Montreal may nam truoc cung co tran bao rat lon, cua chinh cung bi tuyet lap luon, va khong ai ra duong duoc vi tuyet cao toi khoang 1m.
    Em xin chuc anh chi luon binh an va vung vang. Xin Chua chuc lanh cho anh chi va gia dinh.

    Em- QNhu

    Số lượt thích

  4. Hi QNhư,

    Bão Jonas đã ngưng rơi tuyết sáng nay (Chủ Nhật) và suốt ngày nay là quá trình clean up tuyết của mọi người từ Bộ Công Chánh đến người dân.

    3 ngày nay gia đình anh chị và các cháu cố thủ trong nhà theo lời khuyến cáo của các giới chức thẩm quyền nên mọi người đều bình an. Điều may mắn nhất là dù bão lớn chiếm kỷ lục nhưng địa phận chổ anh chị ở không bị mất power và không thiệt hại nhà cửa, dân chúng. Tạ ơn Chúa và Đức Mẹ.

    Bên em, Montreal là ở cực Bắc một chút nên có lẽ bị tuyết nhiều hơn bên anh chị. Whoa… tuyết ngập cao tới 1m là bão lớn lắm. Lâu lâu mới bị một lần làm mình cũng ngất ngư chứ chẳng phải chơi. 🙂

    Rất cám ơn em quan tâm và chúc lành cho gia đình anh chị. Luôn bình an trong Chúa và Đức Mẹ, Như nhé.

    C. Phượng XO

    Số lượt thích

  5. Vang, dung la may man qua chi a. Em so nhat la bi mat dien vao Mua Dong. That cam on Chua vo cung.
    Em da xem bo anh tren Picasa cua chi. Em thich nhat la canh binh minh cua ngay hom sau do chi. Cam giac that tuyet phai khong a?
    Nguyen xin Chua giu gin anh chi luon duoc binh an va khoe manh.XOXO
    Em- Quynh Nhu

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s