Tân Nhạc VN – Thơ Phổ Nhạc – “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”, “Đừng Bỏ Em Một Mình” – Minh Đức Hoài Trinh & Phạm Duy

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn thi khúc “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”, “Đừng Bỏ Em Một Mình” của Thi sĩ Minh Đức Hoài TrinhNhạc sĩ Phạm Duy.

Thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh tên thật là Võ Thị Hoài Trinh, bà thường lấy các bút hiệu là Hoàng Trúc, Nguyễn Vinh, Bằng Cử. Bà sinh ngày 15 tháng 10 năm 1930 tại Huế, sống ở Pháp từ năm 1953 đến 1964. Sau đó bà đến định cư tại quận Cam, Hoa Kỳ từ năm 1982.

Tên tuổi của Minh Đức Hoài Trinh không ai trong giới văn học không biết. Bà sinh tại Huế, con quan Tổng Đốc Võ Chuẩn, Ông Nội bà là Võ Liêm, Thượng Thư Bộ Lễ của triều đình nhà Nguyễn. Năm 1945 Bà tham gia phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp, sau đó Bà biết sự lợi dụng của phong trào nên bà bỏ về Huế tiếp tục học.

Năm 1964 bà đi du học tại Pháp về ngành báo chí và Hán văn tại trường ngôn ngữ Đông Phương La Sorbonne, Paris đến năm 1967 bà ra trường và làm phóng viên cho đài truyền hình Pháp ORTF, lúc đó bà đi làm phóng sự nhiều nơi sôi động nhất như: Algerie và chiến trường Việt Nam…

Nhà văn/Thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh thập niên 60.
Nhà văn/Thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh thập niên 60.

hoaitrinh_Đừng Bỏ Em Một Mình1

hoaitrinh_Đừng Bỏ Em Một Mình2

Năm 1972 bà được cử theo dõi và tường thuật cuộc hòa đàm Paris. 1973 Bà sang Trung Đông theo dõi cuộc chiến Do Thái, một thời gian sau bà trở về Việt Nam giảng dạy khoa báo chí tại Viện Đại Học Vạn Hạnh năm 1974-1975.

Sau biến cố 1975 bà trở lại Paris cho xuất bản tạp chí “Hồn Việt Nam” và trở lại cộng tác với đài phát thanh ORTF với chương trình Việt ngữ. Bà đứng ra thành lập Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại và vận động để được công nhận hội viên Hội Văn Bút Quốc Tế tại Rio De Janeiro, Ba Tây vào năm 1979.

Ngoài ngành báo chí, bà còn sáng tác hơn 25 tác phẩm giá trị, trong đó có truyện ngắn, thơ, etc…

Nhà Văn Nguyễn Quang đã thực hiện 1 tập sách rất công phu khá đầy đủ những tài liệu, bài vở và hình ảnh với tiêu đề: “Văn Nghiệp Và Cuộc Đời Minh Đức Hoài Trinh”. Nhà Văn Nguyễn Quang có đoạn viết:

“Sau khi đọc quyển sách nầy người ta tự hỏi làm sao Minh Đức Hoài Trinh, một con người nhỏ bé lại có thể hoàn thành trên nhiều lãnh vực trong thời gian đen tối nhất của lịch sử Việt Nam… Bà đã đi trên khắp 5 lục địa, bà đã vào những vùng chiến tranh lửa đạn… Những đóng góp của bà với một cuốn sách nhỏ nầy chắc chắn không diễn tả hết được những gì bà đã làm cho quê hương, cho nền văn học Việt Nam”. (Theo thanhthuy.me)

hoaitrinh_văn nghiệp

Nhà văn/Thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh.
Nhà văn/Thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh.

Bài thơ “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” (Minh Đức Hoài Trinh)

Anh đừng nhìn em nữa
Hoa xanh đã phai rồi
Còn nhìn em chi nữa
Xót lòng nhau mà thôi

Người đã quên ta rồi
Quên ta rồi hẳn chứ
Trăng mùa thu gãy đôi
Chim nào bay về xứ

Chim ơi có gặp người
Nhắn giùm ta vẫn nhớ
Hoa đời phai sắc tươi
Đêm gối sầu nức nở

Kiếp nào có yêu nhau
Nhớ tìm khi chưa nở
Hoa xanh tận nghìn sau
Tình xanh không lo sợ

Lệ nhòa trên gối trắng
Anh đâu, anh đâu rồi
Rượu yêu nồng cay đắng
Sao cạn mình em thôi

hoaitrinh_ĐB1

Thi khúc “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” (Phạm Duy phổ nhạc)

Đừng nhìn em nữa anh ơi
Hoa xanh đã phai rồi
Hương trinh đã tan rồi
Đừng nhìn em,
đừng nhìn em nữa anh ơi
Đôi mi đã buông xuôi,
môi răn đã quên cười.

Hẳn người thôi đã quên ta
Trăng Thu gẫy đôi bờ
Chim bay xứ xa mờ.
Gặp người chăng,
gặp người chăng,
nhắn cho ta
Hoa xanh đã bơ vơ
đêm sâu gối ơ thờ.

Kiếp nào có yêu nhau
Thì xin tìm đến mai sau
Hoa xanh khi chưa nở
Tình xanh khi chưa lo sợ
Bao giờ có yêu nhau
Thì xin gạt hết thương đau
Anh đâu anh đâu rồi?
Anh đâu anh đâu rồi?

Đừng nhìn nhau nữa anh ơi
Xa nhau đã xa rồi,
quên nhau đã quên rồi
Còn nhìn chi,
còn nhìn chi nữa anh ơi
Nước mắt đã buông rơi
theo tiếng hát qua đời
Đừng nhìn nhau nữa… anh ơi!

Bài thơ “Đừng Bỏ Em Một Mình” (Thơ Minh Đức Hoài Trinh)

Đừng Bỏ Em Một Mình
Đừng bỏ em một mình
Khi trăng về lạnh lẽo
Khi chuông chùa u minh
Chậm rãi tiếng cầu kinh

Đừng bỏ em một mình
Khi mưa chiều rào rạt
Lũ chim buồn xơ xác
Tìm nhau gục vào mình

Đừng bỏ em một mình
Trời đất đang làm kinh
Rừng xa quằn quại gió
Thu buốt vết hồ tinh

Đừng bỏ em một mình
Đừng bắt em làm thinh
Cho em gào nức nở
Hòa đại dương mông mênh

Đừng bỏ em một mình
Biển đêm vời vợi quá
Bước chân đời nghiêng ngã
Vũ trụ vàng thênh thênh

Đừng bỏ em một mình
Môi vệ thần không linh
Tiếng thời gian rền rĩ
Đường nghĩa trang gập ghềnh

Đừng bỏ em một mình
Bắt em nghe tiếng búa
Tiếng búa nện vào đinh
Hòa trong tiếng u minh

Đừng bỏ em một mình
Bóng thuyền ma lênh đênh
Vòng hoa tang héo úa
Yêu quái vẫn vô tình

Đừng bỏ em một mình
Cho côn trùng rúc rỉa
Cỏ dại phủ mộ trinh
Cho bão tố bấp bênh

Đừng bỏ em một mình
Mấy ngàn năm sau nữa
Ai mái tóc còn xinh
Đừng bỏ em một mình.

Thi khúc “Đừng Bỏ Em Một Mình” (Phạm Duy phổ nhạc)

Ðừng bỏ em một mình
Ðừng bỏ em một mình
Ðường về nghĩa trang mông mênh
Ðừng bỏ em

Ðừng bỏ em một mình
Ðừng bỏ em một mình
Ðường về nghĩa trang lênh đênh
Ðừng bỏ em

Ðừng bỏ em một mình
Ðừng bỏ em một mình
Cùng một lũ
Cùng một lũ côn trùng rỉa rúc thân hình

Ðừng bỏ em một mình
Ðừng bỏ em một mình
Một mồ trinh, một mồ trinh
Chênh vênh chờ cỏ xanh

Ðừng bỏ em một mình
Ðừng bỏ em một mình
Vài ngàn đời sau nữa
Vài ngàn đời sau nữa
Vài ngàn đời sau nữa
Ai mái tóc còn xanh?

Dưới đây mình có bài:

– Vài cảm nghĩ về “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” Thơ Hoài Trinh Nhạc Phạm Duy

Cùng với 7 clips tổng hợp 2 thi khúc “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”, “Đừng Bỏ Em Một Mình” do các ca sĩ lừng danh diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn.

Túy Phượng

hoaitrinh_Kiếp Nào Có Yêu Nhau1

Vài cảm nghĩ về “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” – Thơ Hoài Trinh – Nhạc Phạm Duy

(hoctro)

Bạn,

Tiếp tục mạch suy nghĩ về dòng nhạc Phạm Duy, bài nhạc kế tiếp tôi muốn đề cập là bài “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”, thơ của văn sĩ Minh Đức Hoài Trinh.

Tôi hỏi và được nhạc sĩ gửi tặng một số nhạc phẩm scan lại từ trước 1975, trong đó có bài này, kể cả trang đầu có bức họa thật đẹp. Mời bạn cùng xem bài thơ, nhạc với notes, và lời bài hát.

hoaitrinh_Kiếp Nào Có Yêu Nhau2

hoaitrinh_Kiếp Nào Có Yêu Nhau3

Kiếp Nào Có Yêu Nhau

(Minh Đức Hoài Trinh)

Anh đừng nhìn em nữa
Hoa xanh đã phai rồi
Còn nhìn em chi nữa
Xót lòng nhau mà thôi.

Người đã quên ta rồi
Quên ta rồi hẳn chứ
Trăng mùa thu gãy đôi
Chim nào bay về xứ.

Chim ơi có gặp người
Nhắn giùm ta vẫn nhớ
Hoa đời phai sắc tươi
Đêm gối sầu nức nở.

Kiếp nào có yêu nhau
Nhớ tìm khi chưa nở
Hoa xanh tận ngàn sau
Tình xanh khong lo sợ.

Lệ nhòa trên gối trắng
Anh đâu, anh đâu rồi
Rượu yêu nồng cay đắng
Sao cạn mình em thôi?

(Nguồn: Đặc Trưng)

***

“Kiếp Nào Có Yêu Nhau”

(Thơ Hoài Trinh – Nhạc Phạm Duy)

Đừng nhìn em nữa anh ơi
Hoa xanh đã phai rồi
Hương trinh đã tan rồi

Đừng nhìn em,
đừng nhìn em nữa anh ơi
Đôi mi đã buông xuôi,
môi răn đã quên cười.

Hẳn người thôi đã quên ta
Trăng Thu gẫy đôi bờ
Chim bay xứ xa mờ.

Gặp người chăng,
gặp người chăng,
nhắn cho ta
Hoa xanh đã bơ vơ
đêm sâu gối ơ thờ.

Kiếp nào có yêu nhau
Thì xin tìm đến mai sau
Hoa xanh khi chưa nở
Tình xanh khi chưa lo sợ
Bao giờ có yêu nhau
Thì xin gạt hết thương đau
Anh đâu anh đâu rồi?
Anh đâu anh đâu rồi?

Đừng nhìn nhau nữa anh ơi
Xa nhau đã xa rồi,
quên nhau đã quên rồi

Còn nhìn chi,
còn nhìn chi nữa anh ơi
Nước mắt đã buông rơi
theo tiếng hát qua đời
Đừng nhìn nhau nữa… anh ơi!

***

Khác với bài “Hoa Rụng Ven Sông”, nhạc sĩ chỉ uốn ý có sẵn cho phù hợp với giai điệu, trong bài này ta thấy nhạc sĩ cho thêm nhiều chữ, nhiều chi tiết. Từ:

Anh đừng nhìn em nữa
Hoa xanh đã phai rồi
Còn nhìn em chi nữa
Xót lòng nhau mà thôi.

thành cả một nửa của phiên khúc:

Đừng nhìn em nữa anh ơi
Hoa xanh đã phai rồi
Hương trinh đã tan rồi

Đừng nhìn em,
đừng nhìn em nữa anh ơi
Đôi mi đã buông xuôi,
môi răn đã quên cười.

Cấu trúc thơ đã được đẽo gọt lại để hợp với cấu trúc nhạc. Tôi đoán rằng nhạc sĩ đã ngân nga được cái motif “Đừng nhìn em nữa anh ơi” và cái motif cân bằng thứ hai là “Hoa xanh đã phai rồi. Hương trinh đã tan rồi”, và chọn nó làm sườn bài chính của nhạc khúc. Cái cấu trúc này rất logic, nó khởi đầu bằng một câu tán thán với một cung nhạc rải vút lên (appergiated) “Đừng nhìn em nữa anh ơi”, rồi chứng minh ngay lời cầu khẩn đó bằng hai câu nhạc tương tự nhau là “Hoa xanh đã phai rồi”“Hương trinh đã tan rồi”. Bạn cũng nên để ý đến cái cách để một cung nhạc trên từng câu nhạc mà tiếng Anh gọi là “slur” (tôi không biết tiếng Việt gọi là gì) gợi ý ca sĩ phải hát liền lạc từng câu nhạc đó, chứ không được ngắt ra nhát gừng.

hoaitrinh1

Sang phần hai của phiên khúc, ta thấy nhạc sĩ đã làm tăng kich tính của câu nhạc bằng cách kheó léo nhắc lại motif nhưng với một biến thể là thêm vào ba nốt Đừng nhìn em (Là Mi Lá) trước khi lên đến nốt Mí rồi trả lại nốt Ré. Rất phù hợp với lời nhạc có tính cách van xin, vì có ai van xin một câu rồi thôi? Bạn thử hát đoạn hai, nhưng bỏ bớt ba chữ đầu, chỉ hát “Đừng nhìn em nữa anh ơi”, bạn sẽ thấy bài nhạc kém hay hẳn đi.

Vì cấu trúc nhạc đã xác định, nhạc sĩ phải điền vào hai chi tiết mới là “Đôi mi đã buông xuôi“, và “môi răn đã quên cười” để làm câu nhạc đối xứng với nửa đoạn ở trên.

Đoạn phiên khúc thứ hai cũng vậy, từ:

Người đã quên ta rồi
Quên ta rồi hẳn chứ
Trăng mùa thu gãy đôi
Chim nào bay về xứ.

Chim ơi có gặp người
Nhắn giùm ta vẫn nhớ
Hoa đời phai sắc tươi
Đêm gối sầu nức nở.

Nhạc sĩ đã xắp xếp, thêm bớt chữ để đoạn trở thành:

Hẳn người thôi đã quên ta
Trăng Thu gẫy đôi bờ
Chim bay xứ xa mờ.

Gặp người chăng,
gặp người chăng,
nhắn cho ta
Hoa xanh đã bơ vơ
đêm sâu gối ơ thờ.

Tiếp theo, trong điệp khúc, tiết tấu đã thay đổi từ:

hoaitrinh2

thành:

hoaitrinh3

tạo một cảm giác khang khác tuy cách dùng 4 móc đơn vẫn là cách dùng chính của bài nhạc.

Điệp khúc cũng cho thấy, đôi khi chả cần suy nghĩ nhiều, chỉ cần dùng lại ý nhạc trước, vốn dĩ đã hay rồi, và lặp lại nguyên xi là ta sẽ có một câu nhạc hay. Bạn thấy trường canh sau y hệt trường canh đầu.

hoaitrinh4

Sự lặp lại không chỉ có trong nhạc, mà cũng còn trong lời nhạc nữa. Bài thơ không có sự lặp lại này.

hoaitrinh5

Đó, bạn thấy đó, phổ từ thơ thành nhạc khó lắm chứ đâu phải là thấy một bài thơ hay, rồi thêm nốt vào, ê a là xong bài nhạc, như tôi đã và đang sampling hằng hà sa số trên thế giới ảo này?

Hẹn bạn kỳ tản mạn sau.

(Hoctro, 11-15-2011)

oOo

Kiếp Nào Có Yêu Nhau – Danh ca Thái Thanh:

 

Kiếp Nào Có Yêu Nhau – Ca sĩ Ngọc Hạ:

 

Kiếp Nào Có Yêu Nhau – Ca sĩ Mỹ Linh:

 

Kiếp Nào Có Yêu Nhau – Ca sĩ Đức Tuấn:

 

Đừng Bỏ Em Một Mình – Ca sĩ Ý Lan:

 

Đừng Bỏ Em Một Mình – Ca sĩ Hương Giang:

 

Đừng Bỏ Em Một Mình – Ca sĩ Đức Tuấn:

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s