Bỏ phế trường học khắp nơi – 2 kỳ

NLDTrong khi học sinh nhiều nơi phải học nhờ, học tạm trong những ngôi trường xuống cấp thì tại các tỉnh Thanh Hóa, Quảng Nam, Gia Lai…, nhiều trường học khang trang bị bỏ hoang, sử dụng sai mục đích

Trường học còn mới nhưng bỏ hoang ở thôn Tân Thành, xã Thanh Phong, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa Ảnh: TUẤN MINH
Trường học còn mới nhưng bỏ hoang ở thôn Tân Thành, xã Thanh Phong, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa Ảnh: TUẤN MINH
 
Huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa là 1 trong 62 huyện nghèo nhất nước. Đời sống của người dân nơi đây còn vô vàn khó khăn. Thế nhưng, chúng tôi không khỏi chua xót khi được chứng kiến hàng loạt ngôi trường mới, được đầu tư hàng tỉ đồng song sử dụng chưa được bao lâu thì đóng cửa.

Xem tiền như… rác

Tại điểm trường cấp 1 thuộc khu lẻ thôn Tân Thanh, xã Thanh Phong, huyện Như Xuân, đập vào mắt chúng tôi là 3 phòng học được xây dựng khang trang bị bỏ không đã 4-5 năm. Trong trường, nhiều phòng vẫn còn bàn ghế, trên bảng đen vẫn in rõ nét phấn trắng của bài học cuối từ năm 2009. Cách khu trường này không xa, một điểm trường lẻ mầm non khác cũng để không, cỏ mọc um tùm, lớp học bị mối làm ổ.

Khảo sát tại 6 xã của huyện Như Xuân, chúng tôi nhận thấy có hơn 10 điểm trường mầm nonvới kinh phí xây dựng khoảng 50 triệu đồng mỗi trường đều không còn sử dụng cho mục đích giáo dục.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Năm 2000, xã Tam Phú được chọn triển khai một dự án giáo dục cộng đồng. Là vốn dự án nên địa phương đã tranh thủ lập dự toán thiết kế xây dựng cho mỗi thôn một trường mẫu giáo, thậm chí có thôn chỉ mấy chục hộ dân cũng được bố trí đến 2 trường. Tất cả 12 ngôi trường được xây dựng với kinh phí gần 50 triệu đồng/trường đã nhanh chóng bị lãng quên, đến nay hầu hết đều bị bỏ không.

Cô giáo Ngô Thị Thường, từng dạy học ở trường mẫu giáo thôn Phú Quý, cho biết trường xây dựng vào năm 2000 để phục vụ cho con em trong thôn học tập. Thời điểm đó, trường đang hoạt động tốt nhưng sau khi xã Tam Phú xây 1 ngôi trường mới, các em được gom vào học ở đó nên ngôi trường này bỏ phế, đến nay cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng.

Tại thôn Phú Bình có 2 trường mẫu giáo bị bỏ hoang. Các ô cửa bị mất, tôn hoen gỉ nằm vất vưởng trên mái, hết sức nguy hiểm trong mùa mưa bão.

Tại tỉnh Gia Lai, nhiều điểm trường xây xong nhưng không được đưa vào giảng dạy. Điển hình là các điểm trường nằm trong dự án giáo dục tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn quy mô lớn nhất của ngành giáo dục tỉnh Gia Lai. Dự án có 430 điểm trường gồm 1.005 phòng học kiên cố, nhà giáo viên, công trình vệ sinh… tại 10 huyện với tổng kinh phí hơn 90 tỉ đồng. Được triển khai từ năm 2005, đến nay, ở nhiều điểm trường, phòng học không sử dụng được, nhanh chóng xuống cấp. Bên cạnh đó, các trường tiểu học khác cũng còn nhiều điểm trường xuống cấp, không đưa vào sử dụng như Trường Tiểu học Nay Der nằm ở làng O Xơr, xã Ia Kênh, TP Pleiku.

Làm kho, nhà giữ xe tang

Trước tình trạng trường học phơi mưa nắng, mau chóng xuống cấp, các địa phương đã tận dụng trường học làm nhà văn hóa, nơi họp thôn. Ở các xã ven thị trấn huyện Như Xuân có cả chục điểm trường còn khang trang nhưng chỉ sử dụng vài năm rồi bỏ hoang, được chuyển sang sử dụng cho mục đích khác. Đơn cử như Trường THCS xã Yên Lễ có tổng vốn đầu tư trên 500 triệu đồng, sử dụng chưa bao lâu thì bỏ không, được UBND xã này làm hội trường để họp hành.

Nằm cách trung tâm huyện không xa, xã Bình Lương và xã Tân Bình còn hơn 5 trường học rơi vào tình trạng tương tự. Cụ thể, tại làng Lườn có 1 trường mầm non và 1 trường tiểu học, tại làng Gió có 1 trường tiểu học bị bỏ hoang. Tổng kinh phí đầu tư cho cả 3 trường khoảng gần 500 triệu đồng. Ở nhiều trường, bàn ghế còn mới tinh, không chút bụi bẩn nhưng đã ngừng sử dụng từ năm 2009, 2010. Nay, các trường này ở xã Tân Bình đã chuyển sang làm nhà kho, nhà để xe tang…

Nhiều năm nay, chính quyền thôn Phú Bình, xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam liên tục kiến nghị xã cho tận dụng trường học bỏ hoang làm nhà văn hóa nhưng do các trường thuộc TP Tam Kỳ quản lý nên xã không cho phép. Ông Thái Ngọc Miên, trưởng thôn, than thở rằng 2 trường mẫu giáo ở thôn cơ sở vật chất rất tốt nhưng bị bỏ hoang thì hết sức lãng phí. Mới đây, chính quyền xã mới đã “bật đèn xanh” cho thôn được phép sửa lại ngôi trường tại tổ 4 (nằm trước mặt trụ sở UBND xã) để làm nhà văn hóa thôn.

Ngôi trường còn lại tại tổ 5 cũng hoang hóa không kém, thôn nhiều lần xin làm nhà văn hóa cho tổ đoàn kết nhưng không được chấp thuận. Mới đây, khi chuẩn bị sửa lại nhà văn hóa từ trường mẫu giáo ở tổ 4 bị thiếu gỗ, thôn làm tờ trình xin phép xã cho lấy những cây gỗ ở trường mẫu giáo tổ 5 nhưng xã không chấp thuận. “Trường học bỏ hoang lãng phí trong khi thôn thiếu tiền để xây dựng, thế mà chính quyền không cho người dân tận dụng sửa lại thật là vô lý. Chúng tôi nhiều lần hỏi nhưng xã trả lời là do TP Tam Kỳ không cho phép nên đành chịu” – ông Miên bức xúc.

Trường hàng trăm tỉ đồng vắng hoe

Tại tỉnh Nghệ An, nhiều trường trung cấp, cao đẳng, đại học được đầu tư xây dựng hoành tráng trị giá hàng trăm tỉ đồng. Do không tuyển được học viên, hoạt động của một số trường nhiều năm liền bị tê liệt, để hoang, cỏ dại mọc um tùm. Khuôn viên Trường Trung cấp Du lịch miền Trung (ở xã Nghi Hương, thị xã Cửa Lò) rộng hàng chục ha với nhiều khu nhà cao tầng không có bóng dáng sinh viên. Nhiều hạng mục công trình như khu vực giảng đường, ký túc xá… được đầu tư hàng chục tỉ đồng do lâu ngày không được sử dụng, tu sửa nên xuống cấp. Trường đã chuyển hướng cho một số đơn vị, cơ sở thuê đất, thuê cơ sở vật chất.

Trước tình trạng này, ông Nguyễn Mạnh Hà – Trưởng Phòng Giáo dục chuyên nghiệp, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An – khẳng định sẽ tiến hành kiểm tra và có biện pháp xử lý. “Các trường trung cấp chuyên nghiệp trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý mấy năm liền không tuyển sinh được. Sắp tới, sở sẽ yêu cầu các trường báo cáo cụ thể để có hướng xử lý, tránh trường hợp các đơn vị này sử dụng đất sai mục đích” – ông Hà nói.

Đ.Ngọc

Kỳ tới: Trùm mền vì không người học

TUẤN MINH – TRẦN THƯỜNG – HOÀNG THANH

**********

BỎ PHẾ TRƯỜNG HỌC KHẮP NƠI (*)

“Trùm mền” vì không người học

Thứ Ba, 17/06/2014 00:06

NLDHàng loạt điểm trường ở các tỉnh Thanh Hóa, Gia Lai… không có học sinh, phải bỏ hoang hoặc chuyển mục đích sử dụng

Theo Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, đến hết tháng 5-2014, toàn huyện có 19 điểm trường với 34 phòng học ngừng hoạt động. Đây là những điểm trường được các tổ chức phi chính phủ và Chương trình 135, Chương trình 159 (chương trình kiên cố hóa trường lớp học)… của Chính phủ hỗ trợ các xã, huyện nghèo với tổng mức đầu tư trên 2,3 tỉ đồng.

Trường có, trò không

Ông Lê Nhân Trí, Phó Phòng GD-ĐT huyện Như Xuân, thừa nhận ở thời điểm khảo sát, huyện thấy cần đầu tư nên đã cho xây dựng hàng loạt điểm trường. Tuy nhiên, những năm gần đây, đường sá đi lại dễ dàng, học sinh (HS) đổ về các trường chính học tập. Số HS giảm khiến nhiều điểm trường đành bỏ hoang.

Khẳng định không có việc đầu tư dàn trải, chạy dự án, ông Dương Văn Mạnh, Chủ tịch UBND huyện Như Xuân, nói: “Hiện giờ, những nơi điểm trường không có HS, huyện sẽ giao cho xã quản lý. Một vài năm nữa, nếu số HS tăng lên thì sẽ tiếp tục chuyển sang dạy học” – ông Mạnh nói.

Không chỉ huyện Như Xuân, rất nhiều huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa cũng xảy ra tình trạng tương tự. Đơn cử, huyện Quan Hóa có từ 6-7 điểm trường, huyện Quan Sơn có 5 điểm trường… tập trung ở những nơi xa xôi, hẻo lánh.

Nhận định về việc lớp học bỏ không gây lãng phí, ông Lê Văn Cương, Trưởng Phòng Kế hoạch – Tài chính Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa,  cho biết mình không rõ vì chưa thấy huyện Như Xuân báo cáo. “Sở chỉ theo dõi hệ thống trường lớp, còn tài sản thì giao cho huyện quản lý. Họ giao cho xã sử dụng vào mục đích gì, ra làm sao là việc của họ” – ông Cương nói. Theo ông Cương, việc kêu gọi hỗ trợ dự án rồi rà soát các điểm xây trường cũng do huyện làm, sở không biết vì huyện không thông qua.

Tại tỉnh Gia Lai, nhiều điểm trường cũng không thể hoạt động vì thiếu vắng HS. Điểm Trường Tiểu học Nay Der ở làng O Xơr, xã Ia Kênh, TP Pleiku được xây dựng năm 2001 với thiết kế 2 phòng học. Sau hơn 8 năm sử dụng, điểm trường này đang bị bỏ hoang. Ban giám hiệu nhà trường cho hay nguyên nhân do không có HS để tổ chức lớp học.

Tại làng Tung-gút, xã Kroong, điểm Trường Tiểu học Lê Văn Tám chỉ có chưa đầy 20 HS từ lớp 1 đến lớp 5. Năm học 2013-2014, khối lớp 5 có vỏn vẹn… 3 HS. Ông Đinh Ních, chủ tịch xã, thống kê cả xã có khoảng 5.000 nhân khẩu, trong đó chủ yếu là người dân tộc Bahnar.

“Các em nghỉ học theo gia đình đi làm rẫy xa, cả tháng mới về nhà một vài lần. Nếu để các em ở nhà cũng không có người chăm sóc, bảo vệ. Tỉ lệ người nghèo ở xã rất lớn, chiếm từ 70%-80% nên cuộc sống còn nhiều khó khăn, việc học của các em không được bà con chú trọng” – ông Ních nói.

Xuống cấp trầm trọng

Trong khi hàng loạt điểm trường học đang bị bỏ hoang, địa phương phải tận dụng làm phòng họp, nhà kho thì Sở GD-ĐT Thanh Hóa lại tiếp tục lập kế hoạch trình UBND tỉnh điều chỉnh quy hoạch trường lớp đến năm 2020.

Theo đó, đến năm 2020, tỉnh này sẽ có 161 trường học đóng cửa, chưa kể các điểm lẻ của những trường này. Ông Lê Văn Cương nhận định việc dồn trường và hạn chế điểm lẻ rất cần thiết bởi trước đây, số HS nhiều, đường sá đi lại khó khăn. Giờ đây, số HS giảm xuống nên một số điểm trường còn rất ít HS theo học. Ngoài ra, việc gộp các lớp về những điểm chính để giảm bớt số giáo viên đang “phình ra”.

Lớp học còn mới, đầy đủ bàn ghế bị bỏ hoang ở huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa  Ảnh: TUẤN MINH
Lớp học còn mới, đầy đủ bàn ghế bị bỏ hoang ở huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa Ảnh: TUẤN MINH

 
Theo ông Lê Văn Nguồn, Chánh Thanh tra Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa, kế hoạch này nhằm giảm xuống mức thấp nhất các điểm lẻ manh mún, mỗi xã chỉ có tối đa 3 điểm lẻ và một số xã gộp lại thành một khu chính; đồng thời tăng các lớp học bán trú ở các khu chính lên để bảo đảm chất lượng dạy và học.

“Việc dồn lớp này sẽ có hàng trăm điểm trường không sử dụng cho mục đích giáo dục, sở giao UBND huyện lên phương án, kế hoạch sử dụng như thế nào để tránh lãng phí. Tuy nhiên, kế hoạch này cũng đang vấp phải sự phản đối của nhiều địa phương” – ông Cương nói.

Liên quan đến tình trạng hàng loạt trường mẫu giáo tại xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam được xây dựng khang trang rồi bỏ hoang, ngày 16-6, ông Nguyễn Đức Vương, Chủ tịch UBND xã Tam Phú, cho biết vừa có chủ trương của TP Tam Kỳ đồng ý bàn giao các công trình trường mẫu giáo cho 8 thôn sử dụng làm nhà văn hóa. Trong tuần này, xã sẽ làm các thủ tục để bàn giao.

Theo ông Vương, các trường học này đa số xây dựng từ năm 2000 khi xã Tam Phú chưa chia tách với phường An Phú. Đến nay, do bỏ hoang quá lâu, không có ai quản lý nên các trường xuống cấp trầm trọng; nếu muốn sửa chữa, nâng cấp cũng cần số tiền lớn.

Còn tại tỉnh Gia Lai, ngành giáo dục đang rà soát lại các điểm trường xuống cấp, bỏ hoang để sửa chữa trong dịp hè, kịp thời đưa vào sử dụng trong năm học tới. Ông Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai, cho biết hiện về cơ bản đã sửa chữa hết, không còn điểm trường nào không thể sử dụng được. Tuy nhiên, vẫn còn một số điểm trường thiếu nước như ở các huyện Krông Pa và Kbang. “Sở sẽ thuê người nạo vét, đào thêm giếng mới” – ông Thạch nói.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 16-6

Mới xây xong đã xuống cấp

Điểm trường Tu Rằng 2 của Trường Tiểu học xã Măng Cành, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum mới xây dựng xong, chưa được đưa vào sử dụng thì đã xuống cấp nghiêm trọng. Mái ngói bị tốc, cửa kính vỡ nát, bên trong phòng học phân bò rải rác khắp nền nhà. Sau khi nghe phản ánh, ông Nguyễn Văn Lân, Chủ tịch UBND huyện Kon Plông, cho biết sẽ kiểm tra, yêu cầu nhà thầu khắc phục trước năm học tới.

 

TUẤN MINH – HOÀNG THANH – TRẦN THƯỜNG

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s