Đạo đức để phát triển

Chào các bạn,

Việt Nam chúng ta có vấn đề lớn về đạo đức. Các bạn đã biết hết rồi, mình không kể chi tiết ra đây để làm bài này thành quá tiêu cực và làm mọi người stressed. Mình chỉ muốn nhắc mọi người rằng đạo đức là nền tảng của phát triển kinh tế. Thiếu đạo đức thì kinh tế không phát triển được và chúng ta sẽ tiếp tục là quốc gia đi hàng cuối.

Dù là mỗi người có một khái niệm đạo đức khác nhau, chúng ta cũng có những khái niệm mà ai cũng đồng ý về đạo đức, như là không giết người, không trộm cắp, không gian dối… Vậy hãy lấy ra một khái niệm đạo đức căn bản để mọi chúng ta cùng đồng ý thực hành. Đó là chữ tín.

Tín là chữ cuối cùng trong năm chữ – năm đức hạnh – gọi là ngũ thường (5 bất biến) của Khổng tử: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín (tạm dịch là loving/humane, proper behavior, loyalty, wisdom, trust). Phan Bội Châu trong cuốn Khổng Học Đăng có nói trong năm chữ thì chữ nhân (nhân ái, yêu người) đứng đầu, chữ cuối là chữ tín. Mất nhân thì còn lễ, mất lễ thì còn nghĩa, mất nghĩa thì còn trí, mất trí thì còn tín, và mất tín thì chẳng còn gì cả – đó là mất chuẩn thấp nhất để làm người, đã xuống thấp hơn chuẩn làm người.

Tín là thành thật – thành thật với mình và thành thật với người, giữ lời hứa, giữ lời nói, và đáng được người tin tưởng.

Thiếu chữ tín (thiếu thành thật) thì không thể phát triển kinh tế: Nhũng lạm cao chót vót, phá hoại tài sản quốc gia và bất công với người nghèo gia tăng. Buôn bán gian dối tràn ngập, người ta ngại mua, chỉ mua cái gì cực kỳ cần thiết, mua ít, và nếu có thể tự làm tự trồng thì làm, mà không mua, do đó kinh tế trao đổi hàng hóa luôn ở mức thấp. Teamwork cực kì tồi tệ, người trong team không tin nhau, người buôn bán đối tác với nhau không tin nhau, cho nên mọi sinh hoạt của tất cả mọi team đều ở mức tồi tệ hơn là mức tiềm năng có thể. Thế thì quốc gia phát triển thế nào được?

Cho nên, đạo đức không chỉ là việc nhà thờ nhà chùa và thiên đàng sau khi chết. Đạo đức là nền tảng của phát triển, của giàu có, của thành công, ngay tại đây lúc này.

Người không có chữ tín thì người đó luôn luôn nghèo khổ chật vật (và có giàu thì cũng thường là một chân trong tù một chân ngoài tù), và luôn luôn đóng góp nhiều vào việc làm quốc gia thêm nghèo khổ.

Cho nên các bạn, muốn mình giàu và quốc gia mình giàu, thì hãy giữ chữ tín: Nói năng rõ ràng, chính xác, và giữ lời nói của mình.

Đừng nói “Hôm nào rảnh em sẽ ghé thăm chị,” mà nói “Trong tuần tới em sẽ thăm chị. Sẽ gọi chị trước khi tới.” Và giữ lời hứa đó.

Đừng nói “Lá cây này cực kì tốt cho người mất ngủ” nếu bạn chưa có kinh nghiệm gì với nó mà chỉ nghe người ta nói. Hãy nói: “Bạn em cho em và nói lá cây này cực kì tốt cho người mất ngủ, nhưng em chưa dùng bao giờ nên chưa biết.”

Đừng nói: “Tôi không làm chuyện đó, nếu tôi nói láo thì cho trời đánh đi.” Hãy nói: “Tôi không làm chuyện đó”, và chấm hết.

Chữ tín ngày nay rất ít người giữ và nhiều người còn không biết nó là gì. Thiên hạ nói dối với nhau hơn cơm bữa, nói dối cả ngày từ đầu ngày đến cuối ngày , kể cả khi trả lời những câu hỏi rất vô thưởng vô phạt, như “Cái áo này chị mua bao nhiêu?” hay “Chị tập thể dục vậy có mệt không?” Và bạn bè đâm sau lưng nhau thường xuyên mỗi ngày, vì không có chữ tín thì chẳng có được chữ trung. Chữ trung là con đẻ của chữ tín.

Một quốc gia như thế không thể phát triển được. Các bạn có thể không yêu chính mình, nhưng cần phải yêu nước, vì đất nước là ngôi nhà bạn sống trong đó và thân nhân bạn bè anh chị em của bạn ở trong đó. Đừng làm cho ngôi nhà của mình càng ngày càng tồi tệ và anh chị em thân nhân bè bạn của mình càng ngày càng đói khổ.

Chữ tín là chuẩn cuối cùng của đạo làm người. Hãy nắm chắc nó trong tay bạn.

Đó cũng là chữ cuối cùng cho thành công của bạn và của đất nước. Hãy nắm chắc nó trong tay bạn.

Nước ta đang cần chữ tín để phát triển. Hãy nắm chắc nó trong tay bạn.

Chúc các bạn luôn trung tín.

Mến,

Hoành

© copyright 2021
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một bình luận về “Đạo đức để phát triển”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s