Tổ chức Động vật châu Á kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn

VETổ chức Động vật châu Á (AAF) phát động chiến dịch kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn ở tỉnh Bắc Ninh, được tổ chức theo truyền thống vào dịp đầu xuân.

DSCN3182-JPG-8248-1422501449.jpg

Con lợn được chọn làm vật hiến tế trong lễ chém lợn ở Bắc Ninh. Ảnh: AAF

Trong thư ngỏ được đưa ra hôm 27/1, AAF phát động chiến dịch cùng ký tên kêu gọi các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh, và Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành quy định chấm dứt lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Hàng năm, thường vào ngày 6 tháng Giêng âm lịch, người dân ở làng Ném Thượng lại tập trung ở về sân đình để chứng kiến lễ rước và chém lợn tế thần truyền thống dịp đầu xuân. Những con lợn khỏe mạnh, được chọn làm vật hiến tế, bị chém ra làm đôi trước sự chứng kiến của nhiều người, trong đó có cả trẻ em. Người dân thường bôi máu lợn lên tiền và mang về nhà với niềm tin rằng điều đó sẽ mang lại may mắn cho cả năm.

Theo thông cáo báo chí của AAF, đây được coi là là lễ hội tàn bạo, đã và đang bị rất nhiều cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước lên án. Hoạt động này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý con người, mà còn tác động đến kinh tế xã hội, mà cụ thể là ngành du lịch và hình ảnh của Việt Nam.

Trong hai năm qua, AAF nhiều lần gửi công văn đến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Bắc Ninh và các cơ quan chức năng, kêu gọi chấm dứt hoàn toàn các hoạt động này.

Anh Hoàng

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Tổ chức Động vật châu Á kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn”

  1. Cảm ơn Anh Hoàng đã chia sẻ thông tin. Mình rất đồng ý với quyết định của tổ chức Động vật châu Á (AAF) phát động chiến dịch kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn. Đúng là quá tàn bạo.

    Matta Xuân Lành

    Số lượt thích

  2. Mình có cảm tưởng các bạn AAF hơi quá đáng và không hiểu ý nghĩa văn hóa của buỗi lễ.

    Giết lợn/trâu trước là tế thần linh, và sau đó là cả làng ăn chung. Sự ăn chung một con lợn hay con trâu có ý nghĩa rất lớn — đó là nối kết cả làng như một gia đình ăn uống với nhau.

    Đương nhiên muốn ăn thịt lợn thì phải giết lợn, dù là giết kín đáo trong nhà giết lợn (như ở các nước văn minh) hay giết giữa một buổi lễ thì cũng là giết lợn.

    Nếu các vị cảm thấy giết lợn giữa thanh thiên bạch nhật quá rùng lợn, thì khuyến cáo dân làng khi giết lợn thì mang vào trong cho kín đáo.

    Nhưng mọi người nên tôn trọng các buỗi lễ tín ngưỡng của người khác.

    Và các lễ lạy như thế này thường làm cho văn hóa thêm phong phú, và thu hút khách du lịch, chẳng có hại cho kỹ nghệ du lịch như các vị bàn.

    Số lượt thích

  3. Hi anh! giết con lợn theo kiểu thủ công chọc tiết cạo lông, hay chích điện… của lò mổ thì âu cũng là bình thường… vì nó sinh ra được nuôi lớn để con người ăn. Tuy nhiên mang ra giết kiểu đao phủ như kỳ trung cổ giữa thanh thiên bạch nhật rồi có cả trẻ con chứng kiến thì thấy phản cảm và em cảm thấy man rợ… Khi ăn miếng thịt lợn nhớ lại cảnh reo hò… con lợn bị hành hình, đầu rơi máu chảy chẳng lẽ kg thấy nổi gai óc sao? Lể hội thì lể hội, văn hóa thì văn hóa nhưng mà kiểu man ri mọi rợ thì cũng nên dẹp đi anh ạ. Em đồng ý với anh giết trong lò mổ, giết nơi kính đáo rồi cả làng hội họp thi NO vấn đề…
    Em có lần đọc ở đâu thấy bên nước ngoài thì lò mổ họ làm cho con vật chết nhẹ nhàng kg đau đớn… Như vậy là rất văn minh và tình người.
    Cảm ơn ĐCN

    Số lượt thích

  4. Hi cả nhà,

    Đây là quan điểm của dân làng này ạ:

    Dân Ném Thượng muốn giữ tục chém lợn

    VENhiều người cho rằng, tục chém lợn là để giáo dục con cháu về truyền thống anh dũng, bất khuất, tinh thần đoàn kết chống giặc khi xưa của đội quân do Lý thành hoàng làng lãnh đạo. Tục nuôi lợn tế thánh còn khuyến khích người dân chăn nuôi để có những ‘ông ỉn’ tốt.

    Tổ chức Động vật châu Á: ‘Chém lợn ở Việt Nam là lễ hội tàn bạo nhất’ / Tổ chức Động vật châu Á kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn

    Ngồi bên đình làng Thượng (thôn Ném Thượng, phường Khắc Niệm, TP Bắc Ninh), nơi hàng năm diễn ra lễ hội chém lợn, ông Trần Văn Hân (67 tuổi) mỉm cười nhớ lại nguồn gốc của lễ hội quê mà từ bé được cha mẹ, ông bà kể lại. Ông Hân tự hào bảo, lễ hội chém lợn có truyền thống từ mấy trăm năm, gắn liền với truyền thuyết vị tướng nhà Lý tên Đoàn Thượng khi đánh trận đã trốn trên núi Nghè (nay thuộc làng Thượng), chém lợn rừng nuôi quân rồi phá vòng vây thoát ra. Những đời vua Trần sau này vẫn tôn vinh, ghi nhận công lao của Đoàn Thượng khi bao lần phò vua Lý chống giặc ngoại xâm.

    Để tưởng nhớ người có công khai khẩn vùng đất này, nhân dân lập đền thờ Lý thành hoàng và hàng năm tổ chức lễ hội chém lợn, nhắc nhau về truyền thống xưa. Những năm kháng chiến chống Pháp, đình làng Thượng bị bom đạn tàn phá, lễ hội từ đó cũng mất đi.

    Đến năm 1999, ông Hân khi ấy là trưởng thôn, đã cùng nhân dân lập lại đền và khôi phục lễ hội truyền thống vào năm 2000. “Ngày dựng lại được lễ hội truyền thống đã mất của cha ông, dân làng tôi mừng lắm. Con cháu khắp nơi tụ hội về. Đến nay chúng tôi đã tổ chức được 14 mùa lễ hội chém lợn”, ông Hân kể.


    Ông Trần Văn Hân (67 tuổi) và nhiều cao niên, thanh niên làng Ném Thượng, phường Khắc Niệm, TP Bắc Ninh, có nguyện vọng được giữ tục lệ chém lợn truyền thống của quê hương. Ảnh: Quý Đoàn.

    Người đàn ông gần tuổi cổ lai hi cho biết, nhà nào được dân làng chọn cho chăm nuôi “cụ ỉn” đều tự hào lắm. Ngày lễ hội (mồng 5 và mồng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm), gia chủ mặc áo dài, trang phục đỏ, chuẩn bị xôi, cỗ làm lễ rước “cụ ỉn” ra đình. Làng Thượng những ngày lễ hội bừng sáng bởi cờ, lộng, trống rước. “Cụ ỉn” sau khi được rước quanh làng sẽ về giữa sân đình và được khai đao chém tế thánh. Dân làng, khách thập phương hàng nghìn người đứng kín quanh khu vực đình háo hức xem nghi lễ này.

    Ông Hân giọng trầm buồn khi kể chuyện người cháu của mình thắc mắc “sao 2 năm nay không chém lợn nữa”. Ông bảo không hiểu vì lý do gì từ năm 2012, lãnh đạo tỉnh, Sở Văn hoá Bắc Ninh không cho tổ chức tục lệ này ở sân đình. Thay vì chém “cụ ỉn”, nay người làng Thượng chỉ khai đao trước sân đình, rồi lui vào hậu cung 5-7 người sẽ chọc tiết, mổ thịt lấy khoanh cổ “cụ ỉn” tế thánh.

    “Các cụ làng tôi bức xúc lắm khi bị yêu cầu thay đổi nét truyền thống của lễ hội. Mong muốn của chúng tôi là được giữ gìn phong tục của cha ông. Đây là dịp để con cháu khắp nơi tụ về, cùng nhau nhắc lại chuyện xưa, để giáo dục truyền thống anh dũng, bất khuất, tinh thần đoàn kết chống giặc của đội quân Lý thành hoàng. Tục nuôi lợn tế thánh còn khuyến khích người dân đua nhau chăn nuôi để mỗi năm có những ‘ông ỉn’ tốt”, ông Hân nói.

    Từng nhiều năm là Phó ban tổ chức lễ hội chém lợn, chỉ huy khai đao, ông Nguyễn Đình Lợi (61 tuổi) cho biết, nghi thức này chỉ diễn ra trong vòng 10 phút. “Người xem rất đông, đứng vòng trong, vòng ngoài nên có những ông bạn của tôi 6-7 năm sang xem lễ hội mà chưa một lần chứng kiến được tục chém lợn này”, ông Lợi nói.

    Để tổ chức nghi lễ chém lợn tế thánh, dân làng đã chuẩn bị với tâm thế cẩn trọng, tôn kính từ một năm trước. Người chăm sóc “cụ ỉn” phải chọn lựa từ các gia đình có cuộc sống đầm ấm, uy tín và thuận hoà với dân làng. Hai “cụ ỉn” phải là giống trắng tuyền không tì vết, được nuôi, tắm sạch sẽ. Hai thanh đao sắc dài gần 2 m để chém lợn được bảo quản cẩn thận, trân trọng đặt trong đình, đến lễ hội mới đưa ra.


    Ông Nguyễn Đình Lợi (61 tuổi) có nhiều năm chỉ huy khai đao trong lễ hội chém lợn của làng Ném Thượng. Ảnh: Hoàng Hà.

    Theo ông Lợi, chém lợn là phong tục truyền thống gợi về cái đẹp, khí thế hào hùng của Lý thành hoàng xưa nên người dân làng Thượng ai cũng muốn giữ. Cá nhân ông thấy hình ảnh “máu chảy, đầu rơi” diễn ra vào đầu năm chưa hợp lý, nhất là khi tổ chức trước sự chứng kiến của nhiều người, cả trẻ nhỏ. Ông Lợi ủng hộ việc thay đổi chém lợn ở hậu cung, tuy nhiên, lễ hội nhất định phải giữ lại.

    “Đề xuất của Tổ chức động vật châu Á về chấm dứt lễ hội chém lợn, tôi không đồng ý. Chúng ta thay đổi những gì chưa phù hợp với xã hội hiện đại nhưng vẫn phải giữ được nét truyền thống, bản sắc của dân tộc, vùng miền”, ông Lợi nói.

    Bà Nguyễn Thị Định (84 tuổi), bà Trần Thị Lự (76 tuổi), thủ đao Nguyễn Tiến Xuê (55 tuổi)… mong muốn giữ phong tục tập quán quê hương. “Giữ được thì lễ hội vui hơn. 2 năm nay không chém lợn ở sân đình nữa, người dân, du khách đến tham gia lễ hội giảm hẳn”, bà Định nói. Những người này kịch liệt phản đối đề xuất chấm dứt lễ hội truyền thống của quê mình.

    Trước ý kiến của Tổ chức Động vật châu Á về việc lễ hội chém lợn ảnh hưởng không tốt đến người trẻ, Nguyễn Văn Cường (24 tuổi) cho biết, bạn bè mình đã nhiều lần được xem tục lệ đó nhưng không “có vấn đề gì”. Cường cho rằng, so với một số lễ hội khác như chọi trâu (Hải Phòng), đâm trâu (Tây Nguyên) và đặc biệt những gì mình và bạn bè có thể tìm thấy trên Internet, hình ảnh chém lợn trong lễ hội của làng “không thấm thoát gì”.

    Qua lễ hội này, Cường và các thanh niên trong làng được người lớn giáo dục về truyền thống tốt đẹp của quê hương. “Em nhìn lễ hội theo hướng là nét đẹp truyền thống, khuyến khích chăn nuôi, khơi gợi niềm tự hào, tinh thần đoàn kết, quật cường của dân tộc. Em nghĩ nên giữ phong tục truyền thống này, vẫn cho tổ chức ở sân đình để mọi người được chứng kiến. Nếu các cụ cứ âm thầm tiến hành bên trong hậu cung, lớp trẻ sau em sẽ không hiểu được tục lệ của làng và có lẽ sau thời gian sẽ bị mai một”, Cường nói.

    Trao đổi với VnExpress, Giám đốc Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, ông Nguyễn Văn Phong cho biết, sau khi nhận được thư đề xuất của tổ chức Động vật châu Á vào năm 2012, trước đó là một tổ chức của Bỉ, Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đã có công văn phúc đáp vào tháng 10/2013.

    Theo đó, sau khi xem xét và nhận thấy, đối với phần lớn người dân, đặc biệt là những người không thuộc xã Khắc Niệm, tục chém lợn là hành vi phản cảm, không phù hợp với nhận thức tiến bộ chung của xã hội.

    Từ năm 2013, UBND tỉnh Bắc Ninh đã có văn bản đề nghị Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh phối hợp với các đoàn thể, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân thay đổi nhận thức, hành vi “chém lợn”. Qua tuyên truyền, vận động bước đầu, nhân dân thôn Ném Thượng đã thay đổi việc tổ chức tục lệ ở giữa sân đình, trước sự chứng kiến của hàng nghìn người dân và du khách thập phương bằng việc sắp xếp một khu vực dành riêng để làm cỗ ngọc tế thánh. Ngoài những người đã được phân công nhiệm vụ giết mổ lợn và làm cỗ, tất cả người dân và du khách đều không được vào khu vực này.

    Quỳnh Trang

    Số lượt thích

  5. Hi Thu Hương!
    Các cụ truyền đời câu “Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo” là có lý do của nó. Phàm con người ta lúc làm nên bất cứ điều gì, dù hay và cả khi dở ẹc đều có cách biện minh, lời lẽ hoa mỹ, tô son điểm phấn để trở thành “bức tranh đẹp” mang ý nghĩa này nọ…. Như cái bà Võ tắc thiên đang bị truyền đời là tàn ác chưa từng thấy… đùng một cái theo quan điểm khác, nhân vật lại được chỉnh sửa thành người phụ nữ rất dịu dàng, nhân hậu đầy lòng trắc ẩn. Tất cả cũng do chính con người tự biện hộ, dùng lý do nọ, lý do kia khi muốn ai đó hoặc điều gì đi theo quan điểm của mình….
    Trở về vấn đề chém lợn, Thu Hương thử nhìn xem hình ảnh con lợn bị căng 4 chân ra trước tiếng reo hò, cổ vũ… Con lợn cũng có não, chắc chắn nó cũng biết nó đang gặp nguy hiểm, nó bị hành hạ tinh thần trước khi chết… điều này hoàn toàn khác với con lợn nuôi công nghiệp, ăn no tắm mát trước khi chết kg hề bị hành hạ chỉ chích điện và ra đi nhanh chóng, nhẹ nhàng… thật văn minh và nhân đạo.
    ở thời đại này rồi khi mà nhân loại đang tiến đến việc “sát” phải dùng những biện pháp hiện đại và nhanh gọn nhất thì việc tồn tại lể hội lạc hậu này e rằng phi đạo đức.
    Cái em Cường trong bài của Hương gửi phát biểu ““Em nhìn lễ hội theo hướng là nét đẹp truyền thống, khuyến khích chăn nuôi, khơi gợi niềm tự hào, tinh thần đoàn kết, quật cường của dân tộc. Em nghĩ nên giữ phong tục truyền thống này, vẫn cho tổ chức ở sân đình để mọi người được chứng kiến. Nếu các cụ cứ âm thầm tiến hành bên trong hậu cung, lớp trẻ sau em sẽ không hiểu được tục lệ của làng và có lẽ sau thời gian sẽ bị mai một”
    Chị thấy chẳng đúng vào đâu cả. Quê chị chả có chém lợn gì cả người dân vẫn chăn nuôi chăm chỉ. Cái gì mà khơi gợi niềm tự hào, tinh thần đoàn kết, quật cường dân tộc…. hoho nghe mắc cười quá (hay là tư duy tích cực trong vđề chém lợn)… Quê miềng chả chém lợn gì cả mà tinh thần dân tộc, truyền thống anh hùng bao la… ho ho… “khơi gợi”? có chăng là khơi gợi hành vi bạo lực thì có.
    Tóm lại, cha ông để lại nhiều lễ hội truyền thống, nhiều tục lệ….. nhưng cái gì hay đẹp, văn minh thì xài không thì dẹp chứ không phải cứ để lại thì thì cứ phải truyền đời đi ngược với sự phát triển chung của XH và tiến bộ của nhân loại. Mà lớp trẻ là những người cần nhìn nhận ra vấn đề 1 cách đúng đắn nhất để quyết định quan điểm, đường đi chứ không nên “ảo tưởng”.
    À còn việc giết lợn trong “hậu cung” nơi kính đáo…. nói đi thì nghĩ lại , nếu như vậy thì cũng giống như đi ra chợ mua cái thủ lợn về cúng còn ý nghĩa gì của lễ hội mang đậm 2 từ “CHÉM LỢN”. Vậy nên cái tổ chức gì đó của thế giới đề nghị hủy bỏ e là cũng hợp lý Hương nhỉ.
    Thanks Hương đã chia sẽ.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s