Doanh nghiệp gia đình

Chào các bạn,

Doanh nghiệp gia đình là family company hay family enterprise, tức là một công ty mà trong đó phần lớn nhân lực là người của một gia đình và bà con họ hàng. Các bạn có thể thấy nhiều công ty lớn của Mỹ, trên bao bì có ghi: “(Tên Company), a family business”, hay “Join our family…” Tức là những công ty này lấy “family business” làm sức mạnh tiếp thị. Tại sao?

Tại vì phần lớn doanh nghiệp gia đình lấy truyền thống gia đình làm trọng. Doanh nghiệp đã mở ra 50 năm hay 100 năm trước, đời ông cố bà cố hay ông ngoại bà ngoại, nay đến đời các cháu, các cháu muốn giữ truyền thống gia đình vì thương yêu và tưởng nhớ ông bà. Tức là, những cách làm sản phẩm, đặc biệt là thực phẩm, các cháu thường giữ nguyên cách làm của ông bà, mọi nguyên liệu thường do người trong doanh nghiệp tự tạo ra từ thiên nhiên, không có các hóa chất lăng nhăng ngày nay, và giữ công thức cũng như mùi vị của sản phẩm giống đời ông bà nhiều năm trước.

Một truyền thống khác của ông bà là truyền thống tinh thần. Bao nhiêu năm trước ông bà làm việc siêng năng và thành tâm để tạo nên sự nghiệp, ngày nay con cháu cũng muốn giữ tinh thần làm việc siêng năng và thành tâm để tiếp tục sự nghiệp của ông bà. Tức là không dính vào các cách chụp giật mì ăn liền và tiếp thị láu cá.

Người tiêu thụ thường tin cẩn các thương hiệu ghi là doanh nghiệp gia đình.

Ở Việt Nam ta thì hình như người ta chưa hiểu ra điều này. Các công ty thích ghi loại công ty – như là TNHH hay JSC – nhưng chẳng thấy ai ghi “doanh nghiệp gia đình.” Có lẽ các công ty nên bắt đầu nghĩ về điều này để tiếp thị.

Một điểm chính về doanh nghiệp gia đình mà mình muốn nói đến, là theo quan sát của mình, doanh nghiệp gia đình là điều cực tốt để bạn khởi nghiệp. Dù đó là công ty của riêng bạn, hay của 3 anh em trong nhà, nếu công ty dùng người của gia đình làm chủ lực, thì thường là bạn đã có một đội quân bách chiến bách thắng. Người trong gia đình thường thương nhau, làm việc tận lực với nhau, không tranh chấp nhau về tiền bạc hay địa vị, không nhìn đến các “phần thưởng” như những công ty khác. Mọi người trong gia đình đều muốn công ty thành công và đều vui khi thấy công ty thành công. Đó là động lực chiến thắng.

Những khó khăn về quản lý thường ít thấy trong doanh nghiệp gia đình, như:

– vay vốn: ngân hàng chẳng dám cho bạn mượn tiền vì công ty mới quá, nhưng có lẽ bố bạn, hay bạn của bạn, sẵn sàng cho mượn.

– bất đồng ý kiến trong cách quản lý: trong gia đình cũng có bất đồng, nhưng chỉ chút xíu, mọi người sẽ nhịn và nghe theo người “chỉ huy trưởng” dù người đó là ai: bố hay anh hay chị;

– hoặc thay đổi nhân lực: người của mình bỏ đi nơi khác làm việc, phải tìm người mới – người đã quen việc ở lại lâu với công ty là điều quan trọng; tìm nhân viên mới, phải huấn luyện, mới thành thạo thì bỏ đi chỗ khác, thì rất tốn kém và hiệu năng rất thấp cho công ty.

Người Việt ở Mỹ làm kinh doanh nhiều, vì điều kiện kinh doanh của Mỹ rất thoáng, khuyến khích các doanh nghiệp nhỏ phát triển. Đại đa số kinh doanh của người Việt ở Mỹ rất thành công, cho nên người Mỹ rất phục người Việt.

(Người Mỹ phục người Việt vì 3 lý do: 1. VN thắng Mỹ trong chiến tranh – người Mỹ chẳng hề nghĩ đến người Việt miền Nam hay miền Bắc. You là người Việt thì you siêu, vì you thắng tui. 2. Trí thức và chuyên gia VN thành tựu lớn ở Mỹ. 3. Nhiều người Việt kinh doanh ở Mỹ và hầu như ai cũng thành công và có mức sống thoải mái hơn người Mỹ trung bình. Các bạn nên tự hào mình là dân Việt. Người Mỹ rất phục người Việt.

Việt Nam cũng luôn luôn nằm ở top 10 quốc gia nhận remittances nhiều nhất – remittances là tiền người Việt ở nước ngoài gửi về nước. Ví dụ, năm 2017, số remitances của Việt Nam là 14 tỉ USD, trong khi nước nhận nhiều nhất là Ấn Độ chỉ được 69 tỉ, và nước thứ 2 là Trung Quốc thì chỉ được 64 tỉ, tức là mỗi nước chỉ hơn VN chưa tới 5 lần, nhưng cả Ấn Độ và TQ đều có dân số hơn cả 10 lần dân số VN. Điều này cho thấy, tình gia đình, tình quê hương, của người Việt rất cao. Xem thông tin trên wiki).

Vài thập niên trước, thấy các doanh nghiệp gia đình VN ở Mỹ làm việc, mình rất kinh hoàng. Làm chẳng cần theo sách vở gì cả, cũng chẳng cần luật sư hay chuyên gia kinh doanh tư vấn. Vợ chồng con cái cứ thuê một cửa hàng, mở tiệm, rồi nhào vào làm. Thời đó mình là luật sư trẻ, chưa có kinh nghiệm đời nhiều, thấy cách làm việc “thiếu phương pháp khoa học” của các vị, mình rất kinh hãi. Nhưng sau nhiều năm, thấy đa số mọi người thành công, mình biết lý do tại sao.

Cho nên các bạn, nếu các bạn khởi nghiệp với người gia đình hay vài người bạn cực thân, thì các bạn đang đi đúng đường. Có nhiều cô cậu bảo: Em chỉ muốn đi một mình, không muốn nhờ vả bố mẹ, anh chị em. Wow, thế mới khờ. Mọi doanh nhân phải nhờ mọi người trên thế giới hỗ trợ – ngân hàng, bạn bè cho vay tiền, bạn bè quảng cáo dùm, bạn bè đưa thông tin lên web dùm, khách hàng kháo nhau về mình… Hỗ trợ từ gia đình là hỗ trợ đã có sẵn, phẩm chất hỗ trợ thường cao, lại ít tốn tiền hơn các nơi khác, như tiền lời ngân hàng, tại sao lại không muốn, còn tìm nơi đâu?

Nếu các bạn muốn thành công, thì hãy nghĩ và làm đến thành công. Tìm hỗ trợ tốt nhất. Và các tư duy tự ái vặt phi lý thì gạt bỏ. Nếu bạn là chuyên gia tự ái vặt, thì bạn sẽ chẳng bao giờ thành công trong kinh doanh, hay chính trị, hay bất cứ nơi đâu. Vì thành công luôn lệ thuộc vào bao nhiêu người mình có thể nhờ hỗ trợ mình.

Chúc các bạn thành công trong sự nghiệp.

Mến,

Hoành

© copyright 2018
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Doanh nghiệp gia đình”

  1. Anh nói đúng quá rồi ạ. Khi mình làm cho người nhà của mình, mình sẽ làm hết sức tận tâm dù không có ý định lấy tiền công. Vì chỉ cần công việc tốt là được rồi. Còn ai lấy lợi nhuận không quan trọng nữa ạ.

    Em đang phụ mẹ em phần đăng quảng cáo, trả lời tin nhắn, tư vấn đặt hàng, tìm mua nguyên liệu, lo phần vận chuyển luôn nên em biết điều này. Rất khó tìm được người nào bên ngoài hỗ trợ cho mình như vậy.

    Hồi trước em có đọc bài viết nào của anh Hoành nói là khi ai đó định khởi nghiệp thì dù người đó 17 hay 71 tuổi anh đều ủng hộ, rồi anh nói là khi khởi nghiệp thì không có 1 phẩm chất nào của mình mà mình không dùng tới, dù thành công hay thất bại thì đó cũng có được kinh nghiệm vô giá.

    Tới khi làm thật (dù làm nhỏ xíu hà) em mới hiểu rõ những câu này.

    Liked by 1 person

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s