Các Soeurs Trường Tiểu Học Hà Dừa

Xem toàn bộ Gallery

Chào các bạn,

Trong đời mình có nhiều thầy cô, nhưng các người thầy để lại ấn tượng nhiều nhất cho mình là các Soeurs ở Trường Tiểu Học Hà Dừa ở Thành, Khánh Hòa.

Thành là “Thành cổ Diên Khánh”, nơi du lịch lớn ngày nay, do Võ Tánh xây theo lệnh chúa Nguyễn Ánh trong cuộc chiến đánh nhau với quân Tây Sơn.

Hadua2_Dien_Khanh_Citadel_old_map
Sơ đồ Thành cổ Diên Khánh

Thành có bốn cửa chính Đông, Tây, Tiền (phía Bắc, nhìn ra sông cái), Hậu (phía Nam). Một con đường chính đi xuyên thành, từ bên ngoài vào cửa Đông, xuyên thành, rồi ra cửa Tây. Bên ngoài thành là một hào nước rất sâu, từ khoảng 3,5m đến 5m.

hadua4_cuatay
Cửa Tây Thành cổ Diên Khánh, đứng từ ngoài Thành nhìn vào, hai khu cỏ bên đường là vùng hào thành, người đứng chụp ảnh đứng ngay vào vùng xóm nhà mình hồi trước.

Nhà mình ở ngay bên ngoài cửa Tây, ngoài hào nước. Hào nước này không bao giờ có nước, ngoại trừ mùa lụt thì nước từ sông Cái theo các rãnh đào tràn vào ngập hào. Đó là lúc các nhóc tì tụi mình chặt cây chuối làm bè để chèo trong hào cho vui, và thả các bầy vịt vào hào tìm ăn. Hào luôn có đủ loại cá sông. Mùa nước lụt là mùa rất vui cho mình.

Thời đó là thời chiến tranh, chẳng ai nghĩ đến du lịch cho thành cổ. Và dân địa phương chỉ biết chữ “Thành”, bây giờ kỹ nghệ du lịch phát triển mới nghe thấy tên “Thành cổ Diên Khánh”. Thời đó chỉ có mấy đám nhóc tụi mình chạy lên chạy xuống cổng thành chơi.

hadua5_nhatho
Nhà thờ Hà Dừa, bên trái nhà thờ, song song với nhà thờ, là Trường Tiểu Học Hà Dừa.

Bên ngoài cửa Tây, khoảng 500m là nhà thờ Hà Dừa. Đây là nhà thờ lớn nhất trong vùng huyện Diên Khánh và các quận huyện lân cận. Phía bên trái nhà thờ là một ngôi trường nhỏ, chia ra làm 3 phần, hai phần ngoài là 2 phòng học cho bốn lớp: lớp tư và lớp ba ngồi chung (lớp 2 và lớp 3 ngày nay), và lớp nhì và lớp nhất ngồi chung (lớp bốn và lớp năm ngày nay). Phần cuối của căn nhà là nơi 2 Soeurs – 2 giáo viên của 2 phòng học – ở.

hadua1
Trường Tiểu Học Hà Dừa, chia ra 3 phần với ba bậc tam cấp, phần ngoài nhất cho hai lớp lớn (nhì nhất – lớp bốn và năm ngày nay), phần giữa cho hai lớp tư ba (lớp hai và ba ngày nay), phần trong cùng để hai Soeurs ở.

Mặc dù nhà ở của các Soeurs chỉ cách lớp học một cái tường, các trò luôn luôn tôn trọng không gian riêng của các Soeurs, chẳng em nào dám bén mảng đến đó, dù chẳng ai nói một câu cấm đoán nào. Chính vì vậy mà nơi ở của các Soeurs luôn luôn yên lặng như nhà thờ, và các nhóc tụi mình đến gần đó là chỉ dám liếc vô một liếc rồi chạy ra sân chơi.

Các Soeurs thời đó rất cưng chiều mình, vì mình là học trò ngoan và giỏi, thường đứng đầu lớp mỗi tháng. Sau khi xong lớp ba (cũng là lớp ba ngày nay), các Soeurs cho mình lên ngay lớp nhất (lớp năm ngày nay), không cần phải học lớp nhì. Nhưng xong lớp nhất mình cũng không được thi tiểu học vì mới 9 tuổi, cho nên cũng phải học thêm một năm lớp nhất nữa mới được đi thi.

hadua6_cayvong
Nhà thờ Cây Vông

Hồi đó hai trường công giáo – Hà Dừa và Cây Vông – hai xứ đạo hai bên bờ Sông Cái, thường thỉnh thoảng cho các học trò thi đấu với nhau, các môn toán, luận văn… Hà Dừa luôn luôn thắng, và người thắng số một thường là mình. Vì vậy các Seours rất thương mình. Khi có khách thăm, nếu là giờ chơi các Soeurs thường gọi mình lại để giới thiệu với khách, và mình chỉ biết lí nhí dạ vâng và cúi xuống nhìn hai bàn chân trần đầy bụi đất vì đang chạy chơi.

Mình không nhớ tên của hai Soeurs dạy học thời mình ở đó, vi các Soeurs dùng tên thánh, hoặc Latin hoặc tiếng Pháp, rất khó nhớ. Mà đám nhóc tụi mình cũng không cần nhớ, vì chỉ gọi Soeur xưng con, đâu có tên tuổi gì. Đây là các nữ tu Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ ở Bình Cang, giữa Nha Trang và Thành, cách thành khoảng 5km. Người dân Thành và các vùng phụ cận tu dòng Bình Cang rất nhiều. Mình có vài cô bạn học chung hồi tiểu học đều đi tu dòng Bình Cang.

hadua7_khiettam
Các nữ tu Dòng Khiết Tâm Đức Mẹ, Bình Cang, Nha Trang

Liên hệ giữa mình và các Soeurs chỉ vậy đó, có lẽ là chẳng có gì đặc biệt hơn các trò và các thầy cô khác, nhưng liên hệ này nằm trong ký ức mình thật rõ đã bao năm. Có một điều bây giờ mình mới nhận ra là mình không nghĩ đến các Soeurs như soeur này soeur kia, vì mình chẳng nhớ tên các Soeurs, nhưng mình nhớ một khái niệm chung về Soeurs – một khái nhiệm dịu dàng (dù hồi đó Soeurs thỉnh thoảng cũng bắt vài đứa nằm dài ra để đét roi vào mông) và khiêm nhượng.

Bây giờ mình hiểu tại sao. Truyền thống của các Soeurs là vâng lời, khiêm nhượng và phục vụ. Trong giáo xứ, linh mục là vua, cho nên có nhiều linh mục ứng xử như vua. Nhưng Soeurs là để phục vụ linh mục và giáo xứ, không có chỗ để kiêu căng.

Những điều này các Soeurs đã chẳng bao giờ nói, nhưng chúng đã đi theo mình, vô thức bao năm, rồi trở thành ý thức, qua hơn nửa thế kỷ rồi.

Chúc các bạn luôn vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2015
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Các Soeurs Trường Tiểu Học Hà Dừa”

  1. Cám ơn bài viết rất dể thương của anh Hoành. Ai cũng có những vùng trời tuổi thơ để nhớ. Nhưng hình ảnh minh họa kèm theo bài rất rõ ràng dẩn người đọc theo anh từng kỹ niệm khó quên đầy xúc động. Lần đầu em nghe tên thành cổ Diên Khánh, những hình ảnh nầy anh chụp đã lâu chưa sao trông còn mới và các lớp học ngày nay còn hoạt động không?

    Số lượt thích

  2. Cảm ơn Vân Hàng.

    Đây là các hình ảnh anh lấy trên Internet, và là ảnh khá mới, 2, 3 năm trở lại. Các cổng thành ngày nay được sơn thành màu đỏ, chứ nguyên thùy thì chẳng có màu gì cả, cổng thành làm bằng gạch đỏ, nếu anh nhớ không lầm thì không trát xi măng bên ngoài, hay có trát lớp xi măng trắng nhưng đã bị loang lổ nhiều, lâu ngày hoang phế cũng chẳng có màu gạch đỏ mà là một màu bụi đất rêu phong.

    Ngày nay bà con tu chỉnh lại để cuốn hút du lịch cũng tốt, nếu không thì Thành sẽ thành hoang phế và biến mất (Năm 1992 anh về và có nói chuyện với các bạn anh ở vùng đó, là Thành cần chú trọng vào du lịch cho dân nhờ, không biết là nhờ anh nói hay là tự nhiên, mà ngày nay Thành và các vùng phụ cận tập trung vào du lịch rất nhiều).

    Các cổng Thành ngày trước đều có hai cánh cửa bằng gỗ, do các thanh gỗ nhỏ ráp lại chứ không phải là một miếng ván lớn. Thời chiến tranh có những lúc có “thiết quân luật” (luật sắt của quân đội), 9 giờ đêm, chẳng hạn, là thiết quân luật, không ai được ra đường, cổng thành sẽ đóng và không ai ra vô được. Và trên cổng thành có lính của nhà nước (miền Nam) canh gác.

    Trường Tiểu Học Hà Dừa thì sau 1975 được chính quyền địa phương tiếp quản và quản lý. Anh nghe nói “chính quyền địa phương” cũng chỉ là các người dân địa phương, nhiều người là giáo dân của nhà thờ, nên đổi chủ nhưng cũng không đổi nội dung nhiều, và trường vẫn có liên hệ tốt với nhà thờ.

    Chúc em vui.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s