Tân Nhạc VN – Ca Khúc Vượt Thời Gian – “Sang Ngang”, “Tình Phụ”, “Tuyệt Tình”, “Tan Vỡ”

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo nhạc sĩ Tuấn Khanh, mình giới thiệu đến các bạn các ca khúc “Sang Ngang”, “Tình Phụ”, “Tuyệt Tình”, “Tan Vỡ” của Nhạc sĩ Đỗ Lễ hôm nay.

Nhạc sĩ Đỗ Lễ tên thật là Đỗ Hữu Lễ, sinh ngày 12 tháng 10 năm 1941 tại Hà Nội. Ông từng học trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Sài Gòn (1953), Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định (1954), Đại Học Khoa Học Sài Gòn (1959), Đại Học Luật Khoa Sài Gòn (1963).

Năm 1951, nhạc sĩ Đỗ Lễ tự học nhạc và bắt đầu sáng tác khi 15 tuổi. Bài Sang Ngang được ông viết trong tình cảnh tuyệt vọng khi người ông yêu (ca sĩ Lệ Thanh) lên xe hoa.

Nhạc sĩ Đỗ Lễ.
Nhạc sĩ Đỗ Lễ.

dole_Sang Ngang1

dole_Sang Ngang2

Sau đó ông kết hôn với nữ ca sĩ Hoài Xuân (người đầu tiên trình bày bài Sang Ngang), tuy nhiên cuộc tình này chỉ kéo dài 6 năm khi có với nhau 3 mặt con. Thời gian đau khổ này ông sáng tác bài Tình Phụ. Nhạc phẩm này cũng đã được tuyển chọn vào vòng chung kết những nhạc phim hay tại Đại Hội Điện Ảnh Á Châu tổ chức tại Tokyo vào đầu thập niên 70 và cũng là nhạc phẩm chính trong phim Sóng Tình với diễn viên chính là Thẩm Thúy Hằng.

Nhạc sĩ Đỗ Lễ cũng từng phụ trách một chương trình ca nhạc hàng tuần trên Đài Truyền Hình Sài Gòn mang tên là “Thời Trang Nhạc Tuyển”. Chương trình này quy tụ các ca sĩ như Hoàng Oanh, Khánh Ly, Thanh Lan, Phương Hồng Hạnh, Ngọc Minh, Thanh Tuyền, Giao Linh, Hương Lan, Caroll Kim, Hoài Xuân, Xuân Đào, tam ca Sao Băng, 3 Con Mèo, 3 Trái Táo…

dole_Tình Phụ

dole_Tình Phụ1

dole_Tình Phụ2

dole_Tan Vỡ

Sau năm 1975, nhạc sĩ Đỗ Lễ sinh sống bằng cách mở lớp dạy nhạc, đến năm 1994 thì được thân nhân bảo lãnh qua Hoa Kỳ định cư tại thành phố Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania. Tháng 10 năm 1996, ông trở về thăm quê hương và đến ngày 24 tháng 3 năm 1997 thì đột ngột kết liễu đời mình trong căn nhà đang thuê trên đường Trần Đình Xu, Q1, Sài Gòn bằng thuốc độc. Ông để lại 2 lá thư tuyệt mệnh, một cho vợ ông và một cho một người bạn thân.

Theo vợ ông, bà Vương Thị Lam Phương, thì nhạc sĩ Đỗ Lễ rất chán nản với cuộc sống tại Hoa Kỳ và ông: “là một người rất ủy mị, con người anh ấy cũng rất yếu đuối, cứ gặp chuyện gì buồn là trở nên rất suy sụp, trở nên rất chán nản và không còn thiết hoạt động gì… theo tôi nghĩ đó chính là điều đưa đến cái chết của anh ấy…”

Dưới đây mình có các bài:

– Những bóng hồng trong thơ nhạc – Kỳ 15: Bài hát đệ nhất thất tình
– ÐỖ LỄ

Cùng với 12 clips tổng hợp các ca khúc “Sang Ngang”, “Tình Phụ”, “Tuyệt Tình”, “Tan Vỡ” do các ca sĩ xưa và nay diễn xướng để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn.

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

Nhạc sĩ Đỗ Lễ và ca sĩ Lệ Thanh (Ảnh: tư liệu)
Nhạc sĩ Đỗ Lễ và ca sĩ Lệ Thanh (Ảnh: tư liệu)

Những bóng hồng trong thơ nhạc – Kỳ 15: Bài hát đệ nhất thất tình

(Hà Đình Nguyên – 19/09/2014 – 00:34)

Nếu nói về các ca khúc “thất tình” trước 1975 ở miền Nam, chắc chắn ai cũng biết bài Sang ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ, vì nó não tình, sướt mướt đến độ… không có bài hát nào có thể vượt qua được.

Cứ tưởng tượng rằng ngày mai người yêu lên xe hoa, đêm nay trong chếnh choáng hơi men, mình ôm cây đàn, hát cho em, tiễn em lần cuối bằng ca khúc Sang ngang với hợp âm mi thứ, điệu boston: “Thôi nín đi em, lệ đẫm vai rồi, buồn thương nhớ ơi… Em hỡi đôi mình mộng nay đã tan, tình đã dở dang. Em khóc những chiều anh xót xa nhiều thương cho tình yêu. Nỗi buồn chua cay, khi lòng đổi thay thôi hết sum vầy…”. Sao mà lâm ly, thê thiết đến vậy! Cho nên, bảo rằng hầu như người dân miền Nam trước 1975, ai cũng biết, cũng hát Sang ngang là không hề cường điệu.

Lệ Thanh – giọng hát… không giống ai

Bài Sang ngang bắt nguồn từ giọng hát của một cô ca sĩ: Lệ Thanh. Sự nghiệp ca hát của cô tuy chỉ trong khoảng 10 năm (1955 – 1965), nhưng đã chinh phục trọn vẹn cảm tình của khán giả đương thời. Cô là “đệ tử” của nhạc sĩ Hùng Lân. Giọng không thanh mà như bị… nghẹt mũi. Cách trình bày bản nhạc cũng thật đặc biệt: không hát liên tục một câu mà thường chia câu hát ra làm hai đoạn để ngừng và láy ở giữa câu rồi mới tiếp tục hát cho đến hết câu. Cô còn láy qua láy lại tiếng cuối của câu hát, tạo nên cảm giác mới lạ cho nhạc phẩm được trình bày. Đã vậy cô ưa chẻ từng câu hát, chỗ không phải ngừng thì cô ngừng. Chơi ngẫu hứng như thế nên nhiều khi ý nhạc sai lệch hẳn đi. Các nhạc sĩ nhăn nhó, nhưng khán giả cứ vỗ tay rần rần… Dạo ấy, Lệ Thanh ưa hát những bản Tiễn em (thơ Cung Trầm Tưởng, nhạc Phạm Duy), Chiều mưa biên giới, Sắc hoa màu nhớ (Nguyễn Văn Đông), Gặp nhau, Tà áo cưới (Hoàng Thi Thơ), Tà áo xanh (Đoàn Chuẩn – Từ Linh)… Tuy nổi tiếng như cồn (cùng với ca sĩ Thanh Thúy), nhưng cuộc đời ca hát của Lệ Thanh lại rất ngoan hiền, không chút điều tiếng. Cô ăn mặc giản dị, tránh né đám đông tối đa, không thích chụp ảnh và ghét tuyên bố vung vít trên mặt báo. Tuy là ca sĩ, nhưng trong mắt khán giả, hình ảnh ca sĩ Lệ Thanh như một nữ sinh ngây thơ, khả ái…

Trong số các khán giả ái mộ Lệ Thanh, có một chàng nhạc sĩ trẻ, dáng dấp thư sinh. Đó là nhạc sĩ Đỗ Lễ. Chàng nghiện từ tiếng hát đến dáng vóc của ca sĩ Lệ Thanh và luôn là một “tín đồ” trung thành của nàng.

“Nhạc sĩ của những cuộc tình dở dang”

Đỗ Lễ tên thật là Đỗ Hữu Lễ, sinh năm 1941, tại Hà Nội. Ông từng học trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn (1953), Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định (1954), Đại học Khoa học Sài Gòn (1959), Đại học Luật khoa Sài Gòn (1963). Năm 1965, ông từng giành được huy chương vàng trong một cuộc thi Lực sĩ đẹp… Tóm lại, Đỗ Lễ là một con người đa tài, một “nghệ sĩ – trí thức” chính hiệu… Đỗ Lễ tự học nhạc năm 10 tuổi và tập tành sáng tác năm 15 tuổi. Tuy thế, đến thời điểm “trồng cây si” ca sĩ Lệ Thanh thì Đỗ Lễ vẫn chưa có nhạc phẩm nào thực sự nổi tiếng. Đêm đêm, hễ nàng hát ở phòng trà nào là hầu như Đỗ Lễ có mặt ở đó. Lệ Thanh đứng trên sân khấu, mỉm cười chung chung, vô định… Vậy mà, Đỗ Lễ thấy như nàng cười với riêng mình, nàng hát riêng cho mình nghe… Vậy rồi, nàng bỗng nhiên bỏ nghiệp ca hát để… lấy chồng (khoảng năm 1965), để lại nhiều nuối tiếc trong lòng khách mộ điệu. Người hụt hẫng nhất chính là Đỗ Lễ. Dù ông yêu Lệ Thanh bằng mối tình đơn phương nhưng cũng đau đớn, vật vã lắm. Rồi Đỗ Lễ soạn ca khúc Sang ngang, tưởng tượng ra một đêm từ biệt với Lệ Thanh: “Thôi nín đi em, lệ đẫm vai rồi, buồn thương nhớ ơi… Mai bước sang ngang, lòng thêm nát tan, tình đã dở dang… Thôi khóc làm gì, đã lỡ duyên thề, thương nhau làm chi. Nỗi buồn ai hay, khi mình chia tay. Xa cách nhau rồi…”. Bản nhạc ngay lập tức nổi tiếng và đã lấy đi bao nhiêu nước mắt của các cô nữ sinh thời bấy giờ…

Thời gian tiếp theo, Đỗ Lễ cho ra hàng loạt những ca khúc mang hơi hướm thất tình nghe rất não lòng như Tình phụ, Tan vỡ, Tuyệt tình, Tàn phai, Dại khờ, Hận tình, Tình buồn, Oan trái, Dang dở, Chuyện buồn tình yêu, Mùa thương cũ, Rồi em cũng bỏ tôi đi…

Nhạc sĩ Đỗ Lễ kết hôn với ca sĩ Hoài Xuân (người trình bày nhạc phẩm Sang ngang lần đầu trong các phòng trà ở Sài Gòn), tuy nhiên cuộc tình này chỉ kéo dài 6 năm khi họ có với nhau ba mặt con. Đến năm 1994, Đỗ Lễ qua Mỹ định cư. Tuy nhiên, do không hòa nhập được với cuộc sống nơi quê người, ông bị trầm cảm nặng. Trong một dịp trở về VN, ông đã tìm đến cái chết bằng cách tự tử với một liều thuốc cực độc vào ngày 24.3.1997.

Riêng ca sĩ Lệ Thanh hiện vẫn còn sống tại Canada.

Nhạc sĩ Phạm Duy đã từng nhận xét: “Đỗ Lễ là nhạc sĩ của những cuộc tình dở dang” (24.13.1973). Ngoài ca khúc Sang ngang nổi tiếng, ca khúc Tình phụ đã được tuyển chọn vào vòng chung kết những bản nhạc phim hay tại Đại hội Điện ảnh Á châu tổ chức tại Tokyo vào đầu thập niên 70 và cũng là nhạc phẩm chính trong phim Sóng tình với diễn viên chính là Thẩm Thúy Hằng”.

dole2

ÐỖ LỄ

(Nguyễn Ðình Toàn)

Ðỗ Lễ viết nhiều tình ca. Có thể nói, nhạc Ðỗ Lễ dành cho tình ca, như những con nước, lớn nhỏ đều tuôn ra biển. Cứ nghe ông đặt tên các ca khúc của mình người ta đủ thấy điều đó: Hận Tình, Lời Người Yêu, Oan Trái, Sang Ngang, Tan Vỡ, Tình Buồn, Tình Phụ, Tuyệt Tình…

Sự thực, trong đời sống, để ca ngợi tình yêu, còn gì thích hợp hơn nhạc và thơ? Nên có thể nói, các nhạc sĩ của chúng ta, không ai không viết tình ca. Nhiều người viết rồi, khi về già, còn tỏ ý tiếc, đã không viết nhiều tình ca hơn nữa. Trừ những người, chỉ viết một bài, và, cái bài duy nhất ấy lại không phải là tình ca, người ta không biết, nếu người ấy viết thêm nữa, liệu có viết tình ca chăng? (Tuy vậy, trong nhạc của chúng ta cũng có một hiện tượng khác thường đó là Ðỗ Nhuận: sự nghiệp âm nhạc của ông khá đồ sộ, nhưng ông không viết một bài tình ca nào. Chẳng những thế, nếu có dịp nghe lại nhạc Ðỗ Nhuận, căn cứ vào những gì được phổ biến, người ta còn thấy, toàn bộ ca từ của ông, không có một câu nào “gần” với lời tỏ tình, chỉ “gần” thôi, cũng không có! Người ta tò mò tự hỏi, không biết trước khi có nhạc Ðỗ Nhuận, bản thân, ông hát thứ nhạc nào nhỉ?)

Ðỗ Lễ viết nhiều tình ca. Hai ca khúc được yêu thích nhất của ông là Sang NgangTan Vỡ. Ðã có một thời, ở Sài Gòn, đêm đêm, người ta đến phòng trà Queen Bee để nghe Lệ Thu hát Sang Ngang của Ðỗ Lễ:

“Thôi nín đi em
Lệ đẫm vai rồi
Buồn thương nhớ ơi
Em hỡi đôi mình
Mộng nay đã tan
Tình đã dở dang
Em khóc những chiều
Anh xót xa nhiều
Thương cho tình yêu
Nỗi buồn chua cay
Khi lòng đổi thay
Thôi hết sum vầy
Nếu biết rằng tình là dây oan
Nếu biết rằng hợp rồi sẽ tan
Nếu biết rằng yêu là đau khổ
Thà dương gian đừng có đôi mình
Lau mắt đi em
Gần hết đêm rồi
Buồn thêm nữa sao
Mai bước sang ngang
Lòng thêm nát tan
Tình đã dở dang
Thôi khóc làm gì
Ðã lỡ duyên thề
Thương nhau làm chi
Nỗi buồn chua cay
Khi lòng đổi thay
Xa cách nhau rồi”

Tình ca Ðỗ Lễ ngọt ngào, đắm đuối. Ông chỉ nói những điều khi yêu người ta thường nói với mình và nói với nhau, không vặn vẹo ngôn ngữ. Lời thở than chính là hình bóng của niềm mộng mơ. Hãy cứ yêu như thế và được yêu như thế, không đủ hạnh phúc sao.

Sự thật hôm nay không thật đến ngày mai
Thì ân ái có bao giờ lại cũ?

Cần chi phải đi tìm những điều khác/lạ?

Ra khỏi nước sau biến cố Tháng Tư, 1975, Ðỗ Lễ đã trở về thăm Việt Nam Tháng Ba, 1997, và chết bất ngờ. Những người còn ở lại Sài Gòn khi ấy nghe tin ông qua đời với nghi vấn là một cuộc tự sát.

Lý do nào đủ, khiến người ta có một quyết định kinh khủng như vậy?

Và tình ca có nghĩa gì trước cái chết như thế?

Tan Vỡ

Bao nguồn vui đã mất
Lòng chết theo ngàn tiếng ca
Nghe niềm đau day dứt
Hoa lá nức nở xót xa
Khi tình yêu đã đến
Lòng đắm say ngàn ước mơ
Ôi mộng tình đôi lứa
Êm ái như như ngàn ý thơ
Khi tình vỡ tan theo mơ ước một đời
Trong niềm băng giá
Con tim thổn thức khôn nguôi
Em ơi nếu biết thế
Thà đừng quen nhau
Ðừng mơ phút ban đầu
Cho tình ta thêm sâu
Phấn son chưa nhạt môi hồng
Xa xôi em còn nhớ không
Một chiều mưa bay giăng giăng
Anh gửi màu hoa tím
Như màu máu con tim
Ðang tàn lửa hương duyên
Một mai mang xuống tuyền đài
Bóng hình em muôn kiếp không phai

(Nguyễn Ðình Toàn – http://www.nguoi-viet.com)

oOo

Sang Ngang – Danh ca Thái Thanh:

 

Sang Ngang – Ca sĩ Lệ Thu:

 

Sang Ngang – Ca sĩ Vũ Khanh:

 

Sang Ngang – Ca sĩ Đức Tuấn:

 

Sang Ngang – Thanh Lâm – Saxophone:

 

Tình Phụ – Ca sĩ Tuấn Ngọc:

 

Tình Phụ – Ca sĩ Ngọc Lan:

 

Tình Phụ – Ca sĩ Nguyên Khang, Y Phương:

 

Tuyệt Tình – Ca sĩ Khánh Hà:

 

Tuyệt Tình – Ca sĩ Ngọc Lan:

 

Tan Vở – Ca sĩ Sĩ Phú:

 

Album – Nhạc sĩ Đổ Lễ:

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s